«Οι εφηβοι της ιστοριας της Ευβοιας, ειναι ταυτοχρονα θυτες και θυματα»

Ανάστατη η κοινή γνώμη μετά τα τελευταία περιστατικά που είδαν το φως της δημοσιότητας σχετικά με τον βιασμό που υπέστη μαθήτρια από την Εύβοια και τους βιντεοσκοπημένους ξυλοδαρμούς που κυκλοφόρησαν ακόμα και στο internet. Τα ερωτήματα που θέτει ο καθένας από εμάς σε τέτοιου είδους καταστάσεις είναι “το ποιος φταίει;” Γιατί τα παιδιά λειτούργησαν κατ’ αυτόν τον τρόπο; Τι θα γίνει από εδώ και πέρα μ΄αυτά; Ερωτήματα που προσπαθούν να απαντηθούν από διαφόρους ειδικούς, και μη.

Το «Ράδιο Παρατηρητής» θέλοντας να δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά συζήτησε με τον ψυχολόγο και διευθυντή του Κέντρου Πρόληψης κατά των Ναρκωτικών Γκάρο Εσαγιάν προσεγγίζοντας το θέμα από ψυχολογική και κοινωνική πλευρά.

ΠτΘ: Ποιος φταίει κ. Εσαγιάν για τις συμπεριφορές των μαθητών; Οι καθηγητές, η οικογένεια, το κράτος, γενικότερα το εκπαιδευτικό σύστημα;

Γ.Ε.: Για τέτοιου είδους καταστάσεις φταίνε αρκετοί παράγοντες. Το φαινόμενο είναι πολυπαραγοντικό. Θα ήθελα να δώσω έμφαση στο φαινόμενο της εφηβείας. Σαν ειδικοί γνωρίζουμε ότι η εφηβεία σαν περίοδος της συναισθηματικής ανάπτυξης του ατόμου είναι μία φάση όπου υπάρχει μία «παρεκκλίνουσα» συμπεριφορά, ο έφηβος δηλαδή προσπαθεί να υπερβεί τα όριά του και αυτό τον κάνει ευάλωτο και επιρρεπή σε αποκλίσεις συμπεριφοράς και σεξουαλικής. Ας μην ξεχνάμε ότι οι προβληματισμοί της σεξουαλικής ταυτότητας είναι κυρίαρχοι στην περίοδο της εφηβείας και εδώ καλείται το κοινωνικό περιβάλλον να στηρίξει τον έφηβο σε αυτήν την δύσκολη περίοδο που διανύει. Δηλαδή οι έφηβοι της ιστορίας αυτής είναι ταυτόχρονα θύτες αλλά και θύματα ενός ευάλωτου κοινωνικού περιβάλλοντος το οποίο κατά την γνώμη μου δίνει τα στηρικτικά πλαίσια τα οποία έχει ανάγκη ο έφηβος. Και μέσα σε αυτό το κοινωνικό περιβάλλον σαφώς είναι η κοινωνία, είναι το σχολείο.

ΠτΘ: κ. Εσαγιάν πιστεύετε ότι μία ακραία τιμωρία όπως για παράδειγμα αποβολή από όλα τα σχολεία της Ελλάδας θα βοηθούσε;

Γ.Ε.: Το σημαντικό δεν είναι ποια θα είναι η τιμωρία αλλά ό,τι αποτελεί ένα σύμπτωμα μίας γενικότερης ψυχοπαθολογίας, η οποία χαρακτηρίζει την κοινωνία μας. Η οποιαδήποτε τιμωρία επιβληθεί στα παιδιά, που πρέπει να επιβληθεί, άλλωστε αυτή η άποψη υπάρχει πλέον εδώ και δεκαετίες, και εμείς σαν ειδικοί της ψυχολογίας των παιδιών, λέμε ότι πρέπει τα παιδιά να υπευθυνοποιούνται των πράξεων τους, γιατί αυτό τους βοηθάει γίνουν ακόμα περισσότερο υπεύθυνα άτομα. Το γεγονός αυτό δείχνει πόσο προβληματική είναι η κατάσταση των κοινωνικών δομών στη σύγχρονη κοινωνία μας. Επίσης πιστεύω ότι με αυτήν την ιστορία των κινητών και των βιντεοσκοπήσεων και το ότι κυκλοφόρησαν σε πολλά άτομα ακόμα και στο internet δείχνει, πόσο ευάλωτοι είμαστε απέναντι σ’ αυτήν την εκρηκτική εξέλιξη της τεχνολογίας, η οποία στον βαθμό που δεν αντιμετωπίζεται μ’ ένα συγκεκριμένο προστατευτικό πλαίσιο μας «βιάζει».

ΠτΘ: Οι καταστάσεις αυτές που παρακολουθήσαμε οι περισσότεροι στους δέκτες μας, είναι επιεικώς απαράδεκτες από κάθε άποψη να διαδραματίζονται σε σχολικές εγκαταστάσεις. Πιστεύω ότι δεν θα πρέπει να δικαιολογούμε τέτοιες συμπεριφορές με την φράση «βρίσκονται στην περίοδο της εφηβείας, επομένως είναι δικαιολογημένες και αναμενόμενες οι εκρηκτικές συμπεριφορές»…

Γ.Ε.: Σαφώς και κανείς δεν τους δικαιολογεί, είναι κατακριτέες συμπεριφορές αλλά το ζήτημα είναι να μην ταυτιστούν οι πρωταγωνιστές αυτών των γεγονότων με την έννοια των εγκληματικών προσωπικοτήτων και ανακουφιστούμε λέγοντας ότι πρόκειται για «τέρατα», τα οποία διέπραξαν αυτά που διέπραξαν και εμείς δεν θα τα κάναμε ποτέ ή ότι τα δικά μας παιδιά δεν θα το έκαναν ποτέ.

ΠτΘ: Πάνω σε αυτό, αθηναϊκό ΜΜΕ αναφέρθηκε στο βεβαρημένο παρελθόν που είχε κάποιος από τους μαθητές, είχε αποβληθεί από ένα σχολείο της περιοχής…

Γ.Ε.: Ένα βεβαρημένο παρελθόν μπορεί να προδιαγράφει μία πορεία ενός παιδιού, που ήδη έχει παρουσιάσει μία παραπτωματική συμπεριφορά, δεν με εκπλήσσει καθόλου αυτό, εξ άλλου αυτό δεν είναι σαν τον “κεραυνό εν αιθρία”, σίγουρα αυτά τα παιδιά “έκρουσαν τα καμπανάκια” και νωρίτερα, αλλά εδώ μπαίνει το ζήτημα το κατά πόσο το σχολείο υποστηρίζεται στον παιδαγωγικό του ρόλο και στο κατά πόσο η σύγχρονη οικογένεια ασχολείται με τα παιδιά στην ανατροφή τους και στην διαπαιδαγώγησή τους.

ΠτΘ: Λίγο έως πολύ όλοι έχουμε αντιληφθεί ή έχουμε ακούσει παρόμοια περιστατικά να συμβαίνουν σε σχολεία. Διαπιστώνουμε όμως ότι υπάρχει μία συγκάλυψη των συμβάντων αυτών είτε από την πλευρά των γονέων, είτε από τις διοικήσεις των σχολείων για ευνόητους λόγους χωρίς να λαμβάνουν φυσικά και τη γνώμη των ειδικών ψυχολόγων. Ποια είναι η άποψή σας;

Γ.Ε.: Έχετε δίκιο, δυστυχώς είναι γεγονός αυτό που αναφέρετε. Υπάρχει αυτή η τάση συγκάλυψης και αυτό όπως είπατε ξεκινάει από την ίδια την οικογένεια αλλά και από το σχολείο. Φοβούνται μην βγει το πρόβλημα προς τα έξω, μην χαρακτηριστούμε σαν σχολείο ή σαν οικογένεια αλλά αυτό δεν βοηθάει σε τίποτα, τα προβλήματα υπάρχουν και καλό είναι να αναδεικνύονται και να ζητάμε βοήθεια από τους ειδικούς.

ΠτΘ: Μία λύση πιστεύετε ότι θα ήταν η καθημερινή παρουσία ενός ψυχολόγου στα σχολεία;

Γ.Ε.: Πιστεύω πως ναι, προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται το κράτος. Ήδη δειλά – δειλά έχουν δημιουργηθεί κάποιες δομές και κάποιοι θεσμοί που υποστηρίζουν ψυχολογικά την εκπαίδευση. Οπωσδήποτε χρειάζονται ψυχολόγοι που θα ασχολούνται με θέματα συμπεριφοράς στο σχολείο έτσι ώστε να μιλούν με τους μαθητές και να συμβουλεύουν τους καθηγητές.

ΠτΘ: Μέσα από την πείρα και τις γνώσεις σας από ποια ηλικία παρατηρούνται πράξης βίας στους μαθητές;

Γ.Ε.: Με την ιδιότητα του ψυχαναλυτή πιστεύω ότι η βία είναι έμφυτη στον άνθρωπο και άλλωστε η προσπάθεια να κυριαρχήσουμε στην βία που υπάρχει μέσα μας, είναι κάτι που μας χαρακτηρίζει σ’ όλο μας τον βίο. Το παιδί στο βαθμό που είναι ακόμα ανώριμο σαν προσωπικότητα σαφώς και έχει μία ροπή προς την επιθετικότητα και αυτό το βλέπουμε και μέσα από το παιχνίδι. Αυτό δεν είναι ανησυχητικό, εκείνο όμως που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι πρέπει να μπορέσουμε να βοηθήσουμε το παιδί να το ξεπεράσει και να το ενσωματώσει σε δημιουργικές δραστηριότητες κι αυτός είναι ένας από τους παιδαγωγικούς σκοπούς του σχολείου.

Νίκος Αρβανιτίδης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.