Πρωτοποριακο βημα για την εξυπηρετηση των πολιτων
Το Νομαρχιακό Τμήμα Έβρου του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας λειτουργεί από το 1955. Πρόκειται για ένα επιστημονικό και επαγγελματικό Σωματείο, όχι συνδικαλιστικό, που προσπαθεί να κατοχυρώσει τα επαγγελματικά του δικαιώματα και να προάγει την επιστήμη του. Στα επιτεύγματά του η δημιουργία του «Οδηγού Κοινωνικών Δομών Νομού Έβρου» μια προσπάθεια που αποτελεί χαρτογράφηση των κοινωνικών υπηρεσιών προνοιακού χαρακτήρα στο γειτονικό νομό.
«Ο οδηγός αποτελεί μια προσπάθεια καλύτερης ενημέρωσης των πολιτών του νομού Έβρου για τις κοινωνικές δομές που υπάρχουν και ανάλογα με το πρόβλημα που έχουν να μπορούν να απευθύνονται στην κατάλληλη υπηρεσία», αναφέρει ο Πρόεδρος του Νομαρχιακού Τμήματος Έβρου του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας Δημήτρης Κακκαλής. «Ήταν μια ανάγκη κατ’ αρχήν δική μας, αλλά και αυτή την ανάγκη βλέπαμε και εμείς στους πολίτες που εξυπηρετούμε σε όλο τον Έβρο. Υπήρχαν άνθρωποι που δεν ήξεραν σε ποια υπηρεσία έπρεπε να απευθυνθούν για το πρόβλημα που έχουν, ώστε να τους βοηθήσει. Οπότε αποφασίσαμε να κάνουμε μια χαρτογράφηση όλων των υπηρεσιών για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε και εμείς σε αυτό το κομμάτι. Η νομαρχία δέχτηκε την πρότασή μας και χρηματοδότησε τον οδηγό».
Ο ίδιος τονίζει στον πρόλογο της έκδοσης: «Το να διαθέσεις τον ελεύθερο χρόνο σου σε ένα Σύλλογο που προσπαθεί να αναδείξει και να προασπίσει ατομικά δικαιώματα, να προβληματίσει και να επιφέρει αλλαγή σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, τότε αναμφισβήτητα έχεις πετύχει σε προσωπικό επίπεδο και νιώθεις χρήσιμος για τον τόπο σου. Αυτό σου δίνει δύναμη να συνεχίσεις την προσπάθεια- ξεκινώντας πάντα από τον ίδιο σου τον εαυτό και να γίνεις οιωνός των αλλαγών, που είναι τόσο απαραίτητες για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής. Ευχαριστώ όλους όσους συμμετέχουν και πιστεύουν ότι μπορούμε να επιφέρουμε την αλλαγή για την ανάπτυξη του Ν. Έβρου».
Περιεχόμενο οδηγού
Για τον οδηγό εργάστηκαν εθελοντικά δέκα κοινωνικοί λειτουργοί και για ένα χρόνο. «Έγινε μία έρευνα δράσης, όπως λέμε εμείς στη δική μας ορολογία, στείλαμε μια επιστολή προς όλους τους φορείς για να τους ενημερώσουμε τι σκεφτόμαστε και να τους ζητήσουμε τη συνεργασία. Κατόπιν στείλαμε ένα ερωτηματολόγιο με κλειστές ερωτήσεις για να τις απαντήσουν έτσι ώστε να γίνει εγκυρότερη η πληροφόρηση προς τους πολίτες», τονίζει ο κ. Κακκαλής.
«Ο οδηγός περιλαμβάνει όλα τα Νομικά Πρόσωπα, Οργανισμούς, Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού χαρακτήρα προνοιακού χαρακτήρα, που βοηθούν στο πρόβλημα που έχει ο καθένας και αναφέρονται στην ψυχική υγεία, στην τρίτη ηλικία, στην παιδική προστασία, οτιδήποτε έχει σχέση με προνοιακές δομές ακόμη και συλλόγους αιμοδοτών και εθελοντών ή άλλους συλλόγους που προσφέρουν κοινωνικό έργο». Ως προς τη χρηστικότητα του οδηγού τονίζει ότι είναι χρηστικός «γιατί δεν μπήκαμε στη διαδικασία να τον δούμε από το δικό μας επιστημονικό κομμάτι, είχαμε στο μυαλό μας τις ανάγκες του πολίτη. Μπήκαμε δηλαδή στη διαδικασία να βρεθούμε εμείς στη θέση του πολίτη και να δούμε πώς θα θέλαμε να μας βοηθήσει ένας τέτοιος οδηγός. Οι υπηρεσίες είναι γραμμένες ανά δήμο, δηλαδή κάθε δήμος τι υπηρεσία προσφέρει και υπάρχει και ένα ευρετήριο, ώστε ανάλογα με το πρόβλημά του ο πολίτης να δει τι προσφέρεται. Για παράδειγμα, για το θέμα της ψυχικής υγείας ο δήμος Διδυμοτείχου τι δομές έχει. Ο οδηγός ενημερώνει για τα τηλέφωνα επικοινωνίας, τις ώρες λειτουργίας των υπηρεσιών, τη στελέχωση και τη νομική υπόσταση του φορέα. Οι υπηρεσίες που εγγράφονται μέσα στον οδηγό αναφέρονται μέχρι το Μάρτιο του 2007. Από εκεί και πέρα ότι καινούργιες υπάρχουν ή αν κάποιες σταμάτησαν τη λείτουργία τους ή έχει αλλάξει η δομή τους δυστυχώς δεν θα μπορούμε να τις έχουμε».
Ο κ. Κακκαλής ευελπιστεί ότι θα υπάρξει στο μέλλον επανέκδοση του οδηγού. Ενημερώνει ότι ο οδηγός θα μπει και στη σελίδα της νομαρχίας, «ώστε να μπορεί κάποιος να παίρνει πληροφορίες μέσω Ίντερνετ και κάποια στιγμή πιστεύω ότι θα επανέλθουμε με επανέκδοση και με ανανέωση αυτού του οδηγού, γιατί πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχει και μία συνέχεια. Εμείς είμαστε διαθέσιμοι, το θέμα περιορίζεται στη χρηματοδότηση, αλλά δεν νομίζω ότι η νομαρχία θα μας το αρνηθεί».
Να σημειωθεί ότι σε πρώτη φάση εκδόθηκαν 10000 τεύχη τα οποία θα διανεμηθούν σε όλους τους φορείς που περιλαμβάνονται στον οδηγό, στα ΚΕΠ της Νομαρχίας των Δήμων στη Διεύθυνση Πρόνοιας, στα Κέντρα Υγείας και «σε κάποια άλλα σημεία που εμείς κρίνουμε και θεωρούμε απαραίτητα και αποτελούν πέρασμα των πολιτών».
Ο οδηγός αποτελεί μόνο χαρτογράφηση των υπηρεσιών. Η ομάδα δράσης δεν ασχολήθηκε με το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών των δομών, γιατί όπως τονίζει ο κ. Κακκαλής «θα πρέπει να μπουν κάποια στάνταρτς για την αξιολόγηση. Αυτή την αξιολόγηση, αν θέλουμε να μιλάμε επιστημονικά, οφείλει να την κάνει κάθε συνάδελφος στο φορέα που εργάζεται, γιατί προβλέπεται μέσα από τις βασικές αρχές της κοινωνικής εργασίας. Αξιολογώ την εργασία μου περίπου κάθε τρίμηνο για να δω τα λάθη που έχω κάνει και να τα βελτιώσω».
Λίγα λόγια από τη Συντακτική Ομάδα
«Ο Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας (Σ.Κ.Λ.Ε.) αποτελεί επίσημα αναγνωρισμένο επαγγελματικό- επιστημονικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1955 και εκπροσωπεί πανελλαδικά 5.000 Κοινωνικούς Λειτουργούς, διαθέτοντας 29 Περιφερειακά και Νομαρχιακά Τμήματα σε όλη τη χώρα. Το Νομαρχιακό Τμήμα Έβρου του Σ.Κ.Λ.Ε. αποτελεί ενεργό μέλος του Συνδέσμου και εκπροσωπεί 70 και πλέον Κοινωνικούς Λειτουργούς που εργάζονται σε όλο το Νομό μας.
Ως γνωστό, η ενημέρωση των πολιτών αποτελεί ένα αναφαίρετο δικαίωμά τους. Η εργασιακή μας εμπειρία στις Κοινωνικές Υπηρεσίες του τόπου, μας καθιστά ικανούς στο να διαπιστώνουμε συχνά την ανεπάρκεια ενημέρωσης των πολιτών για τις κοινωνικές παροχές των δημοσίων και ιδιωτικών φορέων.
Πολλοί συμπολίτες μας αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την προσβασιμότητα στις Κοινωνικές Υπηρεσίες, είτε λόγω άγνοιας για το ποιες υπηρεσίες υπάρχουν και σε ποιες από αυτές πρέπει να απευθυνθούν για το θέμα που τους απασχολεί, είτε γιατί δε γνωρίζουν τις παροχές των Υπηρεσιών αυτών και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσουν για να ικανοποιηθεί το αίτημά τους. Συχνό αποτέλεσμα των παραπάνω είναι η ελλιπής κάλυψη των βασικών τους αναγκών και κατ΄ επέκταση η κοινωνική τους απομόνωση. Είναι αποδεδειγμένο άλλωστε ότι μία από τις βασικές προϋποθέσεις διασφάλισης της προσβασιμότητας των πολιτών στις Υπηρεσίες είναι η δημιουργία ενός δικτύου υπηρεσιών, προκειμένου ο πολίτης να στηριχτεί ολοκληρωμένα και να αντιμετωπιστούν ολιστικά οι δυσκολίες του. Παράλληλα, η δράση αυτή αναδεικνύει την έλλειψη των Δομών Κοινωνικής Προστασίας στον τόπο.
Δεδομένου ότι η πληροφόρηση καθιστά τους πολίτες ενεργά μέλη της κοινωνίας θεωρήσαμε απαραίτητη τη σύνταξη ενός οδηγού ενημέρωσης των πολιτών για τις παροχές των Κοινωνικών Υπηρεσιών του Ν. Έβρου. Η ενέργεια αυτή έχει πολλαπλά οφέλη. Πρωτίστως, την έγκυρη, οργανωμένη και λεπτομερή ενημέρωση των πολιτών. Ακολούθως, την επικοινωνία μεταξύ των Κοινωνικών Υπηρεσιών του Νομού και τη διασύνδεσή τους με τις υπόλοιπες υπηρεσίες της χώρας. Για την περάτωση όλης της παραπάνω δράσης εργάστηκε μια 9μελής ομάδα εθελοντών Κοινωνικών Λειτουργών, μέλη του Νομαρχιακού Τμήματος Έβρου του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας, οι οποίοι με ζήλο κι επιμονή διέθεσαν χρόνο κι ενέργεια με στόχο τη σύνταξη αυτού του πολύτιμου εργαλείου ενημέρωσης για επαγγελματίες και χρήστες υπηρεσιών.
Αρωγός σ΄ αυτήν προσπάθεια στάθηκε η Νομαρχία Έβρου, η οποία επανειλημμένως έχει επιδείξει την ευαισθησία της στον Τομέα της Κοινωνικής Πολιτικής. Με αυτή την κίνηση ξανατονίστηκε η σημαντικότητα της συμμετοχής των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη βελτίωση των παρεχόμενων κοινωνικών υπηρεσιών και κατ΄ επέκταση στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών.
Ευχαριστίες επίσης αποδίδονται στην κ. Τσιαούση Ελένη- Αντινομάρχη Έβρου & Κοινωνική Λειτουργό, η οποία λόγω της διπλής της επαγγελματικής ιδιότητας υπήρξε ο συνδετικός κρίκος μεταξύ των δύο Φορέων υλοποίησης, προκειμένου να υλοποιηθεί η παραπάνω δράση.
Επιπλέον, αξίζει να τονιστεί η πολύ καλή συνεργασία που υπήρξε με το προσωπικό των υπηρεσιών του Νομού και η επίμονη προσπάθεια των περισσοτέρων, με σκοπό τη σωστή και ολοκληρωμένη καταγραφή των στοιχείων των υπηρεσιών που αυτοί εργάζονται.
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι όλα τα στοιχεία που συλλέχθηκαν από τις υπηρεσίες προσαρμόστηκαν ανάλογα, για λόγους που αφορούν τη μεθοδολογία της έρευνας- δράσης και την επιστήμη της Κοινωνικής Εργασίας και ουδεμία άλλη σκοπιμότητα υπήρξε για το θέμα αυτό. Άλλωστε, οι μεταβαλλόμενες και συνεχώς εξελίξιμες κοινωνικές συνθήκες μπορούν να δικαιολογήσουν τις τυχόν παραλείψεις ή ατέλειες που μπορεί να εντοπιστούν στις εγγεγραμμένες πληροφορίες από τους χρήστες του οδηγού, καθώς και το χρονικό περιθώριο συγκέντρωσης των στοιχείων που ήταν μέχρι το Μάρτιο του 2007. Επιπλέον, οι Δομές επιλέχθηκαν να παρουσιαστούν ανάλογα με το Δήμο που εδρεύουν και όχι εκεί που ανήκουν διοικητικά για λόγους διευκόλυνσης της μελέτης»
Μεθοδολογία υλοποίησης του οδηγού
Την μέθοδο που ακολουθήθηκε προκειμένου να συνταχθεί ο οδηγός περιγράφει στην εισαγωγή του η Συντονίστρια της ομάδας, Μαρία Καδόγλου:
«Για τη διεξαγωγή αυτής της μελέτης χρησιμοποιήσαμε μία επιστημονική μέθοδο από το χώρο των κοινωνικών επιστημών, έτσι ώστε να αποτυπώσουμε έγκυρα και αντικειμενικά την παρούσα κατάσταση των Κοινωνικών Υπηρεσιών Προνοιακού χαρακτήρα του Νομού Έβρου, να επιτρέψουμε τη διάγνωση των υπαρχόντων προβλημάτων, την αυτο-αξιολόγηση, το σχεδιασμό και κατ΄ επέκταση τη χάραξη κοινωνικής πολιτικής για την εφαρμογή καινοτόμων λύσεων και μεταρρυθμίσεων στα ήδη υπάρχοντα συστήματα. Ήταν αυτονόητο εξ΄ αρχής ότι η πολύπλοκη αυτή μελέτη θα ήταν συμμετοχική, ή αλλιώς μια ομαδική διεργασία, που δίνει τη δυνατότητα για παρουσίαση και ανταλλαγή απόψεων μέσα από οργανωμένες συναντήσεις. Δεν κατέστη διόλου δύσκολο να συσταθεί ο βασικός πυρήνας της αρχικής ομάδας, η οποία στα πλαίσια του εθελοντισμού θα κινητοποιούσε στην πορεία υπηρεσίες, πρόσωπα κύρους και πολίτες για να ολοκληρώσει τον αρχικό της σκοπό. Η ομάδα αυτή αποτελείτο από 9 Κοινωνικούς Λειτουργούς, όλοι μέλη του Νομαρχιακού Τμήματος Έβρου του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (Ν.Τ.Σ.Κ.Λ.Ε) και κυρίως εθελοντές που έχουν κοινούς στόχους.
Συγχρόνως, με τη σύσταση της Ομάδας ήταν αναγκαία η πραγματοποίηση μιας συνάντησης του Πρόεδρου του Ν.Τ.Σ.Κ.Λ.Ε. με τη Νομαρχία Έβρου, με σκοπό τη διεύρυνση της ομάδας των συνεργατών και την υποστήριξη από την πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που επίσης στοχεύει με τις δράσεις της στην κοινωνική αλλαγή. Η πρόταση έγινε απευθείας δεκτή και, αφού υποστηρίχθηκε και από τη Γενική Συνέλευση του Ν.Τ.Σ.Κ.Λ.Ε., η ομάδα ξεκίνησε τη διαδικασία με τον ορισμό του συντονιστή και την επεξεργασία βασικών ερωτημάτων και παραγωγής ιδεών που αφορούσαν το γενικό σχεδιασμό των δράσεων. Η οικειότητα των μελών της ομάδας, η κοινή γλώσσα, η ποικιλία των απόψεων και οι κοινοί στόχοι αποτέλεσαν τα βασικά στοιχεία για τη διατήρηση ενός κλίματος συνεργασίας και ενός υψηλού επιπέδου επιστημονικότητας μέχρι την ολοκλήρωση της μελέτης.
Βασικό εργαλείο εργασίας για το σχεδιασμό και την υλοποίηση της κοινωνικής αυτής παρέμβασης αποτέλεσε η εκτίμηση των αναγκών του Νομού για τις κοινωνικές υπηρεσίες προνοιακού χαρακτήρα, με σκοπό τη μεγαλύτερη κατανόηση των αναγκών, την αναγνώριση των ελλείψεων και των αδυναμιών των υπηρεσιών, τη διαμόρφωση προτεραιοτήτων και τον επαναπροσδιορισμό της κατανομής των πόρων. Απώτερος στόχος όλων των παραπάνω είναι η καλύτερη αξιοποίηση των πηγών και η ανάπτυξη ενός δικτύου πληροφόρησης, το οποίο θα βοηθήσει αυτούς που λαμβάνουν τις αποφάσεις σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας-πρόνοιας και στην αποτελεσματική διαχείριση και αντιμετώπιση των αναγκών του πληθυσμού. Για να μπορέσει να υλοποιηθεί η μελέτη επιλέξαμε την πιο διαδεδομένη μέθοδο κοινωνικής έρευνας, το ερωτηματολόγιο, που περιλάμβανε μια σειρά από τυποποιημένες ερωτήσεις με σκοπό τη συλλογή χρήσιμων πληροφοριών και εστάλη ταχυδρομικά στις υπηρεσίες του Νομού Έβρου. Μέσα από τη συχνή προσωπική επικοινωνία των εθελοντών και των υπηρεσιών, το υλικό της έρευνας συλλέχθηκε και επεξεργάστηκε εντός του αρχικού χρονοδιαγράμματος, ενώ ταυτόχρονα δρομολογήθηκαν τα οικονομικά και γραφιστικά ζητήματα της μελέτης.
Μέσα από την ενημέρωση των πολιτών για τις παροχές των υπηρεσιών και το πλαίσιο φροντίδας που δικαιούνται ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν και να διεκδικούν την εκπλήρωση των αναγκών τους, ανοίγονται προοπτικές, προσανατολισμένες στη διαϋπηρεσιακή προσέγγιση και κατ΄ επέκταση στην ολόπλευρη κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού».
Α.Π.
Χαιρετισμός του νομάρχη Έβρου
Χαιρετίζοντας την έκδοση του οδηγού και την πολύ μεγάλη του αξία για την καθημερινή εξυπηρέτηση των πολιτών του Έβρου, ο νομάρχης Έβρου Νίκος Ζαμπουνίδης προλογίζει τον Οδηγό ως ακολούθως:
«Η χαρτογράφηση των Κοινωνικών Υπηρεσιών προνοιακού χαρακτήρα του Ν. Έβρου- μια πρωτοβουλία του Νομαρχιακού Τμήματος Έβρου του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας- έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό. Η παρούσα έκδοση είναι το προϊόν αυτής της πρωτοβουλίας και της αρωγής της Νομαρχίας Έβρου.
Ως πολίτης πρώτα και ως Νομάρχης Έβρου, θεωρώ πρωταρχικό μέλημα των υπηρεσιών μας και αναφαίρετο δικαίωμα του πολίτη να υπάρχει έγκυρη ενημέρωση για αποτελεσματική εξυπηρέτηση.
Είναι γεγονός ότι η προσβασιμότητα στις κοινωνικές υπηρεσίες για κάποιους συμπολίτες μας είναι δύσκολη, με αποτέλεσμα να υπάρχει έλλειμμα ενημέρωσης, σπατάλη ενέργειας και χρόνου, δυσαρέσκεια και αναποτελεσματικότητα σε ό,τι αφορά την παροχή υπηρεσιών. Βασική αρχή αυτής της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης είναι ότι ο πολίτης θα πρέπει ν΄ αποκτήσει την εμπιστοσύνη του στο διοικητικό μηχανισμό, να διευκολυνθεί στις συναλλαγές του μ΄ αυτόν και ν΄ αντιμετωπίσει μαζί του τα αιτήματά του.
Πιστεύουμε ότι με την έκδοση αυτή, μαζί με τους 70 και πλέον Κοινωνικούς Λειτουργούς που εργάζονται στο Νομό, επιχειρούμε ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Στο πλαίσιο έγκυρης, οργανωμένης, λεπτομερούς ενημέρωσης όλων των πολιτών, χωρίς διακρίσεις, διευκολύνουμε όλους όσους έχουν την ανάγκη μιας επιπλέον στήριξης. Επιπλέον, επιχειρούμε τη διασύνδεση των Κοινωνικών Υπηρεσιών με τις άλλες κοινωνικές υπηρεσίες της Ελλάδας.
Ελπίζοντας ότι συμβάλλουμε στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών εύχομαι η πρωτοβουλία των μελών του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας και συγκεκριμένα της ομάδας των εθελοντών Κοινωνικών Λειτουργών να βρούνε μιμητές σ΄ αυτό που λέγεται κοινωνική εργασία, εθελοντισμός.
Ο Νομάρχης Έβρου
Νικόλαος Ζαμπουνίδης»
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
