Τιμησαν τον Αγιο Τρυφωνα, προστατη των αμπελουργων

Την 1η Φεβρουαρίου η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του Αγίου Τρύφωνα, που έχει καθιερωθεί στην εθιμική λατρεία ως ο προστάτης των αμπελουργών. Ο Άγιος παρουσιάζεται μάλιστα στις νεώτερες λαϊκές αγιογραφίες ως «νέος, αγένειος, σγουρομάλλης, κρατών κλαδευτήρι», εργαλείο δηλαδή με το οποίο γίνεται η κύρια αμπελουργική εργασία της χρονικής αυτής περιόδου.

Παρόλο που το αμπέλι «κοιμάται», γυμνό από τσαμπιά, άνθη, φύλλα και χλωρούς βλαστούς, ο Φεβρουάριος αποτελεί κρίσιμη καμπή στο βλαστικό του κύκλο. Είναι η χρονική περίοδος κατά την οποία αρχίζει παραδοσιακά η σημαντικότερη ίσως αμπελουργική φροντίδα, το κλάδεμα. Το κλάδεμα είναι τεχνική εργασία για την οποία οι αμπελουργοί δηλώνουν ότι χρειάζεται πείρα, μαστοριά και γνώση του συγκεκριμένου αμπελώνα. Κλαδεύοντας, ο αμπελουργός επεμβαίνει δυναμικά στο αμπέλι του και ρυθμίζει την ποσότητα άρα και την ποιότητα της παραγωγής του, ενώ καθορίζει αναπόφευκτα τη διάρκεια της ζωής αλλά και την υγιεινή κατάσταση των κλημάτων.

Ο Άγιος Τρύφωνας λοιπόν, από τη Λάμψακο της Φρυγίας, καθιερώθηκε ως Άγιος προστάτης των αμπελουργών, κρατά κλαδευτήρι και έχει σημαντικές αποτρεπτικές δυνάμεις κατά των ποικίλων εχθρών που ενεργούν βλαπτικά στα αμπέλια, στα δενδροκηπευτικά και στους αγρούς, όπως αντίξοες καιρικές συνθήκες, ασθένειες, έντομα, κάμπιες αλλά και ποντικοί, που υποχωρούν μπροστά του, εφόσον βέβαια του αποδοθούν οι προσήκουσες τιμές.

Το 1924 ιστορικές συνθήκες ανάγκασαν τους ελληνικούς πληθυσμούς της Ανατολικής Ρωμυλίας να αφήσουν κατάφυτες από αμπέλια περιοχές και να εγκατασταθούν στις καινούργιες πατρίδες τους. Τότε έφεραν μαζί τους αμπελοοινικές τεχνικές αλλά και τρόπους λατρείας. Μάλιστα λέγεται ότι οι γυναίκες κρατούσαν στο ένα χέρι το παιδί και στο άλλο μία βέργα από το αμπέλι για να το σπείρουν στη νέα πατρίδα. Από τότε έως σήμερα τιμούν τον Άγιο Τρύφωνα κυρίως οι προσφυγικοί πληθυσμοί από την Ανατολική Ρωμυλία.

Έτσι κάθε χρόνο στη Μεσσούνη και την Αίγειρο η μνήμη του Αγίου Τρύφωνα γιορτάζεται με εξαιρετική λαμπρότητα. Παράλληλα με τις διάφορες άλλες εθιμικές πρακτικές, όπως το ράντισμα με αγιασμό του αμπελιού, το κόψιμο από τέσσερις γωνίες από μία βέργα, οι περισσότεροι συγκεντρώνονται στα αμπέλια τους ψήνουν, τρώνε και γλεντούν.

Έτσι έγινε και την Κυριακή ανήμερα του Αγίου Τρύφωνα. Πολλοί ήταν αυτοί που από τη Μεσσούνη και το Καβακλί τίμησαν τον προστάτη των αμπελουργών με τα δέοντα, ντόπιο κρασί, ντόπια κρέατα, παραδοσιακή μουσική από νταούλια σε αυτοσχέδιο γλέντι με πολύ κέφι και φιλική κουβεντούλα.

Μια γιορτή που για τους αμπελουργούς της Μεσσούνης και της Αιγείρου σημαίνει μια ετήσια ανανεούμενη συμφωνία με τον προστάτη των αμπελιών, τον Άγιο Τρύφωνα.

Εξάλλου για τους Έλληνες, η γη ήταν πάντα ιερή. Δεν είναι λοιπόν περίεργο ότι όσοι τη δουλεύουν να ζητούν την ευλογία και την προστασία του Θεού, ζητώντας η «νέα ζωή» να ξεπηδήσει μετά από το μακρύ, κρύο και σκοτεινό χειμώνα…

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.