Ο λαογραφος Μανολης Σεργης για τον Ποντο
Ο Μανόλης Σέργης, αναπληρωτής καθηγητής στο Δημοκρίτειο, είναι ο επιστήμονας που άνοιξε το δρόμο προς τους γιους και το φωτογραφικό αρχείο Treloar για τους κατοίκους του Θρυλορίου και το Σύλλογο «Η Κερασούντα και το Γαρς».Και όχι μόνον αφού σ’ αυτόν οφείλεται και η διαλεύκανση της ονοματοθεσίας του Θρυλορίου, που είναι ένα από τα λίγα χωριά με το όνομα του οποίου η σχετική Επιτροπή Ονοματοθεσιών επέλεξε να τιμήσει έναν συμπαραστάτη στην αποκατάσταση των προσφυγικών πληθυσμών του 1922, τον ύπατο αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών George Treloar.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Μανόλης Σέργης εξέδωσε λοιπόν στις εκδόσεις «Ηρόδοτος» το νέο του βιβλίο, το οποίο έχει σχέση και πάλι με τον Πόντο. Αυτή την φορά τον Μικρασιατικό Πόντο και τις διαβατήριες τελετές εκεί των κατοίκων του.
Σε σελίδα της εφημερίδας «Εύξεινος Πόντος», περί του νέου βιβλίου του Μανώλη Σέργη διαβάζουμε τα εξής:
«Από τις εκδόσεις ΗΡΟΔΟΤΟΣ (Μαντζάρου 9, Τηλ. 2103626348, Αθήνα) σε μία επιμελημένη και προσεγμένη έκδοση, κυκλοφόρησε το πολύ αξιόλογο βιβλίο από το καθηγητή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Μανόλη Σέργη, και ήδη πλουτίζει τον πνευματικό θησαυρό των Ελλήνων του Πόντου.
Ο Μανόλης Σέργης, αν και νησιώτης (Νάξος) γνώρισε, αγάπησε και ασχολείται πλέον με θέματα του ελληνισμού του Πόντου, εδώ και αρκετό καιρό, από τότε που άρχισε να διδάσκει «Ποντιακή Λαογραφία» στο τμήμα του. Με μεγάλο ενδιαφέρον έσκυψε πάνω στις πηγές του και με επιστημονικό τρόπο πραγματεύεται τα θέματα που αφορούν τους τρεις σημαντικούς σταθμούς της ζωής των ανθρώπων. Γέννηση – γάμος – Θάνατος.
Το βιβλίο είναι γραμμένο σε γλώσσα στρωτή, όμορφη, με ύφος γλαφυρό, έτσι, που παρ’ ότι είναι επιστημονικό, διαβάζεται απ’ όλους ανεξαιρέτως, ευχάριστα και με μεγάλο ενδιαφέρον.
Όπως επισημαίνει στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του ο Μανόλης Σέργης «οι τελετουργίες είναι προκαθορισμένες, επαναλαμβανόμενες, συμβολικές δραστηριότητες, που συνίστανται από λεκτικά και μη λεκτικά στοιχεία και χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν την επικοινωνιακή πλευρά κάθε συμπεριφοράς. Είναι δηλαδή συμβολικές πρακτικές, τρόπος επικοινωνίας, παραστάσεις που επιβεβαιώνουν το σύστημα των κοινωνικά αποδεκτών σχέσεων ανάμεσα σε άτομα και σε ομάδες, ενισχύουν την κοινωνική δομή, παράγουν το δικό τους είδος συμβολικής γνώσης. Οι «σταθμοί της ζωής» του ανθρώπου, όταν αυτός διάβαινε από μια κατάσταση σε άλλη, συνοδεύονταν από τελετουργίες, γι’ αυτό και διαβατήριες. Ειδικότερα, οι τελετουργίες συνόδευαν είτε τα οριακά σημεία της κοινωνικής ζωής των ατόμων (γέννηση, ενήβωση, γάμος, θάνατος, ξενιτιά) είτε τα «επικίνδυνα», τα μεταβατικά χρονικά σημεία του «κύκλου τού χρόνου» (πρωτομηνιές, τροπές του ήλιου, φάσεις της σελήνης κλπ.). Τέτοια ζητήματα μελετώνται εδώ, με βάση το παράδειγμα των «τριών σταθμών» της ανθρώπινης ζωής στον Μικρασιατικό Πόντο, από το β΄ ήμισυ του 19ου αιώνα μέχρι το 1922, με τις αναπόφευκτες αλλαγές που επήλθαν κατά την καθοριστική για την κοινωνική ιστορία του Πόντου περίοδο των εβδομήντα περίπου αυτών ετών».
Και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο συγγραφέας «το βιβλίο δεν αφορά μόνο τους Ποντίους, ούτε τους φοιτητές, αλλά το αναγνωστικό κοινό που εντρυφεί σε θέματα παραδοσιακού και σύγχρονου κοινωνικού βίου και το οποίο (κοινό) επιθυμεί να «αναγνωρίσει» τους «τρεις σταθμούς» της ανθρώπινης ζωής από μια άλλη σκοπιά, να εμβαθύνει στους συμβολισμούς τους, να δει τα παρόμοια εθνογραφικά και ελληνικά παράλληλα, να επισημάνει τα επιβιώνοντα κατάλοιπα μιας μακρόσυρτης παράδοσης, να χαρεί την ιδιαίτερη ποιητική των εθίμων του ποντιακού πολιτισμού, να δει ξεκάθαρα τις αναπόφευκτες μεταβολές κάποιων εθίμων, να θαυμάσει τη λησμονημένη πολλές φορές «πρώτη αρχή» τους, να τη συγκρίνει με τη νέα, τη λαϊκή τους ερμηνεία. Τα παραπάνω στοιχεία τέθηκαν ως κατευθυντήρια αρχή και αιτούμενα από το συγγραφέα.»
Καλορίζικο κ. Σέργη και το νέο σας βιβλίο, που είναι σίγουρο ότι οι δικοί μας Πόντιοι, και του Θρυλορίου, πολύ θα το αγαπήσουν…
Τ.Β.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
