Ζητουμενο σημερα ο εκπαιδευμενος αγροτης
Είναι γεγονός ότι η γεωργία στις μέρες μας διέρχεται κρίση η οποία επιτείνεται και από το γεγονός της εφαρμογής της νέας ΚΑΠ. Όλοι μιλούν για την ανάγκη στροφής σε νέες καλλιέργειες. και στον αγροτικό κόσμο υπάρχει έντονη η αίσθηση μιας αβεβαιότητας για το μέλλον. Η όξυνση του ανταγωνισμού δημιουργεί νέα εκρηκτικά προβλήματα στη γεωργία μας, αφού πλήττονται τα ελληνικά προϊόντα και τίθεται σε κίνδυνο το εισόδημα των γεωργών.
Ο ΠτΘ συζητά σήμερα για το θέμα με τον γεωπόνο, Προϊστάμενο του Κέντρου «Δήμητρα» Κομοτηνής τον κ. Κώστα Μπούντα. Ο κ. Μπούντας μιλά για τα προγράμματα που υλοποιούνται στο Κέντρο αναλύοντας τα διαρθρωτικά προβλήματα του τομέα, τις αλλαγές που έχουν δρομολογηθεί στο διεθνές περιβάλλον και τον καθοριστικό ρόλο που θα παίξουν για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας και καταθέτει προτάσεις οι οποίες θα μπορούσαν να συμβάλλουν θετικά στη δρομολόγηση λύσεων και στη λήψη αποφάσεων που θα βγάλουν την ελληνική γεωργία από το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται σήμερα.
ΠτΘ: Ξεκινώντας κ. Μπούντα θα ήθελα να μας δώσετε το πλαίσιο της λειτουργίας του Κέντρου «Δήμητρα».
Κ.Μ.: Το Κέντρο «Δήμητρα αποτελεί εξέλιξη του παλιού ΚΕΓΕ. Ουσιαστικά έχουμε ενταχθεί σ’ ένα καινούργιο σχετικά οργανισμό τον Οργανισμό Γεωργικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης «Δήμητρα». Στόχος αυτής της προσπάθειας ήταν μέσω αυτού του Οργανισμού όλες οι διαδικασίες και η προσφορά υπηρεσιών να δίνονται στον αγροτικό κόσμο περισσότερο ευέλικτα και αποτελεσματικά. Η δουλειά μας ήταν και είναι η παροχή εκπαίδευσης, κατάρτισης και ενημέρωσης στους αγρότες της περιοχής μέσω προγραμμάτων είτε μεγάλης διάρκειας 150 ή 300 ωρών, είτε μικρότερης διάρκειας των 60 ωρών εκπαίδευσης, αλλά και ταχύρρυθμης, μιας, δυο, ή και τριών ημερών. Όλη αυτή η διαδικασία αποβλέπει να περάσουμε στον κόσμο έγκυρη και έγκαιρη πληροφόρηση για τις εξελίξεις που υπάρχουν, να τους εκπαιδεύσουμε σε τομείς και δράσεις που είναι η ζωή τους, είναι η δουλειά τους, ώστε να βελτιώσουμε τις γνώσεις τους, να διορθώσουμε τα λάθη τους, να συμπληρώσουμε τα κενά τους με σκοπό να γίνει η δουλειά πιο γρήγορα, πιο αποτελεσματικά και πιο συμφέρουσα.
ΠτΘ: Σήμερα στο κέντρο «Δήμητρα» ποια προγράμματα υλοποιείτε και με ποιο σκεπτικό γίνεται η επιλογή τους;
Κ.Μ.: Σε εξέλιξη βρίσκονται αυτή τη στιγμή,- θα έλεγα ότι είναι προς το τέλος,- δύο εκπαιδευτικά προγράμματα τα οποία αναφέρονται στην αιγοπροβατοτροφία και στη μελισσοκομία. Θα πρέπει να πούμε ότι τα προγράμματα από κάποια φάση και μετά, και ειδικότερα από τότε που πλέον είχαν οριστικοποιηθεί τα στοιχεία που αφορούν στη νέα ΚΑΠ το 2003, έχουν προσαρμοσθεί στα δεδομένα της περιοχής μας και τις δυνατότητες των αγροτών κι έχουν πρακτικές προεκτάσεις στο μέλλον.
Όσον αφορά στη μελισσοκομεία, θα πρέπει να θυμίσω ότι είναι μια δραστηριότητα η οποία επέζησε χωρίς επιδοτήσεις. Υπήρχε μόνο η επιδότηση για την αγορά κυψελών ή κάποιων εγκαταστάσεων, γεγονός που μας δείχνει ότι μπορεί να αντέξει στον ανταγωνισμό. Ένα άλλο στοιχείο που λαμβάνουμε υπόψη είναι ότι το ελληνικό μέλι είναι εξαιρετικής ποιότητας. Υπάρχει ένας «βρώμικος» πόλεμος από τα εισαγόμενα μέλια, αλλά εμείς πρέπει να καταβάλλουμε προσπάθεια να φτάσουμε σε τέτοια επίπεδα τυποποίησης και προώθησης του προϊόντος μας, ώστε να πάρει τη θέση που του αξίζει. Γι’ αυτό λοιπόν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα αναφέρεται σε όλες αυτές τις φάσεις του μελιού, από την παραγωγική διαδικασία έως και την παραγωγή βιολογικού μελιού, και συνδυάζεται με επισκέψεις σε μονάδες. Πέρυσι ξεκινήσαμε μια προσπάθεια δημιουργίας συνεταιρισμού Μελισσοκόμων που θα συνενώσει τους παραγωγούς, όπως επίσης βρίσκεται στα σκαριά και η δημιουργία ενός συλλόγου μελισσοκόμων για να υπάρχει διεκδικητικό όργανο.
ΠτΘ: Και όσον αφορά στο δεύτερο πρόγραμμα αυτό της αιγοπροβατοτροφίας;
Κ.Μ.: Η αιγοπροβατοτροφεία αποτελεί κλάδο με μελλοντικές προεκτάσεις, μπορεί επίσης να δημιουργήσει βιώσιμες γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Εκείνο που πρέπει να λάβουμε υπόψη και μάλιστα πολύ σοβαρά είναι ότι το τυρί φέτα έχει πλέον οριστικά κατοχυρωθεί σαν ελληνικό προϊόν ΠΟΠ. Έχουμε δηλαδή ένα θησαυρό στα χέρια μας και θα πρέπει να τον προσέξουμε ως κόρη οφθαλμού. Είχαμε την ευκαιρία μέσω του προγράμματος να επισκεφτούμε κάποιες μονάδες στην περιοχή της Δράμας. Επέλεξα σαν υπεύθυνος του προγράμματος να επισκεφτούμε μονάδες που είναι προσιτές στο μέσο προβατοτρόφο, δεδομένου ότι μια σταβλική εγκατάσταση θα πρέπει να είναι απλή, φθηνή στα υλικά και κυρίως λειτουργική. Επισκεφτήκαμε μία μονάδα στης οποίας το χώρο προηγουμένως υπήρχαν δέκα στρέμματα θερμοκηπίου. Ο ιδιοκτήτης του λόγω οικονομικής στενότητας, έφτιαξε μια προβατοτροφική εκμετάλλευση με διακόσια πρόβατα χιώτικα, καθαρόαιμα που τη δουλεύει αυτός και η γυναίκα του. Το τονίζω αυτό γιατί στις συζητήσεις που κάνουμε με τους παραγωγούς μας μου τονίζουν ότι εκτρέφουν χιώτικα πρόβατα, τα οποία όμως είναι «περίπου χιώτικα», γι’ αυτό και οι αποδόσεις τους είναι περίπου. Οι αποδόσεις των χιώτικων, οι οποίες παρακολουθούνται από το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης Δράμας, είναι της τάξης των 290-300 κιλών κατά κεφαλή ζώο. Όπως μας είπαν με 150-200 πρόβατα η γεωργική εκμετάλλευση είναι βιώσιμη, εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπέστατο εισόδημα. Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τέτοιες μονάδες, αλλά δε γνωρίζω, -και το λέω για να μην απογοητευτούν οι ενδιαφερόμενοι, -κατά πόσο τα χρήματα μέσω των σχεδίων βελτίωσης, μπορούν να ικανοποιήσουν όλες τις απαιτήσεις. Εκείνο που πρέπει να προσέξουν είναι οι εγκαταστάσεις τους να είναι απλές και λειτουργικές για να μη μεταβιβάζεται το κόστος κατασκευής στο κόστος παραγωγής και το ζωικό κεφάλαιο να είναι εγγυημένα γνήσιο, καθαρόαιμο, χιώτικο.
ΠτΘ: Γιατί επιμένετε τόσο πολύ στη χιώτικη φυλή;
Κ.Μ.: Επιμένω στις ελληνικές φυλές. Σύμφωνα με στοιχεία η συγκεκριμένη φυλή έχει την υψηλότερη γαλακτοπαραγωγή. Είναι η φυλή στην οποία μπορούν να βασιστούν οι παραγωγοί μας, γιατί μόνο από αυτή μπορούν να βρουν παράγωγα εγγυημένα με pendigris από πιστοποιημένους παραγωγούς που παράγουν καθαρόαιμα. Yπάρχει ενδιαφέρον από προβατοτρόφους για εισαγωγή ξένων φυλών, όπως η γαλλική lancom η οποία έχει όντως υψηλή γαλακτοπαραγωγή. Εδώ όμως πρέπει να επισημάνουμε ότι από το γάλα αυτού του προβάτου, οι γάλλοι φτιάχνουν το Ροκφόρ. Εμείς ξέρουμε ότι το τυρί φέτα πρέπει να παράγεται στην Ελλάδα σε ορισμένες περιοχές, για να μη βρεθούμε προ εκπλήξεων αν αργότερα οι Γάλλοι εγείρουν αξιώσεις εφόσον αυτοί με το lancom φτιάχνουν το Ροκφόρ και τους δώσουμε επιχείρημα να προσβάλλουν αυτή την κατοχυρωμένη κατάκτηση που έχουμε για τη φέτα και βρεθούμε πάλι προ εκπλήξεων.
ΠτΘ: Είπατε ότι αυτά τα δυο προγράμματα που υλοποιείτε τώρα βρίσκονται προς το τέλος τους. Με βάση ποια στοιχεία προχωράτε στην επιλογή και στη διοργάνωση προγραμμάτων; Γίνονται ανάλογα με το ενδιαφέρον που υπάρχει, οι ίδιοι οι αγρότες, οι κτηνοτρόφοι έρχονται σε σας ή εσείς επιλέγετε με βάση τις ανάγκες που υπάρχουν;
Κ.Μ.: Γίνεται ένας συνδυασμός. Λαμβάνουμε υπόψη τα ενδιαφέροντα των αγροτών μας, από την άλλη όμως προσπαθούμε να τα προσαρμόσουμε και στις ανάγκες που υπάρχουν και στις εξελίξεις που έρχονται, ώστε αυτά που θα παρακολουθήουν να τους είναι χρήσιμα όχι μόνο για σήμερα, αλλά και στο άμεσο και απώτερο μέλλον. Βέβαια, μέσα από μια εκπαίδευση δεν νομίζω ότι μπορούν να τα μάθουν όλα. Εμείς προσπαθούμε να τους προβληματίσουμε γόνιμα ώστε να αρχίσουν να ψάχνουν παραπέρα. Θα πρέπει οι καταρτιζόμενοι να αντιληφθούν ότι με οποιαδήποτε δραστηριότητα κι αν ασχοληθούν, θα πρέπει να την κάνουν με σοβαρότητα, με υπευθυνότητα, με σεβασμό σε αυτό που λέγεται καταναλωτής. Κι ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος και πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όλες τις εξελίξεις, να παρακολουθούν αυτά τα οποία διαδραματίζονται. Γι’ αυτό τους τονίζουμε ότι κυρίαρχη θέση στη λογική τους πρέπει να έχει πώς θα εξασφαλιστεί η πώληση του προϊόντος που παράγουν και δευτερεύουσα σημασία να έχει η παραγωγή. Κυρίαρχο πρέπει να είναι η διάθεση της παραγωγής με όλα όσα την ακολουθούν, τις προδιαγραφές που απαιτούνται, την πιστοποίηση που απαιτείται πλέον σε όλα τα προϊόντα, την ιχνηλασιμότητα, γιατί όλοι θέλουμε επώνυμα προϊόντα, και είναι λογικό, μετά τα διατροφικά σκάνδαλα που είχαμε τα τελευταία χρόνια.
ΠτΘ: Δηλαδή το ζητούμενο πλέον είναι ο ενημερωμένος αγρότης.
Κ.Μ.: Σαφώς και θα έλεγα ο εκπαιδευμένος αγρότης. Ενημερωμένος μπορεί να είναι και για τις επιδοτήσεις που τις κάναμε αυτοσκοπό για 25 χρόνια και έχουμε μπροστά μας τα αποτελέσματα. Αν συγκρίνουμε τις περιοχές που δεν είχαν τόσες πολλές επιδοτήσεις θα δείτε ότι έχουν προχωρήσει μπροστά από εμάς. Η Δράμα για παράδειγμα δεν είχε τα βαμβάκια που καλλιεργούσαμε εμείς. Εκεί η αμπελοκαλλιέργεια είναι περισσότερο ανεπτυγμένη, η κτηνοτροφία τους είναι σε καλύτερα επίπεδα.
ΠτΘ: Δεν θεωρείτε ότι είναι δύσκολη η αλλαγή νοοτροπίας;
Κ.Μ.: Είναι αυτό που λέω συνέχεια ότι πρέπει να ξεπεράσουμε τους πατεράδες μας. Η εμπειρία από τους γονείς είναι πολύτιμη αλλά πρέπει να λάβουμε υπόψη τα σύγχρονα δεδομένα γιατί πλέον οι εξελίξεις τρέχουν με τρελούς ρυθμούς. Για αυτό και υπάρχει εξειδίκευση.
ΠτΘ: κ. Μπούντα σε αυτά τα προγράμματα συμμετέχουν μόνο αγρότες;
Κ.Μ.: Εμείς δεν λέμε σε κανέναν όχι. Λέμε ναι σε εκείνους που αγαπάνε αυτή τη δουλειά και δείχνουν πραγματικό ενδιαφέρον. Βέβαια οι νέοι αγρότες είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθήσουν 150 ώρες εκπαίδευση, οι οποίες θεωρώ ότι δεν φτάνουν. Θεωρώ όμως ότι ανοίγουν ένα παράθυρο. Βλέπω αυτή την επαφή με τους νέους ανθρώπους σαν ένα ξεκίνημα. Γι’ αυτό και νέοι αγρότες που πέρασαν από τα θρανία μας έρχονται και ξανάρχονται. Στο Κέντρο έχουμε δύο κατηγορίες εκπαιδευομένων, τους υπόχρεους και τους μη υπόχρεους εκπαίδευσης, οι οποίοι συμμετέχουν σε προγράμματα μικρότερης διάρκειας, τα οποία είναι και περισσότερο εξειδικευμένα. Σε αυτά η προσοχή μας έχει επικεντρωθεί σε θέματα επιχειρηματικής γεωργίας, αγροτουρισμού, τα οποία είναι μεγάλης χρονικής διάρκειας και συγκεκριμένα 150 ωρών, αλλά και ευέλικτα, όπως η βιολογική καλλιέργεια της ελιάς και του αμπελιού, η βιολογική εκτροφή προβάτων, γιατί πιστεύουμε ότι είναι αδήριτη ανάγκη η ποιοτική στροφή της ελληνικής γεωργίας, δεδομένου ότι ποσοτικά σαν χώρα δεν μπορούμε να επηρεάσουμε καμία από τις ξένες αγορές. Μπορούμε όμως να έχουμε βιώσιμο μέλλον μόνο αν παράγουμε προϊόντα τα οποία είναι ανώτερης ποιότητας. Μόνο έτσι μπορούμε να ανταγωνισθούμε και εκεί πρέπει να οδηγήσουμε το παιχνίδι του ανταγωνισμού. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσουμε πρόγραμμα που κάνουμε εδώ και χρόνια και αφορά στην ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων και λιπασμάτων, δεδομένου ότι υπάρχουν στοιχεία ανατριχιαστικά. Σύμφωνα λοιπόν με στοιχεία του Πανεπιστημίου Αθηνών οι θάνατοι από καρκίνο στα χωριά μας είναι από δύο έως τέσσερις φορές περισσότεροι από ό,τι στα αστικά κέντρα κατ’ αναλογία πληθυσμού. Το σύνθημα που χρησιμοποιούμε είναι, ότι για να μπορέσουν τα προϊόντα μας να έχουν ένα βιώσιμο μέλλον θα πρέπει να έχουν τρία πράγματα. Πρώτον να προσέξουμε την ποιότητα των προϊόντων μας, δεύτερον την ποιότητα των προϊόντων μας, τρίτον την ποιότητα των προϊόντων μας και τώρα τελευταία προσθέσαμε ένα τέταρτο όρο, την ασφάλεια.
Πράσινο πιστοποιητικό
ΠτΘ: Αυτοί που παρακολουθούν τα προγράμματα πέρα από αυτά που είπατε τι αποκομίζουν;
Κ.Μ.: Μετά την παρακολούθηση παίρνουν μία βεβαίωση. Με δεδομένο ότι ξεκίνησε να κινείται η διαδικασία του πράσινου πιστοποιητικού, αυτή θα φανεί χρήσιμη στους εκπαιδευόμενους. Το πράσινο πιστοποιητικό αποτελεί βεβαίωση ότι αυτός που την κατέχει έχει τις γνώσεις και την ικανότητα να κάνει τη συγκεκριμένη δουλειά. Το πράσινο πιστοποιητικό ψηφίσθηκε το 2003 και μπορεί για τη χώρα μας να είναι κάτι καινούργιο, στις άλλες όμως χώρες της ΕΕ εφαρμόζεται ήδη. Έχουμε βέβαια υπογράψει ως χώρα, ότι μέχρι το 2013 θα πρέπει να δοθεί στους κατά κύριο ή με αποκλειστικό επάγγελμα πιστοποιητικό. Αυτό θα φανεί στην πράξη. Το βέβαιο είναι ότι καθυστερήσαμε στην έναρξη εφαρμογής και βρισκόμαστε στην αναμονή έκδοσης Υπουργικών Αποφάσεων για να εφαρμόζεται. Κινείται όμως κάτι γιατί σύμφωνα με την πληροφόρηση που έχουμε από την Κεντρική Υπηρεσία όλες οι ώρες παρακολούθησης θα προσμετρώνται για την απόκτηση του πράσινου πιστοποιητικού. Με βάση αυτών που αποφασίσθηκαν μπαίνουν κάποιες ώρες εκπαίδευσης που πρέπει να πληρούν οι αγρότες, ώστε μετά από την διεξαγωγή εξετάσεων να το πάρουν. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες. Αυτοί που ολοκλήρωσαν σπουδές ανάλογες με το γεωργικό επάγγελμα σε ΤΕΙ ή ΑΕΙ, γεωπόνοι, τεχνολόγοι γεωπονίας παίρνουν το πράσινο πιστοποιητικό εφόσον το ζητήσουν χωρίς εξετάσεις. Πτυχιούχοι άλλων σχολών μετά από εξετάσεις και δεν χρειάζεται να παρακολουθήσουν μαθήματα, για αυτούς που τελείωσαν επαγγελματικά λύκεια ακολουθείται μία διαδικασία, απαιτούνται περίπου 200 ώρες παρακολούθησης και εξετάσεις. Για τους αγρότες, αυτός που ξεκινά το γεωργικό επάγγελμα και δεν έχει εμπειρία απαιτούνται 800 ώρες σύμφωνα με το ΦΕΚ. Μπορεί βέβαια ο αρμόδιος υπουργός να τ’ αλλάξει αυτά γιατί τα περιθώρια είναι στενά. Στη συνέχεια ανά πενταετία εμπειρίας στο γεωργικό επάγγελμα μειώνονται οι ώρες κατά 200. Όλοι όμως θα πρέπει να δώσουν εξετάσεις οι οποίες θα γίνονται δύο φορές το χρόνο στο Κέντρο μας με βάση Ηλεκτρονικό Υπολογιστή και με το σύστημα των πολλαπλών απαντήσεων. Θα πρέπει όμως να πούμε για ποιο λόγο κάποιος θα διεκδικήσει το πράσινο πιστοποιητικό. Το δέλεαρ είναι ότι αυτοί που θα το αποκτήσουν θα έχουν προτεραιότητα στην ένταξη προγραμμάτων του Υπουργείου Γεωργίας. Είναι γνωστό ότι οι επιδοτήσεις μέσω ΚΑΠ, σύμφωνα με αυτά που γνωρίζουμε θα σταματήσουν το 2013. Από εκεί και πέρα όμως άλλα προγράμματα ανεξάρτητα επιδοτήσεων θα ισχύουν και αργότερα, όπως το πρόγραμμα των νέων αγροτών, τα σχέδια βελτίωσης. Προτεραιότητα σε αυτά θα έχουν οι κατέχοντες το πράσινο πιστοποιητικό. Εκείνοι που δεν θα το πάρουν μέσα από τη διαδικασία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που κάνουμε και θέλουν να το πάρουν θα υποχρεωθούν μετά το 2013 να καθήσουν στα θρανία για δύο χρόνια. Έτσι μπαίνουμε σε μία διαδικασία κατοχύρωσης του αγροτικού επαγγέλματος.
Ενημερωτική συνάντηση για την τρούφα την Παρασκευή 10 Μαρτίου
ΠτΘ: Τελευταία γίνεται εντονότερος ο λόγος για αλλαγή στις καλλιέργειες. Μεταξύ αυτών που προτείνονται είναι και ο μύκητας τρούφα, που όπως λένε είναι κατ’ εξοχήν αποδοτική καλλιέργεια. Ισχύει κάτι τέτοιο;
Κ.Μ.: Πολλοί είναι οι παραγωγοί που ενδιαφέρθηκαν για το μύκητα τρούφα. Επειδή προσωπικά δεν είχα έγκυρη πληροφόρηση, για να είμαι εντάξει απέναντι στους παραγωγούς, φρόντισα και βρήκα τον ειδικό επί του θέματος ο οποίος τυχαίνει να είναι και συντοπίτης μας. Είναι ο κ. Στέφανος Διαμαντής, τακτικός ερευνητής του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος δέχθηκε να έρθει εδώ και να ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους. Θα γίνει λοιπόν ενημερωτική συνάντηση για την τρούφα την Παρασκευή 10 Μαρτίου. Συνεργάστηκα με τις Δασικές Υπηρεσίες του νομού μας για να καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε την προσπάθεια ώστε να γίνει η ενημερωτική συνάντηση. Όσον αφορά στη συγκεκριμένη καλλιέργεια, από τα λίγα που γνωρίζω, επειδή έχουν εντυπωσιασθεί οι παραγωγοί μας, και όχι μόνο, από τις τιμές που είδαν το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο καιρό στον τοπικό τύπο, σύμφωνα με τις οποίες το ένα κιλό αξίζει από 1000-8000 ευρώ, θα πρέπει να πούμε για να μην καλλιεργούμε τέτοιου μεγέθους ελπίδες ότι ένα προϊόν που κοστίζει τόσο πολύ είναι δύσκολο να καλλιεργηθεί, γιατί απαιτεί γνώσεις εξειδικευμένες, εκτάσεις μεγάλες, υψόμετρο και υπομονή, γιατί δεν είναι άμεσης απόδοσης. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε ένας παραγωγός ταξιδεύει στην Ιταλία στις περιοχές που καλλιεργείται η τρούφα για να ενημερωθεί. Ενδιαφέρον υπάρχει, αλλά κατά πόσο αυτή η δραστηριότητα είναι εφικτή θα το δούμε στο μέλλον.
ΠτΘ: κ. Μπούντα σας ευχαριστούμε πολύ.
Κ.Μ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.
Α.Π.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
