«Και σε μεσιτριαν εχω…»

Παναγία. Σε όλη τη ζωή μας τη λατρεύουμε. Της έχουμε δώσει ονόματα γεμάτα συναισθήματα. Πάνω απ’ όλα όμως την ταυτίσαμε με τη μάνα μας. Καταφυγή στις μεγάλες ελπίδες και στους μεγάλους φόβους μας. Οδηγήτρα για τον καθένα μας.

Δική μας. Ξεχωριστή για τον καθένα μας. Κραυγή συλλογική για όλους μας. Η Κοίμησή της ατέλειωτο πανηγύρι σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Αύγουστος. Ο μήνας της Παναγιάς. Ένα μικρό αφιέρωμα λίγες μέρες πριν την εορτή της Κοίμησής της. Συνομιλώντας με τον Θεολόγο, Εκκλησιαστικό Συγγραφέα και Νομικό, Ιωάννη Ελευθερίου Σιδηρά, που τονίζει χαρακτηριστικά. «Εορτάζουμε τις ημέρες αυτές την ένδοξη Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου Μαρίας, της Παναγίας Μητρός του Ιησού Χριστού μας. Είναι εορτή ορθόδοξη και ελληνική η εορτή αυτή. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να έλθει στο νου και στην καρδιά μας η αγάπη, ευγνωμοσύνη και η υιική αφοσίωση του Έλληνος και του Ορθοδόξου για την συμπαράσταση της Κυρά Παναγιάς μας σε ατομικές και εθνικές δύσκολες ώρες για το Γένος μας. Όλοι έχουμε πείρα της προστασίας και της αγάπης, της συμπαραστάσεως και της στοργής της προς εμάς, στον καθένα μας. Αυτή η πείρα μας, ατομική και συλλογική, δεικνύει καθαρά πόση εμπιστοσύνη έχουμε στην κυρία Θεοτόκο. Δεικνύει πόσο στερεωμένη είναι στην καρδιά μας η αγάπη για την Παναγιά Δέσποινα».

Αύγουστος,

ο μήνας της Παναγιάς

«Παράδοση της Εκκλησίας είναι να ονομάζει το μήνα Αύγουστο ως τον κατεξοχήν μήνα της Θεοτόκου. Μάλιστα υπάρχει μία συγκεκριμένη ονομασία, σύμφωνα με την οποία ονομάζεται ο Αύγουστος εορτομήνας της Θεοτόκου. Καθιερώθηκε αυτό από τα τέλη του 6ου αρχές του 7ου αιώνα μ.Χ. Παράδοση της εκκλησίας για να εορτάσουμε το γεγονός της Κοιμήσεως είναι η προπαρασκευαστική νηστεία η οποία άρχιζε παλιότερα στις 31 Ιουλίου, αργότερα καθιερώθηκε από 1 μέχρι και τις 14 Αυγούστου. Το δεύτερο βασικό στοιχείο είναι αυτή καθεαυτή η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου η οποία ονομάζεται και Πάσχα της Ορθοδοξίας, ή Πάσχα του Θέρους ή Πάσχα της Παναγίας. Το γένος των ανθρώπων βιώνει το δεύτερο Πάσχα της Ορθοδοξίας ως βιωματική κατάσταση «χαρμολύπης». Δεν θρηνούμε την Θεοτόκο καίτοι πρόκειται για εξόδιο ακολουθία, αλλά κάνουμε λόγο για «Ένδοξον Κοίμησιν» και «μετάστασιν» προς την όντως ζωή, στη Βασιλεία των Ουρανών. Ψάλλει δε η Εκκλησία μας: «Μετέστης προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής». Βιώνουμε το Πάσχα του Θέρους, το Πάσχα της Παναγίας, η οποία καίτοι εκοιμήθη, εντούτοις κατά τους Θεοφόρους Πατέρες της Εκκλησίας δεν υπέστη «φθορά» ή «διαφθορά» ψυχική και σωματική. Ούτε η ψυχή, ούτε το πανάγιο σώμα της γεύθηκαν την φθορά του θανάτου και την δύναμη του Άδου, άλλα παρεδόθησαν στον αρχηγό και χορηγό της ζωής και νικητή του Θανάτου Ιησού Χριστό. Γι’ αυτό ψάλλει η Εκκλησία: «η κοίμησις σου, νέκρωσις άφθορος»

Πρέπει όμως να τονίσουμε ότι ονομάζεται ο Αύγουστος μήνας της Θεοτόκου, γιατί ουσιαστικά όλος ο μήνας κατά την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας ήταν αφιερωμένος στην Παναγία. Από την 1η έως και την 15η Αυγούστου έχουμε το γεγονός της Κοιμήσεως, αλλά μέχρι τις 28 Αυγούστου υπήρχε κάτι το ιδιαίτερο στα Βυζαντινά χρόνια, που σήμερα δεν ισχύει. Στις 28 Αυγούστου γινόταν η απόδοση της εορτής της τα λεγόμενα εννιάμερα της Παναγίας. Αυτό όμως με το πέρασμα των αιώνων έχει περιορισθεί χρονικά και σήμερα η απόδοση της εορτής γίνεται στις 23 Αυγούστου. Έτσι εξηγείται και ο όρος εορτομήνας».

Μεγάλος και μικρός παρακλητικός κανόνας

«Δύο κατεξοχήν περίοδοι της Εκκλησίας μας έχουν την τιμή και την ευλογία να φιλοξενούν κείμενα αφιερωμένα στη Θεοτόκο. Η μια είναι η Αγία Τεσσαρακοστή με τη δημοφιλή ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου, ή Χαιρετισμών, και η δεύτερη η περίοδος των 13 πρώτων ημερών του Αυγούστου κατά την οποία έχουμε την ανάγνωση του μικρού και μεγάλου παρακλητικού κανόνα, που τελούνται εναλλάξ. Ο μεν μικρός παρακλητικός κανών αναφέρεται μέσα από την γραφίδα του υμνογράφου στις σωματικές και ψυχικές ασθένειες και δοκιμασίες των πιστών που παρακαλούν και δέονται προς την Θεοτόκο για την ίασή τους. Στο μεγάλο παρακλητικό κανόνα οι φράσεις του υμνογράφου αφορούν γενικότερα στις ποικίλες και πολύμορφες δοκιμασίες που υπομένει ο άνθρωπος στη ζωή του. Για αυτό είναι πολύ χαρακτηριστικές οι επαναλαμβανόμενες φράσεις που αναφέρονται στις ζάλες του βίου που κυκλώνουν τον άνθρωπο και τον οδηγούν πολλές φορές στο τέλμα και αυτές οι πιστοί προσπαθούν να τις αντιμετωπίσουν με την επίκληση της βοήθειας της Θεοτόκου. Οι παρακλήσεις αυτές έχουν και ένα ιδιαίτερο παιδαγωγικό και παιδευτικό χαρακτήρα. Μας μαθαίνουν πώς να προσευχόμαστε και ποια θα πρέπει να είναι τα αιτήματά μας προς τη Θεοτόκο. Πρώτον θα πρέπει η προσευχή να μην είναι ατομικιστική, εγωκεντρική, εγωιστική και φίλαυτη, να μην αιτούμεθα δηλαδή την ικανοποίηση προσωπικών και μόνο αιτημάτων αλλά, να δεόμεθα για την ευλογία και το έλεος προς όλο τον κόσμο, για το κοινό καλό συνόλου της κοινωνίας. Δεύτερον εν συνόλω η εκκλησιαστική κοινότητα τελεί τις παρακλήσεις και όχι μεμονωμένα ο κάθε πιστός, «εν ενί στόματι και μία καρδία» απευθύνουμε την παράκληση «ως σώμα ζώντος Χριστού» προς τον αρχηγό της ζωής τον Σωτήρα Ιησού Χριστό”.

Η έννοια της παρθενίας και της αγνότητος

«Εορτάζουμε την Μαρία την αειπάρθενο, την μόνη αειπάρθενο μητέρα γυναίκα. Δεν πρόκειται για τονισμό μόνο του υπερφυσικού τρόπου της γεννήσεως του Ιησού Χριστού. Η ονομασία της Θεοτόκου ως Παρθένου δεν τονίζει μόνο μία πτυχή της ζωής της, αλλά χαρακτηρίζει το σύνολο του βίου της και μας δίνει ένα χαρακτηριστικό γνώρισμά της. Όχι μόνον εξωτερικά, αλλά σε όλη την έκταση, σε όλη την ομορφιά και σε όλο το βάθος που έχει η συγκεκριμένη έννοια στην Αγία Γραφή.

Η αγνότητα είναι μια ξεχωριστή έκφραση για να τονίσουμε και να υπογραμμίσουμε εμφαντικά την ομορφιά και το κάλλος της ψυχής της Παναγίας μας. Αυτό που οι αγιογράφοι το έδωσαν με την γαλήνια και υπερκόσμια χάρη στην μορφή της, αυτό το ίδιο γνώρισμα η Θεολογία και η υμνογραφία της Εκκλησίας μας το εκφράζει με την αγνότητα της Παρθένου.

Αγνότητα είναι η δυνατότητα να βλέπει κάποιος τον κόσμο, όπως τον έβλεπαν ο Αδάμ και η Εύα πριν πέσουν. Είναι η αντιμετώπιση των ανθρώπων ως πλασμάτων του Θεού Πατρός και όχι ως μέσο για την ικανοποίηση του εωσφορικού εγωισμού μας που κατατρώγει την ύπαρξή μας. Αγνότητα είναι η καθαρή και άδολη ματιά, που βγαίνει από μία καθαρή καρδιά, που έχει δεχθεί την δωρεά και χάρη του Πανσθενουργού Παναγίου Πνεύματος.

Όλα τα παραπάνω, όπως τα ονομάζουμε με μια λέξη «αγνότητα», είχε η Υπεραγία Θεοτόκος και αυτή την αγνότητα υμνεί και εξαίρει η Εκκλησία μας, όταν τονίζει την Παρθενική χάρη της. Δεν είναι μία φυσική λεπτομέρεια, αλλά άνωθεν δώρο του Θεού και χάρη του Παναγίου Πνεύματος, που «επεσκέφθη» και «επεσκίασε» την ταπεινή κόρη της Ιουδαίας. Είναι μια χάρη που ήλθε να στέψει σαν στέμμα την ταπείνωση της Παναγιάς. «Ιδού γαρ επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού», λέγει η ίδια στην γνωστή ωδή της.

Η παρθενία είναι μία πτυχή της αγνότητος. Και η αγνότητα είναι ένα λουλούδι που βλάστησε σε μία καρδιά γεμάτη ταπείνωση, που σημαίνει υπακοή στον Θεό, αποδοχή της καθοδηγήσεως από το πανάγιο πνεύμα του, αντίκρισμα του κόσμου με το κριτήριο της αγάπης του.

Η ταπείνωση, που αποτελεί το υπόβαθρο της αγνότητος της Παναγίας μας, δεν είναι μία πράξη εύκολη ή μια φυσική φάση νομοτελειακή μέσα στην ύπαρξη του ανθρώπου. Είναι πράξη ηρωϊκή, νίκη πάνω στην φυσική ροπή του ανθρώπου για ανταρσία και αποστασία, την ύβρη, τον εγωκεντρισμό.

Η Παναγία υπακούει, χωρίς ενδοιασμούς, χωρίς προσωπικά κριτήρια και «Ίδιον Θέλημα» χωρίς υστερόβουλες σκέψεις. Καθίσταται «πρότυπο υπακοής» προς το θέλημα του Κυρίου και Θεού αυτής.

Αυτή η υπακοή της δίδει την καθαρότητα και την αγνότητα της καρδιάς, που λάμπει και στη ζωή της, που δίδει ουσιαστικό νόημα στην έννοια της Παρθενικότητος αυτής.

Η τιμή δίνεται από την Εκκλησία στην Παναγιά μας διότι εγέννησε τον Σωτήρα Χριστό και κατέστη «η αγεώργητος και αχώρητος χώρα του αχωρήτου Υιού αυτής», κατά τον Άγιο Κύριλλο, Πατριάρχη Αλεξανδρείας».

«Και σε μεσίτριαν έχω…»

“Είναι χαρακτηριστικό ότι τόσο στην ορθόδοξη εικονογραφία μας, όσο και στην υμνογραφία μας η Παναγία μας συνδέεται πάντοτε με τον σωτήρα Χριστό. Δεν είναι η θεοποίηση της γυναικός η Παναγιά μας. Δεν αντικατέστησε τις θεές του ειδωλατρικού Πανθέου. Δεν είναι η θεά της Εκκλησίας, όπως την έχουν σχεδόν θεοποιήσει οι παπικοί και κάνουν λόγω για «Μαριολογία».

Η Υπεραγία Θεοτόκος είναι η μητέρα του ενανθρωπήσαντος Υιού και Λόγου του Θεού. Είναι η πάντοτε Θεοτόκος. Πέφτουν στο κενό οι κατηγορίες παλαιών και νέων αιρετικών, όταν μας κατηγορούν για υπερβολική δήθεν τιμή προς την Παναγία. Και είναι άσφαιρα και ακίνδυνα για την πίστη μας τα πυρά των χιλιαστών και ορισμένων προτεσταντών στο θέμα αυτό. Αυτοί δεν μπόρεσαν ποτέ να καταλάβουν σωστά την τιμή προς την Θεοτόκο, διότι ποτέ τους δεν ένιωσαν την αξία και την ομορφιά της εκλογής του Θεού, ο οποίος διάλεξε την Μαρία για να γεννήσει τον Ιησού Χριστό και δι’ αυτού του τρόπου να γίνει μέτοχος στην εκπλήρωση της θεϊκής Βουλής για την σωτηρία μας. Η δε ιδιότητα της Θεοτόκου ως μητέρα του Υιού και Λόγου του Θεού είναι που της κάνει να έχει τη δύναμη της «μεσιτείας» για το ανθρώπινο γένος ενώπιον του παμβασιλέως Χριστού. Αμέτρητα τα χείλη που ψάλλουν: «Και σε μεσίτριαν έχω προς τον φιλάνθρωπον Θεόν…» και ελπίζουν στην αγαπητική και φιλάνθρωπη μεσιτεία της.

Σε αυτό το Πάσχα της Παναγίας μας, ας είμεθα όλοι πλησίον της και ας αναβοούμε ακαταπαύστως το «Χαίρε νύμφη ανύμφευτε, μήτερ πάντων ημών».

Καλό και ευλογημένο δεκαπενταύγουστο».

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.