Αιτηματα η καλυτερη παιδεια κι ο ελευθερος χρονος
«Είμαστε άοπλοι, είμαστε άοπλοι». Το ραδιοφωνικό μήνυμα που σημάδεψε την εξέγερση των φοιτητών του Πολυτεχνείου μεταφέρθηκε για μια ακόμη χρονιά, από μια ακόμη ομάδα παιδιών που συνεργάστηκαν να φτιάξουν μια γιορτή, να σχεδιάσουν το δικό τους όνειρο, να διαμορφώσουν τη δική τους ταυτότητα. Οι μνήμες όσων έζησαν το Πολυτεχνείο από μέσα και δεν το πούλησαν σε τηλεοπτικές συνεντεύξεις, ο ήχος από το τανκ, η ελληνική σημαία που κυμάτιζε ελευθερία, ζωντάνεψαν ξανά γεγονότα που αποτελούν κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας του ελληνικού λαού.
Ηχητικά ντοκουμέντα, τραγούδια, το χρονικό του Πολυτεχνείου, ποιήματα, μετέφεραν το νόημα της γιορτής του Πολυτεχνείου που διοργάνωσε το πρωί της Παρασκευής στην αίθουσα τελετών της νομαρχίας Ροδόπης το 1ο Γυμνάσιο Κομοτηνής. Εκπαιδευτικοί, στελέχη της Β/θμιας, ο νομάρχης Ροδόπης Άρης Γιαννακίδης και ο αντινομάρχης Κώστας Κατσιμίγας παρακολούθησαν μια γιορτή καλά προετοιμασμένη από καθηγητές και μαθητές.
Την επιμέλεια της ορχήστρας και της χορωδίας του 1ου Γυμνασίου είχε ο Γιάννης Μαμαλιόγκας και την επιμέλεια της γιορτής και των κειμένων η Αγλαία Γκαϊδατζή και η Χρυσή Γκουμπίλη.
Ανάμεσα στα τραγούδια που ακούστηκαν από τη χορωδία ήταν το «Αυτό το χώμα», «Ο δρόμος», «Πάλης ξεκίνημα», «Μαλαματένια λόγια». Διαβάστηκαν τα ποιήματα «Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος» του Τάσου Λειβαδίτη, «Η Λευτεριά», το «Εδώ Πολυτεχνείο» της Έλλης Κιούση, το «Ανώτατες Σπουδές», τα «Μάτια κλειδωμένα» της Λένας Παππά. Οι μαθητές και όσοι συνέβαλαν στην προετοιμασία της γιορτής χειροκροτήθηκαν θερμά και η εκδήλωση έκλεισε με ομιλίες από τον Κ. Κατσιμίγα, τον Α. Γιαννακίδη και τον προϊστάμενο της Β/θμιας Κώστα Πανδρεμένο.
Κ. Κατσιμίγας: «Οι φοιτητές εξέφρασαν αυτό που αισθανόντουσαν όλοι οι Έλληνες»
Ο Κ. Κατσιμίγας είπε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενους στους μαθητές, ότι θυμήθηκε τα νιάτα του κι ότι το 1967 ήταν στην Α΄ Γυμνασίου. «Ήταν μια Παρασκευή, μια μέρα με ομίχλη κι ένα άσχημο Κομοτηναίικο κρύο όταν μας ανακοίνωσαν ότι επενέβη ο στρατός και πρέπει να πάμε στα σπίτια μας. Οι καθηγητές δεν ήξεραν να μας πουν το γιατί.
Πήγα στο σπίτι μου και βρήκα τη μάνα μου να ετοιμάζει τα πράγματα που θα ‘παιρνε ο πατέρας μου στην εξορία. Ήταν περίπου προδιαγεγραμμένο. Έζησα τα 7 χρόνια της δικτατορίας σαν μαθητής του τότε Γυμνασίου Αρένων. Αποφοίτησα το 1972 και πήγα στο εξωτερικό όπου φοίτησα στο Πολυτεχνείο.
Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου τα έζησα από την ιταλική τηλεόραση. Ακριβώς απέναντι από το Πολυτεχνείο βρισκόταν το Ιταλικό Ινστιτούτο, όπου κάποιοι Ιταλοί είχαν εγκαταστήσει κάμερες και βλέπαμε τα γεγονότα στιγμή προς στιγμή. Ο συμμαθητής σας είπε ότι το 1973 ήταν η πιο μαύρη χρονιά της Χούντας. Θα διαφωνήσω. Ήταν η πιο καλή χρονιά γιατί ήταν η αρχή του τέλους της Χούντας.
Οι φοιτητές τόλμησαν να εκφράσουν αυτό που αισθανόντουσαν όλοι οι Έλληνες και πράγματι αμέσως μετά το Πολυτεχνείο κατέρρευσε η Χούντα του Παπαδόπουλου, ο Παπαδόπουλος παραιτήθηκε, ανέλαβε μία βραχύβια Χούντα υπό τον Ανδρουτσόπουλο και όλοι ξέραμε ότι ήταν θέμα χρόνου να καταρρεύσει η Χούντα. Ήταν, λοιπόν, ο Νοέμβρης του 1993 η αρχή του τέλους και για μένα ήταν η αρχή της κάθαρσης γιατί ως κάτοικος του εξωτερικού κατάλαβα το πόσο είχε απαξιωθεί η χώρα μας, η κοιτίδα του πολιτισμού και της δημοκρατίας, πώς μας αντιμετώπιζαν οι ευρωπαίοι. Αντιμετώπιζαν τους πολίτες με συμπάθεια αλλά το καθεστώς με μια πλήρη απαξίωση. Όταν η Ευρώπη, ανοικοδομήθηκε αμέσως μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το έτος 0 ήταν το 1945, δυστυχώς στην πατρίδα μας η διαδικασία ανάπτυξης κι ευημερίας ξεκίνησε το 1974. Το έτος 0 ήταν το ’74».
Πρόσθεσε ότι μέσα στο Πολυτεχνείο ήταν φίλοι του κι ότι έχει γνωρίσει τους εκφωνητές του Πολυτεχνείου, όπως ήταν ο Δημήτρης Παπαχρήστου που φώναζε «Εδώ Πολυτεχνείο» κι ανάμεσα στα άλλα είναι συγγραφέας και του «Νηρέα Βάρα», ενός έργου που έχει ανεβάσει πριν χρόνια το ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής.
Α. Γιαννακίδης: «Φτιάξτε τα δικά σας Πολυτεχνεία»
Ο νομάρχης Ροδόπης μίλησε για τα μηνύματα της γενιάς του 1973 και τα χαρακτήρισε διαχρονικά. «Τα μηνύματα εκείνα αγγίζουν και σήμερα τη νέα γενιά κι αυτά ήταν «Ψωμί. Παιδεία. Ελευθερία. Εθνική Ανεξαρτησία. Φαντασία στην Εξουσία. Κάντε έρωτα, μην κάνετε πολέμους».
Φτιάξτε κι εσείς κάθε μέρα τα δικά σας Πολυτεχνεία. Σπάστε τα κατεστημένα και δημιουργείστε μια κοινωνία ανθρωπιάς» μετέφερε στους παριστάμενους μαθητές, κερδίζοντας θερμό χειροκρότημα.
Κ. Πανδρεμένος: «Η στερημένη γενιά κάποια στιγμή επαναστάτησε»
Ο προϊστάμενος της Β/θμιας Κώστας Πανδρεμένος μετέφερε στους μαθητές τις δικές του αναμνήσεις από εκείνη την περίοδο, λέγοντας για την επέτειο του Πολυτεχνείου ότι πέρα από μέρα μνήμης είναι και μέρα αισιοδοξίας. «Είναι η μέρα της παιδείας, της ελευθερίας, η δικιά μας μέρα, η μέρα της νεολαίας. Για μας, είναι μια μέρα ιδιαίτερη γιατί είναι μια περίοδος που τη ζήσαμε.
Ήμουν 15 ετών όταν ήρθε η Χούντα και 22 όταν έφυγε. Όλα αυτά τα χρόνια στερηθήκαμε ό,τι εσείς έχετε. Την ελευθερία, το τραγούδι, μια κινηματογραφική ταινία, ένα θέατρο. Ακόμη και να επιστρέψω μετά τις 9.00 στο σπίτι μου, γιατί είχα φροντιστήριο. Όλα αυτά τα χρόνια μου στέρησαν πολλά. Αυτή η στερημένη γενιά κάποια στιγμή επαναστάτησε, ξεσηκώθηκε, κάποια στιγμή ήταν η απαρχή να πέσει το διδακτορικό καθεστώς».
Ο Κ. Πανδρεμένος μετέφερε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι οι μαθητές τιμούν τη μνήμη του Πολυτεχνείου.
Δόμνα Λυρατζοπούλου: «Εξεγέρσεις για ένα καλύτερο μέλλον»
Η Δόμνα Λυρατζοπούλου είναι μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου και μιλώντας για το μήνυμα του Πολυτεχνείου μετέφερε το «Ψωμί. Παιδεία. Ελευθερία», τονίζοντας «είναι χρέος μας να γιορτάζουμε αυτή την επέτειο». Η δικιά της γενιά μπορεί στην πλειοψηφία της να μη στερείται την ελευθερία και το ψωμί – σε γενικές γραμμές ούτε την παιδεία – αυτό, όπως που συμφωνεί ότι τους λείπει είναι ο ελεύθερος χρόνος. «Είμαστε έξω από το σπίτι 13 ώρες την ημέρα, αλλά θα τα καταφέρουμε για να έχουμε ένα καλύτερο μέλλον.
Θα πρέπει να κάνουμε κι εμείς εξεγέρσεις όσο γίνεται, για να έχουμε ένα καλύτερο μέλλον, μια καλύτερη παιδεία, καλύτερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα».
Α. Τσιώνης: «Ν’ αγωνιστούμε για μια καλύτερη παιδεία»
Ο Αντώνης Τσιώνης είναι μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου και μετέφερε το μήνυμα που ο ίδιος λαμβάνει από την επέτειο του Πολυτεχνείου. «Πρέπει να τιμήσουμε αυτούς που αγωνίστηκαν και πέθαναν για να είμαστε σήμερα ελεύθεροι, για να έχουμε το δικαίωμα να βγαίνουμε σήμερα ό,τι ώρα θέλουμε, να διασκεδάζουμε, να λέμε τη γνώμη μας.
Αν βρεθούμε σε παρόμοια κατάσταση και κάποιος προσπαθήσει να υποτάξει τη δημοκρατία μας θα πρέπει ν’ αντιδράσουμε και να εξεγερθούμε για να ανακτήσουμε την ελευθερία μας.
Η νεολαία θα πρέπει ν’ αγωνίζεται για τα δικαιώματά της, να διορθώσει την παιδεία της η οποία έχει κάποια προβλήματα στην Ελλάδα και να μην είμαστε συνεχώς από το σπίτι στο σχολείο κι από εκεί στο φροντιστήριο χωρίς να έχουμε καθόλου ελεύθερο χρόνο. Θα πρέπει ν’ αγωνιστούμε για να γίνει μια παιδεία που θα μαθαίνουμε, θα μας ευχαριστεί αλλά θα μας μένει κι ελεύθερος χρόνος».
Μαρία Αμπατζή
Επετειακό
Το Φεβρουάριο του 1973 φοιτητές συγκεντρώθηκαν στο Πολυτεχνείο και ζήτησαν να καταργηθεί ο νόμος που απαγόρευε τη συνδικαλιστική δράση τους. Λίγες μέρες αργότερα οι φοιτητές έκαναν κατάληψη της Νομικής Σχολής Αθηνών για τον ίδιο λόγο. Τότε ακούστηκαν και τα συνθήματα «Κάτω η χούντα» και «Ζήτω η ελευθερία». Και στις δύο περιπτώσεις η αστυνομία διέλυσε τους συγκεντρωμένους φοιτητές.
Τα αιτήματα των φοιτητών παρέμεναν άλυτα, με αποτέλεσμα ο φοιτητικός αγώνας να κορυφωθεί το Νοέμβριο του 1973.
Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973 άρχισαν με μια συγκέντρωση στο προαύλιο του Πολυτεχνείου. Ήταν 14 Νοεμβρίου.
Οι φοιτητές ζητούσαν να γίνουν οι φοιτητικές εκλογές όπως είχε καθοριστεί και να μην αναβληθούν. Παρόμοιες συγκεντρώσεις έγιναν στη Νομική και στην Ιατρική σχολή.
Οι φοιτητές από τις δύο αυτές σχολές μαζεύτηκαν κι αυτοί στο πολυτεχνείο. Ακούστηκαν τα πρώτα συνθήματα:
«ΨΩΜΙ – ΠΑΙΔΕΙΑ – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
«ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ»
«ΖΗΤΩ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ»,
συνθήματα που έμελε να μην ξεχαστούν ποτέ.
Του Τάσου Λειβαδίτη «Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος»
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν’ αγωνίζεσαι για την ειρήνη και για το δίκιο. Θα βγεις στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλη σου θα ματώσουν απ’ τις φωνές Το πρόσωπό σου θα ματώσει απ’ τις σφαίρες μα δε θα κάνεις ούτε βήμα πίσω. Κάθε κραυγή σου θα ‘ναι μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων. Κάθε χειρονομία σου θα ‘ναι για να γκρεμίζει την αδικία. Δεν πρέπει ούτε στιγμή να υποχωρήσεις, ούτε στιγμή να ξεχαστείς. Είναι σκληρές οι μέρες που ζούμε. Μια στιγμή αν ξεχαστείς, αύριο οι άνθρωποι θα χάνονται στη δίνη του πολέμου, έτσι και σταματήσεις για μια στιγμή να ονειρευτείς εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη απ’ τις φωτιές. Δεν έχεις καιρό, δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος. Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος μπορεί να χρειαστεί και να πεθάνεις για να ζήσουν οι άλλοι. Θα πρέπει να μπορείς να θυσιάζεσαι ένα οποιοδήποτε πρωινό. Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος θα πρέπει να μπορείς να στέκεσαι μπρος στα ντουφέκια!
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
