«Φτασανε και οι νοικοκυραιοι να μην εχουν χρηματα»

Γυρίζει στους δρόμους, με το κάρο και το φίλο του τον Χασάν. Ο Ασήμ Ραμαντάμ του Μπαϊράμ είναι παραδοσιακός μανάβης. Με λαχανικά της εποχής στο ξύλινο κάρο γυρίζει στις γειτονιές της Κομοτηνής κάνοντας μια δουλειά, που σήμερα έχει λιγοστούς υπηρέτες στη Θράκη. «Τι να κάνω για να ζήσω;» αναρωτιέται εκείνος και προσθέτει: «Κάνω τον μανάβη. Παραδοσιακός μανάβης που λένε. Με βλέπουν και με σταματούν για να με βγάλουν φωτογραφία, δεν έχει πολλούς σαν κι εμένα. Γυρίζω από γειτονιά σε γειτονιά με το καροτσάκι μου και τον Χασάν».

Από πού είστε κύριε Ασήμ;

Είμαι 60 χρονών, το 1946 γεννήθηκα εδώ στην Κομοτηνή. Δεν έφυγα ποτέ από αυτόν τον τόπο.

Και τι δουλειά κάνετε;

Κάνω τον μανάβη. Παραδοσιακός μανάβης που λένε. Με βλέπουν και με σταματούν για να με βγάλουν φωτογραφία, δεν έχει πολλούς σαν κι εμένα. Γυρίζω από γειτονιά σε γειτονιά με το καροτσάκι μου και τον Χασάν.

Ο Χασάν ποιος είναι;

Ο Χασάν είναι ο γάιδαρός μου, χωρίς αυτόν δεν γίνεται τίποτα. Πριν τρία χρόνια που πέθανε το άλογό μου τον αγόρασα και από τότε γυρίζω μαζί του. Καλός είναι.

Πόσο τον αγοράσατε;

300 ευρώ τον πήρα, δεν είχα λεφτά για να πάρω άλογο.

Τι πουλάτε τώρα;

Τώρα πουλάω σπανάκια, πράσα και λάχανα. Το καλοκαίρι πουλούσα ντομάτες, μελιτζάνες και πιπεριές. Το εμπόρευμα εξαρτάται από την εποχή και από αυτό που δίνει η γη.

Τα καλλιεργείτε μόνος σας;

Έχω ένα κτήμα δέκα χρόνια τώρα και το καλλιεργώ. Τι να κάνω, να κλέψω για να ζήσω; Η δουλειά δεν είναι ντροπή. Κουραστική είναι, απαιτεί σκληρή δουλειά και προσπάθεια κάθε μέρα.

Με τα χέρια η καλλιέργεια;

Δεν έχω τρακτέρ, δουλεύω με τα χέρια μου, δύο στρέμματα μπαξέ, το πολύ τρία για να τα προλαβαίνω.

Τι φωνάζετε στις γειτονιές που γυρίζετε;

Φωνάζω: «Σπανάκια, λάχανα, πράσα» ό,τι έχω στο καρότσι, για να ακούνε οι νοικοκυρές και να βγουν.

Αγοράζει ο κόσμος;

Φτάσανε και οι νοικοκυραίοι να μην έχουν χρήματα. Μειώνουν τις αγορές, κάνουν παζάρια. Δεν έχει λεφτά ο κόσμος κι αυτό φαίνεται ακόμη και σε μένα.

Πόσες ώρες θα γυρίζετε;

Θα είμαι σίγουρα τέσσερις ώρες στη γύρα, μέχρι να ξεπουλήσω.

Τι μεροκάματο βγάζετε;

15 και 20 ευρώ, μην φανταστείτε πολλά χρήματα. Ό,τι μπορώ κάνω κι εγώ. Το καλοκαίρι που είχαμε ντομάτες ήταν καλύτερα, έβγαζα και 30 και 40 την ημέρα.

Με 15 ευρώ καλύπτετε τα έξοδα της οικογένειάς σας;

Είμαστε συνηθισμένοι στα λίγα, στα πολλά δεν ξέρουμε…

Έχετε δημιουργήσει και τη δική σας πελατεία;

Υπάρχουν νοικοκυρές που με ξέρουν και με περιμένουν. Μόλις ακούνε την φωνή μου βγαίνουν, «βρε καλώς τον» λένε, «τι μας έφερες σήμερα;»

Θα την αλλάζατε την δουλειά σας;

Τι να κάνω κι εγώ; Ξέρω δεν έχει μέλλον ο παραδοσιακός μανάβης με το κάρο και το γάιδαρο, αλλά και τι άλλο να κάνω; Τώρα ο κόσμος πάει σε ένα μεγάλο super market και τα αγοράζει όλα από εκεί. Σαν τα δικά μας, όμως, τα λαχανικά, τα φρέσκα, τα νόστιμα, χωρίς λίπασμα και φάρμακα δεν θα βρει.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.