Η συνθεση ειναι μια λαοθαλασσα»

Ο Δημήτρης Σβυντρίδης από τη δημοτικό ξεκίνησε να ασχολείται με τη μουσική και συγκεκριμένα στη Φιλαρμονική παίζοντας σαξόφωνο, κλαρίνο. Ακολούθησαν σπουδές κλασικής κιθάρας δίπλα στον καταξιωμένο καθηγητή κ. Κοτσιώλη, τις οποίες και ολοκλήρωσε στην Αθήνα. Ξεκίνησε να γράφει κάποια κομμάτια για κιθάρα, συνθέτοντας όπως λέει ο ίδιος δικές του ιδέες. Κάποια στιγμή παίρνει την απόφαση να δοκιμάσει κάτι περισσότερο σοβαρό και αφού είχε ολοκληρώσει ένα θεωρητικό κύκλο αποφάσισε να πάρει και το δίπλωμα στη σύνθεση. Εκπληρώνει το όνειρό του δίπλα στο Θόδωρο Αντωνίου, καταξιωμένο μουσικό στο εξωτερικό και στην Ελλάδα.

Τον προηγούμενο μήνα ο Δημήτρης Σβυντρίδης απέσπασε το δεύτερο βραβείο σε πανελλήνιο διαγωνισμό σύνθεσης που διοργάνωσε η Χορωδία Ορχήστρας Νέων. Με αφορμή αυτό το βραβείο μιλά σήμερα στον ΠτΘ για την πορεία του στη σύνθεση, για το ρόλο των δασκάλων, για τη μουσική παιδεία στην Ελλάδα και αποκαλύπτει το όνειρό του. Μεταπτυχιακό στη σύνθεση στη Βιέννη.

Δημήτρης Σβυντρίδης όμως…

ΠτΘ: Τι σημαίνει για σας η συγκεκριμένη βράβευση;

Δ.Σ.: Θα έλεγα ότι οι κόποι τόσων χρόνων έχουν βρει ανταπόκριση και έχουν μπει σε ένα δρόμο. Αυτό που κάνω αρέσει και σε άλλους. Όταν μιλάμε για διαγωνισμό θεωρούμε εύλογη την παρουσία επιτροπής που σημαίνει ότι υπάρχουν κάποια κριτήρια για να πάρεις βραβείο. Άρα αυτό που κάνω έχει φτάσει σε ένα καλό σημείο. Βέβαια το βραβείο μού δημιουργεί τη διάθεση να συνεχίσω, γιατί η μουσική και γενικά το γράψιμο είναι μια λαοθάλασσα, όπου ανακαλύπτεις συνέχεια καινούργια στοιχεία.

ΠτΘ: Πώς συνθέσατε το συγκεκριμένο έργο;

Δ.Σ.: Το συγκεκριμένο είναι κουαρτέτο εγχόρδων «andande cantambile» είναι γραμμένο για δύο βιολιά, βιόλα και τσέλο. Η διάρκεια του έργου είναι 17 λεπτά περίπου. Το έργο το έγραψα πριν αρκετά χρόνια. Το είχα ξεκινήσει για να ανταποκριθώ στις υποχρεώσεις της σύνθεσης. Αφού ολοκληρώθηκε τόλμησα, και στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω τον Ηλία Ιωαννάκη ο οποίος με βοήθησε να έρθω σε επαφή με άτομα στη Φιλιππούπολη, και μπόρεσα να ηχογραφήσω αυτό το έργο. Έτσι ξεκίνησε αυτή η προσπάθεια. Και μάλιστα σε όλα τα όργανα παίζουν γυναίκες.

ΠτΘ: Θα μπορούσαμε να δώσουμε κάποιον ορισμό όσον αφορά στη σύνθεση;

Δ.Σ.: Σύνθεση απλά σημαίνει ότι γράφεις μουσική. Αυτό όμως έχει πολλές πτυχές. Όταν μιλάμε για σπουδές σύνθεσης και για δίπλωμα σύνθεσης σημαίνει ότι σαν συνθέτης έχεις οργανωθεί και έχεις περάσει όλα τα στάδια, κλασική μουσική, σύγχρονη μουσική, μουσική για όλα τα όργανα της ορχήστρας, για σύνολα, για κονσέρτο. Έχεις δηλαδή ειδικευτεί σε κάθε ρόλο του οργάνου και των ιδιαιτεροτήτων του. Μάλιστα με τον κ. Αντωνίου, δίπλα στον οποίο μαθήτευσα, οι ιδιαιτερότητες ήταν δυσκολότερες. Έπρεπε να ανταποκριθούμε στα όργανα όπως ανταποκρίνονται στην εποχή μας. Δηλαδή δεν έπρεπε να γράψουμε τη μουσική του Μπετόβεν, του Μότσαρτ αλλά να φθάσουμε ψηλότερα απ’ αυτούς, γιατί θα ήταν κάτι κοινό να γράψεις ένα έργο που έχει γράψει ο Μότσαρτ, που βέβαια το έχει κάνει και καλύτερα, και δυσκολότερα θα το ανταγωνισθείς. Έτσι η πορεία μας οδηγήθηκε στο να βρούμε καινούργιους ήχους και καινούργια πράγματα στη μουσική.

ΠτΘ: Πόσο μακρύς είναι ο δρόμος για τη σύνθεση;

Δ.Σ.: «Μακρύς» και δύσκολος. «Μακρύς» γιατί πάντοτε εξαρτάται με ποιο δάσκαλο θα κάνεις τις σπουδές. Γιατί είναι γνωστό ότι κάποιοι τίτλοι αγοράζονται και παίρνονται εύκολα και κάποιοι τίτλοι με καταξιωμένους δασκάλους μουσικής απαιτούν υπεύθυνη και σοβαρή δουλειά. Είναι πολύ σημαντικό να γίνει αυτός ο διαχωρισμός. Ο κόσμος ακούει κάτι γενικά και βέβαια δεν γνωρίζει τι κρύβεται από πίσω.

ΠτΘ: Οι συνθέσεις αφορούν σε κάποιο συγκεκριμένο όργανο;

Δ.Σ.: Βασικά το πρώτο ερέθισμα ήταν η κιθάρα. Σήμερα δεν γράφω τόσο γι’ αυτήν αλλά για διάφορα σύνολα, για ορχήστρα, για φωνή, για πιάνο. Γράφω ανάλογα με τα ερεθίσματα που παίρνω. Πολλές φορές μιλώ με συναδέλφους μου και παίρνω ερεθίσματα. Για παράδειγμα με ένα φίλο μου τσελίστα θα ήθελα να γράψω κάτι για τσέλο και πιάνο. Εκεί αρχίζω και σκέφτομαι και δημιουργώ ένα έργο, για το οποίο μπορεί να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις να παιχτεί. Αντιπροσωπευτικά θα μπορούσα να πω ότι με εμπνέει πολύ η φύση, η θάλασσα, αλλά και οι βαθμίδες της καθημερινής ζωής μας, αν νοιώθω καλά, ή άσχημα, και γενικότερα τα συναισθήματά μου.

ΠτΘ: Θα συνθέτατε σύγχρονη ελληνική μουσική;

Δ.Σ.: Βέβαια. Έχω ήδη γράψει.

ΠτΘ: Πόσο εύκολο είναι να εκφράζει κάποιος τον εσωτερικό του κόσμο;

Δ.Σ.: Ο καθένας έχει ένα τρόπο να εκφράζει τα συναισθήματά του. Εγώ τα εξωτερικεύω γράφοντας μουσική και μέσα απ’ αυτήν μιλώ σε κάποιον άλλο. Αυτό βέβαια δεν το καταλαβαίνουν πολλοί.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι το να συνθέτεις είναι ταλέντο;

Δ.Σ.: Είναι και ταλέντο αλλά και η δουλειά. Αν έχεις ταλέντο και δουλέψεις θα εξελιχθείς.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι οι Έλληνες έχουμε παιδεία κλασικής μουσικής;

Δ.Σ.: Τα τελευταία χρόνια και συγκεκριμένα την τελευταία δεκαετία η μουσική έχει ανθίσει και στη χώρα μας. Ο κόσμος ασχολείται γενικότερα με τη μουσική και τα μουσικά γυμνάσια είναι μία αφετηρία για να μπει το παιδί ευκολότερα στη μουσική. Από εκεί και πέρα εξαρτάται τι θέλει το παιδί. Τα σχολεία δίνουν πλέον το ερέθισμα και από εκεί και πέρα το πώς θα το εκμεταλλευτεί θα προχωρήσει ο μαθητής. Έχω δει περιπτώσεις παιδιών από το μουσικό γυμνάσιο να προχωράνε καλά, σε ρυθμούς που θα μπορούσε να προχωρήσει ένας μαθητής του ωδείου. Βέβαια έχω δει και το αντίθετο. Το μουσικό γυμνάσιο δίνει πολλά ερεθίσματα. Στηρίζει την παραδοσιακή μουσική, υπάρχει το πιάνο, η χορωδία.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι τα μουσικά σχολεία μπορούν να ανεβάσουν γενικότερα την μουσική παιδεία της χώρας μας;

Δ.Σ: Πιστεύω ότι τα μουσικά σχολεία μπορούν να δώσουν πολλά, αν και κάποιοι έχουν αντίθετη άποψη. Ο ρόλος τους είναι το παιδί να γνωρίσει τη μουσική. Μπορεί να ασχοληθεί με διάφορα όργανα, με την παραδοσιακή μουσική, την οποία τα μουσικά σχολεία στήριξαν και την ξανάφεραν στο προσκήνιο, με την χορωδία. Από εκεί και πέρα τελειώνοντας το σχολείο το παιδί έχει πάρει γενικές κατευθύνσεις και γνώσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει γίνει σολίστας σε ένα όργανο, ή θα πάρει ένα πτυχίο θεωρητικό, που μπορεί να συμβεί και αυτό. Ο ρόλος όμως των μουσικών σχολείων είναι ευρύς, γιατί παίρνει το παιδί ερεθίσματα και μπορεί να κάνει τις επιλογές του.

ΠτΘ: Αναφερθήκατε στο δάσκαλό σας στη σύνθεση τον κ. Αντωνίου. Πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος του δασκάλου σε αυτή;

Δ.Σ.: Παίζει το σημαντικότερο ρόλο. Αυτός θα σε οδηγήσει και θα σε προβληματίσει. Ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του το άτομο θα προχωρήσει και θα φτάσει κάπου, ή θα βγει τη μουσική. Υπάρχουν δάσκαλοι όπως ο Χίντεμιθ ο οποίος απαιτούσε από τους μαθητές του να γράφουν όπως εκείνος. Ο κ. Αντωνίου μας άφηνε ελεύθερους. Με αυτό τον τρόπο ο καθένας μας εξωτερίκευε τον εσωτερικό του κόσμο.

ΠτΘ: Η κλασική μουσική εξελίσσεται;

Δ.Σ.: Βέβαια. Χρειάζεται καθημερινή ενημέρωση, αναζήτηση και άκουσμα ειδικότερα όπως και συλλογή πληροφοριών.

ΠτΘ: Είπατε ότι η μουσική εξελίσσεται. Πώς εσείς παρακολουθείτε την εξέλιξή της;

Δ.Σ.: Είναι αναγκαίο να συμμετέχεις σε σεμινάρια ή ταξιδεύοντας. Συγκεκριμένα πέρυσι ταξίδεψα στη Βιέννη. Ένοιωσα πολύ διαφορετικά όταν έφθασα σε αυτή την πόλη των μουσικών, ήρθα σε επαφή με καθηγητές, άκουσαν κάποια μουσική μου. Το επόμενο βήμα είναι να ξεκινήσω κάποια μαθήματα. Ήταν ένα καλό ερέθισμα να επισκεφθώ την πόλη και να γνωρίσω από κοντά τι συμβαίνει μουσικά, γιατί πλέον στη Βιέννη η μουσική έχει αγγίξει τον 21ο αιώνα και η μουσική είναι πολύ προχωρημένη σ’ αυτά που απαιτεί ο αιώνας μας.

ΠτΘ: Τι εννοείτε με αυτό;

Δ.Σ.: Τα μουσικά μας ακούσματα για τον απλό ακροατή κατά μέσο όρο, χωρίς να θέλω να θίξω κανένα, ίσως να φθάνουν σε μία συμφωνία του Μπετόβεν ή του Ντεμπισύ. Από εκεί και πέρα όμως η μουσική έχει πάρει μία εντελώς διαφορετική τροπή στα ακούσματά της. Οι συνθέτες ψάχνουν νέους ήχους, νέες φόρμες και νέα ηχητικά ακούσματα. Η μουσική πλέον ονομάζεται atonal music. Και για να μην ακούγεται περίεργα είναι η μουσική που δεν στηρίζεται στις φόρμες των προηγούμενων αιώνων. Μέχρι σήμερα το παιδαγωγικό μας σύστημα στην Ελλάδα φθάνει μέχρι την κλασική μουσική και λίγο πιο πέρα από εκεί και πέρα τα πράγματα έχουν εξελιχθεί. Και αυτό το αντιπροσωπεύει η Βιέννη.

ΠτΘ: Οι συναντήσεις κλασικής κιθάρας που διοργάνωνε ο κ. Κοτσιώλης στο Βόλο συνεχίζουν να γίνονται και τι σας προσφέρουν;

Δ.Σ.: Να πω ότι ο κ. Κοτσιώλης ήταν δάσκαλός μου στην κλασική κιθάρα. Το φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Κλασικής Κιθάρας θα γίνει στην Νάξο. Τα φεστιβάλ τα παρακολουθώ εδώ και χρόνια και μου έχουν δώσει πολλά. Όταν μιλάμε για Διεθνή Φεστιβάλ σημαίνει ότι έρχεσαι σε επαφή με άτομα του εξωτερικού, όπου βλέπεις πώς λειτουργεί αυτός που είναι έξω μέσα από συζητήσεις, ακούς τα ρεσιτάλ που δίνονται κάθε βράδυ και ως επί το πλείστον κάνεις καλές δημόσιες σχέσεις. Τα τελευταία χρόνια γίνονται πολλά φεστιβάλ γι’ αυτό και ο πυρήνας που υπήρχε κάποτε στο πολύ καλό σεμινάριο του Βόλου που διοργανώνει ο κ. Κοτσιώλης έχει σπάσει.

ΠτΘ: Τα φεστιβάλ αυτά αφορούν στην κλασική κιθάρα;

Δ.Σ.: Όχι, αφορούν και άλλα θέματα. Υπάρχει φεστιβάλ φλάουτου, του Παπαϊωάννου στην Καβάλα, χορωδίας, κιθάρας, πιάνου.

ΠτΘ: Είναι πλεονέκτημα ή μειονέκτημα να δραστηριοποιείστε στην πόλη σας;

Δ.Σ.: Ανάλογα, δεν θα χρησιμοποιήσω χαρακτηρισμούς για να μη θίξω κάποια πράγματα. Για μένα που ξεκίνησα και συνεχίζω να πορεύομαι στην επαρχία θεωρώ ότι δεν έχω λάβει αυτά που έπρεπε, ειδικά από την Κομοτηνή. Το να ζεις όμως σε μία μεγάλη πόλη υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός και αυτό μπορεί να σε κάνει και καλύτερο, ενώ στη μικρή πόλη μπορεί να μείνεις εκεί που είσαι. Με αυτό δεν θέλω να πω ότι δεν υπάρχει ανταγωνισμός σε μία μικρή πόλη αλλά δεν είναι τόσο μεγάλος όσο στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.

ΠτΘ: Εκφράζετε κάποια πικρία για την πόλη σας….

Δ.Σ.: Ίσως.

ΠτΘ: Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Δ.Σ.: Είναι δύσκολη ερώτηση. Πολλές φορές σκέφτομαι να φύγω από την Κομοτηνή. Ήδη με ένα ωδείο που συνεργαζόμουν αναγκάστηκα για διάφορους λόγους να σταματήσω. Κάποιες στιγμές με στήριξε ο δήμος και τον ευχαριστώ για αυτό. Σήμερα η μόνη μου συνεργασία με την πόλη είναι το μουσικό γυμνάσιο ενώ έχω μία καλή συνεργασία με το Δημοτικό Ωδείο Αλεξανδρούπολης. Κάποια στιγμή θα ήθελα να κάνω μεταπτυχιακά στη σύνθεση στη Βιέννη.

ΠτΘ: Διδάσκετε στο Μουσικό Σχολείο Κομοτηνής. Ως καθηγητές αντιμετωπίζετε κάποια προβλήματα…

Δ.Σ.: Δυστυχώς βιώνουμε ως καθηγητές μία χρόνια ταλαιπωρία. Οι μουσικοί που δουλεύουν στα Μουσικά Γυμνάσια βάσει ενός νόμου μέχρι και τριάντα μήνες έπρεπε να μονομοποιηθούν ή να μπουν σε μία επετηρίδα. Αυτή τη στιγμή το θέμα αυτό είναι μετέωρο. Ειδικά φέτος έγινε κάτι τραγικό. Έγιναν κάποιες καταγγελίες οι οποίες ξεκίνησαν από την περιοχή μας και μάλιστα από την Αλεξανδρούπολη οπότε πάρθηκαν κάποια μέτρα από το Υπουργείο τα οποία ανάγκασαν κάποιους να σταματήσουν να ασχολούνται με το δημόσιο. Σύμφωνα με το νόμο όσοι απασχολούνταν σε ωδείο που επιδοτείται πάνω από 50% δεν μπορούν να έχουν άλλη θέση στο δημόσιο, γιατί θεωρούνται διπλοθεσίτες. Στην πραγματικότητα αυτό δεν είναι αληθές, γιατί ούτε μόνιμοι είμαστε ούτε όλο το χρόνο δουλεύουμε.

ΠτΘ: κ. Σβυντρίδη σας ευχαριστούμε πολύ.

Δ.Σ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.