Η νηπιαγωγος δεν πρεπει να αφηνει εξω απο το σχολειο τη μητρικη γλωσσα του παιδιου

Η Ιωάννα Κωστενίδου είναι νηπιαγωγός και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου: «Σπουδές στην εκπαίδευση» του ΕΑΠ. Μιλά στον «Κόσμο» για την φωνολογική συνειδητοποίηση στο πλαίσιο της ανάδυσης του γραμματισμού. Αναφέρεται στις δεξιότητες, στις αντιλήψεις και στις γνώσεις του παιδιού σχετικά με την αποκωδικοποίηση της γλώσσας. Στη μάθηση των παιδιών της μουσουλμανικής μειονότητας, αλλά και στην αναγκαιότητα της προσχολικής εκπαίδευσης.

Η φωνολογική συνειδητοποίηση μπορεί να εννοηθεί ως η ευαισθητοποίηση στους ήχους της γλώσσας μας;

Η φωνολογική συνειδητοποίηση είναι μέρος του αναδυόμενου γραμματισμού. Οι έρευνες στο θέμα αυτό δείχνουν ότι ο βαθμός φωνολογικής επίγνωσης των νηπίων συνδέεται με το βαθμό ευκολίας ή δυσκολίας στη μάθηση της ανάγνωσης. Προσπαθήσαμε να σχεδιάσουμε ένα φωνολογικό πρόγραμμα που βοηθάει πολύ στην ανάγνωση και στην γραφή, ώστε να βοηθήσουμε τις συναδέλφους στην υλοποίηση τέτοιων προγραμμάτων κυρίως σε πολυπολιτισμικές τάξεις.

Ποια η ιδιαιτερότητα αυτών των τάξεων;

Οι ιδιαιτερότητες είναι αρκετές και πολύπλευρες. Εμείς θεωρούμε ότι τα παιδιά διαφέρουν μόνο σε επίπεδο γλώσσας, όμως, υπάρχει ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων, που κάνει τα παιδιά διαφορετικά μεταξύ τους. Πρόκειται για ένα ολόκληρο κόσμο τον οποίο το καθένα φέρει μαζί του. Πέρα δηλαδή από τη γλώσσα υπάρχουν διαφορετικές πλευρές της ετερότητας.

Και ο νηπιαγωγός τι καλείται να κάνει;

Ο νηπιαγωγός καλείται να φέρει ισορροπίες και να οικοδομήσει συλλογικά τη σκέψη του κάθε παιδιού.

Η προφορική γλώσσα πού κατακτάται;

Ο προφορικός λόγος είναι αλληλένδετος με τον γραπτό λόγο και είναι προέκταση όλων των πολιτικοκοινωνικών ερεθισμάτων που φέρει ένα παιδί.

Με ποιον τρόπο πρέπει να στηρίζονται τα νήπια που έχουν διαφορετική γλώσσα ομιλίας από αυτή της διδασκαλίας;

Αυτό το οποίο πρεσβεύει η διαπολιτισμική εκπαίδευση είναι ότι θα πρέπει η νηπιαγωγός να μην αφήνει έξω από το σχολείο τη μητρική γλώσσα του παιδιού. Θεωρεί ότι η μητρική γλώσσα μπορεί να εμπλουτισθεί στο πρόγραμμά της. Μέσα από διάφορα προγράμματα μπορεί να φέρει τις δύο γλώσσες σε αλληλεπίδραση. Να χρησιμοποιήσει τη μητρική γλώσσα για σύγκριση με τη γλώσσα διδασκαλίας, διότι είναι σημαντικό το παιδί να νιώθει ότι μέσα στο σχολικό περιβάλλον υπάρχει σεβασμός της προσωπικής του ταυτότητας και όλου του πλούτου που φέρει από την οικογένεια, έτσι, ώστε, να νιώθει άνετα, καλά, σε ένα οικείο σχολικό περιβάλλον προκειμένου να αναπτυχθεί και μια καλύτερη σχέση και με τη δεύτερη γλώσσα.

Όσα παιδιά πήγαιναν κατευθείαν από το σπίτι στο δημοτικό, χωρίς τον ενδιάμεσο σταθμό του νηπιαγωγείου, τι είδους εμπόδια έβρισκαν μπροστά τους;

Με την υποχρεωτική εκπαίδευση στο νηπιαγωγείο θεωρούμε ότι θα βοηθήσουμε τα παιδιά να περάσουν ομαλά στην πρώτη τους σχολική ζωή. Τα προβλήματα ήταν πολλά και αυτό φάνηκε. Αρκετές έρευνες δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των παιδιών της μειονότητας περίπου στον 4ο χρόνο της σχολικής τους εκπαίδευσης παρατούν κάθε προσπάθεια. Υπάρχει μεγάλο ποσοστό αναλφαβητισμού. Όλες οι προσπάθειες συγκλίνουν σε ένα κοινό στόχο, να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με την δεύτερη γλώσσα μέσα από νέες μεθόδους και καινούργια εκπαιδευτικά προγράμματα στα οποία θα νιώθουν τα ίδια καλά και θα υπάρχει ένα κίνητρο για μάθηση της δεύτερης γλώσσας.

Αξιόπιστη μέθοδος εκμάθησης είναι και το παιχνίδι;

Το παιχνίδι είναι το Α και το Ω τουλάχιστον στην προσχολική ηλικία και μέσα από αυτό προσπαθούμε να ενοποιήσουμε όλα τα γνωστικά αντικείμενα.

Με ποιον τρόπο θα πρέπει να στηρίζουν οι μουσουλμάνοι γονείς τα παιδιά τους στην προσπάθειά τους να κατακτήσουν τη γνώση;

Οι γονείς της μειονότητας, όπως δείχνουν οι έρευνες, είναι θετικοί στην προσχολική εκπαίδευση των παιδιών τους, έχουν αρχίσει και αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα της επαφής των παιδιών τους με τα παιδιά της πλειονότητας. Όλο και μεγαλύτερος αριθμός παιδιών προσχολικής ηλικίας της μειονότητας φοιτούν στα δημόσια νηπιαγωγεία, ενώ παλιότερα ήταν πολύ μικρό αυτό το ποσοστό. Έχουμε μια στροφή της μειονότητας ως προς τις αντιλήψείς τους για την εκμάθηση της δεύτερης γλώσσας.

Τα σχολεία του μέλλοντος, θα είναι διαπολιτισμικά σχολεία;

Μέχρι τώρα τα διαπολιτισμικό σχολείο θεωρούνταν ένα τελείως διαφορετικό σχολείο, έξω από την κοινωνία. Η πολυπολιτισμικότητα είναι ορατή σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής και σχολικής ζωής. Ο μαθητικός πληθυσμός είναι πολυπολιτισμικός και οι διάφορες εκδοχές ετερότητας είναι ορατές σε επίπεδο γλώσσας, πολιτισμών, αλλά και διαφορετικών εθνοτήτων.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.