Στης ζωης τους δρομους

Ανοίγει την πόρτα του «σπιτιού της» και βγαίνει στο δρόμο. Το «σπίτι» της είναι ο δρόμος. Και με ζέστη και με κρύο πάνω σε τέσσερις τροχούς. Τα χρόνια περνούν, αλλά εκείνη μένει να προσδοκά τις καλύτερες μέρες. Αυτές περίμενε όταν ήταν παιδί, αυτές και τώρα που μεγάλωσε και μεγαλώνει και η ίδια παιδιά. Η Μαρία Αμπατζή, είναι 27 ετών και μητέρα πέντε παιδιών, ηλικίας 12, 11, 9, 8 και 4 ετών. «Κάθε χρόνο και από ένα παιδί, μόνο ο μικρός άργησε λίγο», λέει χαριτολογώντας και διαπιστώνω από τις πρώτες κουβέντες μαζί της, ότι το πρόσωπό της φωτίζεται μόνον όταν μιλάει για τα παιδιά της. «Γερά να είναι, έγιναν και αυτά τώρα και πρέπει να τα φροντίσουμε, όσο μας χρειάζονται να είμαστε κοντά τους. Μετά θα πάρουν και εκείνα το δρόμο τους». Στο «σπίτι-φορτηγό», στη «ζωή-δρόμο» φιλοξενείται σήμερα το «Εμείς η Πόλις», έτοιμο να αγγίξει ζωές που αφήνουν τα σημάδιά τους από πόλη σε πόλη, από χωριό σε χωριό, από δρόμο σε δρόμο.

Άφησε το παιχνίδι με τις φίλες της, όταν την κάλεσε κοντά του ο πατέρας της. «Θα τον πάρεις για άντρα σου» της είπε, δείχνοντάς της ένα 17χρονο αγόρι. «Έτσι το έχουμε εμείς», λέει τώρα και παρατηρεί: «Πάλι καλά! Εγώ παντρεύτηκα στα 14. Άλλα κορίτσια παντρεύονταν στα δώδεκα». Παρατηρεί την κόρη της που κοιμάται στη χλόη και αποκαλύπτει ότι τα κορίτσια, τόσο την 12χρονη, όσο και την 10χρονη, τα ζητάνε σε γάμο. «Αν δεν παντρευτούν μικρές, μένουν ανύπαντρες, έτσι το έχουμε εμείς, γι’ αυτό και μια ζωή βασανίζονται οι γυναίκες. Τι να κάνω τώρα, να παντρέψω δυο παιδιά, γιατί παιδιά είναι…;».

Τι πουλάτε;

Το καλοκαίρι φρούτα, το χειμώνα χαλιά. Τώρα, πουλάω καρπούζια και πεπόνια, τι άλλο; Για να βγάλουμε το ψωμί μας, αλλά δεν βγαίνει. Πέρσι ήταν καλύτερα, τώρα δεν υπάρχει κίνηση, διαμαρτύρεται ο κόσμος, λέει ότι είναι ακριβά. Τα πουλάμε τριάντα λεπτά το κιλό τα καρπούζια, αγοράζουμε στη Χρυσούπολη καρπούζια με είκοσι λεπτά το κιλό, πόσο να τα πουλήσουμε εμείς δηλαδή; Ούτε πέντε λεπτά κέρδος δεν βγάζουμε. Μια ζωή στο δρόμο και αποτέλεσμα κανένα.

Από πού είστε;

Από το Κηπάκι Τρικάλων ο άντρας μου. Εγώ ήμουν από έναν οικισμό της Θεσσαλονίκης, σμίξαμε τις ζωές μας με τον άντρα μου και από τότε γυρίζουμε μαζί. Σπίτι δεν έχουμε, ένα αυτοκίνητο, όπου πάει αυτό, πάμε όλοι. Δεν είναι καλή ζωή, αν δεν έχεις ένα σπίτι να μείνεις. Αν δεν έχεις λεφτά, όμως, πώς θα κάνεις το σπίτι; Όλα γίνονται με τα λεφτά. Έχεις λεφτά, είσαι καλά. Θέλουμε να πάρουμε ένα δάνειο, αλλά δεν ξέρουμε πώς. Δεν μπορούμε. Πού να πάμε; Ποιόν να ρωτήσουμε; Ποιος θα μας βοηθήσει; Δεν ξέρουμε τι χρειάζεται, τι κάνει κανείς για να αποκτήσει σπίτι; Δίνει το κράτος κάποιο βοήθημα, μπορείς να πάρεις τραπεζικό δάνειο; Εμείς γιατί δεν τα ξέρουμε αυτά; Γιατί ποτέ δεν μας λογαριάζουν για ανθρώπους εμάς; Αν δεν μας στηρίξουν λίγο, πώς θα βοηθήσουμε τη χώρα μας; Πώς θα βοηθήσουμε τις ζωές μας και τις ζωές των παιδιών μας; Ξέρεις πόσοι άνθρωποι καταστράφηκαν έτσι;

Πώς ήταν τα παιδικά σας χρόνια;

Μια χαρά ήμουν, όταν ήμουν μικρή, η μαμά και ο μπαμπάς είχαν τα βάσανα, όπως τα έχουμε τώρα εμείς. Δεν καταλάβαινα. Νόμιζα ότι όλος ο κόσμος ζει όπως ζούμε εμείς. Ήμασταν τρία κορίτσια και ένα αγόρι. Κανείς μας δεν πήγε σχολείο. Ούτε οι γονείς μας είχαν σπίτι, πουλούσαν καρέκλες και φρούτα, γυρνούσαμε με το αυτοκίνητο και τότε, όπως και τώρα. Περνούν τα χρόνια, φεύγουν άνθρωποι και γεννιούνται άλλοι και δεν αλλάζει τίποτα. Τρίτη γενιά τώρα, που περνά η ζωή πάνω σε ένα αυτοκίνητο. Είναι κι άλλοι πολλοί σαν κι εμάς. Θέλουμε να μαζέψουμε λίγα χρήματα, να πάρουμε ένα οικόπεδο, να φτιάξουμε μια παράγκα. Να μείνει στα παιδιά μου, να μένουν κάπου, να προλάβουν να πάνε σχολείο τουλάχιστον. Πώς θα αλλάξει η ζωή τους, αν δεν μάθουν γράμματα;

Θα τα πετύχετε όλα αυτά;

Θα τα κάνω. Θα προσπαθήσω. Ο Θεός ξέρει πότε, αλλά θέλω να τα κάνω. Πρέπει πρώτα να δουλέψουμε, έτσι λέει και ο άντρας μου.

Πόσο χρονών παντρευτήκατε μαζί του;

14 ετών με πάντρεψαν οι γονείς μου. Εσείς έχετε άλλη ζωή, καλύτερη. Εγώ μπήκα μέσα στα βάσανα. Εσείς παντρεύεστε μεγάλοι, βρίσκετε δουλειά, παίρνετε όποιον θέλετε. Εμένα τον άντρα μου τον προξένεψαν άλλοι. Έτσι παντρευόμαστε εμείς. Μόνο με προξενιά. Έχω έναν αδερφό, παντρεύτηκε στα 15 του και πήρε για γυναίκα μια 12χρονη. Τον παράτησε, δεν τον αγάπησε. Εκείνος, όμως, την αγαπούσε πολύ. Και με τη δεύτερη γυναίκα δεν πήγαν καλά τα πράγματα. Τώρα είναι ξανά με την πρώτη, στα 17της χρόνια. Κάνανε ένα παιδί, έφυγε πάλι, αλλά την αγαπά και προσπαθεί ξανά μαζί της. Χωρίζουν, τα ξαναβρίσκουν. Ταλαιπωρούνται και ταλαιπωρούν και άλλους.

Αυτού του είδους οι χωρισμοί γίνονται συχνά στις οικογένειες σας;

Γίνονται συχνά στη φυλή μας τέτοια πράγματα. Είναι πολύ ελεύθερα τα πράγματα, με το ζόρι γάμος δεν γίνεται. Διαζύγιο παίρνουμε με λεφτά, αν στο γάμο δώσεις λεφτά, στο διαζύγιο τα παίρνεις πίσω. Για να παντρευτείς, θα πρέπει πρώτα να κάνεις τρία τέσσερα παιδιά, μετά μπορεί και να στεφανωθείς. Εγώ έπαιζα ακόμη, όταν με παντρέψανε. Ο άντρας μου ήταν 17 ετών. Δεν με ενημέρωσε κανείς. Ό,τι έβλεπα να κάνουν οι άλλοι, έκανα κι εγώ. Η ζωή σιγά – σιγά μαθαίνεται. Όπως έρχεται, έτσι την αντιμετωπίζεις.

Τι δυσκολεύει περισσότερο τη ζωή σας;

Δεν έχει δουλειές, αυτό κάνει δύσκολη τη ζωή μας. Αν έχεις δουλειά, φτιάχνεις και ένα ωραίο σπίτι, μένεις με τα παιδιά σου, έχεις άλλη ζωή. Ο άντρας ας πηγαίνει στη δουλειά, τα παιδιά, όμως, να είναι στο σχολείο. Θα ήταν αλλιώς τα πράγματα για όλους μας. Εμείς είμαστε μέρα – νύχτα στο δρόμο για να κάνουμε λεφτά, αλλά τα λεφτά δεν βγαίνουν, ίσα- ίσα για τα τρόφιμα βγάζουμε. Ταλαιπωρούμε και τα παιδιά μαζί μας. Επτά χρόνια τώρα είμαστε σ΄ αυτό το φορτηγό, έκανα κι ένα δωμάτιο ξεχωριστό και εκεί κοιμόμαστε επτά άτομα. Έχουμε γυρίσει όλη την Ελλάδα, Γιάννενα, Ηγουμενίτσα, Βέροια, Κρήτη, Θεσσαλονίκη και στη Θράκη. Όλα τα μέρη είναι καλά, παντού γυρίζουμε, αλλά δεν είναι μια κανονική ζωή.

Με τον σύζυγό σας, εσείς, τα πάτε καλά;

Μια χαρά. Καλός είναι. Παράπονο δεν έχω, καλός άνθρωπος είναι. Τον αγαπάω και μ΄ αγαπάει. Τον γνωρίζω καλά και ξέρω πώς αισθάνεται.

Το χειμώνα τι θα κάνετε;

Το χειμώνα, με το ίδιο φορτηγό, θα πουλάμε χαλιά και θα γυρίζουμε από τόπο σε τόπο, από πόλη σε πόλη.

Εσάς σαν νοικοκυρά τι σας δυσκολεύει περισσότερο;

Πιο πολύ με δυσκολεύει το νοικοκυριό. Είναι δύσκολο να πλυθείς, να πλύνεις τα ρούχα. Κάθε μέρα πλένω ρούχα, δεν έχω πλυντήριο, φούσκωσαν τα χέρια μου από τη σκάφη. Όλες οι γυναίκες, που έχουν σπίτια, έχουν πλυντήριο, έχουν καλύτερη ζωή. «Κάνε υπομονή, μήπως φυσήσει ο θεός και μας δώσει λεφτά» λέει ο άντρας μου και δουλεύει ασταμάτητα, «αν πάει καλά η δουλειά, θα πάρουμε και σπίτι» υπόσχεται και εγώ για να μην χάνω το κουράγιο μου τον πιστεύω.

Για τα παιδιά σας τι όνειρα κάνετε;

Για τα παιδιά μου έχω όνειρα. Να κάνουν ό,τι δεν κατάφερα εγώ, να πάρουν σπίτι, να μάθουν πέντε γράμματα, να έχουν μια καλύτερη ζωή. Θα τα στείλω και στο σχολείο. Αν κάνω παράγκα, το χειμώνα θα τα στείλω και στο σχολείο. Αλλιώς την ίδια ζωή με μένα θα έχουν. Είναι άδικο, αλλά τι να κάνουμε;

Όταν περνάτε από όμορφους οικισμούς, από γειτονιές με ωραίες κατοικίες τι σκέφτεστε;

Σκέφτομαι ότι η ζωή είναι όμορφη για κάποιους. Τι άλλο να πεις; Έχουν λεφτά, έκαναν σπίτια. Νομίζω ότι σημαντικός παράγοντας είναι τα λεφτά. Αν είχα χρήματα, θα ήταν όλα καλύτερα. Υγεία και χρήματα είναι το σημαντικότερο. Τώρα θα φύγουμε από εδώ και θα πάμε στα Τρίκαλα. Μια ζωή είμαστε στο δρόμο. Το χειμώνα, όταν κάνει κρύο, έχουμε τη σόμπα μας και μένουμε μέσα. Τώρα το καλοκαίρι είναι καλύτερα. Ο Θεός μας φυλάει και δεν κινδυνέψαμε.

Πιστεύετε στο Θεό;

Χριστιανοί είμαστε, πώς δεν θα πιστεύω στο Θεό; Βαφτισμένοι είμαστε. Τσιγγάνοι στην καταγωγή. Είμαι περήφανη που είμαι τσιγγάνα. Παρακαλώ μόνον το Θεό να με βοηθάει, γιατί είναι δύσκολη η ζωή μας.

Τι μαγειρεύετε για τα παιδιά σας;

Σούπα τρώνε πιο πολύ. Μοσχάρι, καρότο με πατάτα ετοιμάζω τώρα που με βρήκατε. Έχω πετρογκάζ μαζί μου και μαγειρεύω. Δεν τα αφήνω έτσι τα παιδιά μου. Πώς θα τα αφήσω να πεινάσουν τα παιδιά, κρίμα είναι.

Αν ξεκινούσατε τώρα τη ζωή σας, τι θα θέλατε περισσότερο;

Αν ξαναγεννιόμουν, δεν θα ήθελα να ταλαιπωρούμαι έτσι. Νομίζω, ότι θα ήταν καλύτερα, αν ήμουν σε ένα σπίτι με οικονομική άνεση. Αν έχεις υγεία, έχεις την ευτυχίά σου. Μπορεί και να μην παντρευόμουν στα 14 μου χρόνια. Αν και νομίζω ότι εκεί ήταν η μοίρα μου.

Πιστεύετε στη μοίρα;

Πιστεύω στη μοίρα, ό,τι είναι γραφτό, θα το τραβήξεις. Ό,τι έχει γραφτεί για την ζωή σου, θα το περάσεις. Ξέρεις τι θα πάθεις τώρα εσύ; Δεν ξέρεις. Ό,τι έχει γραφτεί, όμως, θα το περάσεις.

Μην μου πείτε ότι ξέρετε να τη διαβάζετε κιόλας;

Δεν ξέρω να λέω τη μοίρα. Είναι μια γυναίκα μαζί μας, που την λέει, αλλά λέει περισσότερα ψέματα και λιγότερες αλήθειες. Ό,τι είναι γραμμένο να περάσεις, θα το περάσεις, ό,τι και να κάνεις δεν θα ξεφύγεις.

Πιο πολύ τι θέλετε στη ζωή σας;

Πάρα πολύ θα ήθελα να είχα ένα σπίτι, να μένω με τα παιδιά μου. Τα παιδιά μου είναι γερά, είναι καλά, θέλω, όμως, ένα σπίτι. Αυτό είναι το όνειρό μου. Κοίτα γύρω, όλοι κάπου μένουν. Εμείς έχουμε ένα φορτηγό και γυρίζουμε. Εεε να ριζώσουμε κάπου κι εμείς, να αλλάξει η ζωή μας.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.