«Τα βοτανα εχουν καλες ιδιοτητες αλλα πρεπει να τα χρησιμοποιουμε με μετρο»

Στην πόλη μας βρέθηκε πριν λίγες ημέρες ο αναπληρωτής ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ, Προϊστάμενος Τμήματος Αρωματικών και Φαρμακευτικών Φυτών ΚΓΕΒΕ, (Κέντρου Γεωργικής Ερεύνης Βορείου Ελλάδας), Dr Θεόδωρος Κουτσός. Ο κ. Κουτσός ήταν ο κύριος εισηγητής στο σεμινάριο που πραγματοποίησε το Κέντρο «Δήμητρα» Κομοτηνής με θέμα τη βιολογική καλλιέργεια αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών.

Ο κ. Κουτσός μιλά σήμερα στον ΠτΘ για τις ιδιότητες αλλά και τη χρήση των συγκεκριμένων φυτών συνιστώντας τη σωστή και με μέτρο χρήση τους.

Θεόδωρος Κουτσός όμως…

ΠτΘ: Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία στροφή προς τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Κατ’ αρχήν λοιπόν τι είναι αρωματικά φυτά; Υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ αυτών και φαρμακεaυτικών φυτών;

Θ.Κ.: Τα όρια δεν είναι σαφή. Αρωματικά φυτά είναι όσα έχουν κάποιο άρωμα. Συμβαίνει δε όλα τα αρωματικά φυτά να είναι και φαρμακευτικά, να βρίσκουν δηλαδή και κάποια φαρμακευτική χρήση, για παράδειγμα στην αρωματοθεραπεία που είναι πολύ της μόδας τελευταία. Η σχέση τους όμως δεν είναι αμφίδρομη δηλ. τα φαρμακευτικά δεν είναι όλα αρωματικά. Π.χ. η echinacea είναι ένα πολύ ωραίο φυτό με ωραία λουλούδια, μας έχει έρθει από την Αμερική και βρίσκεται σε μεγάλη ζήτηση τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στη Γερμανία, της οποίας οι κάτοικοι δίνουν ιδιαίτερη σημασία ώστε η υγεία τους να ασκείται περισσότερο από βότανα, έχει μεγάλη κατανάλωση, γιατί έχει επαληθευτεί ότι ενισχύει το ανοσιοποιητικό σύστημα Αυτό το φυτό δεν είναι αρωματικό, όπως και άλλα φυτά, για παράδειγμα πολλά είδη του γένους digitalis που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή φαρμάκων της καρδιάς, είναι φαρμακευτικά, πολλά εκ των οποίων βρίσκονται αυτοφυή στην ελληνική χλωρίδα. Τα αρωματικά φυτά μηδέ εξαιρουμένης και αυτής της ρίγανης είναι και φαρμακευτικά, όπως ο βασιλικός, το τσάι του βουνού κλπ.

ΠτΘ: Ποιες είναι οι ιδιότητές τους;

Θ.Κ.: Τα αρωματικά φυτά εκτός από το άρωμά τους το οποίο μπορούμε να το αισθανόμαστε από ένα μείγμα ξερών λουλουδιών ή να το χρησιμοποιούμε στα φαγητά μας, όπως ο δυόσμος ο μαϊντανός έχουν και αντιοξειδωτικές δράσεις για τις οποίες γίνεται πολύς λόγος τον τελευταίο καιρό, γιατί περιορίζουν τις ελεύθερες ρίζες, αυτές δηλαδή που μας γερνάνε. Επειδή με τα χρόνια το DNA των κυττάρων του κάθε ανθρώπου μένει εκτεθειμένο, ελεύθερο, και έρχονται κάποιες ουσίες και το κατατρώγουν, αυτές οι ουσίες των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών το προφυλάσσουν. Αυτό εννοούμε όταν λέμε ότι έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Αντιοξειδωτικές ιδιότητες έχουν οι βιταμίνες των ξηρών καρπών, η λυκοπίνη της ντομάτας, του καρπουζιού, των οποίων οι ευεργητικές τους ιδιότητες φαίνονται μακροπρόθεσμα, παρατείνουν τη ζωή μας, αποδεδειγμένα πλέον. Τέτοιες ιδιότητες έχουν όλα αυτά τα αφεψήματα των αρωματικών φυτών, ιδιαίτερα του φασκόμηλου, του βασιλικού, της ήμερης και άγριας ρίγανης, του δίκταμου, του τσαγιού του βουνού κ. ά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να τα καταναλώνουμε χωρίς μέτρο. Διότι εκτός από αυτές τις ιδιότητες έχουν και ήπιες αντισηπτικές ιδιότητες. Για παράδειγμα το χαμομήλι έχει ήπιες αντισηπτικές ιδιότητες, αντιμηκυτικές και αντιβακτηριακές, που σημαίνει ότι εμποδίζει τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων, δεν μπορούμε όμως να το καταναλώνουμε χωρίς μέτρο. Ένα ποτήρι την ημέρα μας είναι αρκετό.

ΠτΘ: Εμείς ως Έλληνες είμαστε συνειδητοποιημένοι όσον αφορά στη χρήση των συγκεκριμένων βοτάνων ή απλά ακολουθούμε τη μόδα;

Θ.Κ.: Παραδοσιακά οι γονείς μας χωρίς να ξέρουν την ωφελιμότητά τους έπιναν το χειμώνα και τσάι του βουνού, και φασκόμηλο, και χαμομήλι. Όλα αυτά έχουν ευεργετική επίδραση στον οργανισμό μας όταν καταναλώνονται με μέτρο. Εμείς σήμερα όλα τα καταργήσαμε και πίνουμε πολλούς καφέδες, ο οποίος έχει καλές ιδιότητες αλλά και πολλές βλαβερές. Ορισμένα απ’ αυτά, όπως το σκόρδο είναι φαρμακευτικό φυτό το οποίο μπορούμε να το πούμε και αρωματικό, απλά έχει ένα ιδιαίτερο άρωμα που σε ορισμένους αρέσει, αλλά ενισχύει και το ανοσιοποιητικό σύστημα, όπως και η echinacea. Μάλιστα στα ελληνικά φαρμακεία άρχισαν να κυκλοφορούν βότανα και παρασκευάσματα από την echinacea που αποδεδειγμένα ενισχύει το ανοσιοποιητικό σύστημα έναντι των κρυολογημάτων της γρίπης γενικότερα. Και μάλιστα απ’ όλα τα είδη της η echinacea purpurea που είναι και ωραιότατο λουλούδι έχει τις καλύτερες ιδιότητες, ιδιαίτερα η ρίζα της, που γίνεται αφέψημα αλλά και πουλιέται και σε ειδικά παρασκευάσματα από τα φαρμακεία. Το συγκεκριμένο βότανο μπορεί να καλλιεργηθεί στην Ελλάδα διατηρώντας τις ιδιότητές της και μάλιστα στην περιοχή σας έχει δοθεί και για πιλοτικές καλλιέργειες.

ΠτΘ: Κατά την άποψή σας θα πρέπει να υπάρξει προσεκτική χρήση. Δεν είναι όμως λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι τα βότανα μπορούν να θεραπεύσουν τα πάντα…

Θ.Κ.: Βέβαια κάποιοι μιλάνε ότι θεραπεύουν πάσαν νόσον και πάσαν ασθένεια. Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Τις περισσότερες φορές είναι απλώς επιβοηθητικά. Ενώ πάντοτε το αναφέρω, η χρήση τους πρέπει να είναι σωστή. Τα βότανα έχουν καλές ιδιότητες αλλά πρέπει να τα χρησιμοποιούμε με μέτρο. Βότανα γενικής θεραπευτικής χρήσης στη λαϊκή ιατρική είναι η δενδροτσουκνίδα και το γαϊδουράγκαθο. Η δεντροτσουκνίδα ξεχωρίζει από τα άλλα είδη τσουκνίδας από το μέγεθός της αλλά και από το μέρος στο οποίο εμπερικλείεται ο σπόρος. Ένα ιδιαίτερο είδος γαϊδουράγκαθου, όχι όλα όσα λέμε γαιδουράγκαθα, π.χ. το κοινό γαιδουράγκαθο αν και είναι εδώδιμο φυτό στο στάδιο της ροζέτας όπως ο ζωχός, δεν έχει τέτοιες ιδιότητες, αλλά ένα άλλο είδος το οποίο λέγεται κουφάγκαθο. Αυτό ξεχωρίζει από τα άλλα γιατί δίνει λίγες κεφαλές και το στέλεχός του είναι καθαρό με ορισμένα μόνο τριχίδια, σα χνούδι, που δεν τόσο εμφανή.

ΠτΘ: Πριν από λίγο καιρό είχε γίνει μεγάλο θέμα με το διαβολόχορτο…

Θ.Κ.: Το διαβολόχορτο είναι τα είδη φυτών datura stramonium και το datura inoxia τα οποία είναι και τα δύο φυτά που κάνουν ένα μεγάλο λουλούδι σαν άσπρο χωνάκι, το inoxia κάνει λίγο μεγαλύτερο και έχει μεγαλύτερα φύλλα, αλλά στα πρώτα στάδια αμφότερα δεν ξεχωρίζουν εύκολα ιδιαίτερα από τα καλλιεργούμενο βελτιωμένο βλήτο, το οποίο είναι περισσότερο φυλλώδες και με μεγάλα φύλλα. Το λάθος του παραγωγού είναι ότι νόμιζε ότι όλα τα χόρτα τρώγονται και γενικά επικρατεί αυτή η άποψη. Δεν τρώγονται όμως όλα τα χόρτα διότι υπάρχουν και δηλητηριώδη. Και επειδή ήταν καλλιεργούμενο δεν το μάζεψε ο παραγωγός προσεκτικά αλλά θέριζε γενικά ό,τι υπήρχε και δεν υπήρχε στο χωράφι, οπότε με το θέρισμα κόβονταν και τα δηλητηριώδη. Από το γεγονός αυτό πανικοβλήθηκε πολύς κόσμος. Το διαβολόχορτο στα πρώτα στάδια μοιάζει με την αγριοντοματιά αλλά μετά την ανθοφορία είναι πολύ ευδιάκριτο.

ΠτΘ: Υπάρχουν όμως πολλά αρωματικά φυτά των οποίων τη χρήση δεν γνωρίζουμε, για παράδειγμα η τσουκνίδα…

Θ.Κ.: Αρκετοί τη γνωρίζουν μάλιστα οι κομπογιαννίτες γιατροί τη χρησιμοποιούν. Και πράγματι έχουν δίκιο για ορισμένες ιδιότητες, όχι όμως ότι έχει απεριόριστες ιδιότητες, και πάντως η χρήση της πρέπει να γίνεται με μέτρο.

ΠτΘ: Έχουμε πολλά ήδη αρωματικών φυτών στην Ελλάδα;

Θ.Κ.: Η Ελλάδα είναι από τις χώρες με τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα ως προς τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Και μάλιστα έχουμε κάποια φυτά που είναι μόνο στην Ελλάδα, τα λεγόμενα ενδημικά φυτά της Ελλάδας. Η Ελλάδα, έχει γύρω στα 1100 με 1200 τέτοια φυτά. Από αυτά τα μισά είναι στην Κρήτη. Στην Αλβανία υπάρχουν15-20, η Αγγλία έχει 2 ενδημικά φυτά, η Βουλγαρία έχει μερικές δεκάδες.. Και δεν τα έχουμε αναδείξει αυτά τα φυτά. Είναι κρίμα που δεν τα έχουμε εκμεταλλευτεί. Και εκτός αυτού η Ελλάδα είναι κατάλληλη για την παραγωγή και άλλων, τώρα τελευταία μελετάμε κι αυτά τα φυτά, όπως τη Λουίζα που δεν είναι ενδημικό φυτό της Ελλάδας. Είναι τροπικό φυτό ύψους τεσσάρων μέτρων κι εδώ γίνεται θάμνος ύψους ενός μέτρου και το καλλιεργούμε. Όπως επίσης η echinacea δεν είναι ενδημικό φυτό της Ελλάδας. Μπορεί να καλλιεργηθεί όμως κι εδώ. Μερικά φυτά που δεν κατάγονται από την Ελλάδα, προσαρμόστηκαν πολύ καλά στη χώρα μας. Για παράδειγμα ένα φυτό «εισβολέας» της Ελλάδας, δηλαδή που ήρθε τυχαία, είναι η ακακία. Ακακία σήμερα βρίσκεις σε όλους τους δρόμους και σε όλα τα υψόμετρα. Εγώ την έχω δει και σε βουνά. Σε υψόμετρο 600-700 μέτρα κι είναι μάλιατα πολύ καλό μελισσοκομικό φυτό. Βγάζει πολύ ωραίο μέλι και σε χρώμα και σε άρωμα. Άρα φυτά που δεν είναι της Ελλάδας, μπορούν να έρθουν εδώ στην Ελλάδα και να βρουν το καλό περιβάλλον.

ΠτΘ: Είναι δηλαδή οι κλιματολογικές και εδαφολογικές συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξή τους;

Θ.Κ.: Η βιοποικιλότητα των φυτών οφείλεται κυρίως στο ποικίλο περιβάλλον. Βλέπεις βουνό, κάμπο, χαράδρα, ποταμάκι, ρυάκι, όλα αυτά. Έχουμε νησιά, νησάκια, βουνά, βουναλάκια, όλο αυτό το πολυσύνθετο του περιβάλλοντος ανέδειξε και τη βιοποικιλότητα. Οπότε ορισμένα φυτά βρήκαν εδώ πέρα τον τόπο τους. Πολλά φυτά όχι μόνο ευδοκιμούν αλλά δίνουν και τα καλά συστατικά τους.

ΠτΘ: Όταν λέτε καλλιεργούνται, εννοείτε συστηματικά, ή βρίσκονται τυχαία;

Θ.Κ.: Μπορούν να καλλιεργηθούν συστηματικά. Όλα τα φυτά μπορούμε να τα καλλιεργήσουμε γιατί με την καλλιέργειά τους εμποδίζουμε την εξαφάνισή τους. Π.χ. αν η ρίγανη δεν καλλιεργούνταν, θα είχε εξαφανιστεί από την Ελλάδα. Το 90% της ρίγανης που καταναλώνουμε είναι καλλιεργούμενη. Κανονικά απαγορεύεται χωρίς μέτρο η συλλογή της και πρέπει να ξέρεις τον τρόπο που θα τη συλλέξεις.

ΠτΘ: Δηλαδή υπάρχουν ειδικοί τρόποι συλλογής αρωματικών φυτών;

Θ.Κ.: Η ρίγανη είναι ένα πολυετές φυτό. Αν το πάρουμε με τη ρίζα του, τότε το αφαιρούμε κυριολεκτικά και το στερούμε και από το έδαφος που το χρειάζεται για να προφυλάσσεται από τη διάβρωση. Οπότε θα μου πείτε τότε ελεύθερα μπορούμε να κόβουμε το υπέργειο τμήμα. Αν κόβουμε όμως το υπέργειο τμήμα, αφαιρούμε το μέρος που είναι οι σπόροι. Τα φυτά της ρίγανης έχουν ζωή περίπου δέκα χρόνων. Στο διάστημα αυτό βγάζουν σπόρο και διαδίδονται διαρκώς. Αν τυχόν έρχεται κάποιος και το παίρνει όλο στερεί τη φύση από το σπόρο της ρίγανης. Οπότε σε 10-20 χρόνια με υπερσυλλογή θα εξαφανισθεί ως αυτοφυές. Αν παίρνει ο συλλογέας και τις ρίζες κάνει διπλό κακό. Γι’ αυτό οι συλλογείς πρέπει να έχουν ειδική άδεια και να χορηγείται μόνον σε ορισμένα άτομα για να μη γίνεται υπερσυλλογή. Η ρίγανη είναι πολύ ωφέλιμη, όχι μόνο για τις αντιοξειδωτικές ιδιότητες, αλλά και για το στομάχι, Όποιο φυτό καλλιεργείται γλιτώνουν τα άγρια και αυτοφυή του είδους αυτού από την υπερσυλλογή. Όλα τα φυτά που καλλιεργούνται, ιδιαίτερα όταν καλλιεργούνται βιολογικά, κρατάνε όλες τις ιδιότητές τους και μάλιστα τα αυτοφυή του βουνού δεν είναι πάντα και τα καλύτερα τουλάχιστον για ορισμένα είδη. Αυτό δεν είναι μόνο δική μου γνώμη. Έχω ψάξει και στη βιβλιογραφία, π.χ. οι καλύτερες ρίγανες με το μεγαλύτερο ποσοστό αιθέριου ελαίου είναι δίπλα στη θάλασσα. Κι επειδή όλες οι καλές ιδιότητες οφείλονται στο αιθέριο έλαιο, άρα θα είναι και καλύτερες. Θα έχουν όλες αυτές τις καλές ιδιότητες του αρώματος και της γεύσης που μας δίνουν στο φαγητό.

ΠτΘ: Κι όσον αφορά τα τσάγια;

Θ.Κ.: Τσάγια μπορούν να γίνουν όλα τα αρωματικά φυτά. Τσάι μπορεί να γίνει κι ο βασιλικός, μπορεί να γίνει ο δυόσμος, η μέντα. Δεν είναι μόνο αυτό καθεαυτό το τσάι του βουνού. Όταν λέμε τσάι του βουνού, ο κάθε τόπος έχει το δικό του. Τα πραγματικά τσάγια του βουνού ανήκουν στο γένος Σιδερίτης. Στην Ελλάδα υπάρχουν τουλάχιστον 10 είδη. Τα πιο γνωστά είναι του Παρνασσού, που καλλιεργείται ήδη και εξάγεται, λέγεται Sideritis Raeseri, είναι της Κρήτης που λέγεται Sideritis Syriaka. Του Ολύμπου που λέγεται Sideritis Scardika, του Αγίου Όρους λέγεται Sideritis Athoa, της Ευβοίας λέγεται Sideritis Eboea. Το δικό σας εδώ μπορεί να είναι Sideritis Athoa. Γιατί έχει βρεθεί το ίδιο είδος μέχρι και στην οροσειρά της Πίνδου.

ΠτΘ: Και το μαύρο τσάι που πωλείται στο εμπόριο;

Θ.Κ.: Είναι ένα φυτό της Άπω Ανατολής, της Κίνας, είναι εισαγόμενο, έχει κι αυτό τις καλές του ιδιότητες. Βέβαια αυτό έχει και καφεΐνη, που δεν το ξέρει ο κόσμος, γι’ αυτό φέρνει αϋπνία. Αυτό, η πρόκληση της αϋπνίας ήταν και η αιτία της πρώτης του χρήσης. Οπότε το τσάι λόγω της καφεΐνης δεν ωφελεί και τόσο πολύ.

ΠτΘ: Είστε συγγραφέας βιβλίου με θέμα τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά.Πώς προέκυψε αυτό;

Θ.Κ.: Έγινα προϊστάμενος πριν από 3 χρόνια και κάτι του τμήματος Αρωματικών και Φαρμακευτικών φυτών του Κέντρου Γεωργικής Έρευνας Θεσσαλονίκης που ο πολύς κόσμος το ξέρει ως ΕΘΙΑΓΕ. Πολλοί παραγωγοί μου ζητούσαν οδηγίες είτε τηλεφωνικά είτε με επισκέψεις, οι οποίες μου “έτρωγαν” και πολύ από το χρόνο μου για την έρευνα, Απαντούσα προφορικά, αλλά δεν καλύπτονταν, ήθελαν και γραπτά. Οπότε εγώ για κάθε φυτό ετοίμαζα σημειώσεις και τους τις έδινα. Παράλληλα είχα και καλλιέργειες. Μου αρέσουν πολύ όλα τα φυτά. Τα έβγαζα φωτογραφίες και τα περνούσα στον υπολογιστή. Έφτασα να έχω φωτογραφίες για περισσότερα από 200 φυτά σε διάφορα στάδια της ανάπτυξής τους δηλ. σε αριθμό φωτογραφιών άνω των 2000 ή των 3000 Οπότε ήδη είχα το υλικό. Μου τα ζητούσαν αυτά μέχρι και από την Αμερική. Το βιβλίο ήδη έχει φτάσει μέχρι και την Αμερική. Το πήραν εκεί γεωπόνοι φυτωριούχοι. Έχει πολύ δουλειά, αλλά γράφτηκε σχετικά σύντομα. Με τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά είχα σχέση. Παρακολουθούσα ήδη συνέδρια εδώ και επτά χρόνια και μου άρεσε πολύ η ενασχόληση με αυτά. Αισθανόμουν πάντα καλός γεωπόνος, γιατί γνώριζα εδαφολογία, φυτοπαθολογία, φυσιολογία των φυτών, οπότε έλεγα ότι μπορώ όλα τα φυτά να τα καλλιεργήσω και να αξιολογήσω ως προς τις αγρονομικές ιδιότητές τους. Όπως ένας τσομπάνος γνωρίζει όλα τα πρόβατά του και οι άλλοι απορούν, έτσι κι ο καλός γεωπόνος μπορεί να γνωρίζει τις αγρονομικές τους ιδιότητες και να επιλέγει τα καλύτερα γιατί τα βλέπει με άλλο μάτι. Κι επειδή η ειδικότητά μου είναι βελτιωτής, κοιτάζω ποιο φυτό είναι καλό, ποιο αντέχει στις ασθένειες, ποιο αποδίδει καλύτερα. Όλα αυτά τα εκμεταλλεύτηκα στα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Οπότε όταν ήρθε ένας βιομήχανος που ήθελε να αναπτύξει αυτά τα φυτά και δεν έβρισκε ανταπόκριση σε όσους είχε αποτανθεί, ήρθε ο άνθρωπος και στο τμήμα μας και επέμενε να το αναλάβουμε αυτό το έργο. Σε αυτό το πρόγραμμα καλλιεργήθηκαν γύρω στα 20-25 είδη σε διάφορα μέρη του Ν. Φθιώτιδος και Μαγνησίας. Καλλιεργήθηκαν με τις δικές μου οδηγίες οπότε τα είδα από το πώς αναπτύσσονται και όλα τα σχετικά. Έκανα και λάθη άλλα που έπρεπε να τα βάλω αραιά τα έβαλα πολύ πυκνά, κι ανάποδα, γιατί εκμεταλλεύτηκα βέβαια την υπάρχουσα βιβλιογραφία, δεν ξεκινάς από το μηδέν αλλά πάντα προσπαθείς να βρεις κάποιες συμβουλές από βιβλία. Μερικές φορές εκείνα δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα είτε επειδή ήταν για άλλες περιοχές, είτε επειδή αφορούσε διαφορετικές ποικιλίες. Αυτά τα λάθη όμως μου έγιναν πολύτιμος σύμβουλος στο τέλος. Συγχρόνως έβγαζα και φωτογραφίες σ’ όλα τα στάδια και μ’ όλες αυτές τις φωτογραφίες είναι εμπλουτισμένο το βιβλίο. Βέβαια μόνο με την πείρα δεν μπορείς να γράψεις βιβλίο. Πρέπει να εκμεταλλευτείς και τη βιβλιογραφία. Για παράδειγμα εγώ ποτέ δε χρησιμοποίησα το τσάι για να αισθανθώ τις καλές ιδιότητες. Αυτές πρέπει να τις πάρεις συνήθως από τη βιβλιογραφία κι εγώ από τη βιβλιογραφία πήρα υπόψη μόνο τις δημοσιευμένες εργασίες, τα λεγόμενα papers, επιστημονικά περιοδικά, εκείνα δηλαδή που κρίνονται πριν δημοσιευθούν.

ΠτΘ: Αυτό το βιβλίο σε ποιους απευθύνεται;

Θ.Κ.: Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για όλους όσους θέλουν να μάθουν για τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, αλλά αν έχεις και γνώσεις χημείας, φυσιολογίας ή είσαι γεωργός και ξέρεις από φυτοφάρμακα, από καλλιέργεια, δηλαδή να έχεις κάποιες γνώσεις είτε πρακτικές είτε θεωρητικές της γεωργίας, θα το διαβάσεις καλύτερα. Το βιβλίο όταν πρωτοπαρουσιάστηκε στην Agrotica το αγόραζαν και οι νοικοκυρές, το αγόραζαν και αυτοί που πουλάνε βότανα, αλλά καλύτερα το εκμεταλλεύονται οι φοιτητές της γεωπονικής, οι γεωπόνοι και οι παραγωγοί οι οποίοι ξέρουν λίγα παραπάνω από το μέσο αγρότη. Γιατί έχει και τα επιστημονικά τους ονόματα μέσα και πρόκειται να δοθεί ως βοήθημα στα ΤΕΙ του Ηρακλείου, στα ΤΕΙ της Φλώρινας. Θέλω να πιστεύω ότι θα δοθεί και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Στο Δημοκρίτειο αναφέρεται στο πρόγραμμα ότι διδάσκεται αλλά ακόμη εξ όσων ξέρω δεν έχει διδαχθεί ακόμη. Το βιβλίο είναι Εκδόσεις Ζήτη και μπορούν να το ζητήσουν στο τηλ. 2310203720, oπότε τους έρχεται με αντικαταβολή μπορούν επίσης να προμηθευτούν και από ορισμένα βιβλιοπωλεία των επαρχιακών πόλεων όταν το ζητήσουν..

ΠτΘ: Και η εδώ παρουσία σας στο Κέντρο «Δήμητρα»;

Θ.Κ.: Ο διευθυντής του ΚΕΓΕ μου ανέθεσε την πρόταση να διδάξω την καλλιέργεια 16 αρωματικών φυτών. Αυτά ενδιέφεραν περισσότερο το ακροατήριο, αλλά σήμερα μου είπε ότι μπορώ να τους πω και για άλλα φυτά, και τους μιλώ για την καλλιέργεια. Κυρίως με ρωτάνε τις χρήσεις. Εγώ τους λέω, δεν είμαι γιατρός, ούτε είμαι βοτανολόγος ειδικός για τις θεραπείες. Αλλά εγώ ξέρω τον τρόπο της καλλιέργειάς τους, τα ενδεχόμενα προβλήματα με τις καλλιέργειες σε φυτοπαθολογικές ασθένειες, την οικολογία τους δηλ. τις απαιτήσεις τους σε κλίμα, έδαφος, νερό. Μερικά φυτά θέλουν σκιά, δε θέλουν το ολοήμερο φως, θέλουν λιγότερο φως, δηλαδή γενικά το πώς θα καλλιεργηθούν τα φυτά και το πού θα καλλιεργηθούν. Και τους λέω και τις ιδιότητες γιατί όταν καλλιεργείς ένα φυτό είναι καλό να ξέρεις ποιο μέρος του χρησιμοποιείται ή ακόμη και πού χρησιμοποιείται. Από άλλα φυτά χρειαζόμαστε τα φύλλα, από άλλα φυτά χρειαζόμαστε τις ρίζες, από άλλα φυτά χρειαζόμαστε τα άνθη, από άλλα φυτά χρειαζόμαστε τον καρπό, δηλαδή κάθε φυτό έχει και διαφορετικό εμπορικό μέρος.

ΠτΘ: Μήπως τελικά όμως όσον αφορά στις ιδιότητες των φυτών σε θέματα αρωματοθεραπείας είναι και θέμα μάρκετινγκ;

Θ.Κ.: Σίγουρα, έχουν μεν τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες, τις αντισηπτικές όπως είπαμε και είναι ενισχυτικά του ανοσοποιητικού συστήματος δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνα τους για ριζική θεραπεία. Με τα καλλυντικά αγοράζουμε απλώς ψυχολογία και ελπίδα. Χωρίς τη διαφήμιση δεν θα είχαν καμιά εμπορική επιτυχία. Έχουν και κάποιες ιδιότητες, π. χ. βελτιώνουν την επιδερμίδα, αλλά όταν έχει κάποιο μικροβιακό πρόβλημα η επιδερμίδα δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Απλούστατα είναι μόνον ενισχυτικά των ίδιων δυνάμεων του οργανισμού μας. Βελτιώνουν, αλλά δεν είναι 100% θεραπευτικά, είναι ενισχυτικά για ορισμένες ιδιότητες που θέλει κάποιος να έχει το δέρμα του π.χ. να είναι απαλό, χωρίς ρυτίδες, κλπ. Επί τη ευκαιρία σας λέω πολλές δερματολογικές αλοιφές γίνονται από το φυτό Καλέντουλα, Το ξέρει πολύς κόσμος ως νεκρολούλουδο. Έχει ένα κίτρινο ωραίο λουλούδι, αλλά το αιθέριο έλαιο παίρνεται τόσο από τα φύλλα, όσο και από το λουλούδι. Άλλο αιθέριο έλαιο βγάζουν τα φύλλα κι άλλο βγάζουν τα άνθη.

ΠτΘ: κ. Κουτσέ σας ευχαριστούμε πολύ.

Α.Κ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.