«Οι εκπαιδευτικοι ειναι καταλληλοι και μπορουν να ασχοληθουν με την τοπικη ιστορια»

Ο Μόσχος Κούκος είναι συνταξιούχος δάσκαλος. Παράλληλα άοκνος ερευνητής, λαογράφος και εργάτης της μελέτης της ιστορίας και της παράδοσης της Θράκης. Στα 77 του χρόνια, με ξεχωριστή ευγένεια και καταδεκτικότητα, μιλά για την καινούργια του προσπάθεια να καταγράψει τα σκωπτικά του Σουφλίου: «Έχουν μείνει αρκετά σκωπτικά δείγματα σε τραγούδια και σε παρατσούκλια ακόμη. Υπάρχουν άτομα τα οποία είναι γνωστά περισσότερο με τα παρατσούκλια, παρά με τα επίσημα ονόματα», δηλώνει και εξηγεί: «Η δική μου προσπάθεια είναι να συγκεντρώσω τώρα αυτά τα σκωπτικά για να γίνει ένα είδος ανθολογίας του Σουφλιώτικου χιούμορ»

Σε τι κατάσταση βρίσκεται σήμερα το Σουφλί;

Το Σουφλί σήμερα βρίσκεται σε μια κατάσταση πάρα πολύ δύσκολη, μια κατάσταση παρακμής χρόνιας. Σήμερα έχει και πολύ λίγους κατοίκους. Είχε γνωρίσει την ανάπτυξη στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου. Είχε αναπτυχθεί και πολιτιστικά.

Υπάρχουν μαρτυρίες εκείνης της εποχής;

Σήμερα έχουν μείνει κατάλοιπα, όπως είναι το αρχοντικό Κουρτίδη, που σήμερα είναι Μουσείο του Μεταξιού, οι παλιές εκκλησίες, το παλιό Γυμνάσιο, το παλιό 1ο Σχολείο, και στα κτίρια αυτά φιλοξενείται η λειτουργία Πνευματικών Κέντρων του Δήμου.

Είχαν και παράδοση σκωπτικού πνεύματος;

Έχουν μείνει αρκετές τέτοιες «σκωπτικές» δημιουργίες σε τραγούδια και σε παρατσούκλια ακόμη. Υπάρχουν άτομα τα οποία είναι γνωστά περισσότερο με τα παρατσούκλια, παρά με τα επίσημα ονόματά τους.

Γιατί σας έλκει αυτή η προσπάθεια καταγραφής;

Οι παλιότεροι έκαναν κάποιες προσπάθειες καταγραφής. Άλλοι πάλι δεν έκαναν και τους κατηγορούσαμε. Ε για να μην κατηγορούν και μας, μια που περνούν τα χρόνια και γινόμαστε εμείς οι παλιότεροι, ας γράψουμε κάτι, να τα αφήσουμε πίσω, όταν θα «φύγουμε».

Πού εστιάζεται η προσπάθειά σας;

Η δική μου προσπάθεια είναι να συγκεντρώσω τώρα αυτά τα σκωπτικά για να γίνει ένα είδος «ανθολογίας» του Σουφλιώτικου χιούμορ.

Μπορείτε να αναφέρετε κάποια από αυτά;

Υπάρχουν τραγούδια τέτοια τα οποία είναι πάρα πολύ αστεία. «Τι να κάνω ο έρημος με την γυναίκα που χω; Το Γενάρη και το Φλεβάρη με προβοδάει στο θέρο. Θέριζα ξεθέριζα όλο βροχές και χιόνια κι όταν το θημώνιαζα όλο κρουσταλάκια» είναι ένα σατιρικό τραγούδι. Υπάρχουν και κείμενα που έγραψαν αργότερα λόγιοι Σουφλιώτες, κυρίως αυτοί που είχαν σπουδάσει στο Γυμνάσιο της Αδριανούπολης, επηρεασμένοι μάλιστα γιατί και στην Αδριανούπολη έκαναν τέτοια. Ένα από αυτά είναι ο περίφημος τρωικός πόλεμος: «Ένα καιρό κι ένα ζαμάνι ήταν ένας μπαμπάτσκος βασιλιάς ο Μηνέλαος και την γυναίκα του την έλεγαν Μηλέγκω, Γκιουζελή Μιλέγκω».

Ποια ήταν η αγαπημένη θεματολογία των πειραγμάτων;

Από τα σωματικά ελαττώματα ή τα χαρακτηριστικά αντλούσαν τα πειράγματά τους. Έναν τον έλεγαν: «Μπουζούνας» γιατί είχε γυαλιστερή φαλάκρα. Ένας λέγονταν «Μπουζάτος», αυτό σημαίνει ότι κάποιος είναι κάτασπρος, αλλά αυτόν που τον έλεγαν «Μπουζάτο» ήταν μαυριδερός και τα παιδιά του τα έλεγαν «Μπουζατούδια», αυτά είναι κάποια δείγματα. Ένας που ήταν πάρα πολύ δυνατός στα χαρτιά τον αποκαλούσαν «Τσερναγόρα», όπως έλεγαν το Μαυροβούνιο που είχε ένα πολύ δυνατό Βασιλιά, τον Νικόλαο. Ήταν γνωστός με το παρατσούκλι «Τσερναγόρας», παρά με το επώνυμο Πολυμερούδης που είχε.

Γελούσαν ή θύμωναν όσοι τα άκουγαν και τους αφορούσαν;

Είχαν πολύ χιούμορ και αποδέχονταν τα πειράγματα. Ένα από τα σκωπτικά τραγούδια ήταν το: «Έχασε η Μπάμπω τα κλειδιά πάει να γυρέψει, μια σα δω μια σα κει μια στης κατσιβέλας το βρακί».

Εσείς θυμάστε κάτι από το παλιό Σουφλί;

Έχω αναμνήσεις από την περίοδο του πολέμου. Θυμάμαι ότι κάναμε σύγκριση μεταξύ των Βουλγάρων και των Γερμανών σιδηροδρομικών. Από τους Γερμανούς υποθέτω ότι αντλήσαμε ορισμένα στοιχεία που αφορούσαν στον πολιτισμό τους: Ήταν με τη μουσική τους, τις χορωδίες τους, το ακορντεόν τους, πρώτη φορά είδαμε ακορντεόν τότε.

Γιατί καταγράφετε την τοπική μας ιστορία και παράδοση τόσα χρόνια τώρα;

Δεν κάνω συστηματική μελέτη. Άλλοι έκαναν αυτή τη δουλειά. Ένας δάσκαλος, επιθεωρητής στο Διδυμότειχο, ο Μανεσώτης, περίπου το 1965, συνεννοήθηκε με τους δασκάλους και δημοσίευσαν πάρα πολλές λαογραφικές εργασίες από τα χωριά τους και δημοσιεύτηκαν στα «Θρακικά». Επίσης, όλοι οι δάσκαλοι έγραψαν την ιστορία του σχολείου τους, μαζί με την ιστορία του χωριού και τυπώθηκαν σε βιβλίο.

Πολλή κουβέντα γίνεται για την ιστορία, μάλιστα πραγματοποιούνται και σεμινάρια τοπικής ιστορίας…

Όπως παλιότερα λέγαμε ότι οι εκπαιδευτικοί είναι κατάλληλοι για τη συλλογή του εκπαιδευτικού υλικού γιατί ζουν μέσα στο χωριό εκεί που είναι ζωντανό ακόμα το λαογραφικό στοιχείο, έτσι, λέω ότι επίσης οι εκπαιδευτικοί είναι κατάλληλοι και μπορούν να ασχοληθούν με την τοπική ιστορία.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.