«Οι Σαρακατσανοι της Βουλγαριας αναζητουν τις ριζες τους και τον τροπο διαβιωσης των προγονων τους»

Στο Σλίβεν της Βουλγαρίας βρέθηκαν οι Σαρακατσάνοι της Ροδόπης. Αφού διένυσαν μια απόσταση 240 km μέλη και φίλοι του Μορφωτικού Συλλόγου Σαρακατσάνων Ροδόπης πήραν για πρώτη φορά μέρος στο αντάμωμα που φιλοξενήθηκε στη θέση «Καραντίλα». Καλεσμένοι της Πανβουλγαρικής Ομοσπονδίας Σαρακατσάνων, που αριθμεί 20.000 μέλη, βρέθηκαν να παρουσιάζουν, με πρώτο τον πρόεδρο (πρώτος σέρνει και το χορό στην φωτογραφία της στήλης) κ. Γιώργο Νάκο το δρώμενο «Καλογιάννια». Μαζί του γυρίζουμε το χρόνο πίσω και μαθαίνουμε περισσότερα για την παρουσία των Σαρακατσάνων στην περιοχή.

«Οι Σαρακατσάνοι ήταν νομάδες κτηνοτρόφοι που ζούσαν φροντίζοντας τα κοπάδια τους», δηλώνει, «από βοσκοτόπι σε βοσκοτόπι, οργανωμένοι στα τσελιγκάτα, έφτασαν να εξαπλωθούν από την Πελοπόννησο μέχρι το Δούναβη και από την Ήπειρο μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Έτσι, βρέθηκαν και στην περιοχή μας».

Πώς βρέθηκαν οι Σαρακατσάνοι στη Θράκη πρόεδρε;

Οι Σαρακατσάνοι ήταν νομάδες κτηνοτρόφοι που ζούσαν φροντίζοντας τα κοπάδια τους, από βοσκοτόπι σε βοσκοτόπι, οργανωμένοι στα τσελιγκάτα, έφτασαν να εξαπλωθούν από την Πελοπόννησο μέχρι το Δούναβη και από την Ήπειρο μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Έτσι, βρέθηκαν και στην περιοχή μας.

Τόπος καταγωγής τους ποιος θεωρείται;

Τα Άγραφα. Στη Μακεδονία και στη Θράκη εμφανίστηκαν στα μέσα του 18ου αιώνα στην πορεία προς τον Αίμο και τα πλούσια βοσκοτόπια της Αν. Θράκης.

Πότε εγκατέλειψαν όλοι οι Σαρακατσάνοι τα ορεινά;

Από τη δεκαετία του ΄60 δεν υπάρχουν πια Σαρακατσάνοι στα ορεινά. Εγκαταστάθηκαν νόμιμα στα χωριά του κάμπου και στη συνέχεια στις πόλεις.

Στη Θράκη πόσοι ζουν συνολικά;

Στη Θράκη ζουν σήμερα 16.000 περίπου Σαρακατσάνοι.

Και στη Βουλγαρία, όπου βρεθήκατε πρόσφατα;

20.000 Σαρακατσάνοι. Οι διοργανωτές του ανταμώματος στο Σλίβεν της Βουλγαρίας θα πρέπει να πω πως μας υποδέχτηκαν με άψογο τρόπο και μας φιλοξένησαν πολύ όμορφα κι αυτό είναι προς τιμήν τους, γιατί είναι μια περιοχή που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει πολλές οικονομικές δυσκολίες.

Ποιο δρώμενο τους παρουσιάσατε;

Τα «Καλογιάννια», το έθιμο του Κλήδονα, που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα, είναι μια λαϊκή μαντική διαδικασία, από τις πιο λειτουργικές όλων των παραδόσεων του τόπου μας.

Δηλαδή, βρεθήκατε πάλι σε κονάκια τσελιγκάτου;

Όπως παλιά. Την παραμονή της γιορτής θα πρέπει να ξέρετε ότι από όλα τα κονάκια του τσελιγκάτου, συγκεντρώνονταν τα ανύπαντρα κορίτσια και οι γυναίκες όριζαν μια γυναίκα που θα είχε την πρωτοβουλία της γιορτής. Τηρήσαμε, στην παρουσίαση του δρωμένου, κατά γράμμα το τελετουργικό.

Αγωνιούσαν για τα μελλούμενα οι Σαρακατσάνοι;

Όπως όλοι. Ήταν πράγματι ένα είδος τελετής μαντικής ερμηνείας για να προβλέψουν κυρίως οι νέες τα μελλούμενα. Προέρχεται από την λέξη «Κληδών» ή «Κλήδων», που σημαίνει έναν ήχο προγνωστικό. Οι Σαρακατσάνοι βίωναν το έθιμο ως τη δεκαετία του ΄50.

Και στη Βουλγαρία, όπου βρεθήκατε, πώς γίνεται αποδεκτή η παράδοση; Ενδιαφέρονται οι νέοι;

Θα σας πω μόνο ότι χορεύαμε όλοι μαζί, νέοι και ηλικιωμένοι, έως τις πέντε τα ξημερώματα. Ήταν κοντά μας ο γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στη Σόφια, Γεράσιμος Ντάβαρης, η Νομάρχης Sliven κ. Τσολάκοβα, σαρακατσάνικης καταγωγής, ο Μητροπολίτης Sliven κ.κ. Ιωανίκιος, ο Δήμαρχος Yovdan Letskoy, ο πρόεδρος του ΠΟΣΣ κ.Κ. Λειβαδίτης και ο πρόεδρος της Πανβουλγαρικής Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων, κ. Κ. Κίτσος.

Έρχονται Σαρακατσάνοι στην Ελλάδα;

Πολλοί συχνά, σε κοινωνικές εκδηλώσεις, αλλά και για αναζήτηση εργασίας. Από τότε που άνοιξαν τα σύνορα οι επισκέψεις των Σαρακατσάνων της Βουλγαρίας είναι πολύ πιο συχνές, μπορώ να πω καθημερινές.

Το μήνυμα που εξέπεμψε αυτό το βαλκανικό σαρακατσάνικο αντάμωμα ποιο ήταν;

Ότι οι Σαρακατσάνοι της Βουλγαρίας πλαισιώνουν την παράδοση, αναζητούν τις ρίζες τους και τον τρόπο διαβίωσης των προγόνων τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο χορός τους δεν έχει να ζηλέψει σε τίποτα τον χορό των παιδιών των Σαρακατσάνων της Ελλάδας.

Το επόμενο σαρακατσάνικο ταξίδι ποιο θα είναι πρόεδρε;

Στο Γυφτόκαμπο του Νομού Ιωαννίνων στις 3, 4 και 5 Αυγούστου. Πρόκειται για συμμετοχή σε εκδήλωση που διοργανώνει η αδελφότητα των Σαρακατσαναίων των Ιωαννίνων. Καλεσμένοι είμαστε και στο Δήμο Μαρώνειας για τις 15Αυγούστου, θα πάρουμε μέρος στο πανελλήνιο αντάμωμα των Ξυλαγανιωτών. Έχουμε πολλές προσκλήσεις από όλα τα μέρη της Ελλάδος για την αναπαράσταση του δρώμενου τα «Καλογιάννια», γιατί είμαστε ο μοναδικός Σύλλογος πανελλαδικά που παρουσιάζει το δρώμενο.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.