Συμβουλευτικο προγραμμα για κρατουμενους στις φυλακες Κομοτηνης

Το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ) μέσα από τη Μονάδα Συμβουλευτικής Κρατουμένων Θεσσαλονίκης με αφορμή τη χθεσινή παγκόσμια μέρα κατά των ναρκωτικών παραχώρησε συνέντευξη τύπου. Λίγο πριν εγκαινιάστηκε στις φυλακές Κομοτηνής το συμβουλευτικό πρόγραμμα που υλοποιείται στις φυλακές και αφορά έγκλειστους χρήστες ναρκωτικών ουσιών.

Το 45% των κρατουμένων βρίσκεται σ’ αυτές για το νόμο για τα ναρκωτικά αλλά τα ποσοστά των κρατουμένων που έχουν σχέση με τα ναρκωτικά φτάνουν έως και το 90%.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που μπαίνουν «καθαροί» στη φυλακή και λόγω των συνθηκών γίνονται χρήστες.

Η δομή του λεγόμενου σωφρονιστικού συστήματος οδηγεί στο να χαρακτηρίζεται «τιμωρητικό» από τους ανθρώπους που γνωρίζουν από φυλακή.

Ο αρχιφύλακας στις φυλακές Κομοτηνής Αντώνης Παπαδόπουλος μεταφέροντας την εμπειρία του από τους κρατούμενους χρήστες είπε ότι κάθε μέρα τα πράγματα γίνονται χειρότερα. Μετέφερε την επιθυμία του να συνεχιστεί το πρόγραμμα και να εφαρμόζεται σε καθημερινή βάση αντί για δυο φορές την εβδομάδα που είναι σήμερα «για να μπορέσουν όσοι τα καταφέρουν να απεξαρτηθούν, να επανενταχθούν και να επανέλθουν υγιείς στην κοινωνία». Το πρόγραμμα υλοποιείται εδώ και λίγο καιρό και τους πρώτους οχτώ μήνες συμμετείχαν 51 άτομα εκ των οποίων οι δύο έχουν αποφυλακιστεί κι ο ένας βρίσκεται σε θεραπευτική μονάδα του ΚΕΘΕΑ. «Η επιθυμία μας είναι να συνεχιστεί το πρόγραμμα» τόνισε και ζήτησε να γίνουν επιμορφωτικά σεμινάρια και στους σωφρονιστικούς υπαλλήλους, λέγοντας «δεν έχουμε τα εφόδια ούτε τις γνώσεις για να συμπεριφερθούμε όπως πρέπει σ’ αυτά τα άτομα».

Ο Χρήστος Βέττας, υπεύθυνος Μονάδας Συμβουλευτικής Κρατουμένων Θεσσαλονίκης εξήγησε ότι το πιλοτικό πρόγραμμα που γίνεται στις φυλακές Κομοτηνής έχει αξιολογηθεί πολύ καλά μέχρι στιγμής. Οι δράσεις του ΚΕΘΕΑ υλοποιούνται εκτός από τις φυλακές Κομοτηνής στις φυλακές Διαβατών, σε καθημερινή βάση, όπου κρατούνται άντρες, γυναίκες και έφηβοι, όπως και αλλοδαποί, αλβανοί γι’ αυτό και η δράση εφαρμόζεται και στην αλβανική γλώσσα. Εφαρμόζεται επίσης στις αγροτικές φυλακές Κασσάνδρας και στις στρατιωτικές φυλακές Θεσσαλονίκης. Ο κ. Βέττας πρόσθεσε ότι μέσα σε μια εξαετία έχουν απευθυνθεί στις μονάδες τους περισσότερα από 1.000 άτομα. «Από αυτούς αρκετές δεκάδες έχουν μπει σε θεραπευτικά προγράμματα είτε στη θεραπευτική κοινότητα ΙΘΑΚΗ είτε σ’ ένα ανοιχτό πρόγραμμα αποφυλακισμένων που λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη.

Ο διευθυντής του ΚΕΘΕΑ στη Βόρεια Ελλάδα Φαίδων Καλοτεράκης ανέφερε ότι δεν υπάρχει θεραπευτική κοινότητα στις ελληνικές φυλακές. Μετέφερε ότι προσδοκία τους είναι να λειτουργήσει θεραπευτικό πρόγραμμα σε 24ωρη βάση και μάλιστα οι χρήστες που θ’ αποφασίσουν τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα να ζουν σε ξεχωριστό χώρο, σε άλλη πτέρυγα. «Είμαστε πίσω από τον ήλιο στο σωφρονιστικό σύστημα» είπε χαρακτηριστικά και ανέφερε το παράδειγμα της Μεγάλης Βρετανίας όπου οι εκεί φυλακισμένοι που συμμετέχουν σε παρόμοια προγράμματα πηγαίνουν το πρωί, σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας, σε σχολεία και αναλαμβάνουν εκστρατεία πρόληψης κατά των ναρκωτικών και το βράδυ επιστρέφουν στη φυλακή.

Ο κ. Βέττας έδειξε στη συνέχεια ένα έντυπο που εκδίδεται σε μηνιαία βάση από το ΚΕΘΕΑ, με τίτλο «Έξοδος κινδύνου» και γράφεται από τους κρατούμενους στις τέσσερις φυλακές που συμμετέχουν στα προγράμματα. «Το 45% των κρατουμένων βρίσκεται εκεί για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών ενώ στην ουσία πάνω από το 70% έχει σχέση με αυτά, αλλά έχει κατηγορηθεί για άλλα αδικήματα».

Η άλλη όψη του προβλήματος έχει να κάνει με το ποιοι κρατούνται στις φυλακές και για ποιο λόγο. Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά ότι στις φυλακές Κομοτηνής υπάρχει άτομο που είναι μέσα για κλοπή, μιας τηλεόρασης, και πάσχει από καρκίνο! Η «υπερβολή» στην απόδοση δικαιοσύνης αποδόθηκε στην κατακραυγή που βγαίνει το τελευταίο διάστημα για το δικαστικό χώρο, που επιλέγει την αυστηρότητα, παρόλο που το πρόβλημα ενός χρήστη μέσα στη φυλακή επιτείνεται.

Το «1145» είναι ένα τηλεφωνικό νούμερο, όπου μπορεί να απευθύνεται ο κάθε ενδιαφερόμενος από τις 9.00 το πρωί μέχρι τις 9.00 το βράδυ, εκτός Σαββατοκύριακου, για να λαμβάνει πληροφόρηση πάνω σε θέματα που σχετίζονται με τις ναρκωτικές ουσίες και τις υπηρεσίες που λειτουργούν στη χώρα, όπως και ψυχολογική υποστήριξη αν αντιμετωπίζει στο περιβάλλον του πρόβλημα χρήσης ουσιών.

Το πρόγραμμα του ΚΕΘΕΑ, όπως εξήγησε ο κ. Βέττας, είναι ένα πρόγραμμα κινητοποίησης κι ευαισθητοποίησης του χρήστη. «Θα πρέπει να καταλάβει ότι το πρόβλημά του δεν είναι η φυλακή. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι όταν βγουν από τη φυλακή θα είναι καλά. Αρκετές φορές μέσα στη φυλακή δεν κάνει κάποιος χρήση για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα και τού δίνεται η ευκαιρία να παρατηρήσει τον εαυτό του, να δει ότι μπορεί να ζήσει «καθαρός». Θέλουμε να καταλάβει ότι στη φυλακή βρέθηκε γιατί έκανε χρήση ναρκωτικών, η φυλακή επομένως ήταν το αποτέλεσμα κι όχι το πρόβλημα. Αυτό γίνεται μέσα από μια σειρά διαδικασιών και θεραπευτικών προσεγγίσεων που εφαρμόζει η μονάδα μας κι έχει σαν στόχο ο χρήστης να συνειδητοποιήσει και ν’ αποδεχτεί το πρόβλημά του. Ν’ αρχίσει να παίρνει αποφάσεις που έχουν κατ’ αρχήν να κάνουν με την καλυτέρευση της ποιότητας της ζωής του στο χώρο της φυλακής.

Η φυλακή παρήγαγε και παράγει μιζέρια και η μιζέρια είναι ένας παράγοντας που ενισχύει την εξάρτηση. Επομένως, ο χρήστης έρχεται πιο κοντά στη χρήση».

• Το πρόγραμμα

Η διαδικασία των προγραμμάτων του ΚΕΘΕΑ έχει σαν στόχο να ζητήσει ο κρατούμενος βοήθεια από συγκεκριμένη θεραπευτική μονάδα και διαρκεί περίπου 1,5 χρόνο. «Η απόφαση είναι ο μισός δρόμος» είπε ο κ. Βέττας για να τονίσει το ρόλο που παίζει η συνειδητοποίηση του προβλήματος από τον ίδιο το χρήστη.

Πρόσθεσε ότι η αποχή του ατόμου από τη χρήση για ένα χρονικό διάστημα είναι προϋπόθεση της θεραπείας κι όχι θεραπεία.

Το πρόγραμμα στις φυλακές χωρίζεται σε πέντε φάσεις. Η πρώτη είναι η φάση της γνωριμίας, η επόμενη αφορά στη συνέπεια του χρήστη απέναντι στους όρους του προγράμματος, συνεχίζεται με το να μιλήσει ο ίδιος για προβλήματα που τον απασχολούν όπως η χρήση και η φυλακή, αρχίζει ακολούθως να τα επεξεργάζεται με στόχο να ενταχθεί σε θεραπευτικό πρόγραμμα, εφόσον ο ίδιος το ζητήσει. Ο κ. Βέττας εξήγησε ότι η νομοθεσία έχει προβλέψει – σε ειδικές διατάξεις στο νόμο περί ναρκωτικών – αν αναγνωρίσει την τοξικομανία, να έχει κάποια ελαφρυντικά. «Ένας άνθρωπος που έχει χαρακτηριστεί τοξικομανής, αφού έχει ολοκληρώσει ένα παρόμοιο πρόγραμμα στο χώρο της φυλακής, μπορεί να ζητήσει τη διακοπή της κράτησής του με αίτησή του και τότε αναστέλλεται η κράτηση και δεν επιστρέφει στη φυλακή».

Η δραματική όψη του σωφρονιστικού συστήματος της χώρας μας έχει να κάνει με το γεγονός ότι μπαίνουν άτομα «καθαρά» και μαθαίνουν τη χρήση μέσα στη φυλακή. Οι φυλακές Κομοτηνής φιλοξενούν 310 άτομα αντί για 96, επομένως το πρόβλημα χώρου δημιουργεί πρόβλημα και στη δημιουργία ενός ειδικού χώρου για την δημιουργία μιας ειδικής μονάδας. Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι είναι 34.

Κρατούμενος με ποινή φυλάκισης 30 ημερών βρίσκεται στο ίδιο κελί με άτομο που έχει διαπράξει φόνο, επομένως δε μπορούμε να μιλάμε για σωφρονισμό. Ο κ. Παπαδόπουλος χαρακτήρισε το σωφρονιστικό σύστημα «τιμωρητικό» και συμφώνησε με τον κ. Βέττα.

Το πρόγραμμα υλοποιείται από επαγγελματίες ψυχικής υγείας, αποφοίτους θεραπευτικών προγραμμάτων και μελετητική ομάδα εργασίας. Συνολικά στις τέσσερις φυλακές δραστηριοποιούνται 130 άτομα και στην Κομοτηνή 22.

Η υπεύθυνη του Συμβουλευτικού Κέντρου Θράκης στην Αλεξανδρούπολη Ντέλια Τσιονγκίδου μετέφερε ότι διοργανώνουν αύριο στην Αλεξανδρούπολη συναυλία με το Σύλλογο Γονέων και Φίλων Δ.Π.Θ. ΚΙΒΩΤΟΣ – Δήμου Αλεξανδρούπολης για την Παγκόσμια Μέρα κατά των Ναρκωτικών. Η συναυλία γίνεται στο Κηποθέατρο της Αλεξανδρούπολης στις 9.00 το βράδυ και εμφανίζονται οι MOJO Electric Blues Band από την Καβάλα, οι Τροβαδούροι του Εθνικού και μουσικοί της Αλεξανδρούπολης.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.