«Ενα στα τεσσερα παιδια σημερα στην Ελλαδα ειναι παχυσαρκα»
Ο Νίκος Μαντζουράνης, ανήκει στην ερευνητική ομάδα του κ. Σάββα Τοκμακίδη, που κατέγραψε σε όλη την Ελλάδα τα ποσοστά της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας, καθώς και την αιτιολογία εμφάνισης του φαινομένου. Το 35,5% των παιδιών στην Ελλάδα είναι παχύσαρκα. Σύμφωνα με τον κ. Μαντζουράνη, τα ποσοστά της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας πλησιάζουν το 35,5%, ποσοστό το οποίο κατατάσσει την χώρα μας στην πρώτη θέση από πλευράς παχυσαρκίας στην Ευρώπη. «Δυστυχώς πλησιάζουμε τα επίπεδα παχυσαρκίας που έχει ο αμερικάνικος πληθυσμός, δηλαδή το 40 – 42%.», δηλώνει ο κ. Μαντζουράνης και σημειώνει ότι, «δεν υπάρχει κάποια τάση να αλλάξουν τα πράγματα, να αλλάξει ο τρόπος ζωής, ίσα- ίσα που γίνονται πολύ χειρότερα».
Πώς κινηθήκατε για να υλοποιήσετε την έρευνα; Τι ποσοστά καταγράψατε;
Καταγράψαμε ένα μεγάλο δείγμα 4.000 παιδιών απ’ όλη την Ελλάδα Βρήκαμε ότι τα ποσοστά της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας πλησιάζουν το 35,5%, ποσοστό το οποίο μας κατατάσσει στην πρώτη θέση από πλευράς παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Δυστυχώς πλησιάζουμε τα επίπεδα παχυσαρκίας που έχει ο αμερικάνικος πληθυσμός, δηλαδή το 40 – 42%.
Σημειώνεται μια αυξητική τάση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια;
Δυστυχώς, συγκρίνοντας τις συγκριτικές μελέτες που έχουν γίνει από το 2000 μέχρι τη δική μας που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, φαίνεται ότι η τάση του φαινομένου είναι ιδιαίτερα αυξητική. Σημειώθηκε αύξηση της τάξης του 15% σε σχέση με την μελέτη που ανακοίνωσε το 2004 η ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας και της τάξης του 25% από την μελέτη που έκανε η πρώτη Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών που έβγαλε τα πρότυπα ανάπτυξης τα οποία έχουν καταγραφεί και στα βιβλιάρια νοσηλείας των παιδιών. Δηλαδή, οι τιμές οι δικές μας είναι σχεδόν διπλάσιες, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι το φαινόμενο τείνει να πάρει τη μορφή επιδημίας και προβλέπω ότι τα επόμενα χρόνια η τάση θα είναι ιδιαίτερα αυξημένη.
Είναι ιδιαίτερα ανησυχητική η εξέλιξη αυτή;
Ναι, αν σκεφτείτε ότι ένα στα τέσσερα παιδιά σήμερα στην Ελλάδα είναι παχύσαρκα. Και παράλληλα δεν υπάρχει κάποια τάση ν’ αλλάξουν τα πράγματα, ν’ αλλάξει ο τρόπος ζωής, ίσα- ίσα που γίνονται πολύ χειρότερα.
Ποια είναι τα βασικά αίτια του φαινομένου;
Προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε τα βασικά αίτια εμφάνισης τους φαινομένου. Βρήκαμε επιστημονικά ότι ο τρόπος ζωής, η καθιστική δραστηριότητα, το γεγονός ότι τα παιδιά δεν έχουν δραστηριότητες ελευθέρου χρόνου επιδρούν σημαντικά στην εμφάνιση του φαινόμενου. Ένας δεύτερος λόγος είναι ότι υπάρχει μειωμένη φυσική δραστηριότητα των παιδιών, τόσο μέσα στο περιβάλλον του σχολείου, όσο και εκτός. Τα ελληνόπουλα σήμερα γυμνάζονται λιγότερο σε σχέση με τα ελληνόπουλα της δεκαετίας του 70, του 80 και του 90. Δηλαδή, δεκαετία με δεκαετία τα ποσοστά μείωσης του ρυθμού άσκησης είναι σημαντικά, φτάνουμε από 10 έως 15% ανά δεκαετία. Αν συνεχίσει αυτός ο ρυθμός δεν πιστεύω ότι θα αλλάξει κάτι στο φαινόμενο της παχυσαρκίας.
Ποιος ο ρόλος της διατροφής και της σωματικής δραστηριότητας στην εμφάνιση του φαινομένου;
Καταγράψαμε τα περιβαλλοντικά αίτια και όχι γενετικούς μηχανισμούς. Αλλά οι περισσότεροι επιστήμονες και η διεθνής βιβλιογραφία λέει ότι ο τρόπος ζωής, η σωματική δραστηριότητα και κυρίως η διατροφή είναι οι αιτίες που επιδρούν στην εμφάνιση του φαινομένου. Δεν έχουν βρεθεί γονίδια, τα οποία να έχουν απομονωθεί και να πουν ότι τα συγκεκριμένα γονίδια ευθύνονται για την εμφάνιση της παχυσαρκίας. Θεωρούν ότι είναι μια νόσος, μια επιδημία η οποία είναι περιβαλλοντική, δηλαδή, ξεκινά από τη γέννηση του παιδιού και σε ένα εύρος χρόνου, δημιουργείται αυτή η λεγομένη έρπουσα παχυσαρκία, ξεκινάμε δηλαδή με μικρή περίσσια μάζας, η οποία σε μεγάλο εύρος χρόνου δημιουργεί αυτό το φαινόμενο παχυσαρκίας που ξεκινάει από την βρεφική ηλικία και ολοκληρώνεται μέχρι την ολοκλήρωση της ζωής ενός ανθρώπου.
Τα αγόρια ή τα κορίτσια είναι περισσότερο παχύσαρκα;
Βρήκαμε ότι τα αγόρια, με βάση την κλίμακα κατανομής, είναι περισσότερο παχύσαρκα από ό,τι τα κορίτσια. Τα κορίτσια ασχολούνται περισσότερο με την διατροφή τους, την προσέχουν περισσότερο και ακολουθούν πιο υγιεινές στάσεις διατροφής έναντι των αγοριών. Ουσιαστικά εκεί πιστεύουμε ότι εντοπίζεται η διαφορά των κοριτσιών έναντι των αγοριών στο φαινόμενο της παχυσαρκίας.
Και το μορφωτικό επίπεδο των γονιών τι ρόλο παίζει;
Η απουσία της μητέρας από την γέννηση του παιδιού έως την ηλικία των έξι ετών, αλλά και αργότερα, όταν το παιδί πάει σχολείο, που σημαίνει ότι το παιδί μεγαλώνει ή σε παιδικούς σταθμούς ή με γιαγιάδες και παππούδες, είναι ένας λόγος για την έξαρση του φαινομένου. Βρήκαμε ότι η μόρφωση της μητέρας, παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην προστασία του παιδιού. Δηλαδή, οι μητέρες οι οποίες ήταν απόφοιτοι σχολών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είχαν την δυνατότητα να προστατεύσουν καλύτερα τα παιδιά, όσον αφορά στην διατροφική στάση και στην συμπεριφορά τους, για να εμποδίσουν την εμφάνιση του φαινομένου της παχυσαρκίας.
Πώς αντιστρέφεται το σκηνικό;
Δεν υπάρχει επίσημη πολιτική στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση του φαινόμενου. Μέχρι στιγμής κάνουμε καταγραφή. Πιστεύω ότι πιο πολύ θα πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στην πρόληψη του φαινομένου, γιατί από την στιγμή που εμφανίζεται η αναστροφή του και η υποστροφή του είναι μακροχρόνιες και χρειάζεται πάρα πολύ δουλειά, χρόνο και κόπο.
Το παιχνίδι τι ρόλο παίζει στο θέμα της παχυσαρκίας;
Λείπουν οι χώροι άσκησης για να μπορέσει το παιδί να ασχοληθεί με άσκηση ελευθέρου χρόνου, δηλαδή με παιχνίδι γι’ αυτό και τα περισσότερα παιδιά ασχολούνται σε μαζική οργανωμένης μορφής άσκηση. Το παιχνίδι λειτουργεί προστατευτικά, ειδικά για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση είναι ένα κομμάτι το οποίο μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά στην εμφάνιση του φαινομένου της παχυσαρκίας και θα πρέπει εμείς να προσπαθήσουμε όσο μπορούμε περισσότερο να προτρέπουμε τα παιδιά να ασχολούνται με παιχνίδι.
Μαρία Νικολάου
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
