«Εφ’ ορου ζωης αντιπολιτευση»

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή το απόγευμα στην αίθουσα της «Τουρκικής Νεολαίας Κομοτηνής» η παρουσίαση του βιβλίου του γιατρού παθολόγου κ. Αχμέτ Χασάν. Η ιδιαιτερότητα της παρουσίασης ενέκειτο στο γεγονός ότι έγινε και στα τουρκικά και στα ελληνικά. Η εκδήλωση ξεκίνησε με την παρουσίαση του βιβλίου στην τούρκικη γλώσσα από τους Σεζέρ Ριζά (Δημοσιογράφο), Εμρέ Αχμέτ (Δικηγόρο), Χακάν Μουμίν (Καθηγητή Φιλόλογο), Μουσταφά Ταχσίνογλου (Καθηγητή – Συγγραφέα), ενώ στις 18:45 έγινε η παρουσίαση του βιβλίου στην ελληνική γλώσσα από τους Τζένη Κατσαρή – Βαφειάδη (Φιλόλογο- Εκδότρια), Μουσταφά Μουσταφά (Ιατρό – Πρώην Βουλευτή), Παπαναστασίου Σταύρο (Οδοντίατρο) και Δάμωνα Δαμιανό (Δημοσιογράφο). Να σημειωθεί ότι παρόντες στην εκδήλωση ήταν ο Πρόξενος της Τουρκικής Δημοκρατίας Αχμέτ Ριζά Ντεμιρέρ, ο πρώην βουλευτής ΠΑΣΟΚ Αχμέτ Μεχμέτ, οι αντινομάρχες κ. Κατσιμίγας, κ. Δεβετζήογλου και κ. Μουσταφάογλου, ο κοινοτάρχης Οργάνης κ. Εμίνογλου, ο αντιδήμαρχος Πολιτιστικών κ. Σταμπουλίδης, ο γραμματέας της Νομαρχιακής ΠΑΣΟΚ Ν. Ροδόπης κ. Δαμιανίδης, ο γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής ΣΥΝ Ν. Ροδόπης κ. Χαρίτος, το μέλος του Επαγγελματικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου κ. Μεχμέτ Μολλά, αλλά και εκδότες και δημοσιογράφοι από την πλειονότητα και τη μειονότητα.

Συντονιστής της εκδήλωσης ήταν και στις δύο γλώσσες ο Aπτουρραχήμ Σουμπασιλάρ, ο οποίος υπογράφει τον πρόλογο και της ποιητικής συλλογής στην ελληνική γλώσσα. Στην εκδήλωση οι αναλαβόντες την παρουσίαση είπαν μεταξύ άλλων και τα ακολούθως φιλοξενούμενα.

Τζένη Κατσαρή- Βαφειάδη, φιλόλογος- εκδότρια Στίχοι – αντιπολίτευση

στη συνήθεια να ζούμε χωριστά, αφορμή πολλαπλών διαλόγων

«Κατ’ αρχήν λίγα λόγια για την έκδοση. Η ποιητική συλλογή του γιατρού Χασάν Αχμέτ με τίτλο «Εφ’ όρου ζωής αντιπολίτευση» περιλαμβάνει πενήντα πέντε ποιήματα γραμμένα στην ελληνική και ταξινομημένα σε πέντε ενότητες με τίτλους:

•…της ζωής και της σπουδής…

Στην ενότητα περιλαμβάνονται ποιήματα που αφορούν στις περιπέτειες ζωής του ποιητή – γιατρού, όπως η απεργία πείνας μαζί με άλλους συμπολίτες από τη μειονότητα για την αναγνώριση των πτυχίων τους από τον τότε ΔΙΚΑΤΣΑ, οι συμβουλές του «δασκάλου» του κ. Καρτάλη ως προς την άσκηση της ιατρικής επιστήμης και ο διορισμός του ως αγροτικού ιατρού στο Παρανέστι της Δράμας.

•…της Θράκης…

Η τελευταία αυτή ενότητα περιλαμβάνει ένα μόνο ποίημα, όντως καταληκτικό της ποιητικής συλλογής, εφόσον ο γιατρός – ποιητής καταθέτει σ’ αυτό «τον έρωτά του» προς τον γενέθλιο τόπο, τα «πάτρια εδάφη», τη Θράκη για την οποία ο μόνος δρόμος είναι η συνύπαρξη «εντός», μεταξύ δηλαδή των διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων, και η ειρήνη και η συμφιλίωση για κοινή πορεία προς την πρόοδο με τους γείτονες.

Στη συλλογή εκτός από τα πενήντα πέντε ποιήματα φιλοξενούνται:

•Εισαγωγή με βιογραφικό σημείωμα για τον ποιητή και κριτική αποτίμηση της συγκεκριμένης ποιητικής συλλογής από τον εξαιρετικό γνώστη και των δυο γλωσσών κ. Αμπτουρραχήμ Σουμπασιλάρ.

•Επιλογικό κεφάλαιο όπου φιλοξενούνται απόψεις για την ποιητική δραστηριότητα του γιατρού από είκοσι εν συνόλω συντοπίτες, τουρκόφωνους και ελληνόφωνους, οι οποίοι είναι οι κάτωθι: Σεφαάτ Αχμέτ, δικηγόρος – ποιήτρια, κόρη του ποιητή, Ραχμί Αλή, εκδότης – συγγραφέας, Φεβζί Αλή, ζωγράφος – σκηνοθέτης, Εμρέ Αχμέτ, δικηγόρος, Δάμων Δαμιανός, δημοσιογράφος, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Κομοτηνή – Νέα εποχή», Αχμέτ Καρά, δικηγόρος, πρόεδρος Συλλόγου Επιστημόνων Μειονότητας Δυτικής Θράκης, Μεχμέτ Κοτζά, υπεύθυνος διευθυντής περιοδικού «Evlad-i Fatihan» Bursa, Μουτζαχήτ Μουμίν, εκδότης – συγγραφέας, Χακάν Μουμίν, εκπαιδευτικός – φιλόλογος, Γκιουλντέν Μουσταφά (Αληοσμάν) , εκπαιδευτικός – ποιήτρια, Μουσταφά Μουσταφά, ιατρός μικροβιολόγος, πρώην βουλευτής ΣΥΝ Ροδόπης, Μουσταφά Τσολάκ, ποιητής, Χαλήλ Μουσταφά, δικηγόρος – μουσικός, Ιμπράμ Ονσούνογλου, ψυχίατρος – εκδότης – συγγραφέας, Σταύρος Παπαναστασίου, οδοντίατρος, Σουκράν Ραήφ, σκηνοθέτης των θεατρικών ομάδων ΣΠΟΡΟΣ και ΠΥΡΗΝΑΣ, Σεζέρ Ριζά, εκδότης, Μουσταφά Ταχσίνογλου, εκδότης – συγγραφέας, Χαλίλ Χακί, εκδότης – συγγραφέας και η ομιλούσα.

Αφού όμως αναφερθήκαμε εν συντομία στη συλλογή και στο περιεχόμενό της, ας θέσουμε το ερώτημα, γιατί η συγκεκριμένη συλλογή είναι σημαντική για τον τόπο μας.

Κατ’ αρχήν για όσα λέει ο ίδιος ο τίτλος. Γιατί όντως ο γιατρός Χασάν Αχμέτ, όπως ακριβώς αναφέρει και στο πρώτο ποίημα της ποιητικής του συλλογής, το «Μια ζωή ταλαίπωρος» από το οποίο προέρχεται και ο τίτλος της, από τα πρώτα χρόνια της ζωής του εξαναγκάστηκε να κάνει «αντιπολίτευση», υιοθετώντας μορφές όπως η απεργία πείνας, προκειμένου να καταρρίψει, συγκρουόμενος άμεσα, «ηλίθιες» τακτικές της «διοίκησης», που κρατούσαν τη Θράκη «αλυσοδεμένη», «αλυσοδένοντας» πρώτα – πρώτα τους πολίτες της.

Σήμερα, κι ενώ ο καιρός περνά και τα προβλήματα των πληθυσμιακών ομάδων της Θράκης εξομαλύνονται, ο γιατρός Χασάν Αχμέτ κάνει αντιπολίτευση στις κατεστημένες συμπεριφορές και νοοτροπίες, που μας κρατούν χωρισμένους, τουρκόφωνους και ελληνόφωνους, με τον πιο «στεγανό» αλλά και τον πιο «απαράδεκτο» τρόπο.

Πώς κάνει αντιπολίτευση σήμερα ο γιατρός – ποιητής Χασάν Αχμέτ; Με το να «αίρει» τα «επισήμως» διευθετημένα στεγανά, με το να μας φέρνει κάθε μέρα λόγου χάριν στον «Παρατηρητή» για δημοσίευση ένα ελληνόφωνο ποίημα, ένα ποίημα, στίχους καλύτερα, γραμμένους στην ελληνική, στους οποίους όμως καταθέτει την άποψή του, την άποψη κι ενός μεγάλου κομματιού της τουρκόφωνης πληθυσμιακής ομάδας για τα ζητήματα της επικαιρότητας π.χ. για τα σενάρια περί «κοσοβοποίησης» της Θράκης, γράφοντας ακόμη και προς τον Μίκη Θεοδωράκη, λέγοντας ότι η ίδια η μειονότητα είναι εγγύηση για την ακεραιότητα της πατρίδας της, της Θράκης, της Ελλάδας.

Αντιπολίτευση κάνει λοιπόν ο γιατρός – ποιητής Χασάν Αχμέτ στα καθιερωμένα έθη, που νομιμοποιούν τη σιωπή, την έλλειψη άρα επικοινωνίας και διαλόγου μεταξύ συμπολιτών. Αντιπολίτευση με το πιο ουσιαστικό τρόπο. Αφού σπάζει τη σιωπή και τα στεγανά συνεχώς, και καταφέρνει, χρόνια μετά το κλείσιμο του «Σαφάκ», να βάλει τουρκόφωνους και ελληνόφωνους που λειτουργούν στο δημόσιο χώρο της Κομοτηνής να συνευρεθούν και να συνομιλήσουν μέσα από τις λέξεις τους για τα γραπτά του. Να μιλήσουν για να στηθούν, και μέσα από ένα βιβλίο, ξανά κοινωνικές «γέφυρες» συνύπαρξης και διαλόγου.

Αντιπολίτευση εφ’ όρου ζωής κάνει λοιπόν ο γιατρός – ποιητής Χασάν Αχμέτ, αντιπολίτευση σε παγιωμένες νοοτροπίες και έθη. Νοοτροπίες και έθη όλων μας. Με στίχους επικαιρικούς και συνήθως καταγγελτικούς, που πάντοτε υπήρχαν στις ελληνικές εφημερίδες, από την εποχή του Αλεξάνδρου Σούτσου και του Γιώργου Σουρή. Στίχοι όπως και οι παρακάτω του Σούτσου από το «Πανόραμα της Ελλάδος» (1833), που είναι κι επίκαιροι με αφορμή το τραπεζικό σύστημα και την κατάρρευσή του, όπως τη βιώνουμε σήμερα:

«Θεωρούντες ότι όσοι παλαιάς δουλεύσεις έχουν

στα τυφλά μ’ εμάς δεν τρέχουν

βλέποντες ότι συμβάλλει στο δημόσιον καλόν

να κληρονομήσει ένας τας θυσίας των πολλών

και στ’ ανάθεμα να πάγουν όσοι έχουν κάποιαν φήμην

παρακούσαντες τη γνώμη εν ταυτώ της γερουσίας

προκηρύττομεν ενόχους της εσχάτης προδοσίας

τους αυθάδεις Κουντουριώτας

και τον άπιστον Ζαϊμην!»

Μουσταφά Μουσταφά, γιατρός: «Στα ποιήματά του ο Αχμέτ Χασάν εκφράζει

τις εμπειρίες της ζωής»

Οι διαδρομές της γενιάς, γενιάς μας όπως την προσδιόρισε ο κ. Μουσταφά, έχουν άμεση σχέση με την ποίηση του κ. Αχμέτ Χασάν, «με την πολιτικά μαχόμενη, την αντιπολιτευτική ποίηση». Ως συνοδοιπόρος του στη ζωή και από τα φοιτητικά χρόνια, αλλά και από τους αγώνες για το ΔΙΚΑΤΣΑ ο κ. Μουσταφά προέβαλλε αυτές τις διαδρομές στη ζωή του κ. Χασάν, αλλά και τις ζωές όλων.

Έτσι ξεκινώντας από τα φοιτητικά χρόνια ανέφερε ότι σπούδασαν στην Τουρκία την δεκαετία του ’70, «ανήκουμε δηλαδή στη γενιά του ‘78 της Τουρκίας» η οποία άρχισε να κινητοποιείται προκειμένου να διατηρηθεί η άσβεστη φλόγα ανάμεσα στα δύο πραξικοπήματα του ‘71 και του ’80, σε μια προσπάθεια να απαλυνθούν οι πληγές του πραξικοπήματος του ’71, να ορθοποδήσει το δημοκρατικό κίνημα στην Τουρκία δυστυχώς όμως το ’80 έγινε το δεύτερο πραξικόπημα. «Εμείς ανήκουμε σε αυτή τη γενιά και το αναφέρω αυτό, γιατί ιδίως για εμάς τους επαρχιώτες φοιτητές, είτε σπουδάσαμε σε άλλες χώρες είτε φύγαμε από τα χωριά στα μεγάλα κέντρα τα φοιτητικά χρόνια ήταν πολύ σημαντικά, μας σημάδεψαν και εκεί ανδρωθήκαμε και εκεί ασχοληθήκαμε με την πολιτική και από αυτή την άποψη έχει μεγάλη σημασία». Γεγονότα που σημάδεψαν τη γενιά και επηρέασαν όλους και τον Χασάν ώστε να βρίσκεται πάντα στην αντιπολίτευση.

Κατόπιν αναφέρθηκε στις επιρροές που δέχθηκε η γενιά τους από τις πολιτικές αλλαγές στη χώρα, τη μεταπολίτευση, τα διάφορα πολιτικά ρεύματα, τις προσδοκίες που αναπτύχθηκαν και στη μειονότητα, αλλά και τις απογοητεύσεις.

«Ένα άλλο σημείο που πρέπει να αναφέρω είναι ότι ανήκει δυστυχώς ή ευτυχώς στην ομάδα των αγώνων του ΔΙΚΑΤΣΑ. Ο αγώνας μας ενάντια στις διακρίσεις του ΔΙΚΑΤΣΑ ήταν ένα μεγάλο σχολείο για όλους που συμμετείχαν, αλλά και για όλη την κοινωνία στο βαθμό που αυτή θέλει να μάθει και να διδαχθεί» Όπως είπε ο κ. Μουσταφά στον αγώνα αυτό είδαν κάποιους «να πληρώνουν» για τη στήριξή τους από όλες τις πλευρές της κοινωνίας, όπως υπήρχαν και καιροσκόποι και οπορτουνιστές από όλη και πάλι την κοινωνία. «Εκείνος ο αγώνας θεωρώ ότι μας έκανε σοφότερους, πιο ανθρώπινους και ο κ. Χασάν ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές σε αυτή την ιστορία».

Κατόπιν αναφέρθηκε σε ένα άλλο στοιχείο, αυτό της πραγματικότητας που ζουν στην Κομοτηνή χαρακτηρίζοντας τη ζωή των δύο κοινωνιών σαν δύο παραλλήλους κύκλους και ένα μόνο μικρό μέρος των δύο κύκλων εφάπτεται και ο κ. Χασάν λόγω της ενασχόλησής του είναι ένας από αυτούς που βρίσκεται στο μέρος του κύκλου που εφάπτεται.

Δύσκολη χαρακτήρισε την ενεργό συμμετοχή στην πολιτική δράση στο χώρο της μειονότητας. «Δεν ήταν ανάγκη να αποχωριστεί την πολιτική ο κ. Χασάν για να γράψει πολιτικούς στίχους. Εμείς τον θέλουμε να είναι στην πολιτική. Το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Αλλά όντως είναι δύσκολο το εγχείρημα της ενασχόλησης με την πολιτική στην μειονότητα και για αυτό υπάρχουν πάρα πολλοί λόγοι, όπως η στρεβλή διαστρωμάτωση της κοινωνίας μας, η μεγάλη διαρροή του έμψυχου υλικού, τα πολλα κέντρα που υπάρχουν στα πολιτικά πράγματα της περιοχής μας. Όλα αυτά καθιστούν την πολιτική δράση βασανιστική, κουραστική και απογοητευτική. Ο φίλος Χασάν μια φορά δοκίμασε, «κάηκε στο γάλα και φυσά ακόμη και το γιαούρτι».

Με όλα αυτά τα βιώματα στα ποιήματά του εκφράζει την εμπειρία της ζωής, τα κακώς κείμενα, τα οράματα, τους καημούς και τους πόθους της κοινωνίας». Προσπαθεί έτσι να είναι ενεργός πολίτης, να μετέχει στα κοινά, να εκφράζει τη γνώμη του. Τα ποιήματά του φέρνουν περισσότερο στο μυαλό μας το διδακτικό έπος των αρχαϊκών χρόνων, αλλά και τα τραγούδια των ασίκηδων της Ανατολής που και διασκέδαζαν και δίδασκαν τους ανθρώπους, τους τροβαδούρους του μεσαίωνα που εκτελούσαν ένα έργο και καλλιτεχνικό και πολιτικό. Εγώ έτσι τον ξέρω, έτσι τον εκτιμώ και εύχομαι φίλε Χασάν καλό δρόμο».

Άκης Παπαναστασίου, οδοντίατρος: «Ο φόβος της μικροαστικοποίησης τον είχε συνεχώς σε εγρήγορση»

Ο κ. Παπαναστασίου αναφέρθηκε στο πώς ο ίδιος αντιλαμβάνεται την ψυχολογία του συγγραφέα ξεκινώντας από την γνωριμία του με τον Αχμέτ Χασάν, και συγκεκριμένα το 1988, όταν με άλλους νέους της μειονότητας έκανε απεργία πείνας για να αναγνωριστούν τα πτυχία τους από το ΔΙΚΑΤΣΑ. Στη συνέχεια τον συνάντησε πρώτο δημοτικό σύμβουλο και μετά συνάδελφο στο ΙΚΑ Κομοτηνής, όπου έκαναν ατέλειωτες συζητήσεις. «Στις συζητήσεις που κάναμε, εντόπισα δύο μεγάλους φόβους του Αμέτ Χασάν. Ο πρώτος φόβος αφορούσε στο να μη γίνει δυνάστης της μειονότητας, γιατί η μειονότητα όταν γλίτωσε από την καταπίεση των αγάδων, έπεσε στην καταπίεση των επιστημόνων. Αυτό ο Χασάν Αχμέτ το απέφευγε όπως ο διάολος το λιβάνι, γιατί έλεγε ότι εγώ σπούδασα για να προσφέρω και όχι για να καταδυναστεύσω τη μειονότητα. Ο δεύτερος φόβος του ήταν να μην αποκτήσει μικροαστική νοοτροπία, κατάρα για αυτόν, και λειτουργήσει σαν μικροαστός σκεπτόμενος μόνο τα προσωπικά του συμφέροντα. Τους δύο αυτούς φόβους προσπάθησε ο Αμέτ Χασάν να τους ξεπεράσει με το «εφ’ όρου ζωής αντιπολίτευση». Ήταν πάντα σε κόντρα με όλους. Ο φόβος της μικροαστικοποίησης συνεχώς τον είχε σε εγρήγορση».

Κατά τον κ. Παπαναστασίου, ο Αχμέτ Χασάν πάντα έβρισκε τρόπους να εξωτερικεύει τους προβληματισμούς του είτε με τοποθετήσεις πολιτικές είτε σήμερα με τα ποιήματα. «Ήταν πάντα άτομο χαμηλών τόνων. Όταν βγήκε δημοτικός σύμβουλος κατά τη διάρκεια της πρώτης του τοποθέτησης στο δημοτικό συμβούλιο για θέματα μειονοτικά, ζήτησε την συμπαράσταση των επτά άλλων δημοτικών συμβούλων και αυτό έγινε αφορμή να κάνουν έκτακτη σύσκεψη το ίδιο βράδυ οι σύμβουλοι της τότε πλειοψηφούσας δημοτικής παράταξης, να τον θεωρήσουν επικίνδυνο εθνικιστή και παρόλο το ότι ήταν πρώτος δημοτικός σύμβουλος, να τον στερήσουν από όλα τα αξιώματα της δημαρχίας. Αυτός ήταν και ένας λόγος που απογοητεύθηκε και δεν ασχολήθηκε με τα κοινά».

Όσον αφορά στα ποιήματά του τόνισε ότι ανακάλυψε ένα άτομο που βάζει στη σειρά τις λέξεις για να εκφράσει τους εσωτερικούς του προβληματισμούς. Διαβάζοντας συγκεκριμένους στίχους ο κ. Παπαναστασίου από το βιβλίο του Χασάν Αχμέτ χαρακτήρισε τους προβληματισμούς οικολογικούς, υπαρξιακούς, φόβους για αφομοίωση και τελείωσε με ένα ποίημα που αφορά στον αυτοπροσδιορισμό του ποιητή. «Είτε με αποδεχθείς /είτε με απαρνηθείς /είμαι Έλλην πολίτης /συνάμα και Τούρκος να ξέρεις /και μάλιστα με τη σφραγίδα της Ευρώπης».

Κατά τον κ. Δαμιανό το βιβλίο θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πραγματικό κήρυκα μιας διαφορετικής αντίληψης για τα πράγματα της περιοχής μας, η οποία ξεκινά από θέσεως αντιπολιτεύσεως, η οποία όμως όπως είπε «φιλοδοξούμε κάποια στιγμή ότι θα γίνει εκείνη η οποία και θα ηγεμονεύσει. Μια αντίληψη δηλαδή όπου η καχυποψία μεταξύ των πολιτών θα εκλείψει, όπου το διαφορετικό δεν θα αποτελεί αντικείμενο διαφορετικών συμφερόντων, αλλά αφετηρία και αφορμή για διάλογο, συνεχή κοινωνική επαφή, ζύμωση, συνύπαρξη και άρα πρόοδο και ταυτόχρονα να αποδεχθούμε και τα αυτονόητα ότι σε αυτό τον τόπο, σε αυτή τη γωνιά της Ευρώπης, ο καθείς έχει το θάρρος, τη δυνατότητα, το δικαίωμα πάνω απ’ όλα, να αυτοπροσδιορίζεται όπως εκείνος θέλει, είτε σε ό,τι αφορά την καταγωγή και τη θρησκεία του και βεβαίως ταξικά, γιατί θαρρώ, πως ένα μεγάλο κομμάτι το οποίο δίνει μέσα από την ποίησή του, την οποία θα χαρακτήριζα στρατευμένη, με ένα πρωτότυπο και αυθεντικό τρόπο στην υπηρεσία των δικαιωμάτων του λαού και του τόπου είναι ακριβώς, γιατί περνά μηνύματα που έχουν να κάνουν και με τα θέματα τα μειονοτικά, αλλά και με θέματα που αφορούν στην περιοχή μας και την ανάπτυξή της».

Ο κ. Δαμιανός υπογράμμισε ότι ο Χασάν Αχμέτ δεν διακατέχεται από μειονοτισμό, «αλλά βλέπει τον κόσμο μέσα στα ασφυκτικά μικρά όρια και σύνορα που υπάρχουν μέσα στη μειονότητα. Είναι από τους λίγους μέσα από τη μειονότητα που τολμά να ασκεί κριτική και στα κακώς κείμενα στην πλευρά της μειονότητας, πέρα από τις εξουσιαστικές λογικές που υπήρχαν ανέκαθεν στην ελληνική πολιτεία για την μειονότητα. Διότι το να είσαι εφ’ όρου ζωής αντιπολίτευση, πρακτικά σημαίνει ότι αντιπολιτεύεσαι και τους εξουσιαστές της μιας πλευράς, αλλά και τους εξουσιαστές της άλλης».

Ο κ. Δαμιανός διάβασε στη συνέχεια ποιήματα του Χασάν Αχμέτ δίνοντας ένα καταστάλαγμα, μια εικόνα του ποιος είναι και τι ακριβώς πρεσβεύει, αλλά και πώς αντιλαμβάνεται την εικόνα της περιοχής αυτής.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.