Ζωες ανυπομονες, αποβλητες και μονες…

Ιστορίες τριών διαφορετικών γυναικών φιλοξενούνται σήμερα στο: «Εμείς η πόλις». Τρεις γυναίκες, τρεις διαφορετικές όψεις της ίδιας ζωής. Κοινό σημείο: Η πιο υποβαθμισμένη γειτονιά της Κομοτηνής, η γειτονιά της οδού Τέρμα Αδριανουπόλεως. «Τυλιγμένες» με δεκάδες προβλήματα οι ζωές των κατοίκων αυτής της γειτονιάς, πλαισιωμένες από συνήθειες άλλων εποχών, εγκλωβισμένα σε μικρά στενά και αδιέξοδα σοκάκια, ανυπόμονες και απόβλητες, μακρινές, αλλά δίπλα μας…Η 11χρονη Γκιολ εγκαταλείπει το Σχολείο για να δουλέψει, η 13χρονή Βεϊσέλ θέλει να επιστρέψει σ΄ αυτό και η 20χρονη Βιλντάν κάνει την επανάστασή της, «γηρασμένη» στα μάτια των συνανθρώπων της – είναι ήδη είκοσι – αδιαφορεί για τις συνήθειες και αναζητεί την πραγματική ζωή…Τρία παραδείγματα που δεν αποτελούν την εξαίρεση, αλλά τον κανόνα της ζωής που περνά και χάνεται…

Βέϊσέλ, 13 ετών: «Μακριά από το γάμο! Κοίτα τις γυναίκες στο μαχαλά μας και θα καταλάβεις γιατί»

Ξανά Σχολείο;

Τώρα θα πάω στην Ε΄ Τάξη του Δημοτικού Σχολείου. Ξεκινώ ξανά.

Γιατί;

Γιατί τα παράτησα και τώρα θέλω να το συνεχίσω. Δεν έφταιγα εγώ, ήμουν μικρότερη δεν μου έκοβε. Δεν είχα και κανέναν στο σπίτι να με εμποδίσει να το κάνω. Ήθελα να παντρευτώ.

Τώρα άλλαξες γνώμη και για το γάμο;

Όλα τα κορίτσια που παντρεύονται ανήλικα, αλλάζουν γνώμη. Κανένα, αν τα ρωτήσεις μετά από λίγο, δεν θα σου πει ότι είναι ευτυχισμένο. Όλα θα έχουν μετανιώσει, αλλά δε θα έχουν τι να κάνουν. Δε θέλω να παντρευτώ, να μάθω γράμματα θέλω. Πήγα βρήκα και το δάσκαλό μου. Τώρα μ’ αφήνουν και οι γονείς μου.

Πριν τι σου έλεγαν;

«Τι γράμματα και βλακείες»! Δε φταίνε οι γονείς όμως. Τόσο ξέρουν, τόσο λένε. Μήπως και αυτοί καλύτερη ζωή έχουν; Κι αυτοί παιδεύονται. Κοίτα τις ζωές τους και πες αν ζουν καλύτερα;

Τι σχεδιάζεις να κάνεις τώρα;

Να επιστρέψω στο Σχολείο θέλω. Να μάθω να διαβάζω, να γράφω, να τελειώσω κι εγώ για να βρω μια δουλειά. Να μάθω κι εγώ να κάνω κάτι.

Και ο γάμος;

Μακριά από το γάμο! Κοίτα τις γυναίκες στο μαχαλά μας και θα καταλάβεις γιατί. Μια ζωή αγωνίζονται για να κάνουν πράγματα που δεν θέλουν. Είναι μόνες! Μπορεί να μεγαλώνουν και τέσσερα και έξι παιδιά και μέχρι να πεθάνουν θα είναι μόνες.

Το φοβάσαι αυτό;

Δεν φοβάμαι τίποτα! Μεγαλώνοντας σ’ ένα τέτοιο χώρο μαθαίνεις να τα βλέπεις όλα και να μη φοβάσαι τίποτα!

Θα τα καταφέρεις με το Σχολείο; Το ρωτώ γιατί θα είσαι λίγο μεγαλύτερη από τα άλλα παιδιά και δεν θα ξέρεις ούτε τα μισά από ό,τι ξέρουν εκείνα…

Δεν με πειράζει. Θα τα καταφέρω. Πήγα βρήκα και τον δάσκαλο. «Να έρθεις αύριο» μου είπε. Αν προσπαθήσω λίγο μπορεί να τα καταφέρω κι εγώ, τι λέτε κι εσείς;

Χουσεΐν Βιλντάν, 20 ετών: «Τι σχέση έχει ένα μικρό κορίτσι 12 ετών με το γάμο;»

Τι δουλειά κάνουν οι γείτονές σου;

Στη γειτονιά οι περισσότεροι δουλεύουν στο παζάρι, άλλοι στα σκουπίδια στο δήμο και άλλοι δεν έχουν δουλειά. Είναι άνθρωποι πάρα πολύ φτωχοί, πάλι καλά που μας βοηθά ο δήμος, αλλιώς τα πράγματα θα ήταν χειρότερα για όλους.

Πήγες σχολείο Βιλντάν;

Ναι, ευτυχώς τελείωσα το δημοτικό σχολείο. Ήμασταν στην Θεσσαλονίκη τότε και είχα τη δυνατότητα. Μετά όταν ήρθαμε εδώ, ήθελα να πάω Γυμνάσιο, αλλά πού;

Στη γειτονιά να τελειώνει ένα κορίτσι το δημοτικό σχολείο δεν είναι κάτι συνηθισμένο…

Πράγματι στη γειτονιά λίγα κορίτσια τελείωσαν το δημοτικό σχολείο. Λίγα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, ξέρουν να διαβάζουν και να γράφουν, οι περισσότεροι δεν ξέρουν. Όταν είπα σε κάτι φίλους για Γυμνάσιο, με κοιτάξανε σαν να τους έλεγα το πιο περίεργο πράγμα στον κόσμο. Γυμνάσιο; Ούτε για αστείο, άλλες συνήθειες, άλλα δεδομένα.

Και τώρα;

Πάλι καλά που βρήκα δουλειά ως βοηθός σ’ αυτό το νηπιαγωγείο, κάνω τη μετάφραση για να μπορεί να συνεννοείται η νηπιαγωγός με τα παιδιά της γειτονιάς μου και ζω κι εγώ πολύ ωραία. Αισθάνομαι κοντά στα παιδιά, παιδί. Μου είχε λείψει αυτό.

Σχέδια για γάμο υπάρχουν; Στη γειτονιά σου ξέρεις κι εσύ ότι όλες οι γυναίκες της ηλικίας σου έχουν παντρευτεί τουλάχιστον μια φορά…

Αυτό είναι αλήθεια, αλλά εγώ δεν παντρεύομαι. Νομίζω ότι είναι ακόμη νωρίς. Ναι, ξέρω ότι στην ηλικία μου άλλα κορίτσια έχουν και τρία παιδιά, αλλά τώρα δεν θέλω. Λίγο έλειψε να συμβεί, αλλά δεν ταίριαξε, οπότε…

Τι θεωρείς σημαντικότερο στη ζωή μιας γυναίκας;

Η δουλειά είναι το σημαντικότερο για μια γυναίκα, μετά ο γάμος. Θα τη συνεχίσω τη δουλειά που έχω, είμαι αποφασισμένη, και όπου πάει. Ένα χρόνο, δύο χρόνια όσο κρατήσει. Ύστερα θα βρω κάτι άλλο, πρώτα η δουλειά!

Εκτός από τα χρήματα που εξασφαλίζεις τι άλλο θεωρείς ότι σου δίνει που είναι σημαντικό για σένα;

Μ΄ αρέσει, βοηθάω τα παιδιά να μάθουν γράμματα. Είναι αυτό που λείπει από όλα σχεδόν τα παιδιά του μαχαλά. Αν μάθουν γράμματα, δεν ντρέπονται. Το διάβασμα είναι πολύ καλό, αν καταλάβουν πόσο σημαντικό είναι, τότε πολλά πράγματα και στη γειτονιά μας θα αλλάξουν… Τα περισσότερα που πηγαίνουν στο μειονοτικό σχολείο δεν ξέρουν σχεδόν τίποτα, ούτε ακόμη και να επικοινωνούν. Και τα κορίτσια μην νομίζετε ότι δεν έχουν δυνατότητες, λίγο «σπρώξιμο» θέλουν, λίγη βοήθεια και τότε θα τα καταφέρουν.

Είναι όμως και οι γάμοι που αλλάζουν τις ζωές των ανθρώπων…

Τι σχέση έχει ένα μικρό κορίτσι με το γάμο σε ηλικία 12 ετών; Βέβαια, τώρα γάμος με το ζόρι δε γίνεται. Πολύ σπάνια. Απλά δεν έχει αλλάξει η νοοτροπία. Έτσι, όταν ένα κοριτσάκι ανώριμο όπως είναι ερωτευτεί, τότε κλέβεται, παντρεύεται, χωρίζει και κανείς δεν του λέει τίποτα.

Εσύ μάλλον στην ηλικία των είκοσι θα θεωρείσαι στη γειτονιά σου πολύ μεγάλη…

Στα είκοσι, ναι, θεωρείσαι όντως μεγάλη. Στη γειτονιά παντρεύεσαι 12, 13, και 14 χρονών. Φαντάζεστε πώς αντιμετωπίζουν μια γυναίκα στα είκοσι που τους μιλά για δουλειά και ανεξαρτησία;

Οι γάμοι μεταξύ ανηλίκων συνεχίζονται ακόμη;

Δεν σταμάτησαν ποτέ! Να ποιο είναι το σκηνικό: Παντρεύονται, χωρίζουν, ο ένας αφήνει τη γυναίκα του, παίρνει την άλλη γυναίκα. Εγκαταλείπουν τα παιδιά τους, φεύγουν από το σπίτι. Μαλώνουν και δέρνονται, αυτή είναι η ζωή. Ζωή είναι αυτή;

Και η έλλειψη χρημάτων, η φτώχεια δίνει τη χαριστική βολή…

Πολύ δύσκολες καταστάσεις! Είναι και η φτώχεια μόνιμη στη γειτονιά και τα ισοπεδώνει όλα! Κανείς δεν μπορεί να γλιτώσει. Ο μόνος δρόμος είναι τα γράμματα, τα γράμματα και τίποτε άλλο, αυτό ειλικρινά το πιστεύω! Ανοίγει ο νους του ανθρώπου!

Οι γάμοι ανηλίκων…

Οι γάμοι ανηλίκων Μουσουλμάνων είναι συχνοί. Ο Ιερός Νόμος το επιτρέπει σε όσους δεν είναι πλέον άνηβοι, υπό τον όρο της γονικής συναίνεσης. Έτσι, η ηλικία γάμου ακολουθεί απαρέγκλιτα τη βιολογική ικανότητα τεκνοποίησης, αφού ο μουσουλμανικός γάμος έχει ομολογημένο σκοπό τη δημιουργία οικογένειας. Σύμφωνα με έρευνα του συγγραφέα του βιβλίου με τίτλο: «Ιερός νόμος του Ισλάμ και μουσουλμάνοι έλληνες πολίτες. Μεταξύ κοινοτισμού και φιλελευθερισμού» κ. Γιάννη Κτιστάκι, διδάκτορα Νομικής Σχολής Αθηνών, οι γάμοι ανηλίκων έχουν διττή κοινωνική διάσταση. Πρώτον, στο εσωτερικό της μειονότητας της Δ. Θράκης συντηρούνται ακόμη αντιλήψεις για υποχρέωση αποκατάστασης διά του γάμου της ανήλικης, η οποία έχει «εκτεθεί» από άλλον ανήλικο στην «μικρή κοινωνία του χωριού». Δεύτερον, και σημαντικότερο, οι γάμοι ανηλίκων οδηγούν, συχνά – πυκνά σε διαζύγια ανηλίκων (ή και ενηλίκων). Σύμφωνα με τα στοιχεία της περιόδου 1991 έως και το Μάρτιο του 2006 από τα τρία Πρωτοδικεία (Κομοτηνής, Ξάνθης και Ορεστιάδας), τα διαζύγια των Μουσουλμάνων είναι, κατά μέσο όρο, πέντε φορές περισσότερα από εκείνα των Ορθοδόξων. Σε κάθε περίπτωση, οι γάμοι ανηλίκων Μουσουλμάνων αντίκειται στις διεθνείς δεσμεύσεις της Ελλάδας και στο Σύνταγμα.

Γκιούλ 11 χρονών: «Τα κορίτσια στον μαχαλά μας παντρεύονται όποιον βρουν»

Σκουλαρίκια, δακτυλίδια στα χεριά, κολιέ στο λαιμό και βάψιμο…Γιατί όλα αυτά στην ηλικία σου;

Είμαι για γάμο! Δεν είμαι μικρή. Θα ήταν διαφορετικά για τη γυναίκα, αν δεν υπήρχε ο γάμος;

Γιατί το ρωτάς;

Γιατί θα μάθαινε και η γυναίκα γράμματα, αν δεν έπρεπε να παντρευτεί. Θα είχε μια καλύτερη ζωή. Στη γειτονιά τα μισά κορίτσια της ηλικίας μου είναι παντρεμένα και τα άλλα μισά ψάχνουν για άντρα.

Δεν είναι υποχρεωτικό να παντρεύεται κανείς…

Στο μαχαλά είναι! Αν ξεπεράσει λίγο η γυναίκα, αυτό είναι μετά δεν θα την παίρνει κανείς!

Το σχολείο γιατί το εγκατέλειψες;

Τα παράτησα τα γράμματα, δε μ’ αφήνει η μάνα μου. Λέει: «Εσύ μεγάλη είσαι, σχολείο θα πας;»

Και τι σου λέει να κάνεις;

Να δουλέψω για να έχω να φάω. «Δουλειά, μόνο δουλειά» έτσι λένε συνέχεια, αλλά και στη δουλειά είναι δύσκολα για μένα, είμαι μόνο έντεκα χρονών. Στο Σχολείο πήγα για λίγο και τα παράτησα, δεν πρόλαβα να μάθω γράμματα. Τίποτα δεν ξέρω, κάποια γράμματα μόνο.

Καλά και ο γάμος στη γειτονιά τόσο εύκολος είναι;

Τα κορίτσια στο μαχαλά μας παντρεύονται όποιον βρουν. Άνδρας να ‘ναι και ό,τι να ναι. Κάνουν την τρέλα και μετά… Και μετά χωρίζουν, έχουν μικρά παιδιά, δεν είναι πράγματα αυτά, αλλά όλο τέτοια κάνουν.

Πόσο χρονών παντρεύονται δηλαδή;

Στα 10, στα 11, στα 12, στα 13. Οι περισσότεροι στα 14 χρόνια είναι παντρεμένοι! 11 χρονών και να παντρευτώ; Όχι, είμαι ακόμη μικρή, έλα όμως που όλο τέτοια κάνουν …

Πόσο χρονών θέλεις να παντρευτείς;

Στα 19 και στα 20 είναι αλλιώς για τη γυναίκα…Ευτυχώς και η μαμά μου λέει ότι είμαι μικρή. Μόνο δουλειά τώρα!

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.