Οι ψηφιακοι δρομοι της ενημερωσης

Από τη «συμβολή των τοπικών ΜΜΕ στην περιφερειακή ανάπτυξη», 16 χρόνια πριν, φτάσαμε να συζητάμε τα «προβλήματα των παραδοσιακών ΜΜΕ στην ψηφιακή εποχή» και στα παραδοσιακά ΜΜΕ είθισται ν’ ανήκουν τα μέσα της περιφέρειας, τα τοπικά. Οι συνθήκες δουλειάς για τους δημοσιογράφους άλλαξαν, από το στυλό και το λευκό χαρτί που ήταν κυρίαρχο στα περισσότερα περιφερειακά μέσα περάσαμε στον υπολογιστή, το λαπ τοπ, το blog (κύρια δημιουργημένα από πολίτες και λιγότερο από δημοσιογράφους) και … την αμφισβήτηση των πολιτών απέναντι στα μέσα ενημέρωσης. Το μόνο ίσως που δεν άλλαξε αναφορικά με τις θεσμοθετημένες συζητήσεις των δημοσιογράφων είναι ο χώρος διεξαγωγής του Πανελλήνιου Δημοσιογραφικού Συνεδρίου και δεν είναι άλλος από τη Σαμοθράκη. Την περασμένη Παρασκευή ξεκίνησαν οι εργασίες του 16ου Δημοσιογραφικού Συνεδρίου και ολοκληρώθηκαν το Σάββατο, με τη συμμετοχή δημοσιογράφων ως ομιλητών και κοινού και την παρουσία πολιτικών. Ο αρχικός προβληματισμός για το χώρο διεξαγωγής του συνεδρίου την ερχόμενη χρονιά παρέμεινε μια και το ζήτημα έμεινε ανοιχτό. Σε κάθε περίπτωση, η Οργανωτική Επιτροπή και ειδικά η στενή ομάδα που παλεύει επί χρόνια με τη διοργάνωση έχει μάθει να αντιμετωπίζει κάθε απρόοπτο και να συμβάλει ουσιαστικά στην πολύ καλή διεξαγωγή.

Τετρακόσιοι περίπου δημοσιογράφοι από την Ελλάδα, την Κύπρο, τη Βουλγαρία, την Τουρκία και τη Ρωσία, ανταποκριτές ξένου τύπου, καθηγητές πανεπιστημίων, πολιτικοί και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης συμμετείχαν στο φετινό συνέδριο, το οποίο ήταν υπό την αιγίδα της Ένωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας και διοργανώθηκε από τη νομαρχία Έβρου, το δήμο Σαμοθράκης, την ΠΟΕΣΥ, την ΕΣΗΕΜΘ, την ΕΣΗΕΑ, την ΕΣΗΕΘΣτΕΕ, την ΕΣΗΕΠΗΝ και την ΕΣΠΗΤ, με τη συμπαράσταση της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας -Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης. «Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ: Οι προκλήσεις, οι αλλαγές, τα προβλήματα» ήταν το κεντρικό θέμα του συνεδρίου που χωρίστηκε σε επιμέρους ενότητες:

– «Προβλήματα των παραδοσιακών ΜΜΕ στην ψηφιακή εποχή»

– «Ευέλικτες μορφές απασχόλησης – Ασφαλιστικά δικαιώματα: Απάντηση στην εργοδοτική αυθαιρεσία»

– «Οι πολίτες ενημερώνουν: Διαδικτυακοί τόποι, μπλόγκς κ.α.»

– «Η Δημοκρατία στην εποχή των ψηφιακών ΜΜΕ»

Σ. Κουζινόπουλος «Και τα περιφερειακά ΜΜΕ μπορούν να παίζουν κεντρικό ρόλο»

Στην πρώτη ενότητα για τα «Προβλήματα και προοπτικές των ΜΜΕ στην ψηφιακή εποχή» ο Σπύρος Κουζινόπουλος, γενικός διευθυντής του Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων μίλησε αρχικά για τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και την εύκολη πρόσβαση στις πληροφορίες. «Το Ψηφιακό Δίκτυο Ενοποιημένων Υπηρεσιών (ISDN), η κινητή κυψελοειδής τηλεφωνία, το σύστημα ραδιομετάδοσης προσωπικών μηνυμάτων (paging), τα σημεία κλήσης, οι ασύρματες τηλεπικοινωνίες και οι ευρυζωνικές επικοινωνίες συγκροτούν το οπλοστάσιο της σύγχρονης δημοσιογραφίας, μέσω της οποίας η διάθεση και η διαχείριση τεράστιου όγκου πληροφοριών θα είναι απλή πραγματικότητα ανοικτή σε όλους».

Ο διευθυντής του ΜΠΕ παρέπεμψε στα λεγόμενα του μεγαλοεκδότη Ρούμπερτ Μέρντοχ για να εξηγήσει πόσο άλλαξαν οι απαιτήσεις του κοινού. ««Οφείλουμε να αντιληφθούμε ότι η νέα γενιά των πολιτών που αναζητεί ειδήσεις και πληροφορίες, είτε από τις εφημερίδες, είτε από οποιαδήποτε άλλη πηγή, έχει πολύ διαφορετικές απαιτήσεις για το είδος των ειδήσεων που την ενδιαφέρουν, για τον τρόπο που θα τις αναζητήσει, για τον χρόνο και τις πηγές που θα της προσφέρουν τις ειδήσεις και πληροφορίες αυτές. Όποιος αμφισβητεί αυτά τα δεδομένα ας ρίξει μια ματιά στην πρόσφατη έρευνα της εταιρείας Καρνέιτς για την αλλαγή των συνηθειών των νέων πολιτών και πώς βλέπουν το μέλλον της βιομηχανίας των ΜΜΕ».

Ο αυστραλός μεγιστάνας στη συνέχεια αναφέρει ενδεικτικά τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας που αφορούσε νέους από 18-34 χρόνων και τα στοιχεία της, έδειξαν ότι το 44% αναζητεί ειδήσεις και πληροφορίες από το διαδίκτυο. Και ενώ οι τοπικοί τηλεοπτικοί σταθμοί εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή, το διαδίκτυο, και πιο συγκεκριμένα τα internet portals, γίνονται η αγαπημένη πηγή ειδήσεων για τους νέους. Οι εφημερίδες, σύμφωνα με την έρευνα, αποτελούν πηγή ειδήσεων μόνο για το 19% των νέων.

Επί πλέον σύμφωνα με την έρευνα:

-Μόνο το 9% θεωρεί τις εφημερίδες ως αξιόπιστη πηγή

-Το 8% βρίσκει το περιεχόμενο τους ενδιαφέρον

-Το 4% τις θεωρεί ως μέσο ψυχαγωγίας.

Οι νέοι είναι φανερό ότι θέλουν τις ειδήσεις ενημερωμένες, την ώρα που αυτοί έχουν χρόνο να τις αναζητήσουν και όταν αυτές τους εξυπηρετούν. Θέλουν ακόμα να ερευνούν, να αμφισβητούν τα όσα τους διοχετεύονται και να προσφέρουν μια διαφορετική οπτική με την αμφίδρομη επικοινωνία και τα «μπλόγκ» τους».

Επικεντρώνοντας, στη συνέχεια, στο ρόλο των περιφερειακών ΜΜΕ ο κ. Κουζινόπουλος μετέφερε ότι μπορούν πλέον να παίζουν και αυτά «κεντρικό ρόλο».

Παρά τις απαιτήσεις των καιρών, τα Μέσα συνεχίζουν να μη χρησιμοποιούν όλα τα μέσα. «Σύμφωνα με τις περισσότερες έρευνες της τελευταίας δεκαετίας, οι εφημερίδες δεν αξιοποιούν όλες τις προσφερόμενες τεχνολογικές δυνατότητες. Συγκεκριμένα: Δεν χρησιμοποιούν τις νέες μεθόδους συλλογής και διανομής ειδήσεων που προσφέρονται. Πολλές εφημερίδες εξακολουθούν απλώς να τοποθετούν την έντυπη έκδοσή τους στο διαδίκτυο (δηλαδή ανανέωση κάθε 24 ώρες).

Δεν αξιοποιείται η δυνατότητα αμφίδρομης επικοινωνίας (interactivity), πολυμεσικής κάλυψης (παρουσίαση ειδήσεων με όλους τους προσφερόμενους τρόπους και κυρίως με βίντεο) και αναζήτησης κειμένων που σχετίζονται με ένα θέμα (hypertext)».

Ο κ. Κουζινόπουλος μίλησε για τις free press που κυκλοφορούν πλέον σε 54 χώρες.

«Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι και τα περιφερειακά και τοπικά ΜΜΕ άρχισαν να χρησιμοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρονται. Η πλειοψηφία των περιφερειακών και τοπικών ΜΜΕ (εφημερίδες, ραδιόφωνα και τηλεοπτικοί σταθμοί) διαθέτουν σήμερα ιστοσελίδες. Οι περισσότερες, χωρίς ιδιαίτερες αξιώσεις, αλλά μερικές από αυτές είναι ικανοποιητικές, συγκρινόμενες με τις ιστοσελίδες των εθνικής κυκλοφορίας ή εμβέλειας ΜΜΕ» ήταν τα θετικά, συνάμα αρνητικά σχόλιά του για τα τοπικής εμβέλειας ΜΜΕ.

Αναφερόμενος στο χώρο που εκπροσωπεί, σημείωσε ότι τα περισσότερα πρακτορεία προσπαθούν να παρακολουθήσουν τις αλλαγές και κυρίως έχουν αρχίσει να ασχολούνται με την βιντεοκάλυψη των σημαντικότερων ειδήσεων, προσθέτοντας ότι το ΑΠΕ- ΜΠΕ το κάνει από το 2007.

Παπαγιαννίδης «Η υιοθέτηση των ψηφιακών δυνατοτήτων αποτελεί για τις επιχειρήσεις του γραπτού Τύπου ζήτημα επιλογής»

Ο δημοσιογράφος Αντώνης Παπαγιαννίδης ξεκίνησε με μια σύγκριση ανάμεσα στο μερίδιο διαφημιστικής αγοράς των εφημερίδων – το οποίο σημείωνε διεθνώς μείωση από πάνω 130 δις δολάρια στα 110 δις, από το 2002 έως το 2007 – ενώ του ίντερνετ απογειωνόταν από λιγότερα των 10 δις δολάρια σε κάτι λιγότερο από 30 δις. «Κάνοντας προβολή στην τετραετία μέχρι το 2011, γίνεται λόγος για περαιτέρω υποχώρηση του μεριδίου των εφημερίδων στα 100 περίπου δις, με άνοδο του ίντερνετ πάνω από τα 50 δις (δηλαδή σχεδόν στο μισό του γραπτού τύπου)» είπε.

Επ’ αυτού θέλησε να βάλει μια άνω τελεία, λέγοντας ότι «η εφημερίδα αποτελεί κοινωνικό και πολιτικό σχέδιο, δεν είναι πλατφόρμα διαφήμισης: αλλιώς, χαθήκαμε!»

Συγκρίνοντας το μερίδιο χρόνου που αφιερώνει το κοινό σε κάθε μέσο, ο κ. Παπαγιαννίδης μετέφερε με νούμερα πόσο μεγάλωσε η ψαλίδα μεταξύ εφημερίδας και τηλεόρασης.

Στη συνέχεια έδωσε στοιχεία για το από πού οι άνθρωποι αναζητούν τις ειδήσεις και την πληροφόρησή τους. «Κατά 22% έως 36% από την τηλεόραση (το κατώτατο στην Ισπανία, το ανώτατο στην Αγγλία), κατά 12% έως 28% από εφημερίδες (κατώτατο στην Αγγλία, ανώτατο στην Ισπανία, με ιδιαίτερα διαφοροποιημένη την κατανομή μεταξύ μεγάλων εφημερίδων εθνικής κυκλοφορίας, τοπικού τύπου κοκ). Κατά 16% έως 22% σε ιντερνετικά sites! Πού εκτιμούν ότι θα στρέφονται, όμως, οι ίδιοι σε πέντε χρόνια από τώρα; Μεταξύ 13% έως 24% σε εφημερίδες (κατώτατο στην Αγγλία, ανώτατο στην Ισπανία), κατά 23% έως 39% σε ιντερνετικές πηγές (κατώτατο στη Γερμανία, ανώτατο στην Ιταλία)». Πριν τον αποδέκτη, όμως, η ουσία είναι στο μήνυμα για το οποίο και μίλησε. «Το ζήτημα είναι κατά πόσον το μήνυμα απευθύνεται στην αντίληψη, στην ανάλυση, στην κρίση ή αντίθετα στην εντύπωση, στο συναίσθημα. Παραδοσιακά, τον πρώτο ρόλο πληρούσε ο γραπτός Τύπος, τον δεύτερο διεκδίκησε και (με τεράστια επιτυχία κράτησε) η τηλεόραση».

Ο κ. Παπαγιαννίδης θέλησε από την άλλη να εξηγήσει ότι «η υιοθέτηση των ψηφιακών δυνατοτήτων αποτελεί – για τις επιχειρήσεις του γραπτού Τύπου – ζήτημα επιλογής και προσαρμογής επιχειρηματικού μοντέλου. Επιλογής, ενδεχομένως, δύσκολης καθώς έχει να κάνει με προσαρμογή στον τρόπο δημιουργίας του περιεχομένου, με κινητοποίηση οικονομικών, τεχνολογικών και (το κυριότερο) ανθρώπινων πόρων. Εντέλει, με ένα στοίχημα εποχής».

Κλείνοντας, εξήγησε ότι αντί για «προβλήματα» μπορούν να επικεντρωθούν στις «ευκαιρίες», οι οποίες συνδέονται με την εποχή.

Α. Μπόμης «Στη σύγχρονη εποχή των ΜΜΕ δεν φτάνει πλέον η προσαρμογή»

Ο δημοσιογράφος Ανδρέας Μπόμης ξεκίνησε μια διαδρομή στην ιστορία του Τύπου, από τις πρώτες ελληνικές εφημερίδες που βγήκαν στη Βιέννη και ήταν η «Εφημερίς» των αδελφών Μαρκιδών – Πούλιου, ο «Ερμής», ο «Λόγιος», ο «Ελληνικός Τηλέγραφος», η «Καλλιόπη» με τυπογραφικές βάσεις, ενώ «οι πρώτες εφημερίδες που εκδόθηκαν επί ελληνικού εδάφους ήσαν χειρόγραφες. Η «Αιτωλική», ο «Αχελώος», η «Ψευτοφυλάδα». Αυτό είναι το ξεκίνημα». Το πρώτο οργανωμένο τυπογραφείο ήταν αυτό που έφερε ο Υψηλάντης από την Τεργέστη και με αρχιτυπογράφο – αρχιεργάτη τον Κωνσταντίνο Τόμπρα, το εγκατέστησε στην Καλαμάτα.

Στην συνέχεια, ο κ. Μπόμης αναφέρθηκε στην εισαγωγή της τυπογραφίας και στο συνθετήριο με «τα γραμματικά και …ψηφιακά τετραγωνάκια», μεταφέροντας μια ιστορία.

«Η ιστορική εφημερίδα «Πρωία», όργανο του Εθνικού Κόμματος του Θεόδωρου Δηλιγιάννη, κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1879, με διευθυντή τον Γιάννη Αντωνόπουλο, αλλά δεν απέκτησε ποτέ μεγάλη κυκλοφορία γιατί ο κόσμος αντιπαθούσε πάντα τα κομματικά όργανα.

Πάντως, λόγω των σχέσεών της με τον πρωθυπουργό Δηλιγιάννη είχε ειδήσεις από «πρώτο χέρι» και ήταν η εφημερίδα που θα δημοσίευσε κατ’ αποκλειστικότητα τη διακοπή των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας του 1897, άρα και την κήρυξη του πολέμου.

Την είδηση θα είχε μόνον η «Πρωία», αν δεν συνέπιπτε να στοιχειοθετείται στο ίδιο τυπογραφείο με την εφημερίδα «Σκριπ». Νυχτερινός συντάκτης του, εκείνο το βράδυ, ήταν ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου που μαζί με τον αρχιεργάτη σοφίστηκαν ένα κόλπο για να «κλέψουν» τη σπουδαία είδηση, που μόλις στις τρεις το πρωί είχε πάρει με εμπιστευτικό σημείωμα ο αρχισυντάκτης της «Πρωίας».

Το πώς εκλάπη η είδηση, το έγραψε ο ίδιος ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου»:

Είναι ένα από τα θαύματα της τυπογραφίας. Εκεί εις το βάθος, εις δεκαπέντε βημάτων απόστασιν, ενώ ο αρχιεργάτης της Πρωίας, εστοιχειοθέτει μετά φόβου Θεού το πολύτιμον χειρόγραφον, ο αρχιεργάτης του “Σκριπ” παρηκολούθει από μακράν τας κινήσεις των χεριών του και από τα κινήσεις αυτάς ο αρχιεργάτης μας κατόρθωσε αργά να «διαβάσει» την είδησιν, που είχε ως εξής:

Αργά, καθ’ ην στιγμήν τίθεται το φύλλον υπό το πιεστήριον, ήλθεν η είδησις ότι η Πύλη, έδωκεν τα σχετικά διαβατήρια εις τον εν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτήν μας κ. Μαυροκορδάτον και τω εκοινοποίησεν την διακοπήν των σχέσεων.

Που σήμαινε πόλεμο. Είχε ξημερώσει η 6η Απριλίου του 1897. Η «Πρωία» και το «Σκριπ» είχαν την «βασίλισσα των ειδήσεων». Η μία με χαριστική πληροφορία, η άλλη λόγω τετραπέρατου αρχιεργάτη».

Το κλειδί στην πορεία του Τύπου, για τον κ. Μπόμη είναι η προσαρμογή. Μίλησε για τις τρεις μεγάλες επαναστάσεις της ανθρωπότητας, την αγροτική, τη βιομηχανική και

την πληροφορική λέγοντας ότι στις δύο τελευταίες υπάγεται και η τυπογραφία και γενικά όλα τα ΜΜΕ, οι εφημερίδες.

Στη σύγχρονη εποχή, εξήγησε ότι δεν φτάνει η προσαρμογή, αλλά χρειάζονται πολλά άλλα πράγματα και καλύψεις. «Με την υπερβατική epaper, κατά τα δικά μας ηλεκτρονική ημερήσια εφημερίδα, που θα μπαίνει στα σπίτια μας από ένα ανοιχτό παράθυρο και μερικά φύλλα που θα μοιάζουν με περγαμηνή και θα είναι τοποθετημένα σε κάποιο ειδικό μέρος του σπιτιού, ή του γραφείου μας. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα θα κάνουν εδώ τη δουλειά τους».

Γιάννης Σαμπανίκος «Ο μέσος bloger δεν κάνει ρεπορτάζ, συνήθως, σχολιάζει τα γεγονότα»

Ο δημοσιογράφος Γιάννης Σαμπανίκος μίλησε στη θεματική για τα blogs και τους διαδικτυακούς τόπους που παρουσιάζουν ραγδαία εξέλιξη τα τελευταία χρόνια, ενώ τα blogs γίνονται όλο και περισσότερο γνωστά. «Σήμερα, άπαντες φαίνεται να έχουν ακούσει έστω για τους «blogers». Οι τελευταίοι, μπορεί να έγιναν συμπαθείς στην αρχή, με τα media να προβάλουν το παράδειγμα της Αμαλίας (σ.σ. Καλυβινού) (σ.σ. ποιος από μας μπορεί να λησμονήσει το fakellaki;), μα αργότερα, κι όσο η (ελληνική) blogoσφαιρα διογκώνονταν, φαινόταν στον μέσο πολίτη τουλάχιστον, ως σκοτεινοί τύποι με ύποπτους σκοπούς, αναμφιβόλως «εκβιαστές» (ή, «δυνάμει εκβιαστές», εφόσον υποθέσουμε πως ο μέσος πολίτης κατανοεί την έννοια του «δυνάμει») και λοιπά συναφή: κάτι περίπου σαν τους «βομβιστές» της πρώτης διετίας της μεταπολίτευσης ή τους διαβόητους (και πάντα, άφαντους) «εμπρηστές». Όπως και να ‘χει, τα τηλεοπτικά «παράθυρα» έβαλαν τους blogers στα σαλόνι των «νοικοκυραίων», ασχέτως αν οι τελευταίοι δείχνουν να αδυνατούν να κατανοήσουν πως οι διατηρούντες blog δεν είναι κάτι σαν τους μασόνους π.χ. και πως η (τυχόν) ομαδοποίησή τους, έχει το εύρος της ομαδοποίησης των κατοίκων των Πατρών (σ.σ. αν μιλάμε για τους blogers που κάνανε έστω και μια ανάρτηση κάποτε, και θεωρητικά «έχουν blog») ή των κατοίκων της Σαμοθράκης (σ.σ. για blogers που έχουν μια τουλάχιστον ανάρτηση την εβδομάδα).

Στην ομαδοποίηση αυτή, συμβάλουμε σαφώς και εμείς: σας θυμίζω τα πρόσφατα ρεπορτάζ βάσει των οποίων «οι blogers συλλέγουν ανθρωπιστική βοήθεια για τους σεισμοπαθείς» π.χ. (σ.σ. όντως, blogers είχαν την πρωτοβουλία, μα άλλο το «κάποιοι blogers» και άλλο το «Οι blogers», γενικώς) ή τα τηλε-παράθυρα της εποχής του «εκβιασμού» και τα αντίστοιχα δημοσιεύματα (κάποιων, τουλάχιστον) εκδοτικών συγκροτημάτων. Για να κατανοήσουμε πάντως στοιχειωδώς τα της ελληνικής τουλάχιστον blogoσφαιρας, θα πρέπει να δεχτούμε ως δεδομένο πως εκεί, συμβαίνει ότι και στο σύνολο του διαδικτύου: ότι δηλαδή, υπάρχουν (ενεργά ή μη) blogs για όλα τα γούστα».

Στη συνέχεια, σχολίασε το πόσο δύσκολο είναι να διατηρηθεί ενεργό το blog, ή να εξασφαλίζει στοιχειωδώς αξιοπρεπή επισκεψιμότητα προσθέτοντας ότι όλοι οι blogers δεν είναι δυνατόν να γνωρίζονται μεταξύ τους, αν και είναι κατά κάποιο τρόπο μέλη της ίδιας κοινότητας.

Ο κ. Σαμπανίκος έθεσε το ερώτημα «είναι ο βασικός λόγος ύπαρξης των blogs η ενημέρωση;», εξηγώντας πως ναι μεν «ενημερωτικό χαρακτήρα» έχουν αρκετά, μα υπάρχουν ακόμη περισσότερα όπου ο bloger, απλά, θέλει να μιλάει, ή να ανταλλάσσει γνώσεις επί συγκεκριμένων θεμάτων, όπως η φυσική ή η μαγειρική…

«Η επικοινωνία βεβαίως, συνεπάγεται και ενημέρωση, και η ενημέρωση, συνεπάγεται και επικοινωνία: αμφίδρομη η σχέση από καταβολής ανθρώπου, καθώς στην διαπροσωπική επαφή, πέραν από απόψεις, ανταλλάσσονται και πληροφορίες και αντιστρόφως, κι αυτό ισχύει ακόμη και στις περιπτώσεις της διαπροσωπικής επαφής εκείνες που ο ένας τουλάχιστον εμπλεκόμενος, θέλει απλά «να πει τον πόνο του». Θυμηθείτε π.χ. πως κάποιες τουλάχιστον από τις «πηγές» μας, μ’ αυτό ακριβώς το σκεπτικό ξεκίνησαν την επαφή μαζί μας: θέλανε οι άνθρωποι να «πούνε τον πόνο τους», «να βρουν το δίκιο τους» κλπ.

Συνεπώς, τι θέλουν οι πολίτες (ή, αν προτιμάτε, οι χρήστες του διαδικτύου) που στήνουν blog; Να ενημερώσουν τους συν-χρήστες; Να εγκαταστήσουν διαύλους επικοινωνίας; Απλά, να μιλήσουν και να βγάλουν κάποια πράγματα από μέσα τους; Να κριτικάρουν πρόσωπα και καταστάσεις που τους ενοχλούν; Να μας διδάξουν ίσως (εμάς, των ανθρώπων του Τύπου) πώς θέλουν να είναι η ενημέρωση που τους παρέχουμε; Όλα αυτά, και τίποτε απ’ αυτά, ταυτόχρονα. σε κάθε περίπτωση πάντως, φαίνονται (αρκετοί τουλάχιστον εκ αυτών) οργισμένοι.

Η οργή τους αυτή, έχει να κάνει και με μας: θυμηθείτε π.χ. τα σχόλια που αφήνουν στα «ενημερωτικού χαρακτήρα» blogs για τους δημοσιογράφους που «δεν τα δείχνουν αυτά» ή που «δεν τολμάνε να τα γράψουν» κλπ. Ο καταγγελτικός λόγος, συνοδεύει, συνήθως, την οργή αυτή: αφού εμείς, «δεν τολμάμε» ή «δεν μας παίρνει», αναλαμβάνουν οι ίδιοι να πουν τα πράγματα «με τ’ όνομά τους», ότι κι αν σημαίνει αυτό για τον καθένα. Σημειώστε πάντως πως ο μέσος bloger, δεν κάνει ρεπορτάζ. Συνήθως, σχολιάζει τα γεγονότα. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν παρέχεται παράλληλα και η πληροφορία, μα το μεγάλο βάρος, στον σχολιασμό του γεγονότος δίνεται και όχι στο ίδιο το γεγονός. Ευνόητο πως η ανωνυμία που η blogοσφαιρα ακόμη εξασφαλίζει, ενίοτε, οδηγεί σε ακρότητες: ενίοτε, απλά βοηθά να βγαίνουν στην επιφάνεια γεγονότα που εμείς, ενυπογράφως, πιθανότατα να μην επιχειρούσαμε να σχολιάσουμε, ακόμη κι αν διαθέταμε «ατράνταχτα» στοιχεία, ή που ακόμη κι αν τα σχολιάζαμε, πιθανότατα δεν θα βλέπανε το φως της δημοσιότητας, και τέτοιες εμπειρίες τουλάχιστον, όλοι μας διαθέτουμε.

Η εμμονή στον σχολιασμό, σημαίνει πως αυτό προσδοκά τελικά ο πολίτης από μας; Να σχολιάζουμε περισσότερο και όχι απλά να παρουσιάζουμε το γεγονός; Με δεδομένο πως η «δημοσιογραφία με άποψη» πουλάει, και με ομοίως δεδομένη την σημερινή μορφή των δελτίων ειδήσεων των τηλεοπτικών σταθμών (πλην ημών, είναι ζητούμενο πόσοι θυμούνται πως κάποτε, το κεντρικό δελτίο ειδήσεων στην ελληνική τηλεόραση δεν υπερέβαινε τα 30 λεπτά, και πως τα μοναδικά «παράθυρα» σ’ αυτό, ήταν τα παράθυρα του στούντιο) θα μπορούσαμε πιθανώς να απαντήσουμε καταφατικά, μα… η προσδοκία αυτή (εφόσον την εκλάβουμε ως τέτοια) είναι αυτοφυής, ή καλλιεργήθηκε συστηματικά και με υπομονή εδώ και πολλά χρόνια, στα τηλε-παράθυρα; Αυτό που (ίσως) ζητά ο πολίτης από μας, είναι αυτό που πράγματι του λείπει, ή αυτό που τον διδάξαμε εμείς με επιμονή να αναζητά;

Ό,τι κι αν ισχύει, τα blogs, είναι εδώ: έστω κι αν χρειάστηκε να μεσολαβήσει το σοκ της Αμαλίας για να γίνουν ευρύτερα γνωστά. Οι παλαιότεροι χρήστες του irc (ή, «chat», για τους νεώτερους) στήσανε τα δικά τους blogs, οι νεοφώτιστοι στο διαδίκτυο (να ‘ναι καλά οι «γρήγορες» ADSL συνδέσεις, τα σαφώς φθηνότερα μηχανήματα, οι προσιτές στον καθένα πλέον ψηφιακές μηχανές κλπ) ακολουθήσανε, και στο μεταξύ… τα ανακάλυψε και η πολιτεία. Αν θα θεσμοθετηθεί δια νόμου τελικά «υπεύθυνος έναντι του νόμου» στο κάθε blog απομένει να φανεί (σ.σ. στο Υπουργείο Δικαιοσύνης πάντως, φαίνεται να έχουν κάθε πρόθεση να το πράξουν) μα είναι σαφές πως η πολιτεία, τρίζει τα δόντια της».

Ο κ. Σαμπανίκος μίλησε για την αλληλεπίδραση Τύπου – blogs, μια και οι blogers «δανείζονται» ρεπορτάζ απ’ τις εφημερίδες, και οι δημοσιογράφοι, «δανείζονται» πληροφορίες απ’ τα blogs. «Το βίντεο με τους αστυνομικούς -βασανιστές π.χ., στην blogoσφαιρα αναρτήθηκε πριν να παίξει στα κανάλια, κι αυτό από μόνο του, καθιστά σαφή την σχέση αλληλεπίδρασης Τύπου και blogs».

Αυτό που τους διαφοροποιεί είναι ο κίνδυνος μια και όπως είπε «ο μέσος bloger (που, φροντίζει να μην έχει ελληνικό domain, και συνεπώς, είναι – πρακτικά – ανώνυμος) δεν κινδυνεύει (συνήθως) να συρθεί στα αστικά δικαστήρια για συκοφαντική δυσφήμηση, ασχέτως αν εσχάτως, κινδυνεύει να βρεθεί κατηγορούμενος για… «εκβιασμό»».

Αντιπαρέβαλε την κατάσταση που επικρατεί στην Αμερική όπου τα blogs είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα και ακόμη και ο Λευκός Οίκος διαθέτει blogers…

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.