«Δεινων πατερας ενας ορθρος…»
Aνοιξη και Μεγάλη Εβδομάδα, Μεγάλη Παρασκευή σήμερα, που την απολαμβάνουμε στην ύπαιθρο. Η «πραγματικότητά μας» ένα μικρό θαύμα, μάς έλαχε, που βοηθά στη μύηση των συμβολισμών της. Μικρή η πόλη της επαρχίας, μικρός ο οικισμός της γειτονιάς, μικρό το ναΰδριο που θα μας συγκεντρώσει και εκεί, ανάμεσα σε ανθισμένες αυλές, δίπλα ακριβώς στο κοιμητήριο, θα απολαύσουμε από ερασιτέχνες ψαλτάδες το μοιρολόι της Παναγίας, μπροστά στο στολισμένο Επιτάφιο με «σπιτικά» λουλούδια.
Απολαμβάνω αυτήν την τύχη με όλες μου τις αισθήσεις. Κι ακολουθώ την έξοδο του Επιταφίου, με την κατάνυξη νεοφώτιστης. Η πομπή περνά μέσα από τα στενά δρομάκια του οικισμού, μπροστά από αυλόπορτες και κήπους… Μια πομπή που οικειοποιείται τον χώρο, το «πολεοδομικό συγκρότημα» και σε εντάσσει με τρυφερότητα στο όλον! Μια ξενάγηση κοντολογίς στο άστυ -που όσο πιο μικρό είναι τόσο το αγκαλιάζει ουσιαστικότερα αυτή η πορεία.
Λατρεύω αυτές τις οδοιπορίες που τις έζησα και στη μεγαλοπρέπειά τους παλιότερα, με την μπάντα και τους επίσημους να οδηγούν την πομπή και τον «λαό» να ακολουθεί σιγοψιθυρίζοντας οτιδήποτε άλλο εκτός από δεήσεις. Στον μικρό οικισμό μας, όμως, τα πράγματα είναι ανατρεπτικά αλλιώς!
Έχω την αίσθηση ότι παρόμοια δρώμενα δεν έμειναν πολλά για να μας φορτώσουν με τη γοητεία της μέθεξης, στο «ομού» που τόσο πολύ εξημερώνει. Στο πλάι μου τις τελευταίες χρονιές συμβαδίζω συχνά με δεκάδες μετανάστες Αλβανούς – μουσουλμάνους στην ταυτότητα- οι οποίοι κατοικούν στον οικισμό, αφού η πόλη, «γειτονιές» και «γείτονες», είναι απαγορευτικοί για συγκατοίκηση.
Ένα μικρό «θαύμα» λοιπόν αυτή η «μέθεξη» που την οφείλω στο ότι συνειδητά «πήρα των ομματιών» μου από το Κλεινόν και άλλα μικρότερα άστεα, και διάλεξα τον οικισμό των 50 σπιτικών…
Ανάμεσα σε αγνώστους και αλληλέγγυους συμπολίτες που άφησαν αμόνι, χωράφι, μυστρί ή το πολύ μια ταμειακή μηχανή, και από το πρωί φόρεσαν τα καλά τους για να τιμήσουν την ημέρα…
Δεν ξέρω ποια ακριβώς κατηγορία εκπροσωπώ στην εν λόγω ομάδα, προτιμώ να αντιποιηθώ ρόλους κινηματογραφιστή χωρίς τα σύνεργά του για να δώσουν την οπτική μου στην εικόνα, τη νοσταλγική και φαντασιακή…
Βλέπω λοιπόν σ’ αυτή την ένταξη, γύρω από το ναΰδριο του μικρού οικισμού ενός επαρχιώτη τόπου, την ποίηση του «Ταπεινού Ρωμανού», τον «αίνο του», που διατύπωσε ακριβώς τη θεωρία της υπεραξίας στην εποχή του, τον 6ο περίπου αιώνα μ.Χ. …
«Ο γεωργός κοπιάζει κι απολαμβάνει ο κτηματίας…
Άλλος αποκάμνει κι άλλος ευφραίνεται
Με ιδρώτα μαζεύει ο πτωχός, με κόπο να κουβαλήσει
όσα ο άλλος σκορπίζει…»
Η γειτονιά μου, που κατοικείται κατά κόρον από αγρότες μικροκαλλιεργητές, ολίγους μικροεπιτηδευματίες και εργάτες γης, κι αρκετούς συνταξιούχους ΟΓΑ, είναι ένα ενδεικτικό τοπίο… Μια Ελλάδα κι αυτή, που γιορτάζει τον Επιτάφιο χωρίς μπάντα κι άρχοντες, με επικεφαλής τον γέροντα κληρικό και δίπλα έναν έφηβο που αίρει τον σταυρό, με γερές πλάτες και μυώνες…
Η λιτότης του τοπίου, μια μαγική εικόνα που παραπέμπει έτσι απλά σε κλασικές φόρμες.
Αυτές που ιστόρησε ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο «Ελληνοσύρος Μάγος» κατά τον Ο. Ελύτη, που όλοι σχεδόν στους μικρούς ναούς «τραγουδούν» όπως κάποτε τα τραγούδια του Μίκη στις πορείες άλλες «ομάδες».
Με την προσδοκία βεβαίως της ανατροπής. Μια απ’ αυτές, στον Ρωμανό, και ο θρήνος του Άδη, που νικά η Ανάσταση, με τον συμβολισμό της:
«Πόσων κακών μια νύχτα είναι μητέρα
Πόσων δεινών πατέρας ένας όρθρος!
Η πρώτη γέννησε κι ο δεύτερος επρόλαβε
στο άλγος μου όνομα να δώσει»…
Ελένη Σκάβδη
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
