Η κυρα μας η μαμη!

Μία γυναίκα που ήταν πάνω απ’ όλους και απ’ όλα, από κοινοτάρχες ακόμα από τον παπά της ενορίας, η γυναίκα που επιτελούσε το ρόλο της μαμής λατρευόταν και την σέβονταν όλοι, τόσο από τις γυναίκες που τις βοηθούσε με την γέννηση των παιδιών τους αλλά και από τους άνδρες. Η μαμή του κάθε χωριού ήταν κατά κάποιο τρόπο και ο γιατρός τόσο για τα παιδιά αλλά και για τους μεγαλύτερους ανθρώπους σε ηλικία.

Πρόσωπο λατρευτό και αγαπητό η μαμή που «έδινε» ζωή, τιμήθηκε με την αναβίωση του εθίμου και από τις γυναίκες του συλλόγου Ξυλαγανής. Ένα έθιμο που προσπαθούν να το διατηρήσουν στο πέρασμα των ετών ζητώντας από τις νέες γυναίκες να συμμετέχουν και να πλαισιώσουν τον σύλλογο, έτσι ώστε αυτός ο στόχος να επιτευχθεί.

Το έθιμο με την πάροδο του χρόνου έχει μερικώς προσαρμοστεί αλλά το μήνυμα και η αγάπη των γυναικών στο πρόσωπο της γυναίκας που στεκόταν πάντα στο πλευρό τους δεν αλλάζει.

Η 78χρονη Γιαννούλα Καλαϊτζάκη που για έκτη συνεχή χρονιά ήταν η πρωταγωνίστρια στο ρόλο της μαμής κατά τη διάρκεια της αναβίωσης του εθίμου της Μπάμπως από το Σύλλογο Γυναικών Ξυλαγανής, αν και δεν είχε αυτόν τον ρόλο τα παλαιότερα έτη παρόλα αυτά βοηθάει κι αυτή με την συμμετοχή της στη διατήρηση του εθίμου. Η ίδια μας εξιστορεί και μας ενημερώνει πως γιορταζόταν το έθιμο παλιότερα αλλά και πώς γιορτάζεται σήμερα από το Σύλλογο Γυναικών Ξυλαγανής.

«Σήμερα είναι η ημέρα της μπάμπως που ξεγεννάει τα παιδιά, της μαμής. Κάθε χρόνο τη γιορτάζουμε αυτή τη γιορτή. Πρώτα μαζεύονταν στην μπάμπω, αλλά τώρα μαζευόμαστε σε κάποιο κέντρο ή στην πλατεία και έρχονται και με παίρνουν από το σπίτι. Παλιότερα όταν την γυναίκα την έπιαναν οι πόνοι πήγαινε ο άνδρας της και έφερνε την μαμή, δεν ήταν τα νοσοκομεία. Ερχόταν το μωρό, γινόταν τριών ημερών, μετά η μπάμπω πήγαινε στην εκκλησία και έπαιρνε αγιασμό για να πλένεται η λεχώνα 40 ημέρες και να μην βγει από το σπίτι και πάθει κάποιο κακό. Στις τρεις μέρες έκαναν μπουγάτσα όπως την έλεγαν, έκαναν δηλαδή ένα μεγάλο ψωμί και μαζευόταν οι γυναίκες, η μπάμπω το έβαζε στο κεφάλι της το έκοβε και το μοίραζε σε όλους. Όλες οι γειτόνισσες όταν γεννούσε μία γυναίκα πήγαιναν φαγητό στην λεχώνα. Όταν γινόταν 40 ημερών η λεχώνα έπαιρνε την μαμά της ή την πεθερά της και πήγαινε στην εκκλησία να σαραντίσει και αμέσως μετά πήγαιναν σε τρία σπίτια συγγενών και εκεί που πήγαιναν έδιναν στο μωρό μία φέτα ψωμί, ζάχαρη και ένα αβγό, σαν ζάχαρη να είναι γλυκό το μωρό και σαν το αβγό άσπρο. Σήμερα πλέον γίνεται διαφορετικά, έρχονται με παίρνουν από το σπίτι, βάζω την παραδοσιακή ενδυμασία, βγαίνω έξω και ρίχνω ρύζι, με πλένουν τα χέρια, μου δίνουν μία πετσέτα να σκουπιστώ, μετά πηγαίνουν στην μπάμπω παντόφλες, κάλτσες, της πηγαίνουν δηλαδή δώρα. Πλέον πέρασαν τα χρόνια και δεν γίνεται τόσο παραδοσιακά αλλά δεν θα το αφήσουμε, όσο είμαι γερή θα γίνομαι μπάμπω», μας είπε η κ. Καλαϊτζάκη με την απλότητα του λόγου της και την δυναμική που εκπέμπει σαν παρουσία.

Η Χρύσα Δουλάκη, μέλος του Συλλόγου γυναικών Ξυλαγανής που αριθμεί περίπου 300 μέλη αναφέρθηκε κι αυτή με την σειρά στην αναβίωση του εθίμου τονίζοντας τα εξής: «Οι γιαγιάδες μας που ήρθαν από την Ανατολική Ρωμυλία και όσες γυναίκες ήταν παντρεμένες και είχαν γεννήσει παιδιά μαζεύονταν, έκαναν τα φαγητά τους – κεράσματα και πήγαιναν στο πρόσωπο της μπάμπως – μαμής να τιμήσουν τη γυναίκα που τους βοηθούσε να φέρουν στον κόσμο τα παιδιά τους και που ήταν όλα τα χρόνια δίπλα τους μέχρι τα παιδιά τους να μεγαλώσουν ακόμα και σε παιδικές ασθένειες. Στην γιορτή αυτή δεν έπαιρναν μέρος οι γυναίκες οι οποίες δεν είχαν τεκνοποιήσει με την πάροδο όμως των χρόνων το έθιμο εκφυλίστηκε, φτάσαμε να θεωρείται και σαν γιορτή της γυναικοκρατίας. Απλά εκείνη την ημέρα οι γυναίκες ήθελαν να τιμήσουν την μαμή και οι άνδρες πρόθυμα αναλάμβαναν τις δουλειές τους σπιτιού τις ώρες που έλειπαν οι γυναίκες. Έχουμε το μεράκι να κρατήσουμε το έθιμο αυτό αλλά θέλουμε περισσότερες νέες γυναίκες να μας συμπαρασταθούν και να πλαισιώσουν τις γιορτές μας» κατέληξε.

Το σεβασμό στο πρόσωπο της γυναίκας αυτής, της μπάμπως, της μαμής, φαίνεται να το διατηρούν ακόμη και σήμερα οι γυναίκες εφόσον απ’ όσο μπορούσε να παρατηρήσει κανείς, έβλεπε όλες τις γυναίκες που ερχόταν στο σημείο αναπαράστασης του εθίμου να φιλούν το χέρι της μαμής και να ζητούν την ευχή της.

Ν.Α.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.