Βραδια βιβλιου αφιερωμενη στον Αντωνη Σιμιτζη

Σε ένα κοινό ως επί το πλείστον νεανικό πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης η παρουσία των βιβλίων του Αντώνη Σιμιτζή με διοργανωτές το Ράδιο Παρατηρητής, το Λογοτεχνικό Τμήμα της Κοινότητας Νέων και το Σύλλογο Φίλων του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης Κομοτηνής. Παρών και ο ίδιος ο συγγραφέας. Η εκδήλωση έγινε με αφορμή την επανέκδοση των τριών βιβλίων του Αντώνη Σιμιτζή από τις εκδόσεις «Φλώρος» και συγκεκριμένα των βιβλίων «Ο Καπιταλιστής», «Η Πάπισσα Ιωάννα και «Φύλαξέ μου τις παλιές Φωτογραφίες».

Τους προσκεκλημένους χαιρέτησε και ευχαρίστησε για την παρουσία τους η εκδότρια του Παρατηρητή της Θράκης κ. Τζένη Κατσαρή – Βαφειάδου, η οποία υπογράμμισε την παρουσία των νέων παραδίδοντάς τους τη σκυτάλη και δίνοντας έμφαση με τη φράση «η επόμενη γενιά θα φτιάξει καλύτερο τον πολιτισμό», κάτι που όπως είπε, και ο ίδιος ο συγγραφέας πιστεύει.

Παίρνοντας το λόγο ο υπεύθυνος προγράμματος του Ράδιο Παρατηρητής Χρήστος Λαγαρίας ευχαρίστησε το Λογοτεχνικό Τμήμα της Κοινότητας Νέων και συγκεκριμένα την Κατερίνα Πασχαλίδου, τη Μαριαλίκη Αρσένη, την Ισμήνη Κεφαλά, τον Θεόφιλο Γεωργάκη, την Ελένη Βαγκλή, τη Δήμητρα Τσιτσέλλη και τη Χριστίνα Λούτση για την στήριξη που παρείχαν για τη διοργάνωση της εκδήλωσης, το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης αλλά και το καφέ μπαρ «Ραδιόφωνο» για τη φιλοξενία της εκδήλωσης. Ακολούθως η Χριστιάννα Λούτση διάβασε το βιογραφικό του συγγραφέα Αντώνη Σιμιτζή και στη συνέχεια παρουσιάστηκαν τα τρία βιβλία του. Αμέσως μετά ακολούθησε συζήτηση μεταξύ του συγγραφέα και των παρεβρισκομένων.

«Ο Καπιταλιστής» εκδόθηκε το 1972. Μιλώντας για το βιβλίο το μέλος του Λογοτεχνικού Τμήματος της Κοινότητας Νέων Κατερίνα Πασχαλίδου το χαρακτήρισε από τα πιο σημαντικά βιβλία του συγγραφέα «μια σάτιρα, που υποστηρίζει ότι με σιγοντάρισμα των νόμων και χωρίς να τους παραβεί ποτέ ένας άνθρωπος μπορεί να κάνει οποιοδήποτε κακό». Δίνοντας τα χαρακτηριστικά του «Καπιταλιστή» έτσι όπως τονίζονται στο βιβλίοη κ. Πασχαλίδου τόνισε ότι ο καπιταλιστής κατορθώνει να αγοράσει τα πάντα από τους κατοίκους μιας επαρχιακής πόλης, «τις περιουσίες τους, τα σώματά τους, τους πεθαμένους συγγενείς τους, την ίδια τη γεύση τους και φεύγει αφήνοντάς τους μουτζουρωμένους με ένα ανεξίτηλο μελάνι». Το βιβλίο όπως είπε βρίσκει εφαρμογή σήμερα στη σύγχρονη πραγματικότητα, «γιατί η απληστία αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης». Ανέφερε ότι το βιβλίο που γράφτηκε εν μέσω χούντας, περίοδο κατά την οποία ο Σιμιτζής εργαζόταν σαν λογιστής σε εφοπλιστικό γραφείο και βίωσε την αναξιοκρατία και την ακραία κοινωνική αδικία, παραμένει επίκαιρο και εξίσου προφητικό, κατέληξε δε με την επισήμανση ότι «Ο Καπιταλιστής» διαβλέπει την αδυναμία μιας μάζας να εξέλθει από την ανωριμότητα.

Από την πλευρά του, ο συγγραφέας Αντώνης Σιμιτζής ξεκίνησε υπογραμμίζοντας ότι για όποιο βιβλίο του γίνει λόγος κατά τη διάρκεια της βραδιάς οι ακροατές πρέπει να γνωρίζουν ότι αποτελεί μύθο, αφήγηση, μυθιστόρημα, λογοτεχνία και ότι δεν είναι δοκίμιο. Όπως είπε, εκείνο που παίζει ρόλο στη συγγραφή ενός βιβλίου είναι να ενδιαφέρει τον αναγνώστη, να διαβαστεί από όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό. Το βιβλίο γράφτηκε μια εποχή που ήταν φοιτητής και εργαζόταν σκληρά και το γράψιμο τον τρέλαινε. Χαρακτήρισε τους διαλόγους ολοζώντανους και όχι τυπικούς και ότι ο αναγνώστης δεν θα πλήξει διαβάζοντάς το. «Αυτά που περιγράφονται μέσα δεν θα τα έχετε δει ποτέ» τόνισε.

Να σημειωθεί ότι το βιβλίο «Ο Καπιταλιστής» είναι η τρίτη επανέκδοση, εφόσον μετά την πρώτη ακολούθησε η δεύτερη στις αρχές της δεκαετίας του ’80.

«Φύλαξέ μου τις παλιές φωτογραφίες»

Το βιβλίο γράφτηκε όταν ο συγγραφέας ήταν είκοσι ετών, ενώ εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1977. Για το βιβλίο μίλησε το μέλος της Λογοτεχνικής Ομάδας της Κοινότητας Νέων Μαριαλίκη Αρσένη. Όπως είπε το βιβλίο πραγματεύεται την δεκαετία του ’50, εποχή της μεγάλης μετανάστευσης για την Ελλάδα. Ο συγγραφέας προσπαθεί να καταδείξει την έντονη αντίθεση εκείνης της κοινωνίας, της γεμάτης ιδέες, οράματα και όνειρα με τη σημερινή, η οποία μοιάζει να ωχριά απέναντι σε εκείνη. Αναφέρεται επίσης στα αποτελέσματα της πληγής που άνοιξε το μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα στον ελληνικό χώρο. Όλα αυτά βέβαια υπό το πρίσμα του έρωτα και των σχέσεων των δύο φύλων. «Το έργο παραμένει επίκαιρο» τόνισε η Μαριαλίκη Αρσένη «καθώς η ιστορία της μετανάστευσης αποκτά συνέχεια στον χωροχρόνο».

Το βιβλίο σύμφωνα με το συγγραφέα αναφέρεται σε ανθρώπους που γνώρισε από κοντά. «Ήμουν στο γυμνάσιο και μπορούσα να μιλώ, να μαθαίνω τα μυστικά τους, τα κρυφά τους σε μια μικρή κοινωνία. Μου έκαναν εντύπωση, παρόλο που δεν ήξερα ότι θα γίνω συγγραφέας, ήταν ευφυείς άνθρωποι, ζωντανοί αλλά υπερβολικά φτωχοί. Πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους δεν τους ξαναείδαμε, αλλά κάποιοι γύρισαν και ψάχνουν να βρουν τα ίχνη εκείνης της εποχής, σαν να έγινε κάτι πριν δύο μήνες, πέρσι, ενώ έχουν περάσει τουλάχιστον σαράντα χρόνια. Ωραίες ιστορίες έμειναν στη μέση και αυτές οι ιστορίες είναι κατά βάση συναισθηματικές και δεν αφορούν μόνο έρωτες αλλά αφορούν και σχέσεις με τα αδέρφια, με τους γονείς που δεν υπάρχουν, με τη γειτονιά. Μερικοί από αυτούς δεν θέλουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους να δουν αυτό που υπάρχει. Ζούσαν μέσα δεκαπέντε άτομα και σήμερα είναι όλοι πεθαμένοι». Ένα βιβλίο που δίνει την ευκαιρία σε όλους αυτούς να θυμηθούν τα παιδικά τους χρόνια, τα όνειρά τους. «Είναι μια μεγάλη και πονεμένη ιστορία που μου άφησε σαν κατάλοιπο ότι αυτοί αν έμεναν εδώ θα δημιουργούσαν ένα μεγάλο κόσμο σαν αυτό που δημιούργησαν έξω. Είναι άνθρωποι αγνοί και θέλουν να βοηθήσουν συναισθηματικά, γιατί έχουν την οικονομική ευχέρεια αλλά δεν υπάρχει τίποτα να τους περιμένει οργανωμένο όπως και τον καιρό που έφευγαν» ανέφερε ο Αντώνης Σιμιτζής μιλώντας για το βιβλίο του.

Η Ισμήνη Κεφαλά μίλησε για το βιβλίο «Πάπισσα Ιωάννα» που αποτελεί μεταφορά στην καθομιλουμένη της «Πάπισσας Ιωάννας» του Ροΐδη. «Οι περισσότεροι έχουν ακουστά το έργο έστω κι αν δεν το έχουν διαβάσει. Γράφτηκε πριν εκατόν πενήντα χρόνια και πραγματεύεται την ιστορία ενός νεαρού κοριτσιού που χάρη στην ευφυΐα της και την μεγάλη παιδεία της, κατάφερε κρύβοντας το φύλο της και κάτω από το όνομα Ιωάννης να ανέλθει στον παπικό θρόνο κατά τον 8ο αιώνα μ.Χ. Η ιστορία είναι δοσμένη σαν πραγματικό περιστατικό, το οποίο ο Ροΐδης έντεχνα πλαισιώνει με ένα σωρό γεγονότα της εποχής του, καθώς κάνει αμέτρητες αναφορές στη δική μας ιστορία, μυθολογία και θρησκεία, προσδίδοντας στην αφήγησή του μια αίγλη και μια αληθοφάνεια μοναδική, έστω κι αν πρόκειται για μυθιστόρημα. Μιλάμε λοιπόν για μια ιδιοφυΐα που αξίζει το αναγνωστικό κοινό, ιδιαίτερα το ελληνικό, να γνωρίσει. Ο Αντώνης Σιμιτζής προχώρησε προς αυτή την κατεύθυνση και δεδομένου ότι η «Πάπισσα Ιωάννα» είναι στην καθαρεύουσα θέλησε να μεταφέρει ή να μεταφράσει, όπως αναφέρει ο ίδιος ο συγγραφέας αυτό το έργο, στην καθομιλουμένη ώστε να γίνει καταληπτό από το ευρύ κοινό. Ο ίδιος ο Ροΐδης θεωρεί ότι το έργο αυτό δεν απευθύνεται στη νεολαία και στους πολλούς αλλά αποκλειστικά στους ώριμους αναγνώστες», ενώ από τη μεριά του, ο Αντώνης Σιμιτζής είχε ως στόχο η έκδοση της «Πάπισσας Ιωάννας» να βρει ανταπόκριση και στον απλό αναγνώστη. «Επιπροσθέτως η πληθώρα των ονομάτων και των αναφορών και των παρομοιώσεων στο πρωτότυπο κείμενο δημιουργεί μια δυσκολία στο να συλλάβει κανείς σε βάθος τα νοήματα του Ροΐδη και αυτή την ανάγκη έρχεται να καλύψει ο Αντώνης Σιμιτζής με ερμηνευτικές σημειώσεις στο τέλος του βιβλίου. Ένα εγχείρημα λοιπόν που φέρνει τον αναγνώστη κοντά στο μοναδικό έργο του Ροΐδη», χαρακτήρισε το βιβλίο η Ισμήνη Κεφαλά.

Ξεκινώντας να μιλά για την προσπάθειά του να μεταφράσει το βιβλίο ο συγγραφέας Αντώνης Σιμιτζής αναφέρθηκε στην πρώτη του επαφή με αυτό. Συγκεκριμένα, όπως είπε, στο τέλος της τελευταίας τάξης του Γυμνασίου ένας καθηγητής αναφέρθηκε στο βιβλίο και στον Ροΐδη χωρίς να μπει σε λεπτομέρειες. Ο ίδιος έψαξε και το βρήκε σε βιβλιοθήκες συγγενικές και γύρω από το σπίτι. Γραμμένο σε καθαρεύουσα δεν ήταν δύσκολο να διαβασθεί από τον συγγραφέα που είχε διδαχθεί τη συγκεκριμένη γλώσσα, οπότε δεν ήταν δύσκολο για αυτόν να το ερμηνεύσει και να το μεταφέρει στη σημερινή κατάσταση. Υπήρχε όμως ένα τεράστιο κενό και αναγκάστηκα για μετάφραση «στην τρέχουσα γλώσσα, την καθομιλουμένη και όχι τη λογοτεχνική γιατί και η λογοτεχνική έχει ακρότητες. Με ενδιέφερε να το διαβάσει όσο το δυνατόν περισσότερος κόσμος. Το μετέφρασα στη σημερινή γλώσσα. Από την άλλη είχα να κάνω με ένα Ροΐδη τον οποίο υποστηρίζει όλο το λογοτεχνικό και κλασικό κατεστημένο. Μάλιστα μια μέρα μάλωσα με μια κυρία της λογοτεχνίας που μου είπε ότι δεν έπρεπε να το μεταφράσω αν και η ίδια δεν είχε διαβάσει το βιβλίο. Έπρεπε να το μεταφράσω σε μια γλώσσα που θα έρεε σαν του Ροΐδη, δεν θα χάλαγε τα στιγμιότυπα της έκπληξης, της ειρωνείας και όλων των στοιχείων που περιέχει ο Ροΐδης και επίπλέον να εξηγήσω πολλά που δεν ήταν γνωστά. Ο Ροΐδης ήταν ένας ευφυέστατος άνθρωπος πολυταξιδεμένος και πλούσιος και έβλεπε τους άλλους φουκαράδες λογοτέχνες και τους έκανε πλάκα. Έχει σημεία δύσκολα, αρχαία, λατινικά και πρέπει να τα βρεις όλα και να τα ερμηνεύσεις. Είδα επί πλέον ότι έχει όλη την κλασική μόρφωση, την οποία παίρνουμε όλοι που τελειώνουμε το γυμνάσιο και είναι πάρα πολύ καλό για όλους είτε αν δεν την ξέρουν να τη μάθουν είτε αν την ξέρουν να την ξαναθυμηθούν». Όλα αυτά ήταν τα στοιχεία που οδήγησαν τον συγγραφέα να μεταφράσει το έργο.

Ο συγγραφέας στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι γενικότερα το βιβλίο σήμερα είναι ακριβό. «Εάν επρόκειτο για μένα θα το πούλαγα ένα ευρώ ή κανένα, αλλά τα βιβλία δεν τα βγάζουν οι συγγραφείς αλλά οι εκδότες οι οποίοι έχουν τα μέσα, την άδεια, πληρώνουν ΙΚΑ, εφορία και επίπλέον μπορούν να τα διοχετεύσουν σε όλη την Ελλάδα και να συγκεντρώσουν τα χρήματα που κανείς δεν μπορεί να κάνει από εμάς. Ελπίζω όταν διαβάσετε την «Πάπισσα Ιωάννα να καταευχαριστηθείτε, γιατί θα μάθετε αυτά που πρέπει να ξέρει κάθε Έλληνας. Πρέπει όλοι εμείς που τουλάχιστον έχουμε τελειώσει το Λύκειο ή είναι στο Λύκειο να έχουν γνώση τι ήταν η Πάπισσα. Δεν ήταν μια ιστορία δυτική που κάποια γυναίκα από το τίποτα έγινε Πάπισσα. Είναι όλη η διαδρομή, όπως λέει και ο Καβάφης μέχρι την Ιθάκη».

Θανάσης Βαφειάδης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.