Ενα «Ζω» αλησμονητο!

Το 2007 έχει έρθει πια εδώ και καιρό κι όμως όλοι ακόμη μιλούν για το τεύχος του «Ζω» που τερμάτισε άλλη μια χρονιά δημιουργίας και αποτύπωσης της ζωής στη Θράκη. Όχι μόνο επειδή ήταν αφιερωμένο στα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά… όχι μόνο επειδή ήταν το τελευταίο του 2006… όχι μόνο επειδή ήταν αφιερωμένο στον Πανθρακικό μας… όχι μόνο επειδή συνοδευόταν από το μοναδικό μας μουσικό ημερολόγιο… αλλά για όλα αυτά μαζί!

Γεννημένος στο Βερολίνο ο Γιάννης Ζότος από γονείς που βρέθηκαν εκεί από το “παιδομάζωμα”. «Η μάνα μου ήταν από την Θράκη, ο πατέρας μου από την Ήπειρο. Βρέθηκαν στην Γερμανία, εκεί γνωρίστηκαν και έκαναν οικογένεια» δηλώνει σήμερα ο καταξιωμένος στην ευρωπαϊκή πόλη δημιουργός και επί 27 συναπτά έτη συνεργάτης του Μίκη Θεοδωράκη .

Σπούδασε κλασική κιθάρα στη Δρέσδη και στο Βερολίνο στα ανώτερα ωδεία των δυο πόλεων. Ασχολήθηκε και ασχολείται με την κιθάρα. Έχει γράψει και γράφει μουσική για θέατρα και σινεμά. Ένας μεγάλος τομέας ενασχόλησής του είναι η ελληνική μουσική.

«Είχα την τύχη το 1979 να γνωρίσω τον Μίκη Θεοδωράκη στην Γερμανία. Ξεκινήσαμε μία πρώτη συνεργασία το 1980 και τα επόμενα 23 χρόνια συνεργαζόμασταν συνεχώς» δηλώνει σήμερα με αφορμή την μελοποίηση έντεκα ερωτικών ποιημάτων του μεγάλου Έλληνα δημιουργού. Ποιήματα, που για πρώτη φορά μελοποιούνται και βγαίνουν στο φως με δική του πρωτοβουλία (μελοποιεί και ερμηνεύει ο ίδιος) και τη σύμφωνη γνώμη του Μίκη.

Τι είναι για σας ο Μίκης Θεοδωράκης;

Για έναν ο οποίος έχει γεννηθεί και έχει ζήσει έξω είναι η μεγαλύτερη εμπειρία που μπορεί να έχει, αν ασχολείται με τη μουσική.

Αυτός ο δίσκος τι το ιδιαίτερο έχει;

Αυτή είναι η τελευταία δουλειά, που έχω κάνει μετά από πέντε δίσκους που έχω ενορχηστρώσει με μουσική δική του και ατέλειωτες συναυλίες σ’ όλο τον κόσμο.

Πώς ξεκίνησε;

Πριν ένα χρόνο, σ’ ένα βιβλίο που μου είχε δώσει ένας φίλος, άρχισα να διαβάζω την ποίησή του και βρήκα πολλά ποιήματα, που τα είχε μελοποιήσει ο ίδιος. Βρήκα όμως ποιήματα και αποσπάσματα, που δεν ήταν μελοποιημένα από τον ίδιο, τα μελοποίησα στη συνέχεια και προέκυψαν έντεκα τραγούδια. Η ηχογράφηση τελειώνει και οδεύουμε ήδη προς την παραγωγή. Ο δίσκος τιτλοφορείται «Η φωνή της σιωπής», που είναι και ο τίτλος ενός εκ των ποιημάτων του Θεοδωράκη.

Πώς άκουσε εκείνος την μελοποίηση;

Πήγα πριν δυο μήνες στην Αθήνα και του έδειξα τα επτά από τα έντεκα κομμάτια. Ενθουσιάστηκε. Αυτό που μου είπε ήταν: «Ν’ ανέβω πάλι στη Γερμανία, να τελειώσει ο δίσκος, να βιαστώ».

Πώς είναι ο Μίκης Θεοδωράκης στα καθημερινά και απλά;

Είναι λίγο δύσκολο να απαντήσω, γιατί ο Θεοδωράκης δεν περιγράφεται έτσι απλά. Πέρα από την μουσική που έχει γράψει – ο ένας την αγαπάει, ο άλλος όχι, είναι θέμα καθαρά προσωπικό-, αν έχεις την τύχη να τον ζήσεις σε στιγμές προσωπικές, μετά από συναυλίες, περιοδείες, στην καθημερινότητα, αν βρίσκεσαι μαζί του σ’ ένα τραπέζι και αρχίσει να μιλά είναι σαν ακούς την ιστορία της Ελλάδος και της Ευρώπης να τη διηγείται κάποιος μ’ ένα πολύ προσωπικό τρόπο, με εμπειρίες από τη δική του ζωή και «παθαίνεις». Είναι σαν την ταινία η «Ατέλειωτη ιστορία», το παραμύθι εκείνο που το παιδί ανοίγει το βιβλίο και ξαφνικά βρίσκεται μέσα στην ιστορία. Έτσι ένιωθα και νιώθω εγώ πάντα, όταν είμαι δίπλα στον Θεοδωράκη.

Και η ποίηση του Θεοδωράκη έχει ενδιαφέρον όπως η μουσική του;

Αυτό που με ξάφνιασε πιο πολύ είναι ότι ενώ τα πιο πολλά ποιήματα είναι εξήντα χρονών, έχουν επικαιρότητα, είναι ένα είδος δικής του εξομολόγησης.

Είναι άγνωστο το έργο του Θεοδωράκη;

Ο Θεοδωράκης είναι άγνωστος. Ξέρουμε το «Ένα το χελιδόνι» και το την «Ρωμιοσύνη μην την κλαις», αλλά τα πιο πολλά του τραγούδια, δεν τα ξέρουμε. Μπορεί να τα έχουμε ακούσει μια δυο φορές και να τα ξεχάσαμε ή άλλα πάλι, πάρα πολλά, δεν τα έχουμε ακούσει, δεν τα ξέρουμε καν. Πρόκειται για δημιουργίες πολύ προσωπικές.

Τα ποιήματα που διάλεξα διαπερνώνται απ’ αυτό το άγνωστο στους πολλούς συναισθηματικό του τοπίο.

Είναι ερωτικός ο Θεοδωράκης. Τα πιο πολλά του τραγούδια είναι ερωτικά.

Νιώσατε ότι ελλοχεύει ρίσκο στο εγχείρημα να μελοποιείται Θεοδωράκη;

Ενδεχομένως επειδή η σχέση μου μαζί του είναι προσωπική, δεν σκέφτηκα καθόλου αν το εγχείρημα θα είναι πολύ δύσκολο, πολύ τολμηρό. Δεν σκέφτηκα κάτι τέτοιο. Δεν είχα φόβο. Διάβαζα τους στίχους του, όπως λίγο πριν είχα διαβάσει και είχα μελοποιήσει Πολυδούρη και Σεφέρη. Το ίδιο ήταν διαβάζοντας τα ποιήματα του Μίκη. Η μουσική ήρθε από μόνη της σε μένα.

Ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα;

Ποτέ δεν είσαι ικανοποιημένος. Αν είναι καλά ή όχι θα το κρίνουν άλλοι.

Ο Μίκης πώς αντέδρασε ακούγοντάς τα; Φαντάζομαι ότι θα είχατε μια μικρή αγωνία όταν πήγατε να τον συναντήσετε…

Ήμουν όντως λίγο περίεργος για το πώς θα αντιδράσει. Δεν είχα φόβους και αμφιβολίες, τον έχω γνωρίσει σαν πολύ ανοικτό άνθρωπο. Σ’ ό,τι έχει σχέση με τη μουσική του, και με το λόγο του είναι πολύ ανοικτός, πάντα. Όταν τα ακούσαμε δυο φορές στη σειρά, με ρώτησε πόσα χρόνια γνωριζόμαστε, του είπα 27 και μου είπε τότε: «Εεε, ώρα να παντρευτούμε τώρα. Καιρός ήταν».

Η πρώτη σας δουλειά στην Ελλάδα αποκαλύπτει τον Θεοδωράκη ποιητή…

Όντως, θα είναι η πρώτη δουλειά με την οποία θα εμφανιστώ σαν Γιάννης Ζότος στην Ελλάδα. Και φυσικά μ’ ενδιαφέρει, πώς θα αντιδράσει το κοινό, αν θα δοθεί η δυνατότητα να ακούσει το δίσκο. Δεν περιμένω βέβαια να γίνει κανένα «μπαμ».

Ποιο είδος μουσικής επιλέξατε να «ντύσει» τους στίχους;

Η μπάντα που παίζει είναι μια καθαρή ΡΟΚ μπάντα. Στοιχείο «έθνικ» δεν υπάρχει. Μέσα μου βαθιά πιστεύω ότι ο Μίκης είναι Ροκάς και πάντα ήταν. Αυτό φαίνεται από το πώς δούλεψε όλα αυτά τα χρόνια με ό,τι έχει σχέση με κρουστά και ρυθμούς.

Σας ενδιαφέρει η ανταπόκριση του κόσμου;

Ο καθένας θέλει να ακουστεί η δουλειά του, να αρέσει και να γίνει μεγάλο σουξέ. Αυτή τη στιγμή νομίζω ότι η δυνατότητα να τα καταφέρει όλα αυτά ο δίσκος είναι περιορισμένη, αφού αυτό έχει πιο πολύ σχέση με το πώς λειτουργεί το μουσικό εμπόριο στην εποχή μας.

Η εποχή μας δεν αγαπάει το ροκ;

Η ροκ αγαπιέται, αλλά πιο πολύ έχει υπάρξει, κι εδώ στην Ελλάδα και σ’ άλλες χώρες ένα κίνημα παραγωγής μουσικής μόνο και μόνο για οικονομικούς λόγους, χωρίς να έχει καμιά σχέση με την τέχνη, με τη μουσική.

Το ότι χρησιμοποιώ μια ροκ μπάντας αυτό δεν αποκρύπτει ότι ο στίχος είναι ποίηση. Για να ακούσεις το δίσκο πρέπει να είσαι ήρεμος, να έχεις το χρόνο ν’ ακούς τα λόγια. Υπάρχουν ευτυχώς ορισμένοι καλλιτέχνες που το έχουν καταφέρει στην δική μας εποχή π.χ. ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Θανάσης Παπακωσταντίνου. Το τραγούδι από τη δεκαετία του ‘60 έχει παράδοση στην Ελλάδα, αλλά νομίζω ότι ο κύκλος των ακροατών είναι περιορισμένος.

Η ποιότητα είναι εκείνη που αντέχει στο χρόνο, είναι μια παρηγοριά αυτό, δεν νομίζετε;

Το ποιοτικό αντέχει στο χρόνο, αν έχει μέλλον θα το δούμε. Εγώ νομίζω ναι, πάντα θα υπάρχει, γιατί πόσο θα ακούσει ο κόσμος, αυτά τ’ «άλλα»; Πόσο θα πάει; Τα πράγματα είναι όπως είναι και δεν τα καθορίζουμε εμείς. Ο κόσμος διαλέγει, αρκεί να του δίνεται η δυνατότητα επιλογής.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.