«Θεωρω απιθανο το ενδεχομενο η Τουρκικη Δημοκρατια να μετατραπει σε Ισλαμικη Δημοκρατια»

«Θεωρώ απίθανο το ενδεχόμενο η Τούρκικη Δημοκρατία να μετατραπεί σε Ισλαμική Δημοκρατία, γιατί υπάρχει ισχυρή παράδοση κεμαλισμού, ο οποίος υποστηρίζει τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους» δηλώνει ο Guneyt Yuksel, αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου στην Τουρκία. Παράλληλα κληθείς να σχολιάσει το ρόλο του στρατού σημειώνει: «Ο στρατός είναι δεδομένο ότι πιστεύει στον κεμαλισμό, ότι είναι φύλακας των αρχών του κεμαλισμού. Στον τουρκικό πληθυσμό υπάρχει ένας υψηλός δείκτης εμπιστοσύνης στον στρατό.» Τέλος, μιλώντας για την πορεία εναρμόνισης της χώρας του με την Ε.Ε. τονίζει:« Η πολυ-πολιτισμικότητα «δένει» την Τουρκία με την Ε.Ε.»

Έγιναν μεταρρυθμιστικά βήματα στην χώρα σας, στην προσπάθεια εναρμόνισής της με την Ε.Ε.;

Έχουν γίνει αρκετές μεταρρυθμίσεις σε νομικό επίπεδο στην Τουρκία και γι’ αυτό το λόγο η Ε.Ε. αποφάσισε να ξεκινήσει τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, ώστε να γίνει κάποια στιγμή πλήρες μέλος της Ε.Ε. Οι μεταρρυθμίσεις περιορίζονται σε νομικό επίπεδο, δεν έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται ακόμη. Το επόμενο στάδιο είναι η πλήρης εφαρμογή αυτών των νόμων.

Ποια είναι η αίσθηση των πολιτών, θετική για την Ε.Ε. ή έχει ατονήσει το ενδιαφέρον τους;

Η γενική αίσθηση στην Τουρκία για την Ε.Ε. είναι θετική, τόσο για τις μεταρρυθμίσεις όσο και για την ίδια την Ε.Ε.. Θεωρώ ότι πρέπει να υπάρξει μια μεταβατική περίοδος, κάποιο διάστημα προσαρμογής και υιοθέτησης των μεταρρυθμίσεων από τον τουρκικό πληθυσμό. Η γενική αντίληψη είναι θετική στην εναρμόνιση με την Ε.Ε. γιατί γνωρίζουν ότι θα ανέβει το βιοτικό τους επίπεδο, θα προστατευθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα βελτιωθεί το διοικητικό σύστημα, απαιτείται όμως μια περίοδος προσαρμογής.

Ποια είναι τα «αγκάθια» στην πορεία με στόχο την ευρωπαϊκή εναρμόνιση;

Γενικά, ο τουρκικός πληθυσμός είναι θετικός στην ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Διατυπώνονται κάποιες αντιρρήσεις εκ μέρους ενός συγκεκριμένου τμήματος του τουρκικού πληθυσμού, κυρίως με την αιτίαση ότι η Ε.Ε. ακολουθεί διαφορετική πολιτική για τα ίδια θέματα. Έχει διαφορετικά standards απέναντι σε διαφορετικές χώρες. Απέναντι στην Ρουμανία, στην Βουλγαρία, στην Τουρκία. Με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να πιστεύουν ότι δεν θα γίνει δεχτή η Τουρκία στην Ε.Ε. και, κατά συνέπεια, πιστεύουν ότι δεν ωφελεί να γίνονται και συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις. Η βασική ανησυχία για την προοπτική της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. είναι η εδαφική και πολιτισμική ακεραιότητά της και γι’ αυτό κυρίως συζητούν οι Τούρκοι και αυτό φοβούνται. Διακρίνω όμως μια αποφασιστικότητα εκ μέρους της τουρκικής κυβέρνησης και της τουρκικής κοινωνίας να επιλυθούν όποια προβλήματα υπάρχουν, τόσο όσον αφορά στο κουρδικό, όσον αφορά και στο κυπριακό με τελικό στόχο την ένταξη στην Ε.Ε.

Την διαμάχη μεταξύ Ισλαμιστών και Κεμαλιστών πώς την εισπράττετε; Βλέπετε να ελλοχεύουν κίνδυνοι;

Η κοινωνία της Τουρκίας πιστεύει ότι η Ε.Ε θα ωφελήσει κυρίως το ισλαμικό κομμάτι της Τουρκίας και αυτό φαίνεται και στο κυβερνών κόμμα, που είναι προσανατολισμένο στο Ισλάμ. Κάνει επιτυχημένα βήματα για την είσοδο στην Ε.Ε. Το ερώτημα που διατυπώνονταν από την αρχή ήταν αν όντως οι ισλαμιστές πιστεύουν στην Ε.Ε. ή απλά το κάνουν για να ενισχύσουν τη θέση τους μέσω της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τελικά, βλέποντας την επιτυχή πορεία της Τουρκίας όσον αφορά την ένταξη στην Ε.Ε. όλες αυτές οι αμφιβολίες ήρθησαν και πλέον δεν υπάρχουν τέτοια ερωτηματικά και ενδοιασμοί για τις αληθινές προθέσεις των Ισλαμιστών.

Ελλοχεύουν κίνδυνοι η επικράτηση του Ισλάμ να μετατρέψει την Τουρκία σε μια χώρα όπως το Ιράν;

Θεωρώ απίθανο το ενδεχόμενο η Τούρκικη Δημοκρατία να μετατραπεί σε Ισλαμική Δημοκρατία, γιατί υπάρχει ισχυρή παράδοση κεμαλισμού, ο οποίος υποστηρίζει τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους, το κοσμικό σύστημα διακυβέρνησης. Ο κόσμος, μετά από όλα αυτά τα χρόνια του κεμαλισμού, πιστεύει στις αρχές του κοσμικού χαρακτήρα. Θεωρώ ότι οι Ισλαμιστές και το Ισλαμικό κόμμα ήρθαν στην εξουσία όχι τόσο εξ αιτίας της μεταστροφής του κόσμου προς τη θρησκεία, αλλά για λόγους οικονομικής ανάπτυξης. Δεν υπήρχε οικονομική ανάπτυξη. Υπήρχε μια ανέχεια στο λαό, στράφηκε προς τη θρησκεία και ήθελε να υπάρχει κάποια αλλαγή στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Πιστεύω ότι μέσα από την οικονομική ανάπτυξη και μέσα από την βελτίωση του οικονομικού επιπέδου του τούρκικου πληθυσμού θα οδηγηθεί η Τουρκία στον κοσμικό χαρακτήρα του συστήματος διακυβέρνησης. Υπάρχει γενικότερα ένα πλέγμα προστασίας του πολιτικού συστήματος. Υπάρχουν εγγυήσεις που θα προστατέψουν το σύστημα, ώστε να μην μετατραπεί σε μια Ισλαμική Δημοκρατία.

Ο ρόλος του στρατού ποιος τελικά είναι; Πολλά λέγονται γι’ αυτό το θέμα…

Ο στρατός είναι δεδομένο ότι πιστεύει στον κεμαλισμό, ότι είναι φύλακας των αρχών του κεμαλισμού. Στον τουρκικό πληθυσμό υπάρχει ένας υψηλός δείκτης εμπιστοσύνης στον στρατό. Είναι από τους θεσμούς που εμπιστεύονται περισσότερο οι Τούρκοι. Ο στρατός από την πλευρά του δεν κρύβει την υποστήριξή του στον κεμαλισμό. Ίσα – ίσα το λέει ανοικτά: «Είμαστε υπέρ του κεμαλισμού κι όχι υπέρ μιας θεοκρατίας, ενός ισλαμικού κράτους», δεν υπάρχει κάποια κρυφή ατζέντα ως προς τις προθέσεις του στρατού. Υπάρχουν κάποιες μεταρρυθμίσεις όσον αφορά το σύστημα διοίκησης. Εν όψει της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε., ένα από τα αποφασιστικά βήματα που έγιναν ήταν η κατάργηση των Κρατικών Δικαστηρίων για την προστασία της ασφάλειας της χώρας, στα οποία συμμετείχαν και στρατιωτικοί. Πιστεύω ότι, εν όψει της ένταξης, οι μεταρρυθμίσεις θα συμπεριλάβουν και τον στρατό και θα διαμορφωθεί ένα σύστημα σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Ε.Ε.

Εσείς, είστε υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας;

Είμαι υπέρ της ένταξης. Θεωρώ ότι υπάρχει ένα ευρωπαϊκό ιδανικό, το οποίο η Τουρκία οφείλει να ακολουθήσει. Ούτως ή άλλως, η Τουρκία ανήκει σε μια ευρύτερη παράδοση της ευρωπαϊκής οικογένειας, τόσο τα τελευταία εκατό χρόνια, όσο και κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Πάντοτε βρισκόταν με το ένα πόδι στην Ανατολή και με το ένα πόδι στην Δύση, πάντα εντασσόμενη σε μια ευρωπαϊκή κουλτούρα. Η πολυ-πολιτισμικότητα είναι ένα στοιχείο το οποίο μπορεί να συνδεθεί με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα και με την προοπτική της ένταξης στην Ε.Ε. Η πολυ-πολιτισμικότητα «δένει» την Τουρκία με την Ε.Ε.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.