Με στοχο την αναβιωση του οικισμου

Ο Σύλλογος Ποντίων Σαππών «Τα Κασσιτερά» ιδρύθηκε το 1992 με σκοπό τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και ειδικότερα την αναβίωση εθίμων. Πρωταρχικός στόχος του Συλλόγου ήταν η αναβίωση του πανηγυριού της Παναγίας, το οποίο ξεκίνησε αμέσως μόλις οι Πόντιοι εγκαταστάθηκαν στο χωριό και για πολλά χρόνια αποτελούσε ένα από τα μεγαλύτερα πανηγύρια της περιοχής, προσελκύοντας κόσμο από τα γύρω χωριά από το βράδυ της παραμονής. Κάπου στην πορεία του χρόνου το πανηγύρι σταμάτησε να γίνεται. Στις αρχές όμως της δεκαετίας του 1990 αναβιώνει και πάλι χάρη στις προσπάθειες των μελών του Συλλόγου.

«Ξεκινώντας ο Σύλλογος την δραστηριότητά του απεφάσισε την αναβίωση του πανηγυριού. Για το σκοπό αυτό ενδιαφέρθηκε να γίνει ο δρόμος που οδηγεί σε αυτό και αργότερα ο ξενώνας. Έτσι το πανηγύρι πήρε την παλιότερη διάστασή του και υπήρξαν περίοδοι που συγκέντρωσε πάνω από 1000 άτομα. Ο κόσμος έμενε και πάλι το βράδυ και ο Σύλλογος προσέφερε τα παραδοσιακά ψαθίρια και το αριάνι. Σήμερα θα έλεγα ότι βρισκόμαστε πάλι στη φάση που το πανηγύρι έχει κάπως ατονίσει», τονίζει ο Πρόεδρος του Συλλόγου Σάββας Μαυρίδης.

Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων του ο Σύλλογος κυκλοφόρησε αυτές τις ημέρες ένα όμορφο ημερολόγιο αφιερωμένο στους προγόνους του και συγκεκριμένα στην πορεία τους από τη Νικόπολη μέχρι και την εγκατάστασή τους στα Κασσιτερά.

Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα

Τα μέλη του Συλλόγου το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς βγαίνουν στις Σάπες με παραδοσιακές στολές και λένε τα κάλαντα. Όπως μεταφέρει ο κ. Μαυρίδης, «χωριζόμαστε σε 2 γκρουπ, πάντα με λύρες, και λέμε τα κάλαντα τα οποία οι πρόγονοί μας έφεραν από την πατρίδα. Βέβαια δεν είναι στα ποντιακά, γιατί κατά την άποψή μου κάποιος μορφωμένος της περιοχής τα έγραψε, έχω δει στιχάκια να χρησιμοποιούνται και σε άλλες περιοχές. Παλιότερα στα Κασσιτερά τα έλεγαν μεμονωμένα άτομα αλλά κυρίως έβγαιναν σε γκρουπ, με λυράρη. Οι χωριανοί τους περίμεναν έχοντας το τραπέζι στρωμένο, με ό,τι είχαν, ποτό, κρέας, κοτόπουλο, καβουρμά, τουρσί και απαραιτήτως ψαθίρια. Σε κάθε σπίτι γίνονταν «στο πόδι»ένα γλέντι. Ό,τι συγκέντρωνε το κάθε γκρουπ το μοίραζαν και το μεγαλύτερο μερίδιο το έδιναν στις φτωχές οικογένειες. Με ό,τι περίσσευε έκαναν ένα μεγάλο γλέντι. Εμείς μάθαμε τα κάλαντα και σήμερα τα λέμε σε όλες τις ποντιακές οικογένειες ανεξαρτήτως καταγωγής».

Το χωριό Κασσιτερά

Οι πρόγονοι των κατοίκων του χωριού Κασσιτερά προέρχονται στην συντριπτική τους πλειοψηφία από την περιοχή της Νικόπολης του Πόντου και, κυρίως, από τα χωριά Λίτσασα και Καϊλούκα αλλά και από την Νικόπολη, Ασαρτζούκ, Καταχώρ, Χατζή- Κιοϊ, Αγου Ντερέ, Κηράτς, Χάχαβλα, Κιοϊ(γ)νούκ, Κάλτζασα, Καγιά –Τιπή, Κερασούντα, Τιβάν, Τσαγράκ, Ορντού, Αργυρούπολη, Τρίπολη.

Εκατόν είκοσι οικογένειες βρέθηκαν στο χωριό Κασσιτερά. «Σαν σύλλογος έχουμε καταγράψει όσους ήρθαν και το χωριό προέλευσής τους. Έχουμε καταγράψει ακόμα και τα παρατσούκλια τους. Προβήκαμε ακόμη και σε αποτύπωση του χωριού με τη βοήθεια δύο γεροντότερων συγχωριανών μας οι οποίοι μας σχεδίασαν πώς ήταν το το χωριό, τα σπίτια, τα πηγάδια, οι εκκλησίες, οι δρόμοι.

Θα πρέπει να πω ότι η παλαιότερη καταγραφή για το χωριό είναι του 1871 στο βιβλίο του γιατρού Μελίρητου που αποτελεί ιστορική και γεωγραφική περιγραφή της Θεοσώστου επαρχίας Μαρωνείας, ο οποίος αναφέρει ότι κατοικούσαν στο χωριό 150 βουλγαρόφωνες οικογένειες χριστιανοί και μάλιστα ήταν και πατριαρχικοί και ότι υπήρχε εκκλησία και κοινό σχολείο. Τα κοινά σχολεία ήτανε τα δημοτικά της εποχής, δηλαδή τα στοιχειώδη σχολεία.

Την περίοδο του εμφυλίου, και συγκεκριμένα την περίοδο 47 με 48, για λόγους ασφάλειας των κατοίκων οι κάτοικοί του εγκαταλείπουν το χωριό και εγκαθίστανται στις Σάπες. Βέβαια ένας ακόμη λόγος ήταν ότι επειδή ήθελαν να ιδρυθεί γυμνάσιο στις Σάπες και την περίοδο του 1938 το χωριό είχε 109 μαθητές, οπότε ήταν μεγάλο δυναμικό, ασκήθηκε πίεση στους κατοίκους να το εγκαταλείψουν. Μάλιστα είχε χτιστεί καινούργιο σχολείο το οποίο λειτούργησε για μερικούς μήνες και ξήλωσαν την σκεπή για να φτιάξουν το σχολείο των Σαππών. Τότε κατέβηκε και το τέμπλο, το οποίο βέβαια το είχαν ακόμη μέσα στα κιβώτια, και εγκαταστάθηκε στον Ιερό Ναό Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης στις Σάππες, αλλά και πολλές εικόνες τοποθετήθηκαν εκεί.

Πολλοί δε ήταν αυτοί οι οποίοι πήραν την ξυλεία από τα σπίτια για να χτίσουν τα καινούρια στις Σάππες οπότε τα σπίτια καταστράφηκαν. Απλά σήμερα υπάρχουν κάποια ερείπια που δείχνουν τα θεμέλια δηλαδή πού βρίσκονταν. Ακόμη και στις φωτογραφίες μπορεί να δει κάποιος κάποιες λεπτομέρειες σπιτιών» αναφέρει ο κ. Μαυρίδης»

Στις αρχές του 1990 κάποιοι άρχισαν στα Κασσιτερά να χτίζουν εξοχικές κατοικίες και κάποιοι συνταξιούχοι επέλεξαν να μείνουν εκεί. «Σήμερα μένουν περίπου 10 οικογένειες. Στην απογραφή του 2001 απογράφηκαν 30 άτομα στον οικισμό των Κασσιτερών. Υπάρχει διάθεση το χωριό να ξαναζωντανέψει έστω υπό την μορφή παραθεριστικών κατοικιών αλλά και κάποιοι θέλουν να μείνουν μόνιμα».

Τουριστική αξιοποίηση

των Κασσιτερών

Βαρύνουσα σημασία για το Σύλλογο στα χρόνια λειτουργίας του αποτελεί η τουριστική αξιοποίηση του χωριού

«Στα Κασσιτερά έχουν γίνει πολλές παρεμβάσεις για την τουριστική αξιοποίησή τους. Με πρωτοβουλία του Συλλόγου αναστηλώνεται η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, η οποία έχει κτιστεί το 1858 και ίσως είναι η αρχαιότερη εκκλησία της περιοχής. Επίσης στην περιοχή των Κασσιτερών υπάρχει και ο ναός του Αγίου Νικολάου μέσα σε μία σπηλιά και ήδη έχουμε κάνει τις απαραίτητες επαφές για την αξιοποίησή του. Υπάρχουν επίσης 6-7 εξωκλήσια. Δημιουργήθηκαν δρόμοι για περίπατο και σε συνδυασμό με τα καταλύματα που θα λειτουργήσουν σύντομα μπορεί να γίνει πόλος για κάποια τουριστική κίνηση για την περιοχή. Εκείνο που προέχει είναι η υδροδότηση του οικισμού γιατί το νερό είναι ακατάλληλο. Σε συνεργασία με το Δήμο και τη Νομαρχία έχουμε προχωρήσει και προς αυτή την κατεύθυνση» τονίζει ο Σάββας Μαυρίδης.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.