«Ο,τι συνεβη στο Κοσοβο θα μπορουσε να συμβει και αλλου στον κοσμο»

Μια «επιτηρούμενη αυτονομία» για το Κοσσυφοπέδιο προτείνει ο πρωθυπουργός Βόισλαβ Κοστούνιτσα, κατά τις συνομιλίες που είχε στο Βελιγράδι με τους πρεσβευτές του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η πρόταση αυτή αποτελεί μια απάντηση του Βελιγραδίου στις συστάσεις του μεσολαβητή του Ο.Η.Ε., Μάρτι Αχτισάαρι, που προτείνει αυτονομία επιτηρούμενη από μια διεθνή αποστολή υπό την αιγίδα της Ε.Ε. «Το βασικό πρόβλημα είναι το επίπεδο της προκατάληψης που υπάρχει και από τα δύο μέρη, τόσο από την πλευρά των Σέρβων, όσο και από την πλευρά των Αλβανών που μένουν στο Κοσσυφοπέδιο» δηλώνει η κ. Violeta Besirevic, καθηγήτρια Νομικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Union, στο Βελιγράδι της Σερβίας και σημειώνει: «Οπωσδήποτε υπάρχει προοπτική κάποια στιγμή να βρεθούν μαζί οι δυο Κοινότητες αρκεί να επικρατήσει καθεστώς Δημοκρατίας στην περιοχή».

Μελετάτε τις συνταγματικές προκλήσεις εν όψει της ένταξης της Σερβίας στην Ε.Ε. νομίζω, όμως, ότι ο δρόμος είναι μακρύς ακόμη για τη Σερβία. Πού εστιάζονται αυτή τη στιγμή οι προσπάθειές σας;

Καταβάλλονται πάρα πολλές προσπάθειες από την κυβέρνηση της Σερβίας με στόχο την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας, αλλά πάνω από όλα είναι θέμα της πολιτικής πραγματικότητας στην Ε.Ε. για το αν τελικά θα γίνει δεκτή η Σερβία ως χώρα μέλος της Ε.Ε.; Αυτή τη στιγμή η Σερβία αντιμετωπίζει προβλήματα με την κυβέρνηση. Βασικό επίσης θέμα είναι το θέμα του Κοσόβου, το οποίο αν δεν λυθεί πρώτα, δεν θα γίνει αποδεκτή η αίτηση της Σερβίας για να γίνει μέλος. Όπως πρέπει να προηγηθεί η παράδοση του στρατηγού Μπλάντιτς στο Δικαστήριο.

Το Σχέδιο Αχτισάαρι απορρίφθηκε από την σερβική πλευρά και προτάθηκε μια «επιτηρούμενη αυτονομία» για το Κόσοβο. Πώς προσεγγίζει η χώρα σας το πολύ σημαντικό αυτό θέμα;

Η σερβική κυβέρνηση απέρριψε το σχέδιο. Το βασικό πρόβλημα είναι το επίπεδο της προκατάληψης που υπάρχει και από τα δύο μέρη, τόσο από την πλευρά των Σέρβων, όσο και από την πλευρά των Αλβανών που μένουν στο Κοσσυφοπέδιο. Η προοπτική επίλυσης του προβλήματος σχετίζεται με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού του Κοσσυφοπεδίου, η οποία συμπεριλαμβάνεται στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας. Υπάρχει πλούσια παράδοση σύγκρουσης ανάμεσα στους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου και στους Σέρβους, η οποία κρατά πολύ πριν την εποχή του Μιλόσεβιτς.

Η συνύπαρξη είναι εφικτή, όπως συνέβαινε πριν τον πόλεμο;

Οπωσδήποτε υπάρχει προοπτική κάποια στιγμή να βρεθούν μαζί οι δύο κοινότητες, αρκεί να επικρατήσει καθεστώς δημοκρατίας στην περιοχή.

Ποιο κόστος πληρώνει ακόμη η Σερβία μετά τον πόλεμο; Κατάφερε να βρει τον εαυτό της;

Δυστυχώς όχι! Η Σερβία δεν έχει ακόμη επουλώσει τις πληγές της από την προηγούμενη εμφύλια κατάσταση. Υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά προβλήματα και δυστυχώς δεν γίνονται γρήγορα βήματα προς την κατεύθυνση της επίλυσής τους. Ένα βήμα ήταν η πρώτη δικαστική απόφαση που καταδίκαζε για εγκλήματα πολέμου ένα Στρατηγό για σφαγές στην Σρεμπρένιτσα. Σημαντικό είναι όχι μόνο να εστιάσουμε στο παρελθόν, αλλά την ίδια στιγμή να κοιτάμε και στο μέλλον και, έχοντας ως βάση αυτό, να προχωρά η χώρα.

Γιατί χάθηκε αυτός ο πόλεμος για τη Σερβία, τι συμπεραίνουν οι Σέρβοι στις συζητήσεις τους;

Είναι δύσκολο να πω τι συμβαίνει γιατί τα συναισθήματα είναι ανάμεικτα. Υπάρχει πικρία από την πλευρά του κόσμου, όσον αφορά στην καταδίκη εκείνων που έχουν εμπλακεί σε εγκλήματα πολέμου κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Η κυβέρνηση δεν κάνει ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού επιθυμεί την καταδίκη όλων αυτών που ενεπλάκησαν στα εγκλήματα.

Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μέλλον των Βαλκανίων. Ό,τι συνέβη στο Κόσοβο μπορεί να συμβεί και σε κάποιο άλλο σημείο;

Το φαινόμενο του Κοσόβου θα μπορούσε να αναπαραχθεί σε περιοχές όχι μόνο των Βαλκανίων, αλλά και σε άλλα σημεία του κόσμου. Εξαρτάται από τη συγκεκριμένη πολιτική κατάσταση που ισχύει σε κάθε χώρα. Δεν είναι πολύ πιθανόν να συμβεί, αλλά είναι πάρα πολύ επικίνδυνο να δούμε για παράδειγμα το φαινόμενο του Κοσόβου ως κατεύθυνση στην οποία θα μπορούσαν να κινηθούν πληθυσμοί μέσα στα Βαλκάνια. Υπάρχουν περιοχές που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, όπως είναι οι περιοχές που κατοικούν Ούγγροι. Αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για τα Βαλκάνια μια τέτοια εξέλιξη.

Θα μπορούσατε να συνυπάρχετε με Κροάτες, Αλβανούς, Βόσνιους;

Είμαι τυπική Γιουγκοσλάβα. Έχω πολυεθνική καταγωγή, ο πατέρας μου είναι μουσουλμάνος, η μητέρα μου Σέρβα και εγώ έχω γεννηθεί στην Κροατία. Δεν έχω πρόβλημα στο να αναπτύξω φιλίες με Αλβανούς, Μουσουλμάνους, Κροάτες.

Ο Μιλόσεβιτς εξακολουθεί να είναι μια προσωπικότητα που συγκεντρώνει διφορούμενα σχόλια. Εσείς πώς αποτιμάτε την παρουσία του;

Ήταν μια αυταρχική προσωπικότητα. Δεν βοήθησε ούτε τον ίδιο του το λαό, τους Σέρβους. Σέβομαι το γεγονός ότι η τελική ετυμηγορία του Δικαστηρίου ήταν αθωωτική, ωστόσο, εξακολουθώ να πιστεύω ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι που ο Μιλόσεβιτς δεν έκανε καλό στη Σερβία.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.