«Τωρα για δεσιμο ειναι οι ανθρωποι που νοιαζονται μονο για το κερδος»

Ονομάζεται Χαλήλ Ιμπράημ είναι 66χρονών και ο τελευταίος σχοινοποιός της Θράκης. Λίγο πριν βγει στην σύνταξη τηρεί πιστά τα μυστικά μιας τέχνης που χάνεται και μελαγχολεί με την ιδέα ότι δεν υπάρχουν συνεχιστές. Μιλά σήμερα στον «Κόσμο» και αποκαλύπτει καλά κρυμμένα μυστικά μιας τέχνης που γνώρισε μέρες δόξης λαμπρές και που σήμερα ελάχιστοι γνωρίζουν ακόμη και το όνομά της. Ο ίδιος έμαθε την τέχνη του σχοινοποιού από τον παππού του και τον πατέρα του. Εκείνος που πρωτοάνοιξε το μικρό εργαστήρι στο κέντρο της Κομοτηνής ήταν ο προπάππους του κι από τότε η πόρτα δεν έκλεισε ποτέ…

Πόσες ώρες στο εργαστήρι;

Ώρες ατέλειωτες. Αυτή η πόρτα του εργαστηρίου δεν έκλεισε ποτέ. Το μαγαζί άνοιξε ο προπάππος και η ζωή του συνεχίζεται…

Πότε μάθατε την τέχνη του σχοινοποιού;

Όταν ήμουν μικρό παιδί, από τον παππού και τον πατέρα μου. Έκατσα κοντά τους έβλεπα, άκουγα και έκανα το ίδιο με εκείνους. Χρόνο το χρόνο γινόμουν καλύτερος. Έφτασα να είμαι κοντά τους ένας πολύ καλός σχοινοποιός. Τώρα δυστυχώς είμαι ο μοναδικός της πόλης.

Ποια ήταν η τακτική τους;

Να δίνουν σχήμα στο σχοινί. Να λύνουν και να δένουν κόμπους. Να δημιουργούν τις περίφημες τριχιές και τα καπίστρια για τα ζώα.

Με τι θα έπρεπε να είναι «οπλισμένος» ένας καλός σχοινοποιός;

Με υπομονή, με μεγάλη υπομονή για να τα καταφέρει. Πολλές οι ώρες της δουλειάς, μειωμένο το κέρδος.

Έχετε ένα εργαστήρι τεσσάρων γενεών. Οι δουλειές μειώνονται όπως υποστηρίζετε, σκεφτήκατε να αλλάξετε επάγγελμα;

Δε θα μπορούσα να εγκαταλείψω την τέχνη όταν ξέρω ότι στην οικογένειά μου υπάρχουν τέσσερις γενεές σχοινοποιών, ο προπάππος πρωτο-άνοιξε αυτό το εργαστήρι όπως σας είπα, πριν δυο αιώνες κι εγώ συνεχίζω να το κρατώ ανοιχτό. Δεν είναι λίγο για μένα, είναι οικογενειακή υπόθεση.

Μειώθηκαν οι δουλειές, άλλαξαν και τα σχοινιά που πωλούνται…

Έτσι είναι, σπάγκο και δισάκια από τρίχες κατσικιών και σχοινί από κάνναβη πριν πενήντα χρόνια, τώρα πλαστικά σχοινιά από τα μεγάλα εργοστάσια του κέντρου κατακλύζουν την αγορά. Πώς να τα βάλει κανείς μαζί τους; Πάνε πάντως τα χρόνια που δίπλωνα το δεμάτι με την τρίχα και το έβαζα σε σάκο φτιαγμένο από δέρμα. Τότε ραντίζαμε την τρίχα με νερό και στην συνέχεια γνέθαμε σε ένα αδράχτι φτιαγμένο από ξύλινη ρόδα. Οι τρίχες γίνονταν κλωστή και σε έναν όρθιο αργαλειό πλέκονταν το τρίχινο σχοινί.

Γιατί κάποιοι αποκαλούν τους σχοινοποιούς «μουταφήδες»;

Από ό,τι ξέρω η λέξη «Μουτάφης» προέρχεται από την τουρκική λέξη mutaf που σημαίνει σχοινοποιός, υφαντουργός. Μάλλον γι’ αυτό.

Τώρα τι κάνετε με το σχοινί που κρατάτε στα χέρια σας;

Δημιουργώ καπίστρια με σχοινί για τα τελευταία ζωντανά που έχουν μείνει στην Ροδόπη. Στην Κομοτηνή πριν πενήντα χρόνια υπήρχαν χιλιάδες βοοειδή και άλογα, έτσι δεκάδες σχοινοποιοί και σαγματοποιοί δούλευαν συνέχεια, σήμερα έχω μείνει μόνο εγώ. Κοντά στα άλλα που αλλάζουν, άλλαξε, σβήνει και το επάγγελμά μας.

Σας στεναχωρεί αυτό;

Όχι, εγώ ξέρω ότι την υπηρέτησα πιστά, δεν την πούλησα. Οι καιροί αλλάζουν, οι νέοι τώρα θέλουν άλλα, μακάρι να τα βρουν. Πλούσιους μπορεί να μην μας έκανε, δεν μας άφησε τουλάχιστον να πεινάσουμε. Τώρα οι νέοι νοιάζονται περισσότερο για τα κέρδη και λιγότερο για την τέχνη, την όποια τέχνη, την παράδοση, τη συνέχιση μιας ιστορίας.

Ποιοι νομίζετε ότι στις μέρες μας είναι για δέσιμο;

Παλιότερα ήταν τα ζωντανά για δέσιμο, τώρα οι άνθρωποι που νοιάζονται μόνο για το κέρδος. Χαριτολογώντας λέω ότι για δέσιμο είναι και οι νιόπαντροι.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.