«Η κουλτουρα της χρησης ναρκωτικων ουσιων ειναι διαχυτη παντου»

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια αλματώδης άνοδος της χρήσης της κοκαΐνης δηλώνει ο Χρήστος Βέττας, υπεύθυνος Συμβουλευτικής Κρατουμένων ΚΕΘΕΑ στη Θεσσαλονίκη με δράσεις σε περιφερειακές φυλακές της Μακεδονίας και της Θράκης: Κομοτηνής, Κασσάνδρας, Στρατιωτικές φυλακές Θεσσαλονίκης και Διαβατών Θεσσαλονίκης και προσθέτει: « Η ηρωίνη εξακολουθεί να είναι η πρωταρχική ουσία σε θέμα χρήσης».

Το πρόβλημα της εξάρτησης σύμφωνα με τον κ. Βέττα, είναι μεγάλο και έντονο στην Ελλάδα και παρατηρεί ότι ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας είναι ανήσυχο και ευαισθητοποιημένο, αλλά και ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας δεν δίνει καν σημασία στο πρόβλημα. Παράλληλα μιλώντας για το πρόβλημα της εξάρτησης εντός των ελληνικών φυλακών παρατηρεί: «Το 47% των κρατουμένων σχετίζονται με παραβάσεις του νόμου περί ναρκωτικών. Είναι μεγάλο το πρόβλημα, γιατί σε μια μικρή χώρα, όπως είναι η Ελλάδα, με 11.000 κρατούμενους, τα των κρατουμένων, το 72% είναι άνθρωποι οι οποίοι είτε έχουν παραβεί το Νόμο για τα ναρκωτικά είτε βρίσκονται εντός των φυλακών για παράνομες πράξεις με στόχο την εξασφάλιση της δόσής τους».

Με τι συνδέεται άμεσα η έναρξη χρήσης ουσιών; Για παράδειγμα με τη σχολική διαρροή;

Μπορεί να τα συνδέσει με ό,τι τα ναρκωτικά είναι μια καθημερινότητα στη ζωή μας. Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τα ναρκωτικά δίπλα μας και να μάθουμε και εμείς και τα παιδιά μας, όχι μόνο να μην τα βλέπουμε, αλλά και να τα προσπερνάμε. Σαφώς και το πρόβλημα είναι μεγάλο, αλλά δεν είναι ίδια η ποιότητα του προβλήματος, όπως πριν είκοσι χρόνια. Τότε μπορούσαμε να δώσουμε συγκεκριμένες απαντήσεις, ότι δηλαδή τα ναρκωτικά ήταν ένας τρόπος επανάστασης των νέων, μια διαφορετική στάση στα κοινωνικά προβλήματα ή ένας διαφορετικός τρόπος αντίδρασης, τα ναρκωτικά πια είναι «προνόμιο» του κάθε ανθρώπου. Βρίσκονται και υπάρχουν σε κάθε γειτονιά. Δεν υπάρχει ελληνική οικογένεια που να μην έχει έμμεσα ή άμεσα πρόβλημα σε σχέση με τα ναρκωτικά, οπότε έτσι θα πρέπει και να το αντιμετωπίσουμε.

Πώς μπαίνουν οι νέοι στην «κουλτούρα της χρήσης»;

Η κουλτούρα της χρήσης ναρκωτικών ουσιών είναι διάχυτη παντού. Τα ναρκωτικά για τους νέους είναι πολλές φορές και ένας πόλος ερωτικής έλξης, αλλά προβάλλεται και ως sexy τρόπος ζωής, οπότε είναι πάρα πολύ φυσιολογικό να μπουν και να ζουν μέσα σ’ αυτή την κουλτούρα της χρήσης, είναι κάτι το ιδιαίτερο γι αυτούς. Κάποτε στην ελληνική κοινωνία ήταν ιδιαίτερο όταν οι πιτσιρικάδες των 12 και 14 ετών κάπνιζαν τσιγάρο. Τώρα είναι κάτι ιδιαίτερο, όταν στα 12 και 14 παίρνουν ναρκωτικά.

Η ηρωίνη παραμένει η ουσία με τη μεγαλύτερη επικράτηση;

Η ηρωίνη στην Ελλάδα είναι η ουσία που βρίσκεται στα υψηλότερα ποσοστά, όσον αφορά στη χρήση. Σαφώς, τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια αλματώδης άνοδος της χρήσης της κοκαΐνης. Η ηρωίνη εξακολουθεί να είναι η πρωταρχική ουσία σε θέμα χρήσης.

Πώς περνάει το θέμα στην κοινωνία; Ως ιατρικό ή ως κοινωνικό ζήτημα;

Υπάρχουν διάφορες απόψεις, άλλοι πιστεύουν ότι είναι κοινωνικό το ζήτημα, άλλοι ότι είναι καθαρά ιατρικό. Αυτό που μας δείχνει η εικοσάχρονη παρουσία του ΚΕΘΕΑ στην Ελλάδα είναι ότι υπάρχει απάντηση, υπάρχει και λύση. Υπάρχουν πάρα πολλές μορφές προγραμμάτων απεξάρτησης σήμερα. Εμείς παραμένουμε στην κουλτούρα και στην φιλοσοφία που είχαμε και τότε, δηλαδή σε στεγνά προγράμματα, δωρεάν παροχή υπηρεσιών προς τα μέλη τα οποία απευθύνονται προς εμάς και εθελοντική παρουσία και προσέλευση.

Ποιο είναι το προφίλ των χρηστών;

Δεν υπάρχει ένα ιδιαίτερο προφίλ σήμερα είναι μέσα σε όλα τα κοινωνικά στρώματα η χρήση και η εξάρτηση. Δηλαδή μπορεί να είναι σε πολύ υψηλό βαθμό σε χαμηλά κοινωνικά στρώματα, όπως επίσης και σε πάρα πολύ υψηλά κοινωνικά στρώματα.

Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι έχουμε περισσότερους άντρες χρήστες;

Νομίζω με την ίδια λογική που εξηγείται ότι έχουμε περισσότερους άντρες κρατούμενους, με την ίδια λογική που έχουμε περισσότερους άνδρες που βρίσκονται μέσα σε θεραπευτικά προγράμματα. Ο ρόλος της γυναίκας είναι ιδιαίτερος στην ελληνική κοινωνία και πάντα η γυναίκα έρχεται, όχι μόνο σε δεύτερη μοίρα, στο θέμα της χρήσης και της εξάρτησης, αλλά θα έλεγα ότι προστατεύεται πολλές φορές από τους άνδρες χρήστες. Οπότε αυτοί που φαίνονται είναι οι άνδρες, αυτοί που πάνε φυλακή είναι οι άνδρες στην πλειοψηφία τους και αυτοί που απευθύνονται στα θεραπευτικά προγράμματα στην μεγάλη τους πλειοψηφία είναι άνδρες.

Ο ρόλος του σχολείου ποιος θα πρέπει να είναι στο θέμα της αντιμετώπισης του προβλήματος των ναρκωτικών;

Θα πρέπει σίγουρα να είναι ρόλος πρόληψης, το σχολείο είναι από μόνο του ο χώρος εκείνος, όπου ο μαθητής θα πρέπει να μαθαίνει τα πάντα και ό,τι είναι καλό για την ζωή των παιδιών. Οπότε το σχολείο θα μπορούσε να είναι πρωταρχικός πόλος πρόληψης στα θέματα της χρήσης και της εξάρτησης.

Η ανεργία σοβεί μεταξύ των χρηστών;

Βεβαίως. Σκεφτείτε έναν άνθρωπο που είναι εξαρτημένος. Η μοναδική του σκέψη και φροντίδα όλη μέρα είναι πώς θα κάνει χρήση, πώς θα εξασφαλίσει την δόση του. Δεν νομίζω ότι από ένα σημείο και μετά έχει την διάθεση είτε για να εργαστεί, είτε για να κάνει ό,τι άλλο.

Και το ζήτημα της κοινωνικής επανένταξης, σημαντικό αλλά ζητούμενο στη χώρα μας…

Πάντα είναι σημαντικό και όντως είναι ζητούμενο. Όταν έχουμε ανθρώπους οι οποίοι βγαίνουν από την φυλακή και έχουν να παλέψουν μ΄ αυτόν τον διπλό στιγματισμό που κουβαλάνε και αυτόν του αποφυλακισμένου και αυτόν του χρήστη, τότε το ζητούμενο σε σχέση με την πορεία προς την επανένταξή του είναι αρκετά περίπλοκο. Εκεί χρειάζονται σαφείς και πολύ συγκεκριμένες παροχές υπηρεσιών, υψηλών προδιαγραφών, όπου θα μπορούν αυτοί οι άνθρωποι μέσα από την αποθεραπεία τους, την επαγγελματική τους κατάρτιση και την επανασύνδεσή τους με την κοινωνία, να μπορούν να ενταχθούν μη στιγματισμένοι πλέον στον κοινωνικό περίγυρο.

Η πλειονότητα των χρηστών αναζητεί θεραπεία μόνη της;

Ναι, μόνη της αλλά πιεζόμενη πάντα από το περιβάλλον τις περισσότερες φορές. Είτε αυτό το περιβάλλον έχει να κάνει με την οικογένεια, είτε με δικαστήρια, είτε με διάφορες διαφορές που μπορούν να έχουν μεταξύ τους οι χρήστες και κάποιος νιώθει κυνηγημένος, είτε λόγω του Νόμου. Είναι εθελοντική η προσέλευση, αλλά δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι όλοι οι χρήστες, όλοι οι εξαρτημένοι που απευθύνονται σε προγράμματα πιέζονται από διάφορες καταστάσεις τις οποίες βιώνουν καθημερινά.

Συνήθως η οικογένεια λειτουργεί θετικά στην επίλυση του προβλήματος ή το επιβαρύνει;

Η ελληνική οικογένεια έχει έναν παράξενο ρόλο, τουλάχιστον μέχρι το παιδί να ζητήσει βοήθεια από τα συμβουλευτικά κέντρα του ΚΕΘΕΑ. Πολλές φορές στην Ελλάδα η οικογένεια πιστεύει ότι είναι καλό να μην μάθει ο περίγυρος το πρόβλημα της χρήσης και της εξάρτησης. Έτσι, μπορεί να συντηρεί αυτό το πρόβλημα μέσα στο σπίτι για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι αυτό να γίνει αφόρητο και να αποφασίσει να απευθυνθεί σε κάποιους ειδικούς. Τότε, όμως, αρχίζει και μια αντίστροφη πορεία και για την ίδια την οικογένεια που από την στιγμή που θα πάρει την κατάλληλη πληροφόρηση, θα μπορέσει να σταθεί με το σωστό τρόπο απέναντι στο πρόβλημα της χρήσης του παιδιού ή του συντρόφου, της γυναίκας ή του άντρα και να μπορέσει παράλληλα με την παρακολούθηση του προγράμματος του ενδιαφερόμενου και αυτή να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων που απαιτείται.

Έχουμε λίστες και πολύχρονη αναμονή για συμμετοχή στα προγράμματα της απεξάρτησης;

Στα προγράμματα του ΚΕΘΕΑ δεν υπάρχουν λίστες, αύριο το πρωί οποιοσδήποτε χρήστης σε οποιαδήποτε πόλη της Ελλάδας, όπου υπάρχει συμβουλευτικό κέντρο του ΚΕΘΕΑ, πάρει τηλέφωνο θα κλείσει ραντεβού για να προσέλθει άμεσα. Δεν υπάρχει λίστα αναμονής στα προγράμματα του ΚΕΘΕΑ. Στον ΟΚΑΝΑ ακούω ότι υπάρχει λίστα αναμονής στα προγράμματα μεθαδόνης.

Στο πλαίσιο του Σωφρονιστικού Συστήματος ποια είναι η εικόνα;

Το 47% των κρατουμένων σχετίζονται με παραβάσεις του νόμου περί ναρκωτικών. Είναι μεγάλο το πρόβλημα γιατί σε μια μικρή χώρα, όπως είναι η Ελλάδα, με 11.000 κρατούμενους, όπου υπάρχει συνωστισμός στις ελληνικές φυλακές, τα των κρατουμένων, το 72% να είναι άνθρωποι οι οποίοι είτε έχουν παραβεί το Νόμο για τα ναρκωτικά είτε έχουν παραβεί άλλους νόμους με σκοπό την ανεύρεση πόρων για την λήψη της ουσίας, καταλαβαίνετε ότι το πρόβλημα είναι πάρα πολύ μεγάλο.

Η ελληνική κοινωνία ανησυχεί ή έχει αποδεχτεί ως μια μορφή του σύγχρονου τρόπου ζωής την εξάρτηση;

Θεωρώ ότι ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας είναι ανήσυχο και ευαισθητοποιημένο, αλλά και ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας δεν δίνει καν σημασία στο πρόβλημα.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.