1ο Πανελληνιο Συνεδριο Ομοσπονδιας Συλλογων Ανατολικης Ρωμυλιας

Στην Κομοτηνή φιλοξενείται, από τις 4 έως τις 6 Απριλίου, το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ανατολικής Ρωμυλίας, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων. Στόχος του συνεδρίου, που θα λάβει χώρα στο αμφιθέατρο της Πανεπιστημιούπολης, είναι να αναλυθούν και να υποστηριχθούν οι προσπάθειες των απανταχού Θρακιωτών που προσβλέπουν στην ανάδειξη των περιοχών από τις οποίες ήλθαν οι πρόγονοί τους από άποψη ιστορική, καλλιτεχνική, λαογραφική, γλωσσική, εκπαιδευτική και γενικότερα πολιτισμική. Μέλη των 86 συλλόγων που εκπροσωπεί η Ομοσπονδία θα βρίσκονται στην πόλη μας για να παρακολουθήσουν τις εργασίες του συνεδρίου.

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου 18 εισηγητές από την Ελλάδα, τη Νέα Υόρκη, την Αυστρία, αλλά και τη Βουλγαρία θα προσπαθήσουν να τεκμηριώσουν την ιστορική αλήθεια, να αναπτύξουν την ανθρωπολογική – δημογραφική και οικονομική διάσταση των πληθυσμών στην συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Ακόμη, θα επισημανθούν τα γλωσσικά ιδιώματα και οι ιδιαιτερότητες στη λαογραφία και την τέχνη, με προοπτική να χρησιμοποιηθούν στη διεύρυνση της γνώσης περί του γλωσσικού ιδιωματισμού, του πολιτιστικού, λαογραφικού και καλλιτεχνικού πλούτου των Θρακιωτών.

Στα πλαίσια της προετοιμασίας του Συνεδρίου την Πέμπτη το βράδυ ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ανατολικής Ρωμυλίας, κ. Γιάννης Μηνούδης, και το μέλος του Δ.Σ. Γιάννης Πραντσίδης βρέθηκαν στην πόλη μας προκειμένου να συναντηθούν με μέλη συλλόγων από την περιοχή μας για να στηριχθούν εθελοντικά οι εργασίες του συνεδρίου. Παρών στη συνάντηση και ο Δήμαρχος Μαρώνειας, Χρήστος Παπανικολάου, από τους υποστηρικτές του συνεδρίου.

Στόχος του συνεδρίου

Θέμα του συνεδρίου «Ιστορία και Πολιτισμός της Ανατολικής Ρωμυλίας». Οι εργασίες του είναι χωρισμένες σε τρεις ενότητες. Η πρώτη αναφέρεται στην ιστορία, η δεύτερη στην εκπαίδευση- ανθρωπολογία – οικονομία και η τρίτη ενότητα στην γλώσσα – λαογραφία – τέχνη.

«Το συνέδριο έχει ενδιαφέρον γιατί μέσα από αυτό θέλουμε, πρώτον, να εκφρασθούμε με μια γλώσσα ιστορικής τεκμηρίωσης, μια γλώσσα που να περιέχει λαογραφικά ντοκουμέντα. Το συνέδριο θα μας δώσει νέες κατευθύνσεις, ώστε να πραγματοποιήσουμε δράσεις στο μέλλον, γι’ αυτό το συνέδριο ονομάζεται πρώτο. Μέσα από τις διεργασίες του πιστεύω ότι θα προκύψει πρόταση, η οποία θα αποτελέσει το θέμα του δεύτερου συνεδρίου», τονaίζει ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ανατολικής Ρωμυλίας, Γιάννης Μηνούδης.

Ένας δεύτερος στόχος του συνεδρίου κατά τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας είναι «να μπορέσει να φωτίσει σε όλους το δρόμο για να αρχίσουμε να κάνουμε βήματα για την ενοποίηση του Θρακικού Ελληνισμού που υπάρχει σήμερα. Υπάρχουν χωριά στα οποία ζουν ανατολικοθρακιώτες και ανατολικορωμυλιώτες και δεν διοργανώνουν από κοινού πολιτιστικές εκδηλώσεις. Έχουν γίνει ωστόσο κάποια βήματα. Στο Κιλκίς, για παράδειγμα, διοργανώνεται κάθε χρόνο μία μέρα των Θρακών, όπου συμμετέχουν όλοι οι Θράκες ανεξαρτήτως προέλευσης καθώς και οι ντόπιοι. Αυτό θα γίνει και στην Πέλλα. Αν γίνουν τέτοια βήματα, αυτομάτως οδηγούμαστε στην από κοινού διοργάνωση εκδηλώσεων, μέσα από τις οποίες θα ζυμώνεται ο πολιτισμός σιγά –σιγά, θα πάρει τη μορφή του και όλοι θα καταλαβαίνουν ότι αυτά είναι Θρακικά και δεν είναι βουλγάρικα ή άλλης προέλευσης».

Δύσκολο το εγχείρημα, αλλά ο κ. Μηνούδης τονίζει ότι οι δυσκολίες είναι για τους λαούς. «Αν δεν ήταν δύσκολο ίσως αυτή τη στιγμή η ιστορία του να ήταν γραμμένη. Εμπόδια υπάρχουν και το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι ο ίδιος ο άνθρωπος που έχει συνηθίσει να κάθεται στον καναπέ και να παρακολουθεί τηλεόραση. Θα τονίσω ότι το ισχυρότερο όπλο που έχουμε είναι η καταγωγή μας.

Ανθρωπολογία – Δημογραφία

Πρόκειται για μια πρώτη επιστημονική προσέγγιση της ιστορικής, καλλιτεχνικής, λαογραφικής, γλωσσικής, εκπαιδευτικής και γενικότερα πολιτισμικής ιστορίας της περιοχής. «Ένα θέμα το οποίο πρέπει να ξεδιαλύνουμε είναι το δημογραφικό. Δεν μπορεί σήμερα οι Βούλγαροι να μιλάνε και να ισχυρίζονται ότι μόνο δύο Έλληνες με ιθαγένεια ελληνική ζουν στη Βουλγαρία! Γνωρίζουν πολύ καλά ότι έγινε ένας εκβουλγαρισμός μεθοδευμένος και γνωρίζουμε, επίσης, ότι από την πλευρά της Ελλάδος δεν δόθηκε σημασία, ώστε αυτοί οι άνθρωποι να διατηρήσουν τα ήθη και έθιμά τους ανενόχλητοι. Όλοι βλέπουμε τι γίνεται στα Βαλκάνια. Ουαί και αλίμονο αν ο Έλληνας δεν μπορεί να υπερασπιστεί τη θέση του. Και αυτό δεν το λέω από σοβινιστική άποψη, αλλά από την πολιτισμική και πολιτιστική. Ιδιαίτερα την πολιτιστική. Το λέω γιατί δεν θα ήταν άσχημο να αισθάνονται όλοι Θράκες, και όσοι έμειναν στην Ανατολική Θράκη και εκτουρκίστηκαν και στη Βόρεια Θράκη και εκβουλγαρίστηκαν. Είναι άσχημο να αισθάνονται μια συγγένεια στον πολιτισμό με τους Θράκες που ζουν στην Ελλάδα; Έχουν κοινά πολιτιστικά στοιχεία και αυτά προσπαθούμε να ενώσουμε με αυτό το συνέδριο. Και αυτή η προσέγγιση να γίνει και από τις άλλες πλευρές. Εμείς δεν ξεχωρίζουμε τους Θράκες σε τρεις κατηγορίες. Στους Βορειοθρακιώτες, στους Ανατολικοθρακιώτες και στους νοτιοδοτικούς Θράκες. Εμείς θέλουμε η Θράκη να είναι ενιαία και δεν θέλουμε να λεγόμαστε Θρακιώτες, αλλά Θράκες».

Θρακιώτες ή Θράκες;

«Όταν οι ιστορικοί μιλούν σήμερα για τους Θράκες και τη Θράκη χωρίς να κατονομάζουν Βόρεια ή Ανατολική, εννοούν εκείνη τη γεωφυσική περιοχή που είναι πάρα πολύ μεγάλη. Πολιτισμικά ήμασταν εκεί και πολιτιστικά έτσι πρέπει να σκεφτόμαστε. Ας πάρουμε την παράδοση και τι σώθηκε ιστορικά – και σώθηκε πάρα πολύ υλικό – δυστυχώς όμως δεν το προωθήσαμε ώστε να πούμε ότι η ανάμειξη αυτών των Ελλήνων με τους Θράκες γέννησε το Θρακικό Ελληνισμό, τον οποίο εμείς χάσαμε σιγά – σιγά. Οι Θράκες είναι περισσότεροι στο εξωτερικό παρά στο εσωτερικό. Το 1/3 των κατοίκων της Ελλάδας είναι Θράκες, οι οποίοι όμως έχουν ενσωματωθεί με το υπόλοιπο κομμάτι».

Γλωσσικός ιδιωματισμός

Το συνέδριο θα απασχολήσει η διάλεκτος της ανατολικής Ρωμυλίας, η οποία ιδιωματικά χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα από κάποιους, ενώ άλλοι την έχουν ξεχάσει τελείως. «Η γλώσσα μας έχει αναμειχθεί με την ελληνική, αντί λοιπόν να χρησιμοποιούμε ελληνικά με λέξεις ξένες οι περισσότερες επηρεασμένες από την αγγλική γλώσσα φροντίζουμε κατά τις συνομιλίες μας να βάζουμε δικές μας λέξεις οι οποίες σιγά – σιγά υιοθετούνται. Δεν είναι κακό, για παράδειγμα, να χρησιμοποιούμε τη λέξη «λάχει» η οποία είναι ελληνικότατη την χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί μας, αλλά όταν ήρθαν εδώ και είδαν ότι χρησιμοποιείται και από άλλους την απέφυγαν. Και άλλες τέτοιες λέξεις έμειναν στη λησμονιά, γιατί ένα μεγάλο μέρος των ανατολικορωμυλιωτών, όταν έφθασαν στην Ελλάδα, δυσαρεστήθηκε πολύ από την υποδοχή που τους έγινε. Γνωρίζουμε ότι κατά τη δεύτερή τους έξοδο από την Ανατολική Ρωμυλία το μέρος που τους δόθηκε να μείνουν στο μεγαλύτερό τους ποσοστό ήταν η Κεντρική Μακεδονία. Εκεί όμως υπήρχε το πολύ μεγάλο πρόβλημα των κομιτατζήδων και, επειδή η Ελλάδα δεν κατάφερε να περάσει στους κατοίκους εκεί ότι «οι ξένοι» που μας έρχονται δεν έχουν καμία σχέση με τους Βουλγάρους και άφησε να κυκλοφορήσει το όνομα βουλγαροπρόσφυγες, έβλαψε πάρα πολύ αυτούς τους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να μην θέλουν να δείξουν αυτό που είναι και να αστικοποιηθούν σε μια προσπάθεια να σταματήσουν να τους χαρακτηρίζουν βουλγαροπρόσφυγες. Έτσι κάποια ονόματα που είχαν κατάληξη –ούδης έγιναν –όπουλος, άλλα συγκόπηκαν και έγιναν κρητικά επίθετα. Όλα αυτά έγιναν για να μπούμε στη μάζα της ελληνικής τότε κοινωνίας και να μην υπάρχει η ενόχληση στο διπλανό και να μην εκτυλίσσεται ένας διάλογος που θα ήταν εις βάρος του πρόσφυγα ο οποίος πάντοτε είναι σε μειονεκτική θέση. Ιδιαίτερα τους πείραξε η συμπεριφορά των Ελλήνων που είχαν έρθει και εγκαταστάθηκαν πιο μπροστά από αυτούς. Το οξύμωρο είναι ότι και εκείνοι ήταν Θράκες. Ήταν αδύνατο να συγκατοικήσουν γιατί οι μεν ήταν βουλγαροπρόσφυγες, ενώ οι άλλοι ήταν Θράκες από την Ανατολική Θράκη. Αυτό δημιούργησε σύγχυση και κανένας από τους ιστορικούς δεν θέλησε να καταπιαστεί και να ξεδιαλύνει όλη αυτή την ιστορία και να ξεκαθαρίσει ποιοι είναι οι Ανατολικορομυλιώτες, γιατί ήρθαν, τι έχασαν και άλλα ιστορικά θέματα, τα οποία κατά τη διάρκεια του συνεδρίου μας θα αναπτύξουν ιστορικοί».

Συγκεκριμένα, στο συνέδριο ο Παύλος Αλμπανούδης, υποψήφιος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, θα ασχοληθεί με το θέμα της γλώσσας. «Έχει κάνει πολύ καλή δουλειά και έχει συμπεριλάβει τους ιδιωματισμούς όλων των περιοχών της Ανατολικής Ρωμυλίας. Κάθε περιοχή είχε τους δικούς της ιδιωματισμούς και τους αναφέρει. Ή έρευνα συνεχίζεται και σιγά-σιγά θέλουμε να πιστεύουμε ότι η Ομοσπονδία θα βρει οικονομικούς πόρους, ώστε τέτοιες προσπάθειες να ενισχύονται. Στόχος μας να φροντίσουμε να υπάρξει μία υποτροφία σε κείνους τους φοιτητές που θα θέλουν να ασχοληθούν με θέματα της περιοχής της Ανατολικής Ρωμυλίας».

Ανατολική Ρωμυλία ή Βόρεια Θράκη;

Πολλοί είναι αυτοί που διερωτώνται γιατί χρησιμοποιείται ο όρος Ανατολική Ρωμυλία και όχι Βόρεια Θράκη. Επεξηγώντας, ο κ. Μηνούδης τονίζει ότι «ο μόνος λόγος που το χρησιμοποιούμε αυτό είναι για να υπενθυμίζουμε ότι ιστορικά στην συγκεκριμένη περιοχή υπήρξε ένα αυτόνομο κράτος. Είμαστε ανατολικορωμυλιώτες όχι για να πάρουμε τα σπαθιά και τα ντουφέκια για να πάρουμε την Ανατολική Ρωμυλία. Πρέπει επιμένω να κάνουμε μία προσπάθεια πολιτιστικής ένωσης, ενοποίησης. Να γνωρίζουν οι Βούλγαροι που τραγουδούν τα τραγούδια μας ότι αυτά δεν είναι σλάβικα, αλλά να τα ονομάσουν θρακικά. Εφόσον και εμείς τα ονομάζουμε έτσι, τότε θα ξέρουμε ότι τραγουδούμε τα ίδια τραγούδια. Είναι δύσκολο το εγχείρημα, αλλά είναι ένα όραμα και όταν οι άνθρωποι μάθουν να συνέρχονται πολιτιστικά, τότε πολύ δύσκολα τους χωρίζεις».

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.