Ενα συναξαρι, μια ιστορια, μια πολη…

Ένα συναξάρι διαφορετικό από τα άλλα εξέδωσε ο Ιερός Ναός Αγίου Ελευθερίου στην Αλεξανδρούπολη σε επιμέλεια του προϊσταμένου του Πρωτοπρ. Διονύσιου Απ. Χαριτίδη. Ένα φυλλάδιο, συναξάρι και παρακλητικός κανόνας, μαζί με ιστορικά στοιχεία του Ιερού Ναού του συνυφασμένου με την ιστορία της Αλεξανδρούπολης μια και αντικατοπτρίζει την ευσέβεια των κατοίκων της, τα όνειρά τους και τις εκπληρωθείσες ή μη ελπίδες τους για ένα σήμερα και για ένα αύριο, πνευματικό, ελεύθερο και πολιτισμικό.

«Βουβή μα εύγλωττη η ιστορία του Ναού του Αγίου Ελευθερίου» γράφει στον πρόλογο της έκδοσης ο Μητροπολιτης Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος, «και η ζωντανή σημερινή του παρουσία στην Αλεξανδρούπολη, αναπαύουν και ζωογονούν πολλούς αδελφούς και αδελφές μας, ορθοδόξους Έλληνες χριστιανούς καθώς τους βοηθούν αν αντλήσουν από το παρελθόν, να χαρούν το παρόν και να οραματισθούν το μέλλον κάτω από την ευλογία του Αγίου Ελευθερίου και της μητρός του Ανθίας. Η αθρόα συμμετοχή των ενοριτών στις ιερές ακολουθίες του Ναού, και η εθελοντική προσφορά τους στα έργα της φιλανθρωπίας, καθώς και η οικονομική συμβολή στους στον εξωραϊσμό του μνημείου αποτελούν δείγμα της δραστηριότητος που μπορεί να οργανώσει μια ορθόδοξη ενορία σήμερα στη χώρα μας. Ο Άγιος Ελευθέριος ας είναι μόνιμη και διηνεκής ευλογητή παρουσία στη ζωή τους και στις οικογένειές τους και ας ελευθερώνει όλους μας από κάθε δεσμό».

Μια ιστορία κτίσεως και ανθρώπων…

Στην Αλεξανδρούπολη (Δεδέαγατς) πριν τη Βουλγαρική Κατοχή της Θράκης 1918-1920 λειτουργούσε μόνο ο Ορθόδοξος Ναός του Αγίου Νικολάου. Χάρη στην συμμαχική κατοχή της Αλεξανδρουπόλεως, η πόλη απέκτησε μια δεύτερη Εκκλησία, όχι ορθόδοξη αλλά σχισματική, που κατασκευάσθηκε από ξύλο και ήταν αφιερωμένη στους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο. Έγινε δε για την κάλυψη των πνευματικών αναγκών των Βουλγάρων Κατακτητών. Μετά την απελευθέρωση και την πλήρη εγκατάσταση του Ελληνικού Κράτους στη Θράκη, η Εκκλησία αυτή περιήλθε στη δικαιοδοσία του Ορθοδόξου Χριστιανικού Δόγματος και υπήχθη στην Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως.

Κατά το έτος 1931-1932 ένα χρόνο πριν τον ξαφνικό θάνατό του, ο Μητροπολίτης Γερβάσιος έκανε τα θυρανοίξια και τέλεσε την πρώτη Θεία Λειτουργία στο Ναό αυτό. Έτσι ενέταξε τον Ναό του Αγίου Ελευθερίου στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος. Με έγγραφη, αλλά και προφορική διαθήκη, άφηνε εντολή στους συγγενείς του μετά το θάνατό του να ταφεί στον περίβολο του Ιερού Ναού του Αγίου Ελευθερίου. Οι πολιτικές και θρησκευτικές αρχές και οι συγγενείς του σεβάστηκαν την επιθυμία του και από το έτος θανάτου του το 1934 αναπαύεται δίπλα στο Ναό που τόσο αγάπησε.


Ο Ναός λειτουργούσε κανονικά για πάνω από 20 χρόνια μέχρι τη περίοδο της Κατοχής 1940-1944. Μετά τον θάνατο του Μητροπολίτου Γερβασίου, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, τοποθέτησε Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως τον από Ίμβρου, Ικαρίας και Σουφλίου Ιωακείμ Καβύρη.

Όταν έληξε ο εμφύλιος σπαραγμός 1940-1944 που είχε πλήξει σε μεγάλο βαθμό την Πατρίδα μας ακολούθησε η αμερικανική βοήθεια. Η ύπαιθρος και οι πόλεις μεταβλήθηκαν σε ένα απέραντο εργοτάξιο ανοικοδομήσεων των ερειπίων, που άφησε πίσω του ο αδελφοκτόνος αγώνας.

Για τον Άγιο Ελευθέριο είχε ορισθεί το 1952 από τον Μητροπολίτη Ιωακείμ Καβύρη νέο Ενοριακό Συμβούλιο με επικεφαλής τον πρωτοπρ. Παντελή Σκάβδη, πρωτοεπίτροπο τον Λάμπρο Καραπιπέρη και μέλη του τον Νικόλαο Γκανιάτσα, τον Ιωάννη Καλτσίδη, τον Τριαντάφυλλο Γκιούρδα, τον Ράλλη. Από όλα τα μέλη της επιτροπής αυτής αποφασίσθηκε η ανέγερση Νέου Ιερού Ναού πέτρινου, με το ίδιο όνομα του Αγίου Ελευθερίου για να μη θυμίζει καθόλου τους Βουλγάρους που κάποτε πέρασαν από την πόλη μας. Για τον σκοπό αυτό συνετάγη πρακτικό το οποίο προσεκόμισαν στον Μητροπολίτη από όπου και έλαβαν την έγκριση για την ανέγερσή του.

Κατόπιν παρακινήσεως του Λάμπρου Καραπιπέρη ο Σεβ. Μητροπολίτης ζήτησε με έγγραφο του μελέτες και σχέδια Εκκλησιών που διέθετε το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Τα σχέδια αυτά προορίζονταν για την ανέγερση νέων Ιερών Ναών σε χωριά, στα οποία οι Εκκλησίες καταστράφηκαν στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Το Υπουργείο ανταποκρίθηκε θετικά στο αίτημα του Μητροπολίτου και απέστειλε μελέτες και σχέδια για την ανέγερση του Νέου Ναού. Μετά την παραλαβή των σχεδίων έγινε η επιλογή του συγκεκριμένου σχεδίου, αποφασίσθηκε και έγινε άμεσα η χάραξη για τη θεμελίωση.


Ο αγιασμός έγινε από τον πρωτοπρ. Παντελή Σκάβδη και τον τότε διάκονο Ιωακείμ Αθανασάκο. Τον θεμέλιο λίθο κλήθηκε και έβαλε ο Γέροντας Μητροπολίτης Ιωακείμ Καβύρης. Υπεύθυνος μηχανικός ορίσθηκε ο Νομομηχανικός Αναστάσιος Καρατζόγλου, ο οποίος συνετέλεσε τα μέγιστα στην ανέγερση του Νέου Ιερού Ναού. Οι εργασίες ανεγέρσεως ξεκίνησαν. Τα πρώτα χρήματα ήταν αυτά που είχε συγκεντρώσει το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο για τον σκοπό αυτό. Με τα χρήματα αυτά αγοράστηκαν τα πρώτα υλικά. Πέτρες, ασβέστης άμμος και πληρώθηκαν τα εργατοτεχνικά ημερομίσθια. Το έργο προχωρούσε ικανοποιητικά. Οι εισφορές των υλικών από τους ενορίτες γρήγορα τελείωσαν. Ο Ναός είχε φτάσει μέχρι την εξωτερική τοιχοποιία. Μετά την πρόταση του Εκκλησ. Συμβουλίου και την σύμφωνα γνώμη του Μητροπολίτου, αποφασίσθηκε να σταματήσουν οι εργασίες ανεγέρσεως λόγω ελλείψεως χρημάτων.

Μετά από προσευχή και διάφορες συσκέψεις που ακολούθησαν αποφασίσθηκε να γίνει ένας ειδικός Έρανος για την εξεύρεση χρημάτων. Οι ιδιοκτήτες των κινηματογράφων της πόλεώς μας Παναγιώτης Παπαδόπουλος (ΤΙΤΑΝΙΑ) Νικόλαος Ιωαννίδης (ΗΛΥΣΙΑ) και Απόστολος Ανθρακίδης (ΕΛΛΗΝΙΣ) δέχθηκαν την πρόταση να κόβουν σε κάθε θεατή ένα επιπλέον εισιτήριο της μισής δραχμής για την αποπεράτωση του Ιερού Ναού Αγίου Ελευθερίου.

Οι άνθρωποι έδιναν με ευχαρίστηση τη μισή δραχμή ως εισφορά υπέρ του Ιερού Ναού, σε κάθε είσοδο τους στον κινηματογράφο, βλέποντας την καλή και χρηστή διαχείριση των χρημάτων τους. Η εξωτερική τοιχοποιία της νέας Εκκλησίας τελείωσε. Κατασκευάσθηκε και η στέγη. Έγιναν οι σοβάδες. Μπήκαν τα πλακάκια στο δάπεδο και αργότερα έγιναν κάποιες τοιχογραφίες. Πρωτοστάτες σε όλες αυτές τις προσπάθειες ήταν ο Πρωτοεπίτροπος Λάμπρος Καραπιπέρης, ο Πρωτοπρ. Παντελής Σκάβδης, ο αείμνηστος π. Ιωακείμ Αθανασάκος οι οποίοι ενεργούσαν πάντοτε με τις ευχές και τις ευλογίες του Σεβ. Μητροποίτου Αλεξανδρουπόλεως Ιωακείμ Καβύρη. Ο Ναός και οι Ενορίτες οφείλουμε άπειρες ευχαριστίες στους συντελεστές του μεγάλου αυτού πνευματικού και θεάρεστου έργου. Τα εγκαίνια του νέου Ιερού Ναού Αγίου Ελευθερίου Αλεξανδρουπόλεως, τέλεσε ο σεπτός Μητροπολίτης κυρός Ιωακείμ Καβύρης την 15η Δεκεμβρίου, ημέρα της εορτής του Αγίου Ιερομάρτυρος Ελευθερίου, του σωτηρίου έτους 1955.

Επιμέλεια: Α.Χ.

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.