Εφυγε ο μεγαλος θεατρανθρωπος Μιχαλης Κυνηγοπουλος

Άλλος ένας μεγάλος πόντιος έφυγε από κοντά μας. Ο μεγάλος Μιχάλης Κυνηγόπουλος, ο θεατράνθρωπος των ποντίων πέταξε ψηλά τη Δευτέρα 13 Αυγούστου. Τα τελευταία χρόνια επισκεπτόταν την περιοχή μας κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων που γίνονται στο Θρυλόριο με αφορμή την εορτή της Αγίας Μαρίνας από το Σύλλογο Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς». Στα πλαίσια αυτών των επισκέψεών του είχαμε την τιμή να συνομιλήσουμε μαζί του, πέρσι τον Ιούλη του 2006, για το ποντιακό θέατρο το οποίο για χρόνια με ήθος και πίστη υπηρέτησε. «Το ποντιακό θέατρο υπάρχει και θα υπάρχει εσαεί», υποστήριζε. Όπως και ο ίδιος θα υπάρχει εσαεί στις καρδιές των ποντίων με την παρακαταθήκη και τους αγώνες που έδωσε για τον τομέα αυτό του ποντιακού πολιτισμού.

Ως ελάχιστο φόρο τιμής ο ΠτΘ σήμερα αναδημοσιεύει τη συνέντευξη που παραχώρησε τότε στην εφημερίδα μας. Μια συνέντευξη αισιοδοξίας και ζωής. Όπως ήταν ο ίδιος. Ένας ζωντανός άνθρωπος παρόλα τα χρόνια του. Και έτσι θα μείνει στη μνήμη μας.

Μιχάλης Κυνηγόπουλος: “Το ποντιακό θέατρο υπάρχει και θα υπάρχει εσαεί”

ΠτΘ: κ. Κυνηγόπουλε ποια η σχέση σας με το ποντιακό θέατρο;

Μ.Κ.: Είμαι της γενιάς των ξεριζωμένων ποντίων. Πλησιάζω τα 90. Ασχολούμαι με το ποντιακό θέατρο εδώ και 72 συναπτά έτη. Το ποντιακό θέατρο είναι από τα λίγα θέατρα της Ελλάδος που είναι ηθογραφικό, λαογραφικό και διαλεκτικό. Στην Ελλάδα δεν έχουμε πολλά διαλεκτικά θέατρα. Έχω γυρίσει με το ποντιακό θέατρο όλο τον κόσμο και το εννοώ κυριολεκτικά. Πήγα τέσσερις φορές στην Αυστραλία, τέσσερις φορές Νότια Αφρική, τρεις φορές Αμερική, δύο φορές Καναδά. Γύρισα όλη την Ευρώπη, εκτός από την Αγγλία την οποία δεν την χώνεψα ποτέ και ούτε την χωνεύω, γιατί είναι η αιτία της καταστροφής του Ελληνισμού. Δεν πάω στην Αγγλία. Το μεγαλύτερο κακό ο Ελληνισμός το έχει πάθει από την αγγλική πολιτική. Βέβαια, κακία δεν κρατάω, αλλά δεν τη συμπαθώ. Μιλώ κάποιες γλώσσες εκτός της Αγγλικής, στην οποία με βοηθά ο γιος μου, ο οποίος ασχολείται με το χορό είναι χοροδιδάσκαλος στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ευόσμου. Το μόνο που κατάφερα είναι να μεταλαμπαδεύσω στα παιδιά μου και στα εγγόνια μου τα βιώματα, τις εμπειρίες και τις γνώσεις μου γύρω από το ποντιακό θέατρο.

ΠτΘ: Έχετε σπουδάσει θέατρο;

Μ.Κ.: Επίσημα δεν έχω σπουδάσει, αλλά έχω παίξει με τους μεγαλύτερους πόντιους και μη πόντιους ηθοποιούς στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στον κινηματογράφο με τον Ζυλ Ντασσέν και τη Μελίνα Μερκούρη. Έχω συνεργαστεί με όλα τα μεγάλα ονόματα του θεάτρου και του κινηματογράφου. Συνέχεια με ζητούσαν όχι σαν πρωταγωνιστή αλλά σαν κομπάρσο. Μ’ αρέσει το θέατρο, είναι βίωμά μου, είναι μέσα μου.

ΠτΘ: Σήμερα ποια είναι η θέση του ποντιακού θεάτρου;

Μ.Κ: Το ποντιακό θέατρο συντελεί στο να διασωθεί η γλώσσα μας διότι η ποντιακή γλώσσα μπορεί να μείνει στο γραπτό λόγο για τους ιστορικούς για τους γλωσσολόγους αλλά η μουσική μας, ο χορός μας το θέατρο δεν πρόκειται να σβήσουν, θα διαιωνίζονται από γενιά σε γενιά.

ΠτΘ: Ποιος είναι ο ρόλος του σε μία παγκοσμιοποιημένη κοινωνία;

Μ.Κ: Θα παίξει σημαντικό ρόλο. Καίτοι πολλά ξένα βιώματα ήρθαν στην Ελλάδα, το στοιχείο το δικό μας δεν επηρεάστηκε. Η νεολαία των ποντίων εξακολουθεί να κατέχει τα σκήπτρα σε όλους τους τομείς. Και αυτό δεν είναι ρατσιστικό. Έχουμε και ελαττώματα αλλά τα προτερήματά μας είναι περισσότερα.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι σήμερα υπάρχει ποντιακό θέατρο;

Μ.Κ: Υπάρχει και θα υπάρχει εσαεί. Όσο υπάρχει διάδοχος, νέοι άνθρωποι, γιατί εμείς θα παραδώσουμε τη σκυτάλη στους νέους και υπάρχουν πάρα πολλοί νέοι να αναλάβουν τη σκυτάλη αυτή, αρκεί να τη φθάσουν στο τέρμα και να μη τους πέσεει στο δρόμο.

ΠτΘ: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ποντιακού θεάτρου;

Μ.Κ: Είναι πολλά. Ουσιαστικά είναι παρμένα μέσα από την ίδια τη ζωή. Γι’ αυτό και είπα ότι είναι ηθογραφικό, διαλεκτικό. Είναι η ιστορία μας, η οποία παρουσιάζεται από σκηνής.

ΠτΘ: Υπάρχουν μεγάλοι συγγραφείς; Σήμερα γράφονται έργα στην ποντιακή;

Μ.Κ.: Γράφονται, παραμένουν οι άνθρωποι που έγραφαν. Έχουμε πολλούς μεγάλους συγγραφείς, οι οποίοι εξακολουθούν ακόμη και σήμερα να συγκινούν. Βέβαια όλοι βιάστηκαν και “έφυγαν”. Εγώ δεν βιάζομαι ακόμη.

Εγώ έχω γράψει θεατρικό έργο, το οποίο βραβεύτηκε με πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό ποντιακών έργων και έχω γράψει πολλά δοκίμια. Το θέατρο είναι βίωμά μας

ΠτΘ: Έχει γίνει έρευνα πάνω στο ποντιακό θέατρο; Σε μας είναι γνωστό μόνο το έργο του Ερμή Μουρατίδη…

Μ.Κ: Ο Ερμής Μουρατίδης, με τον οποίο δούλεψα δεν κατέχει την ποντιακή γλώσσα, ασχολήθηκε όμως με το ποντιακό θέατρο σαν σκηνοθέτης. Έχει μάλλον αντιγράψει από ορισμένους μεγάλους συγγραφείς και τα έχει παρουσιάσει σ’ ένα βιβλίο του. Μελέτες έχουν γίνει πολλές.

Κώστας Γαβρίδης, Δεν έχει σημασία ο θάνατος. Σημασία έχει τι αφήνει ο καθένας πίσω του

«Ένας μεγάλος και αγνός πατριώτης του ποντιακού ελληνισμού, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Μιχάλης Κυνηγόπουλος έφυγε από κοντά μας, εν μέσω θέρους. Πνεύμα ανήσυχο, μέχρι το τέλος της ζωής του, συμμετείχε ενεργά στις εκδηλώσεις, ιδιαίτερα της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, το Εντευκτήριο της οποίας επισκέπτονταν τακτικά. Μάλιστα πριν από μερικά χρόνια προς τιμήν του η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης, εξέδωσε ένα τιμητικό λεύκωμα με τη δράση του από την καλλιτεχνική του πορεία.

Ο Μιχάλης Κυνηγόπουλος, άρχισε την καλλιτεχνική του δράση το 1936 από τη Ροδόπολη Σερρών με πρώτο του έργο το «Δεν είμ’ εγώ» του Γρηγ. Ξενόπουλου. Η καλλιτεχνική του δραστηριότητα διακόπτεται στα χρόνια της κατοχής, αφού συλλαμβάνεται από τους Γερμανο-Βούλγαρους και κλείνεται στο στρατόπεδο του Παύλου Μελά Θεσσαλονίκης. Μετά την απελευθέρωση συνεχίζει την καλλιτεχνική του δράση στο Κιλκίς και τη Ροδόπολη και στη συνέχεια από το 1950 στη Θεσσαλονίκη. Σκηνοθέτησε ή έπαιξε ρόλο πρωταγωνιστή στα έργα όλων σχεδόν των Ποντίων θεατρικών συγγραφέων.

Συνεργάστηκε και προσέφερε τις υπηρεσίες του σε πολλά ποντιακά σωματεία, συνεργάστηκε με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, συμμετείχε στο κινηματογραφικό έργο ΤΟΠ-ΚΑΠΙ σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασέν, έγραψε κωμωδία και ευθυμογραφήματα, τιμήθηκε από πολλούς ποντιακούς συλλόγους στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ επισκέφθηκε και έδωσε παραστάσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αυστραλία, την Αφρική και σε όλη την Ευρώπη.

Αποχαιρετώντας τον Μιχάλη Κυνηγόπουλο στην τελευταία του κατοικία στα νέα κοιμητήρα Ευόσμου, ο πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης και γενικός γραμματέας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος Κώστας Γαβρίδης ανέφερε:

«Η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης, αλλά κι ο Ποντιακός Ελληνισμός συνολικά θρηνεί σήμερα για την αναχώρησή σου. Ειδικότερα όμως η Εύξεινος Λέσχη, στην οποία αφιερώθηκες για μισό αιώνα και την οποία είχες ως δεύτερο σπίτι σου, νιώθει μεγάλο το κενό της απουσίας σου, γιατί χάνει στην κυριολεξία ένα οικείο πρόσωπο, ένα δικό μας άνθρωπο. Αφιερώθηκες στην υπηρεσία του πολιτισμού και της παράδοσης του Ποντιακού Ελληνισμού, ιδιαίτερα ως ταλαντούχος ηθοποιός, σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας, μαζί με πολλούς άξιους της γενιάς σου, τον Πόλυ Χάιτα, Γιώργο Τσουλφά, Ηρακλή Κοκοζίδη, Νίκο Σπανίδη, Φρόσω Καλαϊτζίδου, Παναγιώτα Παναγιωτίδου, Άννα Θεοδωρίδου, Ηλία Αφεντουλίδη κ.α., που με συγκίνηση φέρνω στη μνήμη μου και πας τώρα να ξανασυναντήσεις.

Ήσουν πάντοτε παρών σε όλα τα προσκλητήρια, πρόθυμος και ευδιάθετος, με πηγαίο χιούμορ και ένα καλό λόγο στα χείλη για όλους.

Ως Διευθυντής του Οίκου Ακρίτα Φοιτητού στάθηκες με αφοσίωση για πολλά χρόνια δίπλα στους φοιτητές, συνεργαζόμενος άψογα με το διοικητικό συμβούλιο της Ευξείνου Λέσχης, που σε περιέβαλε με εμπιστοσύνη και εσύ ανταπέδιδες με την εκτίμησή σου και με ένταση των προσπαθειών σου για την καλύτερη λειτουργία του Οικοτροφείου και την εξυπηρέτηση των φοιτητών που θεωρούσες παιδιά σου.

Όλοι σε θυμούνται ως εμπνευσμένο και ενθουσιώδη παρουσιαστή των χορευτικών τμημάτων στις μεγάλες πολιτιστικές εκδηλώσεις των ποντιακών φορέων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Είχες μέσα σου την φλόγα και την αγάπη για τον Ποντιακό Ελληνισμό και αυτά βγαίνανε από μέσα σου πάνω στη σκηνή αυθεντικά και αληθινά και προκαλούσαν ενθουσιασμό στο κοινό.

Αγαπητέ Μιχάλη, θα κρατώ πάντα στη μνήμη μου την καλή συνήθειά σου, όταν το βράδυ αναχωρούσες από το Εντευκτήριο, να περνάς πάντοτε προηγουμένως από την αίθουσα του Διοικητικού Συμβουλίου που συνεδρίαζε, να απευθύνεις τον καλό σου λόγο προς όλους, να εύχεσαι καλή συνέχεια και να μας λες την καληνύχτα με έκδηλη την αγάπη και την συμπάθειά σου. Θα μας λείψεις Μιχάλη. Καλό σου ταξίδι. Αιωνία η μνήμη σου», κατέληξε ο Κώστας Γαβρίδης.

Γιώργος Ανδρεάδης, Τίποτε δεν παίρνουμε μαζί μας, από τα επίγεια επιτεύγματα ή κατορθώματα

Στον αποχαιρετιστήριο λόγο του ο συγγραφέας Γιώργος Ανδρεάδης, τόνισε: «Από την κοινή μοίρα όλων των ανθρώπων, δεν μπόρεσες να ξεφύγεις ούτε και εσύ αγαπητέ μας Μιχάλη, αν και υπήρξες ο νεώτερος όλων μας, στην ψυχή, στον χαρακτήρα και στο ταπεραμέντο.

Ο Ποντιακός χώρος σου οφείλει πολλά. Σήμερα θρηνεί για τον χαμό σου ολάκερος ο κόσμος του Ποντιακού θεάτρου και όχι μόνον αυτοί. Θρηνούμε και όλοι εμείς, που έλαχε στο διάβα της ζωής, να σε γνωρίσουμε. Έπαιξες και δίδαξες πλειάδα νέων, στο Ποντιακό Θέατρο, για να συνεχίσουν την πλούσια θεατρική παράδοση του λαού μας.

Προσωπικά αισθάνομαι καταϋποχρεωμένος απέναντι σου, διότι ποτέ σου δεν μου αρνήθηκε σύμπραξη, σε παρουσίαση κάποιου νεότερου συγγραφικού μου έργου. Αλλά και σε ποιόν αρνήθηκε ο Μιχάλης την συνδρομή του, όποτε και όπου του ζητήθηκε;

Η Εύξεινος Λέσχη ήταν η φωλιά της καταφυγής σου, για να συναντήσεις και να συνομιλήσεις με πλήθος φίλων σου. Πιστεύω, ότι για μεγάλο διάστημα η Εύξεινος Λέσχη θα αισθάνεται την απουσία σου. Σίγουρα για όσο διάστημα θα ζουν όλοι εκείνοι, που σε γνώρισαν και εκεί μέσα σε συναντούσαν. Θα σε αναζητούν. Φευ εις μάτην!

Αλλά αγαπητέ μας Μιχάλη, για χρόνια στα αυτιά όλων μας, θα ηχούν οι απαγγελίες σου και γλυκύτατος και γεμάτος ευγένεια λόγος σου. Εξάλλου δεν έχει και καμιά ιδιαίτερη σημασία ο θάνατος, για όλους μας ούτε και για εσένα. Σημασία έχει τι αφήνει ο καθένας μας, στην αποχώρησή του από την ζωή. Και σαν θνητοί πρέπει όλοι να γνωρίζουμε, ότι τίποτε δεν παίρνουμε μαζί μας, από τα επίγεια επιτεύγματα ή κατορθώματα. Εκείνο που όλους μας συνοδεύει στο τέλος είναι η καλή, ή η κακή φήμη στην διάρκεια της επίγειας ζωής μας. Και εσύ σήμερα φεύγεις στεφανωμένος με το στεφάνι της άριστης φήμης, που άφησες σε όλους μας και αυτήν θα θυμόμαστε, κάθε φορά που τα χείλη μας θα αναφέρουν, ή θα ψελλίζουν το όνομά σου. Τι το πιο ωραίο θα προσδοκούσες στον τερματισμό της επίγειας διαδρομής σου;

Εμείς όλοι σε αποχαιρετούμε και εξάλλου αργά, ή γρήγορα θα συναντηθούμε. Εύχομαι στους οικείους σου, υπομονή και να ζουν με την ανάμνηση σου. Γεια σου Μιχάλη, αθάνατε», κατέληξε ο Γιώργος Ανδρεάδης».

Επιμέλεια: Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.