Τα γλωσσικα ακροβατικα των υμνογραφων της εκκλησιας

Στο πλαίσιο των Μορφωτικών Συναντήσεων του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής για την περίοδο 2008 – 2009 πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας στην αίθουσα ομιλιών του νέου κτιρίου του Λαογραφικού Μουσείου εκδήλωση με θέμα «Γλωσσικά ακροβατικά των υμνογράφων της εκκλησίας» με ομιλητή τον Γρηγόρη Παπαγιάννη, Επίκουρο Καθηγητή στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, ο οποίος εξήγησε ότι μέσα από την εκκλησία και τα κείμενα μπορεί κάποιος να μάθει πολύ καλά αρχαία ελληνικά.

Ο κ. Παπαγιάννης θέλησε αρχικά να εξηγήσει τον τίτλο που επέλεξε. «Το θέμα της ομιλίας ίσως ακούγεται λίγο παράξενο, αλλά επέλεξα τον τίτλο μια και τα «ακροβατικά» παραπέμπουν και σε κάτι το συναρπαστικό. Στην ορθόδοξη υμνογραφία μπορούμε να ζήσουμε πολλές συναρπαστικές στιγμές γι’ αυτό και ονόμασα έτσι την εισήγηση. Ο τίτλος κυριολεκτείται σε κάποιες περιπτώσεις διότι οι υμνογράφοι δεν δίστασαν να προβούν και σε γλωσσικά πειράματα κατά τη σύνθεση των ύμνων».

Ο κ. Παπαγιάννης παρουσίασε κάποια δείγματα, όχι όλα τόσο τολμηρά και συγκλονιστικά, όπως εξήγησε. «Άλλα είναι παιγνιώδη. Οι υμνογράφοι αρέσκονταν να παίζουν με τη γλώσσα, τους ήχους της γλώσσας και το συνδυασμό των εννοιών κι έχουμε πολλούς πρωτάκουστους συνδυασμούς στην υμνογραφία. Συνήθως, με τα σχήματα αυτά, με τις ηχητικές εντυπώσεις, δεν ήθελαν απλώς να παίξουν, υπάρχει κάτι από πίσω που θέλουν να τονίσουν».

Ο κ. Παπαγιάννης επέλεξε να κάνει μια επιλογή από τα δυο βασικά είδη της υμνογραφίας: «Από το κοντάκιο που είναι το παλαιότερο και τον κανόνα που είναι το νεότερο. Όλος αυτός ο πλούτος δυστυχώς μένει άγνωστος στους πολλούς. Ίσως να είναι μια ευκαιρία να υποψιάσω κάποιους που δεν είχαν μέχρι τώρα προσωπική ιδέα κι εμπειρία από τα κοσμήματα του ελληνικού λόγου, να πάρουν μια γεύση και να παροτρυνθούν να τα προσεγγίσουν περισσότερο. Επίσης, θα ήθελα να συστήσω να προσεγγίσουμε αυτή τη γλώσσα, αυτόν τον γλωσσικό πλούτο, ακόμη κι από την εντελώς ωφελιμιστική άποψη. Εάν κάποιος θέλει να μάθει αρχαία ελληνικά, από την εμπειρία μου ομολογώ ότι δεν μαθαίνει στο φροντιστήριο ή το σχολείο, αλλά στην εκκλησία μαθαίνει πολύ άνετα ή ασχολούμενος με τα κείμενα».

Ο πρόεδρος του ΜΟΚ, πατέρας Δημήτριος Βασιλειάδης καλωσόρισε τους παρεβρισκόμενους και σχολίασε ότι οι «Μορφωτικές Συναντήσεις έχουν γίνει θεσμός και παρόλο που δεν είμαστε ικανοποιημένοι από την αριθμητική συμμετοχή θεωρούμε ότι έχουν απήχηση, όπως απεικονίζεται από τα δημοσιεύματα του τύπου και τις σχετικές συζητήσεις. Η σημερινή μας εκδήλωση ασχολείται μ’ ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα και ο ομιλητής είναι ένας εκλεκτός συμπολίτης μας κι Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του πανεπιστημίου μας κι έχει πολύ έντονη παρουσία στην πνευματική ζωή της πόλης μας, τόσο στο πανεπιστήμιο όσο και μέσα από τα συνέδρια που γίνονται στην Κομοτηνή». Ο πρόεδρος του ΜΟΚ σημείωσε ότι η παρουσία του κ. Παπαγιάννη ως ομιλητή στην εκδήλωση σηματοδοτεί και την πολύ καλή συνεργασία του πανεπιστημίου και της πόλης.

Ο διδάκτωρ της Βυζαντινής Ιστορίας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου Νεκτάριος Δαπέργολας, ανέλαβε να παρουσιάσει τον ομιλητή σχολιάζοντας ότι πρόκειται για «ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα, το οποίο άπτεται ενός συνταρακτικού και μείζονος σημασίας κεφαλαίου της ελληνικής γραμματείας, την εκκλησιαστική υμνογραφία. Είναι πολύ σημαντικό κεφάλαιο τόσο από θεολογικής όσο κι από ποιητικής άποψης.

Αισθάνομαι ότι ο κορυφαίος εκπρόσωπος της ελληνικής ποίησης όλων των εποχών είναι ο Ιωάννης Δαμασκηνός» σχολίασε δίνοντας το λόγο στον ομιλητή, αφού πρώτα έδωσε κάποια βιογραφικά του στοιχεία.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.