Το ανοικτο ζητημα των Επιτροπων Ελεγχου των Αναπτυξιακων Νομων

Ανοικτό παραμένει το ζήτημα της σύστασης των Επιτροπών Ελέγχου των Αναπτυξιακών Νόμων, αν η τροποποίηση, την οποία αναμένεται να υπογράψει ο κ. Αλογοσκούφης για να αντιμετωπισθεί ενταύθα το ζήτημα της αποχής των μηχανικών του δημοσίου, δεν συμπεριλαμβάνει, κατά την άποψη μιας πλειοψηφίας κατοίκων της περιοχής αλλά και φορέων, το περισσότερο, που πιστεύουν απολύτως στην υγιή επιχειρηματικότητα, μεταξύ των οποίων και ο σοβαρότερος θεσμικός εταίρος – συνομιλητής της πολιτείας, το ΤΕΕ δηλαδή, αν η τροποποίηση δεν συμπεριλαμβάνει και άλλα, όπως η σύσταση μιας πάγιας και αυτοτελούς υπηρεσίας, στελεχωμένης με όλες τις ειδικότητες και όλες τις βαθμίδες, αρμόδια μόνο για τις επενδύσεις.

Διερευνώντας το θέμα αυτό, φιλοξενούμε σήμερα συνέντευξη ενός μηχανικού του δημοσίου που γνώρισε «κι από μέσα κι απ’ έξω» για τα καλά το τι επιφέρει το ασαφές νομοθετικό πλαίσιο, – παλαιά, μέλος επιτροπών ελέγχου, – τον κ. Αλέξανδρο Παπαδόπουλο, αλλά και σχόλιο (σελ. 3) περί των τεκταινομένων με τις επιτροπές ελέγχου, όπως προκύπτει από ανακοίνωση της Περιφέρειας ΑΜ-Θ σχετικά με τις νέες δυνατότητες σύστασης επιτροπών ελέγχου, η οποία όμως δεν ομιλεί για άλλου είδους νομοθετικές τροποποιήσεις, όπως αυτές που ήδη ετέθησαν (και από το ΤΕΕ πλέον) και διασφαλίζουν με την εχεφροσύνη τους τόσο το δημόσιο χρήμα, όσο και την πραγματική ανάπτυξη της περιοχής.

T.B.

Αλέξανδρος Παπαδόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός: «Στις δικές μας τις περιπτώσεις οι Γνωμοδοτικές Επιτροπές ήταν σαν να ήταν αόρατες, σαν να μην συμμετείχαν στη διαδικασία των επιδοτήσεων»

Από ποια μέλη αποτελούνταν η επιτροπή ελέγχου;

Η Επιτροπή αποτελούνταν από έναν Πολιτικό Μηχανικό, από έναν Μηχανολόγο και έναν Εφοριακό. Ο καθένας είχε και ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Εγώ είχα την αρμοδιότητα να ελέγχω τα κτιριακά έργα, αλλά έβλεπα παράλληλα και τα μηχανήματα, γιατί η ευθύνη ήταν κοινή και για τους τρεις, όπως έβλεπα και τα τιμολόγια και τις δαπάνες που γίνονταν κατά τη διάρκεια της κατασκευής μιας επιχείρησης.

Η διαδικασία των ελέγχων

Ήταν έλεγχος που μπορούσε να έρθει εις πέρας βάσει των γνώσεων των μελών της επιτροπής;

Ήταν ένας έλεγχος που ήταν μέσα στις δυνατότητες τις επιστημονικές και τις δικές μου και του Μηχανολόγου της επιτροπής και του Εφοριακού. Από εκεί και πέρα όμως, όταν σταματούσε ο έλεγχος της επιτροπής, δεν συνεχίζονταν κάποιοι άλλοι έλεγχοι από την περιφέρεια προκειμένου να βλέπουν πώς θα ήταν η πορεία της επιχείρησης, μετά από τους ελέγχους τους δικούς μας. Ενώ υπήρχαν όργανα υπεύθυνα, στην όλη διαδικασία και στις ανακρίσεις που έγιναν στη συνέχεια, αποδείχτηκε ότι οι άνθρωποι αυτοί ήταν σαν να ήταν αόρατοι, σαν να μην συμμετείχε στην διαδικασία κανείς από αυτούς, κανένα από αυτά τα μέλη.

Ποιοι ήταν; Ήταν ξεκάθαρο και ορισμένο;

Ήταν ξεκάθαρο ποιοι ήταν, ήταν οι Γνωμοδοτικές Επιτροπές της Περιφέρειας, οι οποίες ενέκριναν τις επενδύσεις. Έχει ακουστεί ότι μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων εγκρίνονταν παραμονές Χριστουγέννων. Μιλάμε για ένα πολύ μεγάλο νούμερο 300 – 350 επενδύσεων. Αν είναι δυνατόν να ελεγχθούν όλοι αυτοί οι φάκελοι και να φτάσουν στη συνέχεια στις δικές μας Επιτροπές και στη συνέχεια να επιχορηγηθούν. Παρά τις δυσκολίες, πιστεύω ότι κάναμε πολύ καλή δουλειά στο βαθμό που μπορούσαμε, κάναμε σοβαρούς και ποιοτικούς ελέγχους.

Τι είδους ευθύνες είχε η επιτροπή;

Είχαμε την ευθύνη του επιτόπιου ελέγχου. Πηγαίναμε, βλέπαμε μετά από αίτηση του επενδυτή. Δηλαδή έλεγε ο επενδυτής: «Ελάτε, είμαι έτοιμος να με ελέγξετε σ’ αυτό το στάδιο». Που σημαίνει ότι ο επενδυτής μας περίμενε με το κουστούμι του για να πιστοποιήσουμε αυτό που έκανε, να πάει την έκθεσή μας στην Περιφέρεια και να εισπράξει τα δικαιούμενα λεφτά της επιδότησης.

Μέχρι πότε ελέγχατε;

Ήλεγξα μέχρι το 2000, μετά σταμάτησα επειδή είχα μεγάλο φόρτο εργασίας. Το 2002 άρχισαν και οι ανακρίσεις, είχα κάνει πολλές αναφορές δηλώνοντας ότι δεν μπορώ να είμαι μέλος της επιτροπής. Πολύ πριν αρχίσουν οι ανακρίσεις, έκανα επίσης αναφορές προσπαθώντας να βγω από την επιτροπή, γιατί ήταν πολύ δύσκολη η συμμετοχή μου και δεν την άντεχα μέσα στον τεράστιο φόρτο εργασίας που είχα τότε. Παράλληλα, είχα και τη διαίσθηση ότι κάτι μπορεί να πάει στραβά κι αυτό φάνηκε εκ των υστέρων. Από τη στιγμή που δεν υπήρχαν άλλα όργανα μετά από μας να ελέγξουν την πορεία της επιχείρησης, τα πάντα θα μπορούσαν θεωρητικά να γίνουν. Εξαρτιόνταν από τον κάθε επενδυτή.

Πώς γινόταν ο έλεγχος, αιφνιδιαστικά;

Ο έλεγχος μπορούσε να γίνει είτε όταν τελείωνε η επιχείρηση, μια και έξω, ή κατά τη διάρκεια των εργασιών, τμηματικά, ανάλογα με την εγκριτική απόφαση που έπαιρνε από την περιφέρεια. Δεν πηγαίναμε αιφνιδιαστικά, δεν μπορούσε ο κάθε επενδυτής να μας καλέσει, ενώ δεν ήταν έτοιμος, γιατί ήξερε ότι θα έπαιρνε μια αρνητική έκθεση. Ποιος σε μια μικρή πόλη θα μπορούσε να πάει και να πιστοποιήσει φαντάσματα, πράγματα που δεν είχαν γίνει; Ήταν αδιανόητο και για το χαρακτήρα μας.

Ο ρόλος των γνωμοδοτικών επιτροπών και οι μη περαιτέρω έλεγχοι των επενδύσεων

Υπήρχαν άλλα εντεταλμένα για ελέγχους όργανα;

Στην Περιφέρεια υπήρχαν κι άλλα εντεταλμένα όργανα, η υπηρεσία η οποία πλήρωνε και η οποία ζητούσε όλα τα δικαιολογητικά που ήταν απαιτούμενα, ένα από αυτά ήταν και η έκθεση η δική μας. Παράλληλα ζητούσαν και άλλα δικαιολογητικά, εγγυητικές επιστολές, τιμολόγια κ.ά. Ό,τι διαπίστωνε αυτή η υπηρεσία μπορούσε να το δώσει στη Γνωμοδοτική Επιτροπή και αφού έπαιρνε τη δική μας έκθεση, έδινε την τελική έγκριση. Από εκεί και πέρα δεν υπήρχε κάποιο άλλο όργανο που να παρακολουθεί την πορεία της επιχείρησης.

Δηλαδή, κανείς δεν ήλεγχε αν η επιχείρηση που έπαιρνε την επιδότηση λειτουργούσε;

Ενώ η επιχείρηση ήταν υποχρεωμένη να δουλεύει για δέκα χρόνια, κανείς δεν ήξερε τι συμβαίνει μετά τον πρώτο ή τον δεύτερο χρόνο. Μέσα σε ένα – δύο χρόνια τέλειωνε το εργοστάσιο, στηνόταν, από εκεί και πέρα δεν ήξερε κανείς αν δουλεύει ή τι παράγει. Ενώ θα έπρεπε να υπάρχει μια διαχρονική παρακολούθηση από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας. Είτε θα έπρεπε να είναι οργανωμένες και να λειτουργούν με κάποιους επιβλέποντες είτε θα έπρεπε να λειτουργούν κάποιες επιτροπές σαν τις δικές μας και να τους στέλνουν σε διάφορες επιχειρήσεις να διαπιστώνουν τι γίνεται. Οπότε, είχε μια άνεση ο επενδυτής, ανάλογα με το τι είχε στο μυαλό του, να κινηθεί. Υπήρχαν επενδυτές που συνέχιζαν και άλλοι που έκαναν αυτό που λέμε «αρπαχτή». Αφού πέρασαν τον έλεγχο και πήραν την επιδότηση, έκλεισαν το εργοστάσιο, πήραν τα μηχανήματα και τα μετέφεραν αλλού…

Οι επιτροπές ελέγχου ως αντικείμενο του ανακριτή και οι ευθύνες

Κάπου εκεί εμφανίστηκε ο ανακριτής;

Ναι, και τον καταλαβαίνω απόλυτα, παρά το γεγονός ότι με στεναχώρησε πάρα πολύ. Εμφανίστηκε να λέει: «Δεν βρίσκω μηχανήματα, δεν βρίσκω τιμολόγια, δεν βρίσκω το ένα, δεν βρίσκω το άλλο». Έτσι ακολούθησαν όσα ακολούθησαν.

Πόσες τέτοιες περιπτώσεις εντοπίστηκαν στην περιοχή μας;

Στην περιφέρεια μας γύρω στις δέκα με δώδεκα περιπτώσεις. Η δική μας επιτροπή ήλεγξε πενήντα επενδύσεις. Εμείς είχαμε τρία δικαστήρια και η άλλη ένα.

Εγκρίνατε μια επιχείρηση που υπήρχε, αλλά όταν πέρασε ο ανακριτής δεν βρήκε τίποτα;

Ναι!

Πόσο διήρκησε η ταλαιπωρία σας στα δικαστήρια;

Πέντε χρόνια. Ξεκίνησε από μια επιχείρηση που έκανε κουτάκια για τα γλυκά. Σύμφωνα με την εγκριτική απόφαση της Περιφέρειας, έπρεπε να νοικιάσει ένα χώρο, δεν είχε υποχρέωση να κατασκευάσει κτίριο και να βάλει σ΄ αυτό μηχανήματα. Όλη η επιδότηση ήταν για να φέρει αυτά τα μηχανήματα. Νοίκιασε το χώρο, έφερε τα μηχανήματα, κάναμε τέσσερις ελέγχους. Πηγαίναμε και βλέπαμε. Εγώ αντικείμενο δεν είχα σαν Πολιτικός Μηχανικός, δεν υπέγραψα τίποτα, αλλά κατηγορήθηκα και για τα μηχανήματα και για το ότι ο ανακριτής δεν έβρισκε την επιχείρηση. Και πώς να την βρει; Όταν τέλειωσαν οι δικοί μας έλεγχοι και δούλεψε κανένα χρόνο, την έκλεισε και δεν υπήρχε. Τα μηχανήματα τα πήρε αυτός που τα προμήθευσε και δεν υπήρχε πουθενά, ήταν μια επιχείρηση φάντασμα. Βρεθήκαμε κατηγορούμενοι με τον επενδυτή σαν να τα κάναμε μαζί, «ουδέποτε υπήρξε αυτή η επιχείρηση, άρα είστε κατηγορούμενοι πακέτο, επενδυτές και επιτροπή».

Το θέμα των διπλών τιμολογίων ακούγεται συχνά ως τακτική. Υπέπεσε στην αντίληψή σας;

Αυτός που προμήθευσε τα μηχανήματα στην Εταιρεία είχε εκδώσει διπλά τιμολόγια, ήταν σύνηθες. Ήταν επικίνδυνο, είχα διαπιστώσει τέτοια πράγματα και τα φοβόμουν. Είχε εκδώσει δύο σειρές τιμολογίων, μία σειρά με σφραγίδες ότι εξοφλήθη, τις πήρε ο επενδυτής, τις έδωσε σε μας και βάλαμε την υπογραφή μας στην έκθεση για να πάρει τα λεφτά της επένδυσης και μία άλλη σειρά τιμολογίων, η οποία ήταν ανεξόφλητη με συμφωνητικά και όρους που καθόριζαν πώς θα πληρωθούν τα τιμολόγια. Αν μας παρουσίαζαν τα ανεξόφλητα τιμολόγια, δεν θα βάζαμε την υπογραφή μας. Ήταν ολοφάνερο ότι εμείς είχαμε εξαπατηθεί. Κι όμως βρεθήκαμε στο Τριμελές Εφετείο κακουργημάτων σαν να είμαστε η 17 Νοέμβρη, βέβαια η πρόεδρος μας αθώωσε, δεν χρειάστηκε καν να απολογηθούμε.

Ήταν συνήθης τακτική τα διπλά τιμολόγια και σε άλλες επενδύσεις;

Κανείς δεν είχε τα λεφτά στην τσέπη να πληρώνει τα μηχανήματα και να τα παίρνει. Έκαναν διπλά τιμολόγια, έφερναν τα καλά στην Επιτροπή για να πάρουν το ΟΚ, έπαιρναν τα λεφτά τους και με άλλες συμφωνίες που είχε πήγαινε και τα εξοφλούσε, αν ήταν σωστός επενδυτής. Πολλοί δεν ήταν και έφταναν στα δικαστήρια.

Πόσοι συνάδελφοί σας ταλαιπωρήθηκαν έτσι;

Όλες οι επιτροπές της Θράκης είχαν τέτοιες δικαστικές περιπέτειες. Δύο από αυτές, μία του Έβρου και μία της Ξάνθης, έχουν πάρει πρωτόδικα μεγάλες ποινές, δώδεκα χρόνια σε μία επιτροπή της Ξάνθης και οκτώ σε μία της Αλεξανδρούπολης.

Δεν έπεται συνέχεια, δεν υπάρχει διαχρονικός έλεγχος, αυτό είναι το άσχημο με τον τρόπο λειτουργίας αυτών των επιτροπών ελέγχου;

Ναι, δεν υπάρχει έλεγχος στη συνέχεια και δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους όλοι όσοι τις έχουν. Δεν μπορεί οι ευθύνες να επιμερίζονται και να πέφτουν σε τρεις υπαλλήλους. Η Γνωμοδοτική Επιτροπή είναι 15μελής και γνωρίζουν τα πάντα γύρω από τους επενδυτές και τις επενδύσεις που εγκρίνουν, αυτοί τις ξεκινούν, αυτοί λένε ότι είναι ο επενδυτής εντάξει, ότι έχει ολοκληρώσει όλες τις υποχρεώσεις με τις τράπεζες, άρα μπορεί να στήσει μια επιχείρηση και να την δουλέψει και αυτή η επιχείρηση θα μπορεί να λειτουργεί, θα είναι υγιής.

Δεν απολογήθηκαν καμία φορά τα μέλη αυτών των Επιτροπών;

Τα μέλη της Γνωμοδοτικής Επιτροπής καμία φορά, παρά μόνο σε μια υπόθεση της ΕΤΒΑ, όπου ήταν δύο περιφερειάρχες κατηγορούμενοι και υπάλληλοι της Περιφέρειας. Δεν ξέρω τι ευθύνες είχε ο καθένας. Στις δικές μας τις περιπτώσεις οι Γνωμοδοτικές Επιτροπές ήταν σαν να ήταν αόρατες, σαν να μην συμμετείχαν στην διαδικασία των επιδοτήσεων.

Οι συνέπειες της «εξατομικευμένης» αλλ’ επιλεκτικής απόδοσης ευθυνών

Τι κόστος είχε για σας αυτή η περιπέτεια;

Μου στοίχισε χρόνο, ψυχή και χρήματα για τους δικηγόρους. Ευτυχώς που είχα την συμπαράσταση του ΤΕΕ που έφερε και στις τρεις περιπτώσεις τον Α. Βγόντζα.

Και στιγματισμό;

Ήταν δεδομένος. Όσο και να με αγαπούσαν, όσο και να με εκτιμούσαν, έλεγαν κάποιοι: «Δεν μπορεί, τρία δικαστήρια, τρία κακουργήματα, κάτι θα έκανε, δεν μπορεί». Δεν άνοιξαν τραπεζικοί λογαριασμοί. Από το ‘85 υποβάλλω «Πόθεν Έσχες», κανείς από τους ανακριτές δεν σκέφτηκε να το ανοίξει.

Τότε το κενό αυτό, του μη διαχρονικού ελέγχου, πιστεύετε ότι υπήρχε εν γνώσει των υπευθύνων;

Τότε ναι. Από το 2002 και μετά άρχισαν να προσέχουν περισσότερο στα δικαιολογητικά που ζητούσαν από την Περιφέρεια. Τους επέβαλαν να φέρουν θεωρημένα τιμολόγια, να είναι πρωτότυπα, να τα κρατούν στην υπηρεσία τους. Εμείς δεν βρίσκαμε και τιμολόγια για τις επενδύσεις, ταλαιπωρηθήκαμε πολύ για να τα βρούμε. Δεν θέλω να σκέφτομαι τι θα μπορούσε να συμβεί αν δεν τα βρίσκαμε.

Η αποχή των μηχανικών η ενδεδειγμένη λύση

Αυτή η απεργία – αποχή των Μηχανικών του Δημοσίου που βρίσκεται σε εξέλιξη θεωρείτε ότι είναι η ενδεδειγμένη λύση του προβλήματος;

Νομίζω ναι. Δεν υπάρχει άλλο μέσο πίεσης, παρά το γεγονός ότι η διοίκηση έχει τη δυνατότητα και από τον Επενδυτικό Νόμο προβλέπεται ότι οι επιτροπές μπορούν να στελεχωθούν και από τους ιδιώτες. Από τη στιγμή που ξεκίνησαν όλα αυτά το ΤΕΕ ανέλαβε πολλές και καλές πρωτοβουλίες, μεταξύ άλλων πρότεινε να ξεκαθαριστούν όλες οι αρμοδιότητες, δηλαδή να γίνει μια υπηρεσία αυτοτελής, στελεχωμένη με όλες τις ειδικότητες και όλες τις βαθμίδες, αρμόδια μόνο για τις επενδύσεις. Οι δημόσιες επενδύσεις είναι πολύ μεγάλο κομμάτι από τον προϋπολογισμό των έργων που εγκρίνονται σε μια περιοχή. Να ελέγχει και να παρακολουθεί διαχρονικά την επένδυση και να λειτουργεί σύμφωνα με την νομοθεσία των δημοσίων έργων.

Αυτός ο τρόπος λειτουργίας είχε θετικές επιπτώσεις για την ανάπτυξη της Θράκης;

Έγινε θετικό έργο. Οι ανακρίσεις τοποθετούνται στην περίοδο 95-97, αλλά ιδιωτικές επενδύσεις υπήρχαν και από πριν. Όταν το ‘83 είχα πάει στην ΒΙΠΕ Κομοτηνής σφίχτηκε η καρδιά μου, δεν έβλεπα άλλο από λάσπες. Μέσα σε 15 χρόνια άλλαξε τελείως η ΒΙΠΕ της Κομοτηνής, έγιναν πολύ μεγάλες Μονάδες, κάποιοι πραγματικά επένδυσαν και δούλεψαν, κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν εκείνοι την περίοδο που έπεσαν πάρα πολλά λεφτά και το εκμεταλλεύτηκαν.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.