Παρουσιαση του βιβλιου “Καλως ηρθατε στο χωριο μας, το Νεο Σιδηροχωρι”

Πραγματοποιήθηκαν και φέτος οι τριήμερες εκδηλώσεις προς τιμή των 19 σφαγιασθέντων Σαμακοβιτών στο Νέο Σιδηροχώρι. Μέρες μνήμης, μέρες τιμής αλλά και μια ευκαιρία συνάντησης των απανταχού απογόνων των κατοίκων του Σαμακοβίου της Ανατολικής Θράκης που το 1924 αναγκάστηκαν για δεύτερη φορά να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, αυτή τη φορά οριστικά.

Κατά τη διάρκεια της τρίτης ημέρας των εκδηλώσεων την Κυριακή το βράδυ έγινε παρουσίαση του βιβλίου «Καλώς ήρθατε στο χωριό μας, το Νέο Σιδηροχώρι» που αποτελεί μία προσπάθεια των μαθητών του σχολείου και της δασκάλας τους Τασούλας Κυριαζή να γνωρίσουν την καταγωγή τους, την ιστορία του τόπου τους, την παράδοση, να συνειδητοποιήσουν την εθνική τους ταυτότητα, και να έρθουν σε επαφή με τους συγχωριανούς τους.

Με την παρουσία πλήθους κόσμου, υποψηφίων νομαρχιακών συμβούλων, του Περικλή Ευθυμίου, απογόνου του Περικλή Κιακίδη, δημάρχου του Σαμακοβίου, και της Βασιλικής Κόκωφ, απογόνου της οικογένειας Κιακίδη έγινε η παρουσίαση του βιβλίου από τη φιλόλογο-εκδότρια Τζένη Κατσαρή -Βαφειάδη.

Τασούλα Κυριαζή, εκπαιδευτικός, επιμελήτρια του βιβλίου:

«Το βιβλίο γεννήθηκε από την αγάπη των μαθητών για το χωριό και τους ανθρώπους του»

«Νοιώθω ιδιαίτερη συγκίνηση που αυτή την ημέρα τιμής και μνήμης των 19 σφαγιασθέντων στο Σαμάκοβο παρουσιάζουμε το βιβλίο «Καλώς ήρθατε στο χωριό μας, το Νέο Σιδηροχώρι». Το βιβλίο γεννήθηκε μέσα στα μαθητικά θρανία του Πολυχρόνειου Δημοτικού Σχολείου και μέσα από την αγάπη των μαθητών της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης για το χωριό μας και τους κατοίκους του.

Η αφορμή μας δόθηκε μέσα από μια εργασία που αναλάβαμε να υλοποιήσουμε στα πλαίσια των πολιτιστικών προγραμμάτων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης τη διετία 2004- 2006 με θέμα «Νέο Σιδηροχώρι – Οι ρίζες μας, η ιστορία μας και η παράδοσή μας»

Σαν εκπαιδευτικός επέλεξα το θέμα με κριτήριο την αδιαμφισβήτητη αξία που έχει η γνώση της τοπικής ιστορίας και της παράδοσης για τον άνθρωπο και το κοινωνικό σύνολο, στο οποίο ζει και με στόχο να γνωρίσουν οι μικροί μαθητές μου την καταγωγή τους, την ιστορία του τόπου τους, την παράδοση, να συνειδητοποιήσουν την εθνική τους ταυτότητα, και να έρθουν σε επαφή με τους συγχωριανούς τους.

Ένα ακόμη προσωπικό κίνητρο επιλογής του θέματος από μέρους μου ήταν η αγάπη για τον τόπο μου και ο θαυμασμός που ένιωθα πάντοτε για τους συμπατριώτες μου και τους απλούς εκείνους παλαίμαχους της προσφυγιάς που ρίζωσαν, μόχθησαν, δημιούργησαν και ξαναγεννήθηκαν εδώ στη νέα τους πατρίδα. Αγάπη και θαυμασμό που πάντα προσπαθούσα να τον μεταδώσω στους μαθητές μου.

Μια τέτοια προσπάθεια ήταν και η εργασία μας αυτή. Οι μικροί μαθητές ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό στην ιδέα του προγράμματος. Δούλεψαν στην τάξη την ιστορία του συμπατριώτη μας Θ. Κιακίδη από τα “Θρακικά”, «Ιστορία Σαμακοβίου και των πέριξ Ελληνικών Κοινοτήτων» και έγιναν μικροί δημοσιογράφοι, ιστορικοί, λαογράφοι, παραμυθάδες, τραγουδιστές και ηθοποιοί. Κατέγραψαν ήθη, έθιμα και παραδόσεις. Αναζήτησαν στην προφορική παράδοση του τόπου, τραγούδια, παροιμίες, παραμύθια, αινίγματα, ιδιωματικές λέξεις. Περιέγραψαν παιχνίδια, χορούς και ενδυμασία. Συνέλεξαν παλιές φωτογραφίες και αντικείμενα λαϊκής τέχνης, υποδύθηκαν θεατρικούς ρόλους και τα παρουσίασαν με επιτυχία στη σχολική γιορτή του Ιουνίου.

Το υλικό που για δύο χρόνια έφτανε στην τάξη ήταν εξαιρετικά καλό. Η θέλησή τους, το αμείωτο ενδιαφέρον τους, η επιμονή τους να εμπλουτίσουν το θέμα μας με περισσότερο λαογραφικό υλικό με εντυπωσίασε και με προέτρεψε να συμβάλλω κι εγώ στην προσπάθειά τους συμμετέχοντας στη συγκέντρωση του λαογραφικού υλικού, στη διασταύρωση εθίμων του τόπου μας συνταιριάζοντας το δικό τους. Όταν για πρώτη φορά τους ενημέρωσα ότι μετέφερα το υλικό στον υπολογιστή και πως θα ήταν δικό τους, χάρηκαν, ικανοποιήθηκαν και ένιωσαν ότι ανταμείβονται οι κόποι τους, ενώ ένα από τα παιδιά με πολύ ενθουσιασμό, πρότεινε την ιδέα «να το δέσουμε, να το κάνουμε βιβλίο». Η ιδέα με ξάφνιασε, με φόβισε αλλά και με εντυπωσίασε. Τους υποσχέθηκα ότι θα το προσπαθούσα. Η υπό??χεση σε ένα παιδί είναι δέσμευση που πρέπει να τηρηθεί, ειδικά όταν προέρχεται από τα χείλη ενός δασκάλου.

Κι έτσι με την ηθική συμπαράσταση και την ενθάρρυνση του υπευθύνου των πολιτιστικών προγραμμάτων κ. Μιχάλη Ράντου και της συναδέλφου μου κ. Σταυρούλας Εμμανουηλίδου τους οποίους και ευχαριστώ θερμά, απευθυνθήκαμε στο Δήμαρχο και στο Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του Σχολείου οι οποίοι και αγκάλιασαν την προσπάθεια των μαθητών και τους ευχαριστούμε για την έκδοση. Ευχαριστούμε ακόμη όλους τους θεσμικούς φορείς, τους εκπροσώπους της πολιτείας και όλους όσους στήριξαν οικονομικά την έκδοση.

Ευχαριστώ τους γονείς, τις γιαγιάδες, τους παππούδες τους και τους συγχωριανούς μας που άνοιξαν τα σπίτια τους, τις καρδιές τους, τις μνήμες τους στα παιδιά μας και που βοήθησαν να γίνει πράξη η επιθυμία τους, ενώ σήμερα νιώθω ιδιαίτερη συγκίνηση όταν τους συναντώ και μου μεταφέρουν την αγάπη τους για το έργο μας και τη συγκίνησή τους για τις μνήμες που έχει ξυπνήσει.

Τα παιδιά μας που είναι το μέλλον αυτού του τόπου, τα συγχαίρω και τους εύχομαι να είναι κοντά στις ρίζες και στην παράδοση του τόπου μας, όπως σ’ αυτή τη βραδιά της Συνάντησης των Σιδηροχωριτών.

Τέλος δεν μπορώ να μην αναφερθώ στην ομάδα του “Παρατηρητή” με τους οποίους και συνεργάστηκα για την έκδοση και τους ευχαριστώ για την αξιόλογη εμπειρία που μου χάρισαν μέσα σ’ ένα περιβάλλον φιλικό με πνεύμα συνεργασίας και σεβασμού».

Τζένη Κατσαρή Βαφειάδη, φιλόλογος – εκδότρια: «Όταν συνειδητοποιείς την αρχή σου, τόση καλύτερη και αξιότερη είναι η συνέχεια»

Αν και δεν συνηθίζεται, αφού σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση να μιλήσω εν ολίγοις για το βιβλίο, μια μέρα γιορτής και μνήμης, επιτρέψτε μου να αρχίσω αυτήν τη σύντομη περιδιάβαση στα του βιβλίου, θέτοντας ερωτηματικά, κατ’ αρχήν για την αναγκαιότητα της.

Γιατί λοιπόν το βιβλίο με εκδότη το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του Πολυχρόνειου Δημοτικού Σχολείου Νέου Σιδηροχωρίου, σε επιμέλεια της δασκάλας Τασούλας Κυριαζή, των παιδιών της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού των ετών 2004-2005 και 2005-2006 και τίτλο «Καλώς ήρθατε στο χωριό μας, το Νέο Σιδηροχώρι» αξίζει να παρουσιαστεί και μια δεύτερη φορά ως βιβλίο πλέον, κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων των απανταχού Σαμακοβιτών, που, όπως συνηθίζεται, γίνεται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή του Σεπτέμβρη;

Δεν ήταν αρκετή η παρουσία του στη λήξη της σχολικής χρονιάς από τη δασκάλα και τα παιδιά, με τη μορφή εικόνων και πυκνών αναφορών σ’ αυτό;

Αν όμως κάποιος λάβει υπόψιν ότι παίρνοντας στα χέρια του το συγκεκριμένο βιβλίο έχει μπροστά στα μάτια του ένα πυκνογραμμένο σε ύφος και πληροφορία ιστορικό και λαογραφικό υλικό 158 σελίδων, διανθισμένο με 162 ανέκδοτες παλαιές, αλλά και 81, περισσότερο πρόσφατες μερικές ή και πρόσφατες φωτογραφίες, που αφορούν στην ιστορία του Ν. Σιδηροχωρίου, τα τελευταία 85 χρόνια στην ελληνική Θράκη και τα προηγούμενα εκατό στην απωλεσθείσα ανατολική, η απάντηση που θα δώσει στο προηγούμενο ερώτημα είναι αυθορμήτως αρνητική.

Κι αυτό γιατί το βιβλίo με τίτλο «Καλώς ήρθατε στο χωριό μας, το Νέο Σιδηροχώρι» δεν είναι μια απλή σχολική εργασία, ως αυτές που, συνήθως, εκπονούνται στα σχολειά, από ευλογημένους δασκάλους, με προορισμό να τη χαρούν παιδιά, γονείς και δάσκαλοι και ο ρόλος της τελειώνει εκεί.

Το βιβλίο με τίτλο «Καλώς ήρθατε στο χωριό μας, το Νέο Σιδηροχώρι» είναι μια πλήρης ιστορική και λαογραφική καταγραφή όσων συντελέστηκαν τα νεότερα χρόνια στο Σιδηροχώρι, και ως τέτοια ενδιαφέρει σύνολο το νομό της Ροδόπης, τη Θράκη ολόκληρη, τους απανταχού της γης Σαμακοβίτες, αλλά και τους ασχολουμένους με τη λαογραφία και τον πολιτισμό των τοπικών κοινωνιών επιστήμονες.

Εξάλλου σ’ αυτές τις 158 σελίδες, μοιρασμένη σε εννέα κεφάλαια καταγράφεται όλη η νεότερη ιστορία του χωριού αρχίζοντας από την ιστορία του Σαμάκοβου στην Ανατολική Θράκη και το διπλό ξεριζωμό, τις ασχολίες και την καθημερινότητα στα νέα χώματα των κατοίκων, τα ήθη και έθιμα όπως τα ξετύλιγαν στο χρόνο ανάλογα με τις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές (τα Χριστούγεννα, το Πάσχα, τα Θεοφάνεια, κ.α.) ή τις μεγάλες στιγμές της ζωής όπως ο γάμος, η βάφτιση, η γέννηση, ο θάνατος, το λόγο και τα μνημεία του,( παραμύθια, ευτράπελες διηγήσεις, λαχνίσματα κ.α.), τα παιγνίδια, τις λαϊκές επιστήμες, τα γιατροσόφια, την πρόγνωση του καιρού, το μέτρημα του χρόνου, τη μουσική, τα τραγούδια και τους χορούς, το ντύσιμο.

Απ’ τις υπόλοιπες 46 σελίδες του βιβλίου, στις πρώτες είκοσι τρεις σελίδες φιλοξενούνται οι χαιρετισμοί νομάρχη, δημάρχου των υπευθύνων της εκπαίδευσης Μαρίνου Κωνσταντινίδη και Μιχάλη Ράντου, του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων, της διευθύντριας του Σχολείου Σταυρούλας Εμμανουηλίδου, της επιμελήτριας του τόμου Τασούλας Κυριαζή και των παιδιών, και στις τελευταίες είκοσι τρεις σελίδες, το ετήσιο αντάμωμα των Σιδηροχωριτών και φωτογραφικό ρεπορτάζ από την ιδιαίτερα έντονη, εντός του σχολείου, δημιουργική ενασχόληση των μαθητών με δραστηριότητες όπως το θέατρο, η λαογραφία, η σύσταση λαογραφικού μουσείου, οι εκδρομές σε χώρους πολιτισμού, η συμμετοχή του σε προγράμματα κ. α.

Το βιβλίο, «Καλώς ήρθατε στο χωριό μας, το Νέο Σιδηροχώρι», και ιδιαίτερα το ιστορικό -λαογραφικό του σώμα έχει ιδιαίτερη αξία γιατί συμπληρώνει την ισχνή βιβλιογραφία για την ιστορία των προσφύγων της περιοχής μας, της οποίας η καταγραφή δεν είναι συστηματική μέχρι σήμερα και έχει περιοριστεί σε αρθρογραφία μικρού αριθμού ιστοριοδιφών, στα «επίσημα» τέτοιου είδους περιοδικά έντυπα της Θράκης τα «Θρακικά», το «Αρχείον Θρακικού Λαογραφικού Γλωσσικού Θησαυρού», την επετηρίδα του «ΜΟΚ», κ.α.

Εν κατακλείδι εύσημα στους συγγραφείς της έκδοσης, τους συντελεστές της, σ’ όσους την πίστεψαν. Εξάλλου όταν συνειδητοποιείς την αρχή σου, τόση καλύτερη κι αξιότερη είναι η συνέχεια…

Α.Π.

Υ.Γ.: Για την έκδοση του βιβλίου υπήρξε οικονομική στήριξη από το νομάρχη Ροδόπης Άρη Γιαννακίδη, το δήμαρχο Νέου Σιδηροχωρίου Κωνσταντίνο Βαρβάτο, τη βουλευτή Ροδόπης Χρύσα Μανωλιά, τον υποψήφιο νομάρχη Μιχάλη Αθανασιάδη, το Σύλλογο Γυναικών Νέου Σιδηροχωρίου και τον Ποδοσφαιρικό Σύλλογο «Δόξα» Νέου Σιδηροχωρίου. Σημαντική υπήρξε η οικονομική προσφορά της Βιομηχανίας Βάμβακος «Έξι Άλφα», του Ιωάννη Τσακμάκη, του Ελευθερίου Μάντη, του βιβλιοχαρτοπωλείου Γ. Βαφειάδη και Σία, του Αθανάσιου Βούζη, του Αλέξιου Καρακασίδη, του Ελευθέριου Κυριαζή, του Θεόδωρου Γ. Κυριαζή, του Δημητρίου Λεφή, του Γεώργιου Μανίτσα, του Γεώργιου Μαστροθεόδωρου, του Δημητρίου Πιππή, του Αλέξανδρου Τζεβελεκίδη, και των Αφών Τσεκμέζογλου

Τέλος συνέβαλαν οικονομικά ο Κωνσταντίνος Γ. Βαρβάτος, ο Περικλής Γυλός, ο Ιωάννης Κολαρής, ο Ευθύμιος Μανίτσας, ο Γεώργιος Παππούς, ο Νικόλαος Σώτσος και ο Χρήστος Τσακμάκης.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.