Μηνυμα ελπιδας απο τους κηπουρους της Αθηνας

Αν δεν είναι η πόλη σου όπως θες, αυτό μόνο προσπάθησε όσο μπορείς, να μην αφήνεις να την ευτελίζουν οι πολιτικοί της άντρες… Θα μπορούσαμε να πούμε παραφράζοντας τον Καβάφη και επιδοκιμάζοντας την προσπάθεια των απανταχού πράσινων ακτιβιστών που παρεμβαίνουν στο γκρίζο φυτεύοντας λουλούδια, για να περάσουν ένα μήνυμα υπέρ του περιβάλλοντος και να δημιουργήσουν μικρούς πνεύμονες οξυγόνου. Βέβαια, η λογική της ευαισθησίας τους βρίσκει εμπόδια στη λογική της αστυνομίας που επιλέγει να τους αντιμετωπίσει με συλλήψεις, ίσως φοβούμενη την τρομοκρατία του πράσινου…

Ο Χάρης Κωνσταντάτος, υπεύθυνος του Συνασπισμού για θέματα οικολογίας και περιβάλλοντος και χωροτάκτης πολεοδόμος και ο Σπύρος Κουβέλης, πολιτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ για το περιβάλλον και την χωροταξία, βουλευτής Επικρατείας και περιβαλλοντολόγος, μίλησαν στον ΠτΘ για τις ευθύνες της πολιτείας στο θέμα της προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και για την αξιόλογη εθελοντική κίνηση των πολιτών.

Σ. Κουβέλης

«Η σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ έχει βάλει απέναντί της τις ΜΚΟ»

Ο Σπύρος Κουβέλης αντιμετωπίζει τον περιβαλλοντικό ακτιβισμό σαν μια θετική δράση, με την προϋπόθεση να λειτουργεί σωστά και μην προκαλεί ζημιές, και υποστηρίζει ότι λειτουργεί και σαν μέσο πίεσης στην τοπική ή την κεντρική εξουσία. Επίσης, τονίζει την ανάγκη ν’ αναγνωριστεί η προσφορά των εθελοντών σαν εργάσιμος χρόνος, μια πρωτοβουλία που σχεδιάζει να πάρει και σε επίπεδο κοινοβουλίου.

ΠτΘ: Έχετε διαπιστώσει στην Αθήνα τις παρεμβάσεις που κάνουν οι «αντάρτες πρασίνου»; Θεωρείτε ότι αποτελεί μια πρόκληση από πλευράς ενεργών πολιτών για να κάνει η πολιτεία ένα σοβαρό προγραμματισμό που αναλογεί και στο ρόλο της;

Σ.Κ.: Στην Ελλάδα, το φαινόμενο των «green guerillas» δεν είναι και πολύ διαδεδομένο. Υπάρχουν κάποιες ομάδες αντίδρασης οι οποίες δραστηριοποιούνται σε διάφορες περιπτώσεις, όπως ήταν η παρέμβαση του δήμου Αθηναίων στο πάρκο της οδού Πατησίων, αλλά δεν υπάρχει μια οργανωμένη δράση με ομάδες που θα προστατεύουν προκαταβολικά. Στην Ελλάδα, εκδηλώνεται η αντίδραση εφόσον εμφανιστεί το πρόβλημα.

Θεωρώ ότι αυτές οι ομάδες όταν λειτουργούν σαν ομάδες πίεσης και δεν δρουν μ’ ένα λανθασμένα ακτιβιστικό τρόπο σε σημείο να δημιουργούν αλλού ζημιές, διατελούν θετικό ρόλο γιατί δημιουργούν μια πίεση προς τις αρμόδιες αρχές, με σκοπό να οδηγήσουν στην εύρεση λύσεων.

Για παράδειγμα, ένα είδος περιβαλλοντικού ακτιβισμού είναι όλες οι ομάδες περιφρούρησης που φτιάχνονται από ευαίσθητους πολίτες τα καλοκαίρια στις δασικές περιοχές και δρουν προληπτικά ή οι ομάδες που κάνουν καθαρισμούς σε ποτάμια και παραλίες, όλοι οι εθελοντές που εργάζονται σε περιβαλλοντικές οργανώσεις κι αναλαμβάνουν να ενημερώσουν τους πολίτες για τη θαλάσσια χελώνα ή τις φώκιες.

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι η πολιτεία εφησυχάζει βλέποντας την εθελοντική δράση κάποιων πολιτών που αναλαμβάνουν ένα δύσκολο κομμάτι ευαισθητοποίησης για το οποίο έπρεπε η ίδια να φροντίζει, ενώ αντίθετα δεν έχει δημιουργήσει ένα υπουργείο Περιβάλλοντος;

Σ.Κ.: Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια η πολιτεία όχι μόνο καθησυχάζει αλλά και αγνοεί την όποια προσπάθεια γίνεται από τις ΜΚΟ. Έχουν κοπεί τελείως οι δεσμοί συνεργασίας ανάμεσα στις ΜΚΟ και το κράτος. Κύρια αιχμή είναι η απουσία συνεργασίας γιατί η σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ έχει βάλει απέναντί της τις ΜΚΟ.

Από την άλλη, μια πολιτεία, όταν διαπιστώνει ότι υπάρχουν ομάδες που κάνουν χρήσιμες παρεμβάσεις, συνήθως προσπαθεί να θεσπίσει μια συνεργασία για να μπορεί να τις βοηθάει. Αυτές οι ομάδες έχουν το πλεονέκτημα ν’ αποτελούνται από πολίτες που είναι αποφασισμένοι κι έχουν διάθεση να κάνουν πράγματα κι επιπλέον διαθέτουν τεχνογνωσία και αποτελούν ένα σχετικά φθηνό εθελοντικό δυναμικό.

Στη σημερινή κατάσταση, βρισκόμαστε έτη φωτός μακριά από μια παρόμοια διαδικασία. Αυτό που αναφέρατε είναι σημαντικό γιατί ένα υπουργείο Περιβάλλοντος που θα είναι ανεξάρτητο και θα έχει μια ισχυρή εντολή για τα θέματα του περιβάλλοντος θα μπορέσει ν’ αξιοποιήσει την κρίσιμη μάζα. Οι εθελοντές σήμερα έχουν το πρόβλημα να τελούν υπό καθεστώς παρανομίας, καθώς δεν αναγνωρίζεται σαν εργάσιμος χρόνος αυτό που κάνουν, δε μπορούν να έχουν ασφάλιση. Άνθρωποι που δουλεύουν στο πεδίο των περιβαλλοντικών οργανώσεων αντιμετωπίζουν φυσικούς κινδύνους αλλά δε μπορούν ν’ ασφαλιστούν.

ΠτΘ: Έχετε προκαλέσει παρόμοια συζήτηση στη Βουλή;

Σ.Κ.: Είναι στους στόχους μας και είμαστε σε επαφή με ΜΚΟ για να ξεκινήσει μια πρωτοβουλία, ενώ υπήρξε σχετική κίνηση για να γίνει τροποποίηση στο Σύνταγμα. Δυστυχώς, το ΠΑΣΟΚ δεν συμμετείχε στη συζήτηση, άρα δε μπορούσαμε να το υποστηρίξουμε. Είμαστε, όμως, σε ανοιχτό διάλογο και θέλουμε μέσα από νομοθετικές ρυθμίσεις να κάνουμε τις αλλαγές που απαιτούνται ώστε να μπορούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι ν’ αξιοποιηθούν και να εργάζονται με συγκεκριμένες συνθήκες.

Χ. Κωνσταντάτος

«Οι δήμοι και τα υπουργεία ν’ ασχοληθούν με τα ζητήματα αστικής βιωσιμότητας»

Ο Χάρης Κωνσταντάτος υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες των πράσινων ανταρτών, επισημαίνει όμως ότι το παράδειγμα θα πρέπει να το δίνει η πολιτεία για να μην πάνε χαμένες οι προσπάθειες των ενεργών πολιτών. Αντίθετα με την ενίσχυση των πράσινων ανταρτών η πολιτεία δείχνει μεγαλύτερη συμπάθεια προς ιδιώτες που θέλουν να δημιουργήσουν πάρκινγκ, επιχειρηματική κίνηση που ενισχύεται και από τον αναπτυξιακό νόμο.

ΠτΘ: κ. Κωνσταντάτο, το τελευταίο διάστημα έχετε δει στην Αθήνα τους λεγόμενους «αντάρτες του πρασίνου», οι οποίοι παρεμβαίνουν προκειμένου να δώσουν μια νότα πρασίνου σε περιοχές που είναι πνιγμένες από το τσιμέντο;

Χ.Κ.: Είναι δράσεις συμβολικές που πηγάζουν από ομάδες νέων, είναι εμπνευσμένες από αντίστοιχα παραδείγματα στο εξωτερικό. Αυτοί μπορεί να είναι αντάρτες πρασίνου αλλά έχουν ν’ αντιμετωπίσουν τον «τακτικό στρατό» των διοικούντων το δήμο Αθηναίων, οπότε η μάχη είναι άνιση.

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι αυτή η πρωτοβουλία των πολιτών που κάνουν δενδροφυτεύσεις ενδέχεται να επηρεάσει και άλλους πολίτες να βάλουν πράσινο στα μπαλκόνια ή ακόμη και σε επίπεδο γειτονιάς να κάνουν τη δική τους πράσινη παρέμβαση;

Χ.Κ.: Η ατομική ευαισθητοποίηση έχει σημασία, γιατί στην πορεία μπορεί να εξελιχθεί και σε συλλογική, αλλά οι πολίτες χρειάζεται να δουν ότι και οι πολιτικοί, οι επίσημοι φορείς, πραγματοποιούν αντίστοιχες πολιτικές γιατί διαφορετικά νιώθουν ότι οι όποιες δικές τους προσπάθειες σε μπαλκόνια και ακάλυπτους χώρους πάνε χαμένες.

Οι δήμοι και τα υπουργεία θα πρέπει ν’ ασχοληθούν με τα ζητήματα αστικής βιωσιμότητας ούτως ώστε ν’ ακολουθήσουν και οι πολίτες. Η συνεισφορά των πολιτών επομένως είναι σημαντική όταν συνοδεύεται από αντίστοιχες δημόσιες πολιτικές, διαφορετικά πέφτει στο κενό.

ΠτΘ: Το αν θα δημιουργηθεί ένας χώρος πρασίνου σε μια πόλη ή μια παιδική χαρά συχνά συνδέεται και με σύγκρουση συμφερόντων. Όλοι λένε, για παράδειγμα, ότι ειδικά σε πόλεις που είναι επιβαρυμένες κυκλοφοριακά απαιτούνται θέσεις στάθμευσης, μόνο που το θέμα είναι αν αυτό γίνεται με τίμημα το περιβάλλον.

Χ.Κ.: Τα ζητήματα της αστικής βιωσιμότητας είναι πολύπλοκα, πλην όμως η τάση που επικρατεί είναι αντίστροφη από αυτή που θα έπρεπε. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν χώροι στάθμευσης, πλην όμως όχι στο κέντρο των πόλεων και μάλιστα κάτω από ελεύθερους χώρους που έχουν ανεπτυγμένο υψηλό πράσινο το οποίο καταστρέφουν, μιας και δεν είναι δυνατόν στην αναδομή ενός υπόγειου γκαράζ να φυτευτεί ένα τόσο υψηλό πράσινο. Η λύση είναι να δημιουργηθούν οι χιλιάδες θέσεις στάθμευσης που είναι απαραίτητες, στην περίμετρο όμως του κέντρου των πόλεων, εκεί όπου υπάρχουν τερματικοί σταθμοί μέσων μαζικής μετακίνησης, ούτως ώστε να εξυπηρετούν τους πολίτες που θέλουν να μετακινηθούν μέχρι σε κάποιο σημείο με το αυτοκίνητό τους και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν τα μέσα μαζικής μεταφοράς για να κινηθούν πολύ πιο γρήγορα στο κέντρο της πόλης.

Η δημιουργία θέσεων στάθμευσης διαπιστώνουμε ότι δεν γίνεται στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδιασμού, αλλά εξαρτάται από το πού βρίσκονται άδειοι δημόσιοι χώροι, οι οποίοι διατίθενται σε ιδιώτες που δεν παίρνουν μεγάλο επενδυτικό ρίσκο, γιατί αυτές οι επενδύσεις επιδοτούνται αδρά από τον αναπτυξιακό νόμο.

ΠτΘ: Πρόκειται για προσοδοφόρες επενδύσεις, σε αντίθεση με τα πάρκα που διατίθενται δωρεάν στους δημότες.

Χ.Κ.: Ακόμη κι ένα αυτοκίνητο να μπει στο πάρκινγκ θα είναι προσοδοφόρο. Το θέμα είναι ότι γίνονται χωρίς κριτήρια για το πού και πώς, για το αν θα εξυπηρετούν τους κατοίκους ή τους επισκέπτες και μάλιστα με διαφορετικά τιμολόγια. Τα τιμολόγια είναι τέτοια ώστε να εξυπηρετούν τους επισκέπτες και να αποτρέπουν τους κατοίκους από την κατάληψη μόνιμης θέσης. Επομένως, οι παρόδιοι χώροι δεν αδειάζουν από την πλευρά της κίνησης.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.