Aποχαιρετισμος στον καθηγητη Ζηση Παπαδημητριου

Οι ειδήσεις λίγα λεπτά μετά τις 2 το μεσημέρι, χθες Πέμπτη έγραφαν:

«Την μάχη με την επάρατο έχασε σήμερα το πρωί, στη Θεσσαλονίκη όπου νοσηλευόταν, ο πανεπιστημιακός δάσκαλος και συγγραφέας Ζήσης Παπαδημητρίου, με καταγωγή από τους Γόννους Λάρισας. Σύμφωνα με την σύζυγό του, Κριστιάνε, επιθυμία του Ζήση Παπαδημητρίου ήταν να καεί και η στάχτη του να μεταφερθεί στη Φρανκφούρτη.
 
Ο Ζήσης Παπαδημητρίου ήταν ομότιμος καθηγητής του τμήματος Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και γνωστός στο πανελλήνιο για τις κοινωνικοπολιτικές απόψεις του, τις εκπαιδευτικές παρεμβάσεις του σε παγκόσμιο επίπεδο και το μεγάλο συγγραφικό έργο του. Ο εκλιπών είχε γεννηθεί το 1939 στους Γόννους, σπούδασε στο Πολυτεχνείο του Βερολίνου και του Αμβούργου και υπήρξε ερευνητής για 12 χρόνια στο Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης.
 
Άφησε πλούσιο συγγραφικό έργο, τόσο στα ελληνικά, όσο και στα γερμανικά και τα αγγλικά, ενώ μεταφράσεις έργων του κυκλοφόρησαν, επίσης, στα ιταλικά και τα ιαπωνικά. Ανάμεσα τους «Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός εισαγωγή στο φυλετικό μίσος, ιστορική, κοινωνιολογική και πολιτική μελέτη», «Μεταμοντέρνα αδιέξοδα», «Στον αστερισμό της αβεβαιότητας», «Να εμποδίσουμε την καταστροφή. Μανιφέστο για μία Ευρώπη της Ισότητας» και άλλα.
 
Το τελευταίο πόνημά του «Τέμπη: το ενδιαίτημα των νυμφών», που παρουσιάστηκε μόλις την περασμένη Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου στα Τέμπη, είναι ένα βιβλίο που «ανέδειξε την ψυχή του τόπου του».»
 
Συνεργάτης του «Παρατηρητή της Θράκης» κατ’ επιλογή, όπως και στην «Ελευθερία» της Λάρισας, γιατί πίστευε ότι η δημοκρατία εμφωλεύει σήμερα στον περιφερειακό τύπο,  πολλά από τα πολιτικά του κείμενα δημοσιεύτηκαν στον «ΠτΘ» και αλλού, και αποτέλεσαν στη συνέχεια σώμα αυτόνομης έκδοσης, όπως συνέβη και με την από κοινού έκδοση με τον καθηγητή Γιώργο Χατζηκωνσταντίνου και τίτλο στην «Εποχή των αδιεξόδων» που παρουσιάστηκε παρουσία και των δυο στην Κομοτηνή.
 
Τον αποχαιρετούμε με το σημείωμα που του αποτείνει ο φίλος και συνοδοιπόρος του Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου και φιλοξενείται στη σελίδα 2 και ένα μικρό απόσπασμα από συνέντευξή του στον Δάμωνα Δαμιανό και στον «Παρατηρητή της Θράκης». 

«Ποια Δημοκρατία; Προτεκτοράτο μάς κατάντησαν…»

Καταπέλτης εναντίον του πολιτικού προσωπικού της Ελλάδας και των παρακολουθημάτων τους είναι ο Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ζήσης Παπαδημητρίου στο ραδιόφωνο του «Παρατηρητή. Ταυτόχρονα εξαπολύει μύδρους κατά των πολιτικών ηγεσιών της Ενωμένης Ευρώπης αποκαλώντας τους φερέφωνα του χρηματιστηριακού καπιταλισμού και αδύναμους να πάρουν αποφάσεις που θα στηρίξουν τους λαούς τους.

Τα τελευταία χρόνια οι κυβερνήσεις της Ευρώπης μετατράπηκαν σε φορείς αποφάσεων του χρηματοπιστωτικού συστήματος

ΠτΘ: Αυτό που ταλανίζει τον ελληνικό λαό είναι η συμπεριφορά των εταίρων μας απέναντι στη χώρα σε μια περίοδο που βρίσκεται σε μια βαθύτατη οικονομική, πολιτική και κοινωνική κρίση. Αυτές τις ημέρες μπήκε επιτακτικά το ζήτημα προς τους δύο αρχηγούς των κομμάτων να συνυπογράψουν την δέσμευσή τους για τις υποχρεώσεις της χώρας, έτσι ώστε να εκταμιευτούν οι δόσεις των δανείων που είναι απαραίτητες για την οικονομική επιβίωσή της. Είναι αυτή μια συνήθης διαδικασία στο πλαίσιο μιας εταιρικής σχέσης μεταξύ χωρών στην ΕΕ;

Ζ.Π.: Όχι βέβαια. Αυτό είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι η ΕΕ δεν στηρίχθηκε πάνω σε πολιτικές αρχές, αλλά απετέλεσε μεταφορικό ιμάντα αποφάσεων του οικονομικού κατεστημένου, τουτέστιν του κεφαλαίου. Με αυτό θέλω να πω ότι μετατράπηκαν όλες οι κυβερνήσεις, τα περασμένα είκοσι με είκοσι πέντε χρόνια, σε φορείς των αποφάσεων που έπαιρνε ιδιαίτερα το χρηματοπιστωτικό σύστημα, με αποτέλεσμα, σήμερα, να λειτουργούν, όχι ως ηγεσίες πολιτικών κομμάτων ή ηγεσίες πολιτικές στις χώρες τους, αλλά ως εκφραστές ενός κατεστημένου που έχει επικυριαρχήσει στην πολιτική, που σημαίνει ότι η οικονομία αυτή τη στιγμή κυριαρχεί επάνω στη πολιτική, την ορίζει. Στο χώρο της οικονομίας δεν ασκείται πλέον η πραγματική οικονομία αλλά το χρηματοπιστωτικό σύστημα και ειδικότερα το κερδοσκοπικό κεφάλαιο. Αρκεί να σας πω ότι το συνολικό κοινωνικό προϊόν αυτή τη στιγμή σε παγκόσμια κλίμακα είναι περίπου στα 63 τρις δολάρια, ενώ το κυκλοφορούν χρήμα, πλασματικό χρήμα, δηλαδή ο κοπανιστός αέρας, ανέρχεται σε 663 τρις! Αυτό δείχνει την κατάσταση που βρισκόμαστε. Και με την έννοια αυτή, η δυνατότητα να γίνει πολιτική στην υπηρεσία της εξυπηρέτησης των συμφερόντων του λαού είναι δύσκολη. Με αυτό θέλω να πω ότι τα μηνύματα που έρχονται από την ΕΕ απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση ή στην ελληνική κοινωνία δεν είναι πολιτικών ανθρώπων που εκφράζουν αυτή τη στιγμή τους λαούς της Ευρώπης, αλλά είναι μηνύματα τα οποία μεταφέρουν οι πολιτικές ηγεσίες, είναι δηλαδή μηνύματα του κερδοσκοπικού κεφαλαίου που μεταφέρουν οι ηγεσίες στις εθνικές κυβερνήσεις, οι οποίες βρίσκονται μπροστά στο πρόβλημα της χρεοκοπίας.

Μόνο κατ’ επίφαση είναι δημοκρατία αυτή που ζούμε

ΠτΘ: Τι συνέπειες μπορεί να έχει αυτό για τη λειτουργία της δημοκρατίας στις χώρες της Ευρώπης; Τυπικά δεν έχουμε περάσει στην «αγοροκρατία» αλλά είμαστε στη δημοκρατία όπου ο κάθε λαός έχει τη δυνατότητα να εκλέγει και να εντέλει τους πολιτικούς που θέλει να τον κυβερνήσουν.

Ζ.Π.: Θα συμφωνήσω μαζί σας. Είμαι της άποψης ότι θα περάσουν πολλές δεκαετίες ακόμη για να φθάσουμε στην «αγοροκρατία» με την αρχαιοελληνική σημασία του όρου της αγοράς. Βρισκόμαστε πλέον σε μια δημοκρατία που μόνο κατ’ επίφαση είναι δημοκρατία. Όλες οι χώρες της ΕΕ, από τη στιγμή που δέχθηκαν την επικυριαρχία του κεφαλαίου, στο πλαίσιο μιας νεοφιλελεύθερης πολιτικής που ακολουθήθηκε από τις αρχές της δεκαετίας του 70, με την κατάργηση του Breton Wounds που δρομολόγησε και την περιώνυμη παγκοσμιοποίηση και άφησε ελεύθερα τα κεφάλαια να κινούνται παγκοσμίως, από τη στιγμή εκείνη που οι κυβερνήσεις της Ευρώπης και όλων των χωρών δεν μπορούν να λειτουργήσουν αυτόνομα αλλά εκφράζουν πάντοτε τον εκάστοτε συσχετισμό δυνάμεων, όπως αυτός συγκεκριμενοποιείται στην πολιτική που ακολουθεί το διεθνές πολυεθνικό κεφάλαιο.

Αυτοί που λένε βάλτε τις υπογραφές ξέρουν ότι το πρόβλημα δεν λύνεται έτσι

ΠτΘ: Αυτό από πότε το προσδιορίζετε ότι συμβαίνει χρονικά αυτό;

Ζ.Π.: Ξεκίνησε κατά την άποψή μου στις αρχές της δεκαετίας του ΄70. Πολύ συγκεκριμένα παρατηρήθηκε στις αναπτυγμένες βιομηχανικά κοινωνίες της Δύσης μια πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους στην πραγματική οικονομία. Η πρώτη απάντηση ήταν το πέρασμα από τη συμβατική στην ηλεκτρονική τεχνολογία. Ωστόσο όμως αυτό δεν οδήγησε εκεί που ήθελαν, γιατί όλοι χρησιμοποιούσαν την τεχνολογία για να αντιμετωπίσουν αυτή την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους. Από την άλλη όμως μεριά, με την τεχνολογία που εφάρμοζαν αυξήθηκε πάρα πολύ η παραγωγικότητα. Έτσι, έχουμε μια μετατόπιση του επενδυτικού ενδιαφέροντος από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 από την πραγματική οικονομία στον χρηματοπιστωτικό τομέα, με αποτέλεσμα το 1996 να κυκλοφορούν 1,2 τρις δολάρια μέσα από τα χρηματιστήρια εκ των οποίων μόνο το 8% είχε σχέση με την βιομηχανική παραγωγή και τις εμπορικές σχέσεις και το υπόλοιπο 92% ήταν πλασματικό χρήμα, με άλλα λόγια κοπανιστός αέρας. 
 
Από την άλλη μεριά βλέπουμε ότι αυτή η μετατόπιση από την πραγματική οικονομία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα είχε σαν αποτέλεσμα, προκειμένου να καταναλωθούν τα προϊόντα τα οποία παρήγαγαν με την υψηλή παραγωγικότητα που εξασφάλισε η τεχνολογία, να αρχίσουν οι τράπεζες σε όλο τον κόσμο να δίνουν στεγαστικά δάνεια, δάνεια για τα Χριστούγεννα, δάνεια για το γάμο, για τα πάντα, και οδηγηθήκαμε σε μια κατάσταση όπου κυκλοφορούσε κυρίως πλασματικό χρήμα. Το πρώτο κραχ που έγινε με την Τράπεζα Lehman Brothers στην Αμερική ήταν το προανάκρουσμα για αυτό που ακολούθησε. Βεβαίως, η χώρα μας λόγω των δομικών προβλημάτων που είχε και του γεγονότος ότι τα χρήματα που εισέρρευσαν στην χώρα χρησιμοποιήθηκαν από τις εκάστοτε κυβερνήσεις κυριολεκτικά ψηφοθηρικά, -για παράδειγμα με τις επιδοτήσεις από την ΕΕ προς την αγροτική οικονομία, δεν έγινε καμία δομική αλλαγή ούτως ώστε να φέρει την αγροτική οικονομία της χώρας μας στο επίπεδο της ανταγωνιστικότητας που απαιτείται αυτή τη στιγμή, αλλά χρησιμοποίησαν τα χρήματα μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν την επανεκλογή τους και βεβαίως για πελατειακές σχέσεις, γιατί κάθε κυβέρνηση που έβγαινε έπρεπε να βάλει τους δικούς της στη δημόσια διοίκηση, – ήταν ο αδύναμος κρίκος. Όταν ξέσπασε η κρίση πριν από δυόμισι χρόνια χτυπούσαν για παράδειγμα την Ελλάδα, χτυπούσαν δηλαδή «το σαμάρι για να ακούσει ο γάιδαρος», γιατί στην προκειμένη περίπτωση το δράμα εκείνης της εποχής ήταν η αντιπαράθεση ανάμεσα στο δολάριο και στο ευρώ. Αυτή τη στιγμή η κρίση έχει διαδοθεί παγκοσμίως και μην έχουμε αυταπάτες. Αυτοί που λένε «βάλτε τις υπογραφές σας», ταπεινώνοντας όχι τους πολιτικούς αλλά και το λαό μας, οι κύριοι αυτοί ξέρουν ότι έτσι δεν λύνεται το πρόβλημα, γιατί αν καταρρεύσει η Ιταλία θα πάρουν σειρά και οι άλλοι.

ΠτΘ: Γιατί το κάνουν;

Ζ.Π.: Απλούστατα γιατί και από την δική μας την πλευρά οι πολιτικοί έχουν χάσει κάθε αξιοπιστία, καθότι κάνουν ό,τι τους κατεβεί. Για παράδειγμα, το περίφημο δημοψήφισμα του κ. Παπανδρέου αν το έβαζε την νύχτα που γινόταν η συζήτηση στις Κάνες, και έλεγε ότι είναι πολύ βαρύ το πρόγραμμα και ότι θα το βάλει προς ψήφιση στο πλαίσιο ενός δημοψηφίσματος, αυτό θα είχε πολιτική σημασία και ενδεχομένως εκείνη την βραδιά οι εξελίξεις θα ήταν πιο διαφορετικές. Δεν παίρνεις τέτοια απόφαση πέντε μέρες μετά αφότου έχεις δώσει την υπόσχεση ότι θα τηρήσεις τα συμπεφωνημένα.

Σήμερα οι κυβερνήσεις κινούνται με βάση τα συμφέροντα των τραπεζών

ΠτΘ: Ζήσατε πολλά χρόνια στη Γερμανία και είστε ένας ευρωπαϊστής, ζήσατε και την περίοδο του ευρωπαϊκού ιδεαλισμού. Εμείς μεγαλώσαμε με πολιτικούς ηγέτες και δεν αντιληφθήκαμε ότι από την αρχή της δεκαετίας του 70 η αγορά είχε προχωρήσει σε μια διακίνηση κεφαλαίων που ήταν χρηματιστηριακή και όχι η πραγματική οικονομία. Υπήρχαν ηγέτες και ξέραμε ότι κάπου ακουμπάμε. Σήμερα πού ακουμπάμε σε πολιτικό επίπεδο;

Ζ.Π.: Αυτή τη στιγμή πουθενά, βρισκόμαστε σε μια ρευστότητα κατάστασης στην ΕΕ αυτή την στιγμή και πιστεύω ότι όλες οι κυβερνήσεις μηδέ εξαιρουμένης της κ. Μέρκελ είναι αχυράνθρωποι που κινούνται από συγκεκριμένα συμφέροντα και κυρίως συμφέροντα τραπεζών. […]

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.