«Αναγκαια η συνεχης συνεργασια δασκαλου – γονεα»

Πολλά ακούστηκαν και λέχθηκαν τον τελευταίο καιρό σχετικά με το ρόλο του σχολείου αλλά και της οικογένειας με αφορμή την υπόθεση που συγκλονίζει το πανελλήνιο και έχει να κάνει με την εξαφάνιση του ενδεκάχρονου Άλεξ στη Βέροια.

Ο ΠτΘ συζητά σήμερα με τον Αλέξανδρο Καζαντζή, Πρόεδρο της Εταιρείας Παιδαγωγικών Επιστημών Κομοτηνής, εκπαιδευτικό –νομικό, πρώην προϊστάμενο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης. Ο κ. Καζαντζής εμμένει στο θέμα της πρόληψης σε θέματα που αφορούν στη βία των παιδιών αλλά και στα θετικά αποτελέσματα που έχει η συνεχής συνεργασία δασκάλου – γονέα.

Ας τον ακούσουμε…

ΠτΘ: κ. Καζαντζή, κατ’ αρχήν πέντε παιδιά φέρονται ως «δράστες» του συγκεκριμένου γεγονότος. Δεύτερον πολύς λόγος έγινε για τη συμπεριφορά των δασκάλων. Ποια είναι η άποψή σας;

Α.Κ.: Δυστυχώς το θέμα με τον Άλεξ όπως προέκυψε δεν είναι μόνο θλιβερό αλλά και συγκλονιστικό γιατί περνά μέσα από όλους τους θεσμούς, είτε αυτοί είναι κοινωνικοί, είτε κρατικοί, είτε παιδευτικοί και έγινε αιτία μέσα σε τόσα γεγονότα να ξεσκεπασθεί ένα πρόβλημα το οποίο μέχρι στιγμής δεν το βλέπαμε κατάματα.

ΠτΘ: Μήπως κ. Καζαντζή επαναπαυόμαστε μέχρι σήμερα με την αιτιολογία ότι τέτοια γεγονότα συμβαίνουν μόνο στις άλλες χώρες και ότι η ελληνική κοινωνία έχει στενούς δεσμούς;

Α.Κ.: Δεν νομίζω. Αυτά συμβαίνουν σε όλο τον κόσμο και συνέβαιναν πάντα. Εκείνο που με συντάραξε είναι ότι ο Άλεξ δεν είναι το μοναδικό εξαφανισμένο παιδί και ότι στο μετρό των Αθηνών ή στο αεροδρόμιο των Αθηνών είναι αναρτημένες πολλές φωτογραφίες παιδιών που αναζητούνται. Εμείς η Εταιρεία Παιδαγωγικών Επιστημών και με δική μου πρωτοβουλία έχει χύσει πολύ μελάνι γι΄ αυτό το θέμα, γιατί ήθελε να δημιουργήσει συνθήκες πρόληψης. Έτσι διοργανώσαμε τρία πανελλήνια παιδαγωγικά συνέδρια, τα δύο με θέμα την οικογένεια και το ένα αποκλειστικά με κύριο θέμα τη βία, την εγκληματικότητα, την επιθετικότητα, την απειθαρχία με γενικό τίτλο «ψυχοκοινωνικά προβλήματα». Αυτά διοργανώθηκαν στο διάστημα 1993 -1999. Αυτά τα τρία συνέδρια δεν ήταν λίγα και μάλιστα βγήκαν χρήσιμα συμπεράσματα τα οποία έγιναν αιτία να αγγίξουν πολλούς από την κοινωνία μας. Τα συμπεράσματα τα εκδώσαμε και μάλιστα είχαν ζήτηση απ’ όλη την Ελλάδα. Θεωρούμε ότι κάναμε ένα βήμα για την πρόληψη τέτοιων ατυχών γεγονότων που συμβαίνουν στην κοινωνία μας.

Είναι ένα κοινωνικό θέμα που αγγίζει τη ζωή μας. Και παλιότερα συνέβαιναν τέτοια γεγονότα αλλά σε χαμηλότερα ποσοστά. Σήμερα όμως τέτοιου είδους γεγονότα αυξήθηκαν και άρχισαν να κυριαρχούν τη ζωή μας. Οι αιτίες του προβλήματος που ξεκινούν από την απειθαρχία και φθάνουν στην επιθετικότητα και προχωρούν στη βία και την εγκληματικότητα είναι πολλές.

ΠτΘ: Απείθαρχα παιδιά κ. Καζαντζή πάντα υπήρχαν…

Α.Κ.: Αυτό θέλω να τονίσω. Απείθαρχα παιδιά υπήρχαν πάντα και μάλιστα θα έλεγα ότι η απειθαρχία είναι συμβατή. Και η επιθετικότητα μέχρι ενός σημείου είναι αποδεκτή γιατί δημιουργεί στο παιδί μία αίσθηση αντίδρασης για να ξεπερνά τα προβλήματα του εσωτερικού κόσμου. Από εκεί και πέρα όμως όταν περνάμε τα όρια τα επιτρεπτά και φθάνουμε στην εγκληματικότητα το πρόβλημα είναι βαρύ.

ΠτΘ: Ποιες κατά την άποψή σας οι αιτίες που οδηγούν σε αυτή;

Α.Κ.: Τα συμπεράσματα του συνεδρίου με τίτλο «Ψυχοκοινωνικά προβλήματα» αφορούν στους παράγοντες που προσδιορίζουν τέτοιου είδους συμπεριφορές. Ένας σημαντικός λοιπόν παράγοντας είναι το σχολείο και το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα στο οποίο ο εκπαιδευτικός έχει ελλιπή παιδαγωγική κατάρτιση.

ΠτΘ: Σήμερα ο εκπαιδευτικός σπουδάζει τέσσερα χρόνια και έχει ελλιπή παιδαγωγική κατάρτιση. Γιατί να συμβαίνει αυτό;

Α.Κ.: Τα σύγχρονα προγράμματα των παιδαγωγικών τμημάτων τα οποία καταρτίζουν κάποιοι δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες. Επίσης λόγω της μακράς αδιοριστίας των εκπαιδευτικών που απέχουν από το αντικείμενο υπάρχει μία ελλιπής κατάρτιση η οποία παρουσιάζει αδυναμία χειρισμού τέτοιων θεμάτων: ο τρόπος που διοικείται το σχολείο, ο τρόπος που επικοινωνεί με τους μαθητές, την οικογένεια και γενικότερα το εξωσχολικό περιβάλλον, η ύλη κάποιων μαθημάτων που έχουν μέσα και θέματα βίας, η υποβοήθηση των μαθητών που δημιουργούν κοινωνικά προβλήματα, η αδυναμία εξάλειψης επιθετικών φαινομένων. Το σχολείο εξάλλου αντί να υπηρετεί την κοινωνία και να γίνεται ρυθμιστής της γίνεται υπηρέτης της εξουσίας είτε οικονομικής είτε πολιτικής.

ΠτΘ: Αναφερθήκατε στην αξιολόγηση των μαθητών. Στην περίπτωση του Άλεξ επειδή ήταν καλός μαθητής δημιουργήθηκαν κάποια προβλήματα. Αυτά τα προβλήματα δεν μπορεί να προληφθούν;

Α.Κ.: Μεταξύ αυτών που ακούστηκαν αυτές τις ημέρες άκουσα ότι κάποιοι μαθητές κακοφέρονται σε συμμαθητές τους γιατί δεν τους αρέσει η φάτσα τους. Κάποιοι λένε ότι μέσα σε αυτά τα παιδιά κυριαρχεί η ζήλια και ο φθόνος, που εκδηλώνεται με τέτοιες αντιδράσεις. Αυτά όμως συμβαίνουν εκτός σχολείου οπότε ο δάσκαλος δεν μπορεί να είναι παντού παρών.

ΠτΘ: Στη συγκεκριμένη περίπτωση η ίδια η μητέρα του παιδιού κατήγγειλε το γεγονός στους δασκάλους. Δεν έπρεπε να ληφθεί κάποια μέριμνα;

Α.Κ.: Στο βαθμό που του επιτρέπεται και του δασκάλου. Γιατί ας μη ξεχνάμε ότι οι δάσκαλοι έχουν δει και φαινόμενα αρνητικά. Παρατηρείς ένα μαθητή για απείθαρχη στάση και ο γονέας έρχεται στο σχολείο με το δικηγόρο. Μπορεί αυτό να είναι παρατραβηγμένο αλλά συμβαίνει. Εκείνο όμως που πρέπει να τονίσω είναι ότι μέσα στο σχολείο πρέπει να κυριαρχήσει η στοργή και η αγάπη για το μαθητή. Η ομαδικότητα πρέπει να αναπτυχθεί σε υπερβολικό βαθμό γιατί οι μαθητές είναι μία κοινωνική ομάδα, που αργότερα θα αποτελέσει την ενήλικη κοινωνία. Από μικρά, τα παιδιά που τα πλάθουμε, πρέπει να τους περάσουμε τα μηνύματα της συνεργασίας, της ομαδικής λειτουργίας, της ανθρώπινης κοινωνίας, στοιχεία ανθρωπισμού και συνύπαρξης σε ένα περιβάλλον. Εάν σε μεγάλο βαθμό αυτά καλλιεργηθούν θα δημιουργηθεί η ομάδα της αυριανής κοινωνίας. Θέλουμε να έχουμε μία υγιή ψυχικά κοινωνία. Γι’ αυτό απαιτούνται μέτρα πρόληψης.

ΠτΘ: Δεν υπαινισσόμεθα ότι φταίνε οι δάσκαλοι, αλλά οι εξαιρέσεις πάντα υπάρχουν. Και βέβαια όπως σωστά θέσατε είναι και θέμα παιδαγωγικού συστήματος…

Α.Κ.: Στην Ευρώπη το δάσκαλο τον ονομάζουν παιδαγωγό και τον έχουν τοποθετήσει ψηλά, γιατί στο δάσκαλο στηρίζεται η ανάπτυξη του παιδιού και βέβαια η αυριανή κοινωνία. Οι γονείς όμως δεν έχουν αντιληφθεί αυτή τη σημαντική ιδιότητα του σχολείου και το παραβλέπουν.

ΠτΘ: Κατά κόρον τις τελευταίες ημέρες ειπώθηκε η ανάγκη παρουσίας ψυχολόγου στα σχολεία. Ποια είναι η άποψή σας;

Α.Κ.: Δεν συμφωνώ ότι στα σχολεία πρέπει να υπάρχουν ψυχολόγοι. Είναι τα σχολεία φρενοκομεία για να είναι απαραίτητη η παρουσία τους;

ΠτΘ: Οι ψυχολόγοι δεν είναι απαραίτητοι μόνο για εκεί. Υπάρχουν άτομα που χρήζουν ανάγκης ψυχολόγου για να στηριχτούν…

Α.Κ.: Τα θέματα που αφορούν στη σχολική ζωή μπορούν να αντιμετωπισθούν απο τους παιδαγωγούς ψυχολόγους, οι οποίοι έχουν διδαχτεί ψυχολογία. Επομένως ο ψυχολόγος μπορεί να φορέσει κάποιες ταμπέλες στα παιδιά και να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα. Στα 10000 σχολεία που έχουμε στη χώρα πού θα βρεθούν τόσοι ψυχολόγοι για να λειτουργήσουν σωστά. Είναι όλοι καταρτισμένοι για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν προβλήματα; Φοβάμαι ότι θα φύγουμε από το ένα και θα πάμε στο άλλο μέτρο. Προσωπικά δεν επικροτώ την παρουσία του ψυχολόγου στα σχολεία. Είμαι υπέρ της ύπαρξης συμβουλευτικών κέντρων σε δήμους. Μου δίνετε την ευκαιρία να μιλήσω για κάτι που έζησα προσωπικά. Την ίδρυση σχολών γονέων, όπως τις λειτουργήσαμε μέσα από την Εταιρεία Παιδαγωγικών Επιστημών σε πανθρακικό επίπεδο και απήλαυσα πραγματικά τα καλά σχόλια των συμμετεχόντων για την αντιμετώπιση πολλών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η οικογένεια. Θεωρώ σωστή τη λειτουργία των σχολών γονέων για να θεραπευτούν πολλά προβλήματα. Λειτουργούν κάποιες με προγράμματα ευρωπαϊκά οι οποίες όμως σταματούν τη λειτουργία τους μόλις σταματήσει η οικονομική ενίσχυση. Άλλο όμως είναι να τη νοιώθεις τη λειτουργία της και να προσφέρεις στην οικογένεια. Πρότασή μου λοιπόν είναι οι σχολές γονέων και η δημιουργία συμβουλευτικών κέντρων στα οποία θα μπορούσε να απευθύνεται η οικογένεια που αντιμετωπίζει προβλήματα. Πέρα απ’ αυτό και οι δάσκαλοι θα πρέπει να ενημερώνονται μέσω σεμιναρίων για τα σύγχρονες μεθόδους αντιμετώπισης των προβλημάτων.

ΠτΘ: Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο ρόλος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης;

Α.Κ.: Σύμφωνα με τον καθηγητή Πιπερόπουλο 4000 σκηνές βίας περνούν το χρόνο μέσα από την τηλεόραση. Είναι ένας μεγάλος αριθμός. Οι μαθητές πρέπει να μάθουν μέσα από το σχολείο ότι υπάρχουν και όρια στη χρήση της. Κάποτε χαρακτήρισα την τηλεόραση σαν την πιο πετυχημένη δασκάλα. Το πρόβλημα είναι ποιος θα κλείσει το κουμπί την ώρα της διδασκαλίας της βίας. Είμαστε όλοι υποχρεωτικά πελάτες κακών εμπόρων που όχι μόνο δεν πείθονται για τη ζημιά που κάνουν αλλά αντιτίθενται και στην όποια προσπάθεια περιορισμού, διότι έχει επικρατήσει όλα να τα ακούν, τα παιδιά όλα να τα μαθαίνουν, έχουμε ελευθερία, δημοκρατία. Αλλά δεν είναι μόνο η τηλεόραση. Ο ημερήσιος τύπος ανεξέλεγκτα διοχετεύει ό,τι πουλάει από το γυμνό μέχρι τη βία. Δίπλα σε κάθε σχολείο και ένα μπαράκι. Βέβαια η ψυχαγωγία είναι απαραίτητη όταν όμως αυτή ξεφεύγει από τα όρια του εφικτού ποιος θα επέμβει; Υπάρχει η σοφή ρήση που λέει «όπου ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μία φυλακή». Σήμερα όμως οι φυλακές είναι μέσα σε κατοικημένες περιοχές με όλες τις άσχημες επήρειες τόσο στους μικρούς όσο και στους ενήλικες.

ΠτΘ: Πολλά επίσης ακούστηκαν και για το ρόλο της οικογένειας…

Α.Κ.: Ο ρόλος της οικογένειας είναι μεγάλος, ίσως και μεγαλύτερος από το ρόλο του σχολείου γιατί είναι το κύτταρο από το οποίο πηγάζουν τα πάντα εξ αρχής, και συνεχόμενα. Το παιδί είναι ένα δημιούργημα που κουβαλά όλες τις κληρονομικές καταβολές και εμείς μπορούμε να επιδράσουμε και να του δώσουμε επίκτητες επήρειες ώστε να το καλλιεργήσουμε. Αυτό προσπαθεί το σχολείο. Σήμερα στην κοινωνία μας διαπιστώνεται και ένα έλλειμμα παιδείας, και δεν εννοώ τα γράμματα. Γραμματισμένοι υπάρχουν πολλοί, παιδευμένοι λίγοι. Αυτό το έλλειμμα παιδείας έχει και όλες αυτές τις παραφυάδες και είναι θέμα πολιτικό. Πρέπει να υπάρξουν ερεθίσματα για να καλυφθεί το έλλειμμα παιδείας.

Για να επιστρέψω στο θέμα της οικογένειας θα σας πω ότι αυτή περνά τη μεγαλύτερη κρίση όλων των εποχών. Κάποιοι λένε ότι σήμερα κυριαρχεί η εικόνα της διαλυμένης οικογένειας κάτι που εγώ δεν δέχομαι. Υποστηρίζουν ότι με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει δεν έχει το χρόνο και τις ευκαιρίες να αγκαλιάσει το παιδί, ώστε να σταθεί μέσα στην κοινωνία. Θα χρησιμοποιήσω ένα παράδειγμα. Καλεί το σχολείο τους γονείς για κάποιο λόγο. Σε μία τάξη τριάντα παιδιών που σημαίνει εξήντα γονείς πηγαίνουν πέντε. Οι υπόλοιποι σημαίνει ότι έχουν λυμένα τα προβλήματα; Πιστεύω ότι είναι αδιαφορία και έλλειψη ενδιαφέροντος. Κάπου δηλαδή η οικογένεια αν μπορούσε να δείξει ενδιαφέρον για τα παιδιά της σε συνεργασία με το σχολείο θα μπορούσαν να λυθούν πολλά προβλήματα.

ΠτΘ: Και η συνεργασία αυτή πώς θα επιτευχθεί καλώντας ο δάσκαλος τους γονείς για να τους ενημερώνει για το παιδί;

Α.Κ.: Η συνεργασία πρέπει να είναι συνεχής και σε καθημερινή βάση. Το να κουβεντιάσει ένας γονέας με το δάσκαλο, δεν είναι κακό και ο δάσκαλος δεν θα αρνηθεί. Ούτε όταν ο δάσκαλος καλέσει ένα γονέα να πάει σχολείο, αυτός να το αρνηθεί. Η συνεχής συνεργασία θα φέρει θετικά αποτελέσματα.

ΠτΘ: κ. Καζαντζή σας ευχαριστούμε πολύ.

Α.Κ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.