«Στην Κομοτηνη συνυπαρχουμε γιατι σεβομαστε ο ενας τον αλλον»

Ο Χασάν Χασάν γεννήθηκε στην Κομοτηνή το 1977, ασχολείται με την ζαχαροπλαστική, την παρασκευή σουτζούκ λουκούμ σε παραδοσιακό εργαστήριο, παρά το γεγονός ότι ολοκλήρωσε με επιτυχία τις σπουδές του στο Τ.Ε.Ι. της Θεσσαλονίκης στο Τμήμα της Πληροφορικής. Συνεχίζει μια οικογενειακή παράδοση που κρατά τέσσερις δεκαετίες τώρα και δηλώνει λάτρης της Κομοτηνής.

Είναι ο νεαρότερος παρασκευαστής Σουτζούκ Λουκούμ της πόλης μας. Μιλά στο «Εμείς η Πόλις» για τη σχέση των computers με το παραδοσιακό γλυκό, για τις δυσκολίες της αγοράς, αλλά και για την ευλογία της συνύπαρξης. «Δεν έχουν ζήσει αυτό το πράγμα και τους φαίνεται παράξενο», δηλώνει για τις αντιδράσεις των ξένων που παραξενεύονται στο άκουσμα της παρουσίας χριστιανών και μουσουλμάνων στον ίδιο τόπο και προσθέτει: «Δεν έχουν την εμπειρία. Όταν δεν το έχεις ζήσει, τότε δεν μπορείς να το καταλάβεις. Αν δεν ξέρεις τι είναι να μεγαλώνεις με κάποιον μαζί, τι σημαίνει να μοιράζεσαι τα ίδια όνειρα, τα ίδια σχέδια, τότε δεν μπορείς να καταλάβεις. Δεν μπορούν να καταλάβουν όλοι και αμέσως τι έχουμε πετύχει εμείς εδώ στην Θράκη!».

Τι θυμάσαι από τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσής σου; Τι ήταν αυτό που σε δυσκόλεψε περισσότερο;

Θυμάμαι το Δημοτικό Σχολείο – τελείωσα στο 3ο Μειονοτικό και μετά πήγα στο 4ο Γυμνάσιο Κομοτηνής. Συνέχισα στο Πολυκλαδικό Λύκειο. Στην αρχή, στην 1η Γυμνασίου, δυσκολεύτηκα λόγω της γλώσσας, αλλά και των πολλών άλλων μαθημάτων, ήταν όλα πολύ διαφορετικά από αυτά που κάναμε στο Δημοτικό.

Χρόνο το χρόνο σημείωνες πρόοδο ή μπήκες στον πειρασμό να εγκαταλείψεις την προσπάθεια;

Γινόμουν καλύτερος μαθητής με παραπάνω προσπάθεια, όμως, από ό,τι χρειαζόταν. Συνήθως έβγαζα ως βαθμό 15. Πιο πολύ με δυσκόλευαν τα Αρχαία, λόγω γλώσσας, αλλά και τα Μαθηματικά.

Και οι υπολογιστές, η Πληροφορική, πώς προέκυψε;

Μ’ αρέσουν πολύ οι υπολογιστές. Ασχολούμουν από το Γυμνάσιο, πριν πάω στο Τ.Ε.Ι., είχα πάντα μια επαφή μαζί τους. Στο Πολυκλαδικό υπήρχε κλάδος Πληροφορικής και θυμάμαι ότι τον είχα επιλέξει αμέσως.

Πώς πέρασες στο Τ.Ε.Ι., ήταν θέμα ποσόστωσης ή σκληρής προσπάθειας από την πλευρά σου;

Για να περάσω με βοήθησε η ποσόστωση, αλλά και ο κλάδος της Πληροφορικής που είχα επιλέξει, καθώς έπαιρνα και από εκεί μόρια. Μου άρεσε πολύ η Πληροφορική και προσπαθούσα κι εγώ, δεν έμενα αδιάφορος.

Στο Τ.Ε.Ι. δυσκολεύτηκες περισσότερο;

Υπήρχε κάποια δυσκολία. Δεν είναι η Πληροφορική εύκολο αντικείμενο. Δυσκολεύτηκα αυτή είναι η αλήθεια, βρέθηκα να ασχολούμαι με προγραμματισμό, με δίκτυα και λογισμικά «πακέτα».

Καμιά σχέση με το παραδοσιακό εργαστήρι ζαχαροπλαστικής που είχες αφήσει πίσω…

Καμία σχέση, όντως, με το σουτζούκ λουκούμ. Είναι τελείως διαφορετικό αντικείμενο. Βρέθηκα να είμαι ο νεαρότερος σε ηλικία παρασκευαστής σουτζούκ – λουκούμ. Η επιχείρηση βέβαια ξεκίνησε από τον πατέρα μου το 1970. Όταν τελείωσα εγώ με τις σπουδές την ανέλαβα. Παρασκευάζω σουτζούκ λουκουμ και το διαθέτω στην αγορά της Κομοτηνής και σε όλη την Ελλάδα.

Ήταν λύση ανάγκης για σένα η εργασία στην οικογενειακή επιχείρηση;

Όχι δεν ήταν λύση ανάγκης. Μου άρεσε πάρα πολύ η ιδέα να ασχοληθώ με το αντικείμενο. Ήταν και λύση αποκατάστασης, εκεί που θα έψαχνα για δουλειά, βρέθηκα να είμαι εγώ το αφεντικό και είναι ωραία που είμαι ο υπεύθυνος.

Είναι διαφορετικό όντως το σουτζούκ λουκούμ της πόλης μας;

Γνωρίζω καλά τα μυστικά της παρασκευής και δεν θα τα αποκαλύψω. Ο τρόπος παρασκευής, η αναλογία των υλικών, το ψήσιμο διαφέρει από εργαστήριο σε εργαστήριο και είναι πραγματικά πολύ νόστιμο το αποτέλεσμα. Δεν μπορώ να αποκαλύψω κάποια πράγματα, πλην μόνο ότι χρησιμοποιώ γλυκόζη, άμυλο, ζάχαρη, καρύδι και νερό!

Ποιοι άλλοι εργάζονται στην επιχείρησή σας;

Μαζί με μένα εργάζονται η αδερφή μου και ένας ακόμη υπάλληλος. Είναι θα έλεγα οικογενειακή επιχείρηση. Υπάρχει ανταγωνισμός στο χώρο μας, αλλά όχι πολύ μεγάλος. Το σουτζούκ λουκούμ είναι τοπικό προϊόν της Κομοτηνής γι’ αυτό και όλοι φεύγουν με ένα πακέτο σουτζούκ λουκούμ στα χέρια τους, όπως λέτε. Όποιος έρχεται βόλτα ή όποιος ντόπιος θα επισκεφτεί άλλο σημείο της χώρας παίρνει σουτζούκ λουκούμ μαζί του και το πηγαίνει ως δώρο. Έρχονται και το ζητάνε, ως τοπικό προϊόν, ως σήμα κατατεθέν της πόλης μας.

Και πού «ταξιδεύει» το σουτζούκ λουκούμ που παρασκευάζετε;

Σε όλη την Ελλάδα. Τους αρέσει πάρα πολύ κι όταν επισκέπτονται την Κομοτηνή ζητάνε αυτό το προϊόν κι από άλλες πόλεις. Πωλούμε και λιανικά και χονδρικά και βλέπουμε ότι σε όλη την Ελλάδα έχει δημιουργηθεί ένα άτυπο «δίκτυο» σουτζούκ λουκούμ.

«Δίκτυο» είπατε, μάλλον βγαίνει η ξεχασμένη Πληροφορική στην επιφάνεια…

Όχι ξεχασμένη! Ασχολούμαι και με την Πληροφορική για να μην την ξεχνάω. Δεν την έχω εγκαταλείψει. Προσπαθώ να ενημερώνομαι για όλες τις εξελίξεις.

Στην επιχείρηση που ανέλαβες τι σε ενδιαφέρει να πετύχεις;

Αυτό που προσπαθώ να κάνω είναι να εγγυηθώ τη συνέχιση της λειτουργίας της επιχείρησης. Προσπαθώ να προβάλλω όσο μπορώ το προϊόν για να το μάθει όλος ο κόσμος. Μ’ αρέσει να γίνει γνωστή η Κομοτηνή και γι’ αυτό το γλυκό.

Οι επαγγελματίες του χώρου σας πώς σας αντιμετώπισαν;

Δεν μ’ αντιμετώπισαν με αντιπάθεια. Ίσα –ίσα που στο πρόσωπό μου είδαν έναν συνεχιστή της επιχείρησης του πατέρα μου. Δεν μπήκα στα «χωράφιά» τους απρόσκλητος. Ό,τι έκανε ο πατέρας μου συνεχίζω να κάνω κι εγώ με την ίδια πελατεία.

Έχεις αναπτύξει δηλαδή και συνεργασία μαζί τους;

Έχουμε συνεργασία με αρκετά καταστήματα στην Κομοτηνή. Προωθώ το εμπόρευμα στα καταστήματα και εκείνοι με την σειρά τους στους πελάτες. Προμηθεύω σουτζούκ λουκούμ την Ξάνθη, την Αλεξανδρούπολη, την Ορεστιάδα, αλλά και την Αθήνα, τη Ρόδο, την Κρήτη.

Έχει σχέση το γλυκό που παρασκευάζεις μ’ αυτό της Κωνσταντινούπολης;

Καμία σχέση με τα γλυκά της Πόλης. Είναι τελείως διαφορετικό το δικό μας σουτζούκ λουκούμ. Είναι δικής μας έμπνευσης. Δεν ξέρω πώς έγινε η αρχή, αλλά αυτό που ξέρω είναι ότι στην Κομοτηνή έγινε έτσι και σιγά – σιγά αυξήθηκε η ζήτηση.

Τι νομίζεις ότι λείπει από την Κομοτηνή;

Στην Κομοτηνή θα ήθελα να έχουμε περισσότερη τουριστική κίνηση. Να γίνει κάποια προβολή της πόλης μας και της περιοχής μας γενικότερα ώστε να έρχονται περισσότεροι τουρίστες. Θα είχαμε όλοι οι επαγγελματίες οφέλη και κυρίως εμείς οι παραδοσιακοί παρασκευαστές γλυκών.

Πόσα χρόνια έχεις συμπληρώσει στο τιμόνι της επιχείρησης και τι είναι αυτό που παρατηρείς να σημειώνεται ως αλλαγή;

Βρίσκομαι στη δουλειά από μικρός. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια είμαι εγώ υπεύθυνος για το εργαστήρι. Παρατηρώ ότι τώρα τελευταία σημειώνεται μείωση κι όχι αύξηση των επισκεπτών. Πριν λίγα χρόνια έρχονταν στην Κομοτηνή και ρωτούσαν να μάθουν πού γυρίστηκε το σίριαλ που προβαλλόταν τότε στην τηλεόραση με θέμα τον έρωτα μιας χριστιανής με έναν μουσουλμάνο. Ερχόταν για να δουν πού ήταν τα σπίτια των μουσουλμάνων, πού ήταν τα παραδοσιακά καφενεία, πού γυρίστηκε η ταινία…

Αυτοί οι επισκέπτες που έρχονται, συνήθως, τι ρωτούν να μάθουν; Τους κεντρίζει το ενδιαφέρον η συνύπαρξη χριστιανών και μουσουλμάνων;

Ναι, ρωτούν για τη ζωή στην Κομοτηνή. Είναι το πρώτο που ρωτούν. Λένε συνέχεια «πώς είστε εδώ;». Επειδή είναι δύο διαφορετικές οι θρησκείες, μας ρωτούν πώς συνυπάρχουμε, πώς συμβιώνουμε. Τους φαίνεται περίεργο.

Εσύ τι τους απαντάς;

Τους λέω ότι ζούμε περίφημα μαζί. Δεν έχουμε καμία διαφορά. Μπορούμε να συμβιώσουμε άριστα. Δεν θα κουραστώ να τους το λέω αυτό, στην Κομοτηνή συνυπάρχουμε γιατί σεβόμαστε ο ένας τον άλλον.

Η Θεσσαλονίκη σου λείπει;

Δεν έχει σχέση η Κομοτηνή με τη Θεσσαλονίκη. Μου λείπουν τα φοιτητικά χρόνια γιατί είναι χρόνια ανέμελα. Η Κομοτηνή είναι μικρή πόλη, δεν έχει πολλές δραστηριότητες, αλλά σε σχέση με άλλες επαρχιακές πόλεις είναι καλύτερα. Υπάρχουν και επιλογές για να διασκεδάσει κανείς, αλλά μετρημένες.

Με την πολιτική, αν σου γινόταν πρόταση, θα ήθελες να ασχοληθείς;

Θα το σκεφτόμουν. Η αλήθεια είναι ότι δεν μ’ ενθουσιάζει η ενασχόληση με την πολιτική. Λίγα πράγματα και μικρά, όπως συμβαίνει με όλους τους νέους. Η πολιτική δημιουργεί αντιπάθειες κι εγώ ως άνθρωπος της αγοράς δεν πρέπει να προκαλώ, ίσα- ίσα πρέπει να διατηρώ κάποιες ισορροπίες. Υπάρχει, όμως, και η απογοήτευση από την πολιτική.

Ο χώρος της αγοράς είναι σκληρός;

Η αγορά είναι πολύ σκληρή και όσο περνά ο καιρός σκληραίνει περισσότερο. Στον κόσμο δεν υπάρχουν χρήματα, όλα είναι μετρημένα και λίγα, τα έξοδα μόνο αυξάνονται, οπότε πώς να τα αντιμετωπίσει κανείς; Όλος ο αγροτικός πληθυσμός της Ροδόπης δεν έχει λεφτά. Όταν περνούν δύσκολες ώρες εκείνοι, αυτό αγγίζει και εμάς.

Για το Πανεπιστήμιό μας ποια είναι η άποψή σου, τι συμπεραίνεις;

Το Δημοκρίτειο είναι η καλύτερη επένδυση για την περιοχή μας. Θα σας πω κάτι απλό: όταν έρχεται ένας φοιτητής εδώ και πηγαίνει σπίτι του, πάντα κάτι παίρνει από την Κομοτηνή για να πάει στους δικούς του. Πέρα από όλα τα άλλα, οι φοιτητές είναι η καλύτερη αγοραστική δύναμη. Αν δεν είχαμε το Πανεπιστήμιο θα ήμασταν πολύ πίσω ως τόπος σε όλους τους τομείς.

Όλα όσα λέγονται για την ανάπτυξη της περιοχής, τα Στρατηγικά Σχέδια και τις επενδύσεις στον τόπο μας, πώς τα ακούει ένας νέος άνθρωπος σαν εσένα;

Ανάπτυξη; Ανάπτυξη ακούμε, αλλά δεν βλέπουμε τίποτα. Μόνο στα λόγια: ανάπτυξη – ανάπτυξη και όλο τα ίδια είναι.

Έχεις δεσμούς φιλίας με χριστιανούς ή άτομα άλλων πληθυσμιακών ομάδων;

Έχω σχέσεις και μάλιστα πολύ καλές. Είχα και έχω φίλους χριστιανούς και μουσουλμάνους, για μένα αυτό δεν είναι διαφορά. Δεν βλέπω να έχουμε καμία διαφορά. Όλα είναι πολύ αρμονικά και πολύ συνηθισμένα για μένα.

Δεν το βλέπουν όλοι έτσι, το συμπεραίνεις κι εσύ από τις ερωτήσεις που διατυπώνουν οι πελάτες από άλλα μέρη φαντάζομαι…

Δεν έχουν ζήσει αυτό το πράγμα και τους φαίνεται παράξενο. Δεν έχουν την εμπειρία. Όταν δεν το έχεις ζήσει, τότε δεν μπορείς να το καταλάβεις. Αν δεν ξέρεις τι είναι να μεγαλώνεις με κάποιον μαζί; Τι σημαίνει να μοιράζεσαι τα ίδια όνειρα, τα ίδια σχέδια; Τότε δεν μπορείς να καταλάβεις. Δεν μπορούν να καταλάβουν όλοι και αμέσως τι έχουμε πετύχει εμείς εδώ στη Θράκη.

Συνεχίζεις να αφιερώνεις χρόνο στο διάβασμα;

Δεν περισσεύει χρόνος για πολύ διάβασμα. Πιο πολύ ενημερώνομαι για τις εξελίξεις στην πληροφορική. Τώρα ετοιμάζω και την ιστοσελίδα στο δια-δίκτυο. Όταν βρίσκω χρόνο ταξιδεύω με την μηχανή μου. Πηγαίνουμε με παρέα, έχω πάει με άλλους «μηχανόβιους» μέχρι το Τσανάκαλε. Μ’ αρέσουν πολύ τα ταξίδια με την μηχανή και δεν λέω όχι σε προτάσεις για ταξίδια, όταν βρίσκουμε ευκαιρία, ξεφεύγουμε λιγάκι.

Ποιοι διάσημοι δοκίμασαν το σουτζούκ λουκούμ που παρασκευάζεις;

Το έχουν δοκιμάσει πάρα πολλοί διάσημοι. Τελευταία ο Μαμαλάκης και ο σκηνοθέτης Μανουσάκης. Το σουτζούκ λουκούμ αφήνει άριστες εντυπώσεις. Ενθουσιάζονται, κάθονται και βλέπουν τη διαδικασία παρασκευής, αλλά τα μυστικά είναι μυστικά και δεν λέγονται.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.