«Ειμαι ο τελευταιος τεχνιτης σκουπας στη Ροδοπη»

Ονομάζεται Χακή Ραμαντάν. Βρίσκεται συνήθως σε μια άκρη του δρόμου έχοντας τριγύρω τις δημιουργίες του, τις μικρές σκούπες χειρός, τα σάρωθρα που λένε και στα χωριά της Ροδόπης. Παλιά η τέχνη, μυημένος στα μυστικά της χρόνια τώρα από τον πατέρα του, γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα να τις φτιάχνει με περίσσια τεχνική και μεράκι. Οι συνήθειες αλλάζουν και οι νοικοκυρές γυρίζουν την πλάτη στις σκούπες του. Έτσι, οι πωλήσεις μειώνονται μαζί και η διάθεση να συνεχίσει να ψάχνει τα κατάλληλα υλικά.

«Ό,τι γίνεται με τα χέρια είναι δύσκολο. Είναι χειροποίητη δουλειά, δύσκολη δουλειά. Χρειάζεται υπομονή και προσπάθεια. Πρέπει να καθίσεις κάτω και να σηκωθείς μόνο όταν έχεις τελειώσει. Κι όλα να περάσουν ένα προς ένα από τα δικά σου χέρια» δηλώνει σήμερα στον «Κόσμο» και σημειώνει με παράπονο: «Κανένα από τα παιδιά μου δεν έμαθε την τέχνη. Δεν θέλουν τέτοιες δουλειές τώρα οι νέοι. Οι νέοι κυνηγούν το εύκολο και το γρήγορο κέρδος. Αυτές οι δουλειές, σαν την δική μου, απαιτούν υπομονή και δίνουν λίγα χρήματα».

Πόσα χρόνια κάνετε αυτή την δουλειά;

Πενήντα χρόνια. Ήμουν μικρό παιδάκι, όταν ξεκίνησα και τώρα γέρασα. Πήγαινα καθόμουν κοντά στον πατέρα μου και παρακολουθούσα. Τα παιδιά παλιά δούλευαν, βοηθούσαν στις δουλειές. Έτσι ξεκίνησα και έφτασα να συνεχίσω να κάνω κι εγώ σκούπες.

Ο πατέρας σας ήταν καλός τεχνίτης;

Παλιότερα, όλα γίνονταν με το χέρι. Όλοι οι παλιοί τεχνίτες ήταν καλοί. Ο πατέρας μου ήταν όντως πολύ καλός. Τι να έκανε; Με τα χέρια του έθρεφε κι εκείνος οικογένεια. Την τέχνη παλιά την τιμούσαν. Τώρα βλέπω νέους να κάνουν μια δουλειά και να μην την αγαπάνε, να μην την κάνουν με όρεξη, δεν γίνεται έτσι.

Είναι δύσκολη δουλειά;

Ό,τι γίνεται με τα χέρια είναι δύσκολο. Είναι χειροποίητη δουλειά, δύσκολη δουλειά. Χρειάζεται υπομονή και προσπάθεια. Πρέπει να καθίσεις κάτω και να σηκωθείς μόνο όταν έχεις τελειώσει. Κι όλα να περάσουν ένα προς ένα από τα δικά σου χέρια.

Πού βρήκατε το χόρτο που χρησιμοποιείτε;

Πήραμε τον καλαμόσπορο από τον Έβρο και τον καλλιεργήσαμε στο δικό μας χωράφι. Το σπέρνουμε, το καλλιεργούμε, το καθαρίζουμε, το βγάζουμε και το χρησιμοποιούμε. Βήμα – βήμα γίνεται η δουλειά και κρατά πολλές ώρες. Μετά το έχεις αποθηκευμένο στο σπίτι και φτιάχνεις τις σκούπες. Είναι δύσκολη δουλειά, πιστέψτε με, γι’ αυτό και δεν θέλει να την μάθει κανείς.

Πόσες σκούπες φτιάχνετε την ημέρα;

Δυο- τρεις την ημέρα. Τώρα γέρασα, δεν μπορώ περισσότερες. Και δεν έχω όρεξη πάντα για δουλειά. Ύστερα, ένα πράγμα που δεν έχει ζήτηση δεν σου κάνει όρεξη να δουλέψεις.

Τα παιδιά σας μάθανε την τέχνη;

Κανένα από τα παιδιά μου δεν έμαθε την τέχνη. Δεν θέλουν τέτοιες δουλειές τώρα οι νέοι. Οι νέοι κυνηγούν το εύκολο και το γρήγορο κέρδος. Αυτές οι δουλειές, σαν την δική μου, απαιτούν υπομονή και δίνουν λίγα χρήματα.

Δηλαδή στην Ροδόπη είστε ο μοναδικός;

Είμαι ο τελευταίος σκουπάς, σαρωθροποιός όπως λένε ! Είμαι έτοιμος να την εγκαταλείψω την δουλειά . Δεν πάει άλλο. Να πάρω αυτή την ψεύτικη σύνταξη του ΟΓΑ που δίνουν και να ησυχάσω. Δεν είναι μόνο ότι τις φτιάχνεις, πρέπει να βγεις στους δρόμους και να τις πουλήσεις κιόλας. Εεε, τώρα γέρασα για τέτοια.

Οι νοικοκυρές σήμερα αγοράζουν σκούπες σαν και τις δικές σας;

Σπάνια, κάποιες λίγες και εκείνες από τα χωριά. Δεν αγοράζουν πολλές σκούπες. Έχουν τις ηλεκτρικές. Έτσι κάνουν την καθαριότητα τώρα. Οι νοικοκυρές αποφεύγουν ό,τι τις κουράζει. Δεν έχουν και χρόνο, άλλαξαν και τα σπίτια, στις πόλεις είναι διαφορετικά όλα. Ύστερα χάθηκε και εκείνη η συνήθεια να βγαίνουν και να σκουπίζουν στην γειτονιά, στους δρόμους. Παλιά, αν δεν έβγαινε η νοικοκυρά να σκουπίσει μπροστά στο σπίτι της, δεν ήταν νοικοκυρά.

Πόσο τις πουλάτε;

Τρία – τέσσερα ευρώ η σκούπα. Τζάμπα είναι. Τρεις – τέσσερις να πουλήσω σε μια μέρα που έχει κίνηση, να ένα χαρτζιλίκι βγαίνει, μην νομίζετε. Κανονικά θα έπρεπε ν’ αναθέσει η πολιτεία σε μας που έχουμε απομείνει να διδάξουμε την τέχνη στους νέους, μόνο και μόνο για να μην χαθεί. Είναι και η τέχνη μας παράδοση, δεν είναι;

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.