Η επικαιροτητα του οραματος του Ρηγα Φεραιου

«Το όραμα του Ρήγα Φεραίου και οι σημερινοί διαβαλκανικοί φορείς» ήταν το θέμα της ομιλίας του προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης Δημήτριου Γαρούφα, τον οποίο προσκάλεσε ο Μορφωτικός Όμιλος Κομοτηνής το βράδυ της Δευτέρας στο πλαίσιο των φετινών Μορφωτικών Συναντήσεων.

Ο κ. Γαρούφας εξήγησε πώς ο Ρήγας Φεραίος είχε αντιληφθεί την πορεία που έπρεπε να είχαν χαράξει οι βαλκανικές χώρες. «Ο Ρήγας Φεραίος ήταν ένας οραματιστής για την εποχή του, μ’ ένα όραμα που δικαιώνεται στις μέρες μας. Είχε δει τη βαλκανική πραγματικότητα, καθότι στα Βαλκάνια δεν είχαμε περιοχές γεωγραφικά προσδιορισμένες αναφορικά με τις εθνότητες. Ενώ ήταν η εποχή που όλοι μιλούσαν για εθνικά κράτη, οραματίστηκε ένα μεγάλο πολυεθνικό κράτος στα Βαλκάνια, το οποίο θα είχε ελληνική παιδεία, κι αυτό γιατί όλες οι ηγετικές τάξεις σε όλες τις χώρες είχαν ελληνική παιδεία κι ο ελληνισμός ήταν διάσπαρτος στα Βαλκάνια και διαδραμάτιζε έναν ευρύτερο ρόλο, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα».

Ο κ. Γαρούφας σχολίασε ότι αυτό το όραμα δικαιώθηκε, εξηγώντας. «Δικαιώθηκε γιατί διαπιστώνουμε ότι στις μέρες μας στα Βαλκάνια διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία και είχαμε εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, διότι δεν υπήρχαν οι σαφείς γεωγραφικοί προσδιορισμοί των εθνοτήτων, είχαμε εκατόμβες με θύματα και δεν είχε γίνει κατανοητό το ότι στα Βαλκάνια δε χρειαζόταν αλλαγές συνόρων, αλλά ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το όραμά του στην περίοδο του Μεσοπολέμου αναζωογονήθηκε, με την έννοια ότι ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, που ήταν ένας από τους οραματιστές πολιτικούς, υπό την ένθερμη υποστήριξη του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου, είχαν προχωρήσει στις Βαλκανικές Διασκέψεις. Σ’ αυτές λεγόταν ότι εκείνο που χρειάζεται στα Βαλκάνια είναι να γνωριστούν οι λαοί μεταξύ τους. Δε χρειάζεται να γίνουν διασκέψεις σε επίπεδο ηγετών, αλλά αντιπροσωπείες κάθε χώρας, αποτελούμενες από τους πρυτάνεις, εκπροσώπους επιστημονικών και παραγωγικών τάξεων συνεδρίαζαν σε κάποια διαφορετική χώρα, με στόχο να δημιουργήσουν βαλκανική ομοσπονδία η οποία θα εντασσόταν όταν θα γινόταν στη συνέχεια η ενωμένη Ευρώπη. Άρα, έβλεπαν πολλά χρόνια μπροστά κι αυτό μπορεί να το διαπιστώσει κάποιος και μέσα από το αντικείμενο των επιτροπών. Για παράδειγμα, η Επιτροπή Πνευματικής Ανάπτυξης και Συνεργασίας έλεγε να διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια μια άλλη βαλκανική γλώσσα, τα δημοτικά τραγούδια όλων των χωρών να μεταφραστούν σε όλες τις βαλκανικές γλώσσες, να υπάρχουν ανταλλαγές φοιτητών».

Η γνωριμία είναι, επομένως, το πρώτο σκαλοπάτι που θα έπρεπε να πατήσει μια βαλκανική ομοσπονδία, με επόμενο αυτό της γνωριμίας. «Από τη στιγμή που θα γνωριστούν θα κατανοήσει ο ένας τον άλλον, θα αποδεχτεί το διαφορετικό και θα υπάρχει κλίμα φιλίας και συνεργασίας στη Βαλκανική.

Η τελευταία Βαλκανική Διάσκεψη είχε γίνει το Νοέμβρη του 1933 στη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια σταμάτησαν γιατί είχε ανέβει ο Χίτλερ στη Γερμανία και το γενικότερο κλίμα δεν ευνοούσε» θύμισε.

•Φιλία, ειρήνη, συνεργασία

Ο κ. Γαρούφας εξήγησε το γιατί είναι επίκαιρο το όραμα του Ρήγα Φεραίου για φιλία, ειρήνη, συνεργασία στην περιοχή. «Μετά το 1990 που κατέρρευσαν τα κομμουνιστικά καθεστώτα και δημιουργήθηκαν άλλες ευκαιρίες δημιουργήθηκε η δυνατότητα για την Ελλάδα να παίξει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιοχή, με την έννοια ότι έπρεπε να στηρίξει τους λαούς αυτούς ν’ αποκτήσουν τους δημοκρατικούς θεσμούς που είχε η Ελλάδα, να τους βοηθήσει να προχωρήσουν στην πρόοδο και την ανάπτυξη και να εδραιωθεί αυτό το κλίμα φιλίας και συνεργασίας. Χρειαζόμασταν διαβαλκανικούς φορείς μόνιμους που να εδρεύουν στην Ελλάδα, καθώς ήταν η μόνη χώρα της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ στην περιοχή και μ’ αυτό τον τρόπο θα ενδυναμωνόταν η εμβέλεια της περιοχής μας και η ευρύτερη προσφορά μας, με την έννοια ότι θα καλλιεργούνταν ένα άλλο κλίμα ανοχής του διαφορετικού, σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, φιλίας και συνεργασίας στην περιοχή».

Βέβαια, πίσω από κάθε όραμα δεν αρκεί να υπάρχει το σχέδιο κάποιου μεγάλου οραματιστή όπως αυτό του Ρήγα Φεραίου, αλλά χρειάζονται και οι σύγχρονοι πολιτικοί που θα μπορέσουν να κατανοήσουν και να μοιραστούν αυτό το όραμα για να καταφέρουν – ίσως – να του δώσουν σάρκα και οστά. Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης συμφωνεί ότι οι πολιτικοί πρέπει να μπολιαστούν μ’ αυτό το όραμα και να ενεργούν στο πλαίσιο αυτού του οράματος. Ο ίδιος είχε την ιδέα της δημιουργίας Ένωσης Βαλκανικών Δικηγορικών Συλλόγων το 1993, με μόνιμη έδρα τη Θεσσαλονίκη στην οποία συμμετέχουν όλες οι βαλκανικές δικηγορικές ενώσεις. Αυτό που διαπίστωσε ήταν ότι οι λαοί θέλουν τη συνεργασία. «Άλλες δυνάμεις έξω από την περιοχή, για άλλους γεωστρατηγικούς λόγους, ήθελαν αυτές τις διασπάσεις, τις εθνοφυλετικές συγκρούσεις για να εξυπηρετούν κάποια άλλα συμφέροντα.

Η απάντηση των λαών της περιοχής και της Ελλάδας θα έπρεπε να είναι αυτή, γιατί η Ελλάδα ήταν αυτή που είχε σταθερούς δημοκρατικούς θεσμούς και θα έπρεπε να ανεμίζει το μήνυμα της ευρωπαϊκής προοπτικής και να περάσει το μήνυμα της φιλίας και της συνεργασίας, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα για να μην έχουμε τις εκατόμβες που γνωρίσαμε σ’ αυτές τις χώρες» είπε.

Ο πρόεδρος του ΜΟΚ πατέρας Δημήτριος Βασιλειάδης καλωσόρισε τον κ. Γαρούφα εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου στην τέταρτη μορφωτική συνάντηση της περιόδου, χαρακτηρίζοντας τον «μια προσωπικότητα της Β. Ελλάδος πανελλήνιας εμβέλειας που έχει προσφέρει πολλά στον κοινωνικό τομέα κι έχει αξιόλογο συγγραφικό ερευνητικό έργο».

•Βιογραφικά στοιχεία

Το βιογραφικό του σημείωμα ανέλαβε να μεταφέρει ο διευθυντής του Τμήματος Παραδοσιακών Χορών του ΜΟΚ Βασίλης Σερμπέζης, προσωπικός φίλος του κ. Γαρούφα επί χρόνια.

Γεννήθηκε το 1951 στην Αμφίπολη Σερρών. Σπούδασε νομικά στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, παρακολούθησε το μεταπτυχιακό τμήμα Ποινικής Επιστήμης της ίδιας σχολής και δικηγορεί στη Θεσσαλονίκη από το 1979. Είναι έγγαμος, πατέρας δυο κοριτσιών. Εκλέγεται μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης από το 1993 (όπου διετέλεσε πρόεδρος ή μέλος των επιτροπών του «ανθρωπίνων δικαιωμάτων», «εθνικών θεμάτων» και προσφοράς «νομικής βοήθειας σε κακοποιημένες γυναίκες»), από τον Μάρτιο του 2002 μέχρι τον Μάρτιο του 2005 ήταν Α΄ Αντιπρόεδρος ενώ στις εκλογές του Φεβρουαρίου του 2005 εκλέχθηκε πρόεδρος για την τριετία 2005 -2008. Το 2001 ίδρυσε τη συνδικαλιστική παράταξη «Δικηγορική Πρωτοπορία» στην οποία είναι πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής και επικεφαλής αυτής εκλέχθηκε πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης στις εκλογές Φεβρουαρίου – Μαρτίου 2005, με ποσοστό 55,97%.

Ο Δ. Γαρούφας είναι επίσης ιδρυτικό μέλος και επιστημονικός σύμβουλος του Μουσείου των Σαρακατσάνων που εδρεύει στις Σέρρες, μέλος της επιτροπής διάδοσης της ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού που συνεστήθη το 1994 από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, μέλος του επιστημονικού συμβουλίου εθνικής και θρησκευτικής πολιτικής του «Ιδρύματος Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού».

Είναι εκπρόσωπος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης στη συμβουλευτική επιτροπή του «Κέντρου Μελέτης και Ανάπτυξης του Ελληνικού Πολιτισμού της Μαύρης Θάλασσας», εταίρος της «Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών», μέλος του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα ενώ διετέλεσε Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων και είναι μέλος της επιστημονικής επιτροπής του περιοδικού «φιλελεύθερη έμφαση» που εκδίδεται από το Ινστιτούτο Δημοκρατίας Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.