Ζητω το αινιγμα του Καλας
Με αφορμή το βιβλίο «ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΛΑΣ, Ξαναδιαβάζοντας το έργο του, 1907 – 1988», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Μανδραγόρας», η σημερινή παρουσίαση και αναφορά στον ποιητή συγγραφέα, κριτικό και ταξιδευτή Νικόλα Κάλας. Αναδρομή με αναφορές στο Διεθνές Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή τον προπερασμένο Ιούνιο.
Μόλις πριν από λίγα χρόνια οι μαθητές μας μάθαιναν για τον Νικόλα Κάλας, στο βιβλίο «Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων» που επικουρικά χρησιμοποιείται στο Λύκειο, στη διδασκαλία των μαθημάτων της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και της Νεοελληνικής Έκφρασης. Μαζί με το Θεόδωρο Ντόρρο – γράφει το βιβλίο – θεωρούνται οι πρώτοι πρώτοι εκπρόσωποι αυτού που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε υπερρεαλισμό ή/ και μοντερνισμό στην Ελλάδα – όπως και όταν εισήχθη αυτός στην ποίηση την ελληνική. Έτσι τον γνωρίζουν οι Έλληνες μαθητές, αν και εφόσον ο διδάσκων αποφασίσει να τους παραπέμψει βέβαια στο εν λόγω εγχειρίδιο! «Γιατί τον αγνοούμε;» φωνάζουν οι μελετητές του και δη φέτος προσθέτουμε εμείς, που συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννησή του. Μα οι άνθρωποι του τόπου ανακήρυξαν το έτος 2007 μόνο ως έτος Σολωμού. Φταίει ο δυισμός του, φταίει το αίνιγμα στην τέχνη του, φταίει η μεταπήδησή του από τέχνη σε τέχνη, από τόπο σε τόπο και από γλώσσα σε γλώσσα; Φταίει η πρωτοφανής ρήξη με τον πατέρα του όταν αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν ο Νικόλαος ήταν μόλις δεκατεσσάρων χρονών, ο πατέρας του αντέδρασε αρνητικά στην κατασκήνωση προσφύγων στον κήπο του σπιτιού τους στην Αθήνα. Είναι τότε που ξεκινάει και η πολιτική αφύπνιση του συγγραφέα, ως φυσική διάθεση συμπαράστασης και ταύτισης με τους αδύνατους στην αρχή και, όταν αργότερα θα έρθει σε επαφή με τις σοσιαλιστικές ιδέες, ως πολλαχού εκπεφρασμένη και έντονα μαχητική στάση.
Ο Νικόλας Κάλας (1907-1988), τέλειος εκπρόσωπος της διπλής επανάστασης – πολιτικής και ηθικής – των υπερρεαλιστών, διακρίθηκε πάντα από μια ασταμάτητη πολεμική διάθεση. Από τη δεκαετία του ‘30 με τα κείμενά του στο περιοδικό «Νέοι Πρωτοπόροι» και με τα πρώιμα ελληνικά υπερρεαλιστικά του ποιήματα, μέχρι το θεωρητικό βιβλίο του «Εστίες πυρός» που δημοσιεύτηκε στο Παρίσι το 1938 με παρουσίαση του Αντρέ Μπρετόν, με τον οποίο θα διαφωνήσει κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και μέχρι τις πολεμικές του στο χώρο της τεχνοκριτικής στην αμερικάνικη πρωτοπορία του ‘50 και του ‘60, υπήρξε πάντα ένας μαχητικός μοντερνιστής που έθετε τον πολιτικό ριζοσπαστισμό του στην υπηρεσία της τέχνης.
Με το ποιητικό του έργο και με την κριτική – θεωρητική του εργασία, με την ίδια τη ζωή του δεν έκανε άλλο μια ζωή ολόκληρη από το ερμηνεύει, να προπαγανδίζει και να εφαρμόζει μονίμως τη μαγική μέθοδο της φανέρωσης και της απόκρυψης, την τεχνική του αντιπερισπασμού και της παραπλάνησης, την τέχνη της μεταμόρφωσης και του αιφνιδιασμού. Στα ογδόντα ένα χρόνια της ζωής του θα εμφανιστεί άλλοτε (ή και ταυτόχρονα) ως Νικήτας Ράντος και Μ. (ή Μανόλης) Σπιέρος και άλλοτε με το πατρικό του Νίκος (ή Νίκης) Καλαμάρης (το οποίο όμως παραδίδεται και ως Καλαμάρας), για να κατασταλάξει τελικά ως Νικόλας (ή Νικόλαος) Κάλας στα ελληνικά του δημοσιεύματα και ως Nicolas Calas στα ξενόγλωσσά του.
Άμυνα, επίθεση, μετατόπιση, αλήθεια… «Ο αληθινός ποιητής», λέει ο Χαράλαμπος Γιαννακόπουλς, «θέτει διαρκώς αινίγματα σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να λύσει την αντίθεση της αγάπης με την επιθετικότητα, να κρατήσει ένα μυστικό προκειμένου να διαφυλάξει την ανεξαρτησία του, να αποκρύψει με διαδοχικές μεταμορφώσεις το πρόσωπό του και ταυτόχρονα να μας προκαλέσει να το ανακαλύψουμε. Είναι αυτό ακριβώς που επιδίωκε και έκανε ο Νικόλας Κάλας όλα τα χρόνια της ζωής του. Ο ποιητής δίνει το αίνιγμα… Ζήτω το αίνιγμα….».
Α.Χ.
Η διαρκής επιστροφή του Ν. Κάλας
• Η έκδοση των πρακτικών ενός συνεδρίου επαναφέρει τον σημαντικό κριτικό στο προσκήνιο
Ο Νικόλαος Κάλας αποτελεί μια ιδιαίτερη καταγραφή στην περιοχή των νεοελληνικών (και όχι μόνο) γραμμάτων. Ποιητής, δοκιμιογράφος, λογοτεχνικός και εικαστικός κριτικός, δημοσίευσε και κατέθεσε το έργο και τις απόψεις του στην Αθήνα τα χρόνια του 1930, στο Παρίσι, λίγο πριν από τον πόλεμο και από το 1940, ώς το τέλος της ζωής του, το 1988, στις ΗΠΑ. Ο μεγαλοαστικής καταγωγής Νικόλαος Καλαμάρης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε το 1907 στη Λοζάνη και μεγάλωσε στην Αθήνα. Ως φοιτητής τής Νομικής Αθηνών, ήταν μέλος του προοδευτικού σωματείου της «Φοιτητικής Συντροφιάς» και του «Εκπαιδευτικού Ομίλου» του Δημήτρη Γληνού. Εντάχθηκε στο κομμουνιστικό κίνημα της εποχής και ακολούθησε την τροτσκιστική ομάδα της «Αριστερής Αντιπολίτευσης» στις τότε ενδοαριστερές διαμάχες. Από το 1929 άρχισε να συνεργάζεται ως μεταφραστής, ποιητής και κριτικός με τα σημαντικότερα έντυπα των χρόνων εκείνων, όπως ο «Κύκλος», η «Πειθαρχία», οι «Νέοι Πρωτοπόροι», η «Νέα Επιθεώρηση». Στα κείμενα αυτής της περιόδου, ο Κάλας, εκτός από τη λογοτεχνική κριτική, επεκτείνεται, αρκετά προδρομικά, και σε νέα, μοντέρνα πολιτισμικά, πεδία, όπως ο κινηματογράφος και τα σπορ. Εκφέρει δε έναν λόγο οξύ και ριζοσπαστικό και προβάλλει προκλητικά τις κομμουνιστικές του θέσεις. Η ποίησή του, με έντονα φουτουριστικά στοιχεία αρχικά και επιρροές από τους Ρώσους ποιητές της δεκαετίας του ‘20, κατατείνει αργότερα προς τον υπερρεαλισμό. Μέχρι το 1936 τυπώνει και κυκλοφορεί εκτός εμπορίου τις συλλογές «Ποιήματα» και «Τετράδια» Α’, Β’, Γ’ και Δ’. Ο Κάλας, μεγαλοαστός και κοσμοπολίτης, αιρετικός κομμουνιστής και κάτοχος εκπληκτικής παιδείας, ασφυκτιούσε μάλλον στην επαρχιώτικη Αθήνα, γεγονός που επέτεινε και η αντισυμβατική του εμφάνιση και στάση ζωής. Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή του από τον φίλο του Οδυσσέα Ελύτη: «Με το ψευδώνυμο Μ. Σπιέρος γέμιζε τα περιοδικά με λίβελους πύρινους και κριτικές ανελέητες. Και μήτε που μπορούσες να τον πιάσεις σε τίποτε. Ήταν ο πιο πληροφορημένος, ο πιο δεινός τής διεθνούς αγοράς…». Τον παρακολουθούσα παντού να κυκλοφορεί με άνεση και κάποια προκλητικότητα στο ύφος και στο ντύσιμο, πανύψηλος καθώς ήταν, με άτακτο μαλλί, χτυπητά χρωματιστά πουκάμισα και ρολογάκι στην κομβιοδόχη …(«Ανοιχτά χαρτιά», εκδ. «Ίκαρος»). Ετσι το 1938 φεύγει στο Παρίσι, όπου και εκδίδει το πολύκροτο βιβλίο του «Εστίες Πυρκαγιάς». Σ’ αυτό ο Κάλας συνδυάζει τη μαρξιστική οπτική, τον υπερρεαλισμό και την ψυχανάλυση και ασκεί με ακραία ρητορική, μια ριζοσπαστική συνολική κριτική στην υπάρχουσα κοινωνική οργάνωση και στις καθιερωμένες μορφές τέχνης. Το δοκίμιο, το οποίο προκάλεσε αίσθηση στον καιρό του, επιβεβαιώνει και τη μεγάλη ιδεολογική, πολιτική και μορφωτική απόσταση του συγγραφέα από την ελληνική κατάσταση των πραγμάτων. Το 1940 φτάνει στις ΗΠΑ, όπου και μένει πλέον μέχρι το τέλος της ζωής του, το 1988. Εκεί διδάσκει σε διάφορα πανεπιστήμια, ασχολείται κυρίως με την τεχνοκριτική και αναδεικνύεται σ’ έναν από τους σημαντικότερους θεωρητικούς της Ποπ Αρτ. Παρακολουθεί όμως και τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα και δραστηριοποιείται στην αντίσταση κατά της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Δημοσιεύει σποραδικά σε διάφορα περιοδικά, όπως το «Πάλι», αλλά το έργο του, για ένα μεγάλο διάστημα, παραμένει αποσιωπημένο και άγνωστο. Μόλις το 1977 εκδίδεται η συλλογή «Οδός Νικήτα Ράντου» (εκδ. «Ίκαρος») με το σύνολο σχεδόν της μέχρι τότε ποιητικής παραγωγής του, η οποία παίρνει και το κρατικό βραβείο ποίησης. Το 1982 κυκλοφορεί ο τόμος «Κείμενα Ποιητικής και Αισθητικής» (εκδ. «Πλέθρον»), με επιμέλεια Αλέξ. Αργυρίου, με όλα σχεδόν τα προπολεμικά δημοσιευμένα δοκίμιά του, και τον επόμενο χρόνο η συλλογή «Γραφή και Φως» (εκδ. «Ίκαρος»). Παρά τον θάνατό του δε, το 1988, και την έκδοση της αλληλογραφίας του με τον Γιώργο Θεοτοκά (εισ. – επιμ. Ιωάννα Χάντζου, εκδ. «Πρόσπερος», 1989), καθώς και τη δημοσίευση αρκετών κειμένων του, το ενδιαφέρον παραμένει ατονικό. Ξαφνικά όμως, το 1997, μεταφράζονται και κυκλοφορούν το γνωστό ήδη δοκίμιό του «Εστίες Πυρκαγιάς» (μτφρ. Γιάννα Σαββίδου, εκδ. «Gutenberg») και το «Η Τέχνη την Εποχή της Διακύβευσης και άλλα δοκίμια», (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. «Άγρα»), με κείμενά του από την αμερικανική τεχνοκριτική του περίοδο. Μαζί τους εκδόθηκε και συμπλήρωσε την όλη εικόνα και η σημαντική μελέτη της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Α-νοστον ήμαρ: Οδοιπορικό της σκέψης του Νικόλα Κάλας» (εκδ. «Άγρα»). Τα βιβλία αυτά προκάλεσαν ένα κύμα δημοσιεύσεων και αναφορών και αναζωπύρωσαν το ενδιαφέρον για τον Κάλας και το έργο του. Το 2002, δε, εκδόθηκαν τα βιβλία «Νικόλας Κάλας – Μιχάλης Ράπτης. Μια πολιτική αλληλογραφία 1967 – 1984» (εισ. – επιμ. Lena Hoff – εκδ. «Άγρα») και «Δεκαέξι γαλλικά ποιήματα & Αλληλογραφία με τον Ουίλλιαμ Κάρλος Ουίλλιαμς» (μτφρ. – σχόλια Σπήλιος Αργυρόπουλος – Βασιλική Κολοκοτρώνη, εκδ. «Ύψιλον»). Ηδη, λοιπόν, έχει εκδοθεί ένα τμήμα του έργου τού Κάλας, το οποίο μαζί με τα κείμενα, τις μαρτυρίες και τις μελέτες που έχουν δημοσιευτεί γι’ αυτόν, παρέχουν τη δυνατότητα για μια πιο σφαιρική προσέγγισή του και την επανεγγραφή και την επανατοποθέτησή του στο σύγχρονο ελληνικό διανοητικό ορίζοντα. Μια τέτοια προσπάθεια ξαναδιαβάσματος του έργου του Κάλας ήταν και το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή στις 10 – 12 Ιουνίου 2005, με διοργανωτές τον Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το περιοδικό «Μανδραγόρας» και τον Δήμο Κομοτηνής. Στο συνέδριο αυτό αρκετοί μελετητές του Κάλας και του έργου του κατέθεσαν τις απόψεις και τα συμπεράσματα των ερευνών τους. Ο τόμος «Νικόλαος Κάλας. Ξαναδιαβάζοντας το έργο του, 1907 – 1988», που εξέδωσαν οι εκδόσεις του περιοδικού «Μανδραγόρας», περιέχει τις εισηγήσεις του συνεδρίου και αποτυπώνει τους προβληματισμούς και τις κατευθύνσεις των ερευνητών. Πολλοί εισηγητές επικεντρώθηκαν στους ποιητικούς και αισθητικούς τρόπους του Κάλας (Α. Παγουλάτος, Δ. Καραδήμα, Β. Λέτσιος, Κ. Σταθόπουλος, Δ. Τζουμάκας, Α. Μπενάτσης, Ε. Καψωμένος, Σ. Αργυρόπουλος) και άλλοι περιέγραψαν και ανέδειξαν τη θεωρητική και κριτική διαδρομή του (Ν. Βαλαωρίτης, Ι. Κωνσταντουλάκη – Χάντζιου, Γ. Λαδογιάννη, Μ. Διοματάρη, Θ. Σακελλαριάδης, Μ. Χατζηγιακουμή) και την προβληματική αποδοχή του (Σ. Καράμπελας). Οι ιδεολογικές, φιλοσοφικές και πολιτικές παράμετροι του Κάλας ανεγνώσθησαν με διεισδυτικό τρόπο από αρκετές εισηγήσεις (Α, Δεληγιώργη, Κ. Κρεμμύδας, Δ. Κράββαρης, Π. Νούτσος), ενώ εξετέθησαν οι θέσεις του για τον ντανταϊσμό και τον υπερρεαλισμό (L. Hoff) και διερευνήθηκαν οι σχέσεις του με τον Καβάφη (Σ. Βούλγαρη) καθώς και με άλλους δημιουργούς και θεωρητικούς, όπως ο Καστοριάδης, ο Sade, ο Breton, ο Τρότσκι (Ε. Ρούμκου, Σ. Μιχαήλ). Δεόντως δε αναδείχτηκε και αναλύθηκε ο ρόλος τής εικόνας τόσο στην ποίησή του όσο και στο θεωρητικό και τεχνοκριτικό του έργο (Β. Πασχάλης, Ε. Αρσενίου). Οι ερευνητές, όπως φαίνεται από το υλικό του συνεδρίου, εξέτασαν πολλές πλευρές του έργου του Κάλας με ιδιαίτερη προσοχή και επάρκεια. Θα μπορούσε βέβαια να επισημανθεί η απουσία κάποιας εισήγησης για τη σχέση του Κάλας με τη γενιά του ‘30, καθώς και τη θέση του στο εσωτερικό του ελληνικού υπερρεαλισμού. Η έκδοση των πρακτικών και των εισηγήσεων του συνεδρίου, με τη θεματική ευρύτητα και την ποιότητά τους, συνεισφέρει ιδιαίτερα στην επανανάγνωση του Κάλας και του έργου του.
ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΑΚΩΤΙΑΣ
Το Διεθνές Συνέδριο αφιερωμένο στη μνήμη και το έργο του Νικόλα Κάλας στην Κομοτηνή τον Ιούνιο του 2005 είχε προλογίσει ο εκδότης του περιοδικού «Μανδραγόρας» Κώστας Κρεμμύδας. Ας θυμηθούμε όσα σημαντικά είχε καταθέσει…
«Να θυμάσαι είναι η επιθυμία να ανακαλύπτεις την αλήθεια, να βούλεσαι είναι η επιθυμία να κατέχεις την αλήθεια»
«Εάν ο άνθρωπος είναι σχετικά ελεύθερος να θέλει να είσαι σοσιαλιστής, πρέπει να είναι, επίσης, σχετικά ελεύθερος να θέλει να είναι καλλιτέχνης»
Νικόλαος Κάλας
Συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννηση του ποιητή, δοκιμιογράφου και θεωρητικού της τέχνης Νικόλαου Κάλα/Nicolas Calas (φιλολογικό ψευδώνυμο μαζί με τα Μ. Σπιέρος και Νικήτας Ράντος του Νίκου Καλαμάρη).
Προσηλωμένος από τα νεανικά του χρόνια σε έναν αναρχικό ουμανισμό, με σαφείς ωστόσο πολιτικές αναφορές στον μαρξισμό, αλλά και ευεξήγητες αποστάσεις από τη σταλινική παρέκβαση της Οκτωβριανής Επανάστασης, ο Κάλας ήρθε να ταράξει τα νερά της λογοτεχνικής συντεχνίας του καιρού του, κάνοντας λόγο για την ανάγκη επικράτησης σύγχρονων εκφραστικών μέσων και ανατρεπτικών ιδεών, που κυριαρχούσαν στη Δύση, με την εμφάνιση του υπερρεαλισμού. Κατά βάθος οι ποιητές είναι αναρχικοί; Έλεγε, παραμένουν οραματιστές σε έναν κόσμο εικονοκλαστών.
Αξιοποιώντας τις θεωρίες του Φρόιντ – πέρα από την ασφάλεια των γεγονότων και μέσα στην αμφισημία των ονείρων – καταπιάστηκε εξαρχής, με τη σχέση ψυχανάλυσης και τέχνης, ενώ προχώρησε σε αναλυτικές (και πρώιμες) αναφορές στον Καβάφη, ή αιρετικές επισημάνσεις για τον Παλαμά, αλλά και για πολλούς των συγχρόνων του. Πλήθος τα θέματα που πραγματεύτηκε: θεωρητικά κείμενα για την ποίηση και την τέχνη, κριτική λογοτεχνίας και εικαστικών, αναλύσεις για τον κινηματογράφο, αλλά και αρθρογραφία για τη διαλεκτική σχέση καλλιτεχνικών κινημάτων και πολιτικής, κείμενα για την προλεταριακή τέχνη και την ανατρεπτική δυναμική της. Μέσα από τη συγκριτική σχέση των ιδεών του Πλάτωνα, του Πυθαγόρα, αλλά και των Καντ, Ντεκάρτ, Χέγκελ, Αϊνστάιν, Τρότσκι κ.α, ο Κάλας επεδίωξε να εκφράσει και να διαμορφώσει τη συνείδηση του καιρού του. Επιμένοντας πως ο ρόλος του κριτικού της πρωτοπορίας δεν είναι να νομιμοποιεί αλλά να αναταράσσει, ο Κάλας όχι απλώς σόκαρε την εποχή και την τάξη του, αλλά θεωρήθηκε εσαεί επικίνδυνος και απόβλητος. Και μόνο η ανατροπή του ντεκαρτιανού «σκέπτομαι, άρα υπάρχω», με το αποκαλυπτικό «Υπάρχω αν σκέπτομαι» δημιούργησε πανικό σ’ ένα σύστημα που δεν κατάφερε μεν να τον εξαφανίσει, αλλά τον έπληξε καίρια: «Για να είμαι ειλικρινής, είμαι λίγο τρομαγμένος από το βήμα που έκανα. Όχι ότι δεν πιστεύω ότι έχω δίκιο, αλλά επειδή ξέρω ότι θα μείνω απομονωμένος», έγραφε σε επιστολή του στον Αμερικανό ποιητή Ουίλιαμ Κάρλος Ουίλιαμς.
Λιγοστές έκτοτε οι αναφορές στο έργο του, που εκκινούσαν συνήθως από ατομικές πρωτοβουλίες ερευνητών και κάποια ελάχιστα δημοσιεύματα εφημερίδων με αφορμή είτε τον θάνατό του (1988), είτε την κυκλοφορία στα ελληνικά των βιβλίων του «Εστίες πυρκαγιάς» και «Η τέχνη την εποχή της διακύβευσης» που, ας σημειωθεί, μεταφράστηκαν εξήντα και τριάντα χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία τους σε Παρίσι και Νέα Υόρκη αντίστοιχα και δέκα χρόνια μετά το θάνατο του συγγραφέα! Είκοσι χρόνια χρειάστηκε και η ποιητική του συλλογή «Οδός Νικήτα Ράντου» για να ξαναδεί το φως της δημοσιότητας, ενώ το στοκ των τριών αυτών βιβλίων δεν έχει ακόμα εξαντληθεί, από το 1997! Τον Φεβρουάριο του 1989 ο Νάνος Βαλαωρίτης, προσδιορίζοντας τη θέση του Κάλα στην ελληνική πραγματικότητα, έγραφε στο περιοδικό «Σχολιαστής»: «Ο Κάλας (είναι) ήρωας και θύμα μιας κατάστασης που δεν επιτρέπει την έκφραση της ευαισθησίας μέσα στις κραυγαλέες «εκδηλώσεις» – της τοπικής μας «Αυτοδιοίκησης» που δεν άλλαξε και τόσο από την εποχή της επανάστασης. (…) Λίγοι νομίζω θ’ αναγνωρίσουν ότι υπάρχει, υπήρξε εδώ ένα σύμβολο, όχι μόνον «αισθητικής» σημασίας, αλλά και «φυλετικής» και «πολιτικοκοινωνικής». Γιατί εφόσον επιμένουμε στην αποφυγή να καθορίσουμε τον εαυτό μας – και να τον προβάλουμε – μπορεί να περάσουν χίλιοι Κάλας απαρατήρητοι, κι ακούω κιόλας τον χλευασμό εκείνων που νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα: «Και τι μ’ αυτό – πέθανε ένας κριτικός «τέχνης», εξωμότης, άπατρις, «απελαυνόμενος βίαια» (όπως είπε ο άλλος ποιητής – ο Νίκος Εγγονόπουλος), που μιλούσε κι έγραφε «σπασμένα ελληνικά».
Χάρη στην τοπική αυτοδιοίκηση πάντως, και ακριβέστερα χάρη στον δήμαρχο Κομοτηνής κ. Τάσο Βαβατσικλή, κατέστη δυνατή η πραγματοποίηση, από κοινού με τον Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τον Παναγιώτη Νούτσο, τον Ερατοσθένη Καψωμένο και ασφαλώς τον Νάνο Βαλαωρίτη, του Πρώτου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για τον Νικόλαο Κάλας, με τη συμμετοχή επιστημόνων όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από τις Η.Π.Α., την Αγγλία, την Αυστραλία και την Κύπρο. Στον παρόντα τόμο συγκεντρώνονται οι απόψεις του μεγαλύτερου μέρους των ερευνητών που έχουν ασχοληθεί συστηματικά με όλες τις πτυχές του σύνθετου έργου του Κάλα, όπως εκφωνήθηκαν στο πιο πάνω Συνέδριο – και με την ίδια σειρά.
«Η ιστορία δεν πρέπει ποτέ να τελειώνει στις σελίδες που είναι γραμμένη αλλά στο μυαλό του αναγνώστη όταν ολοκληρώσει το διάβασμά της», έγραφε ο Κάλας. Ας ελπίσουμε να ισχύσει το ίδιο και με τα συγκεκριμένα κείμενα. Του το οφείλουμε.
Και από την αναλυτική αναφορά του Κώστα Καρακώτια στο περιοδικό “Βιβλιοθήκη” της “Ελευθεροτυπίας” στη δική μας περιδιάβαση στον τόμο των πρακτικών, από τον οποίο φιλοξενούμε πρώτα την εισήγηση στο συνέδριο του τότε δημάρχου Κομοτηνής Τάσου Βαβατσικλή
Ο Δήμος Κομοτηνής προσέρχεται με αισθήματα σεβασμού αλλά και αναγνώρισης της πολυσήμαντης σημασίας που έχει το τριήμερο Διεθνές Συνέδριο για την πνευματική μορφή, την πολιτική κοσμοθεωρητική λειτουργία και το ποιητικό και συγγραφικό έργο του Νίκολας Κάλας, που διοργανώνεται στην Κομοτηνή.
Αυτό καθεαυτό το γεγονός προσδίδει ιδιαίτερη τιμή στην πόλη μας, μιας και γιατί το Συνέδριο, αφιερωμένο στον Νίκολας Κάλας που ομολογουμένως αποτελεί λογοτεχνικό και πολιτικοκοινωνικό Μεσημβρινό, με ρίζες και άνδρωση στην Ελλάδα, θα γίνει βάθρο συνάντησης του ποιητή μας με κορυφαίους διεθνείς πνευματικούς και πολιτικούς Μεσημβρινούς όπως ο Μπρετόν, ο Σαντ και ο Τρότσκι.
Η Δημοτική Αρχή θέλει να ευχαριστήσει το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το περιοδικό «Μανδραγόρας», ένας αξιολογότατο περιοδικό πνευματικής, κοινωνικής και πολιτικής ύλης και προβολής, αφενός για την επιλογή της Κομοτηνής ως τόπου πραγματοποίησης του Συνεδρίου και αφετέρου για την αποδοχή της συμμετοχής του Δήμου μας ως συνδιοργανωτή του Συνεδρίου.
Με πιο βαθιά την αίσθηση ότι το Συνέδριο δια της θεματολογίας του (πέρα από την πνευματική, λογοτεχνική και κοινωνικοπολιτική ανάδυση και καταξίωση της μορφής και του έργου του Νίκολας Κάλας) τείνει με τα πορίσματά του να βοηθήσει στο να προβληθούν για άλλη μια φορά η σημασία και η αξία της Επαναστατικής ποίησης στις ελληνικές διαστάσεις της.
Κηρύσσω με ξεχωριστή χαρά και αισιοδοξία την έναρξη του Συνεδρίου.
Σας καλωσορίζω όλους στη φιλόξενη ακριτική πόλη μας και εύχομαι πλήρη επιτυχία.
Επιλογή κειμένων – Επιμέλεια: Τ.Β.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
