Πανευρωπαικη διακριση ερευνας νεαρης Κομοτηναιας

Είναι 25 ετών, η μεταπτυχιακή της εργασία απέσπασε πανευρωπαϊκή διάκριση και σύντομα αναμένεται ότι θα δημοσιευθεί και σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό.

Η Κομοτηναία Ελισάβετ Λιούρτα σπούδασε ψυχολογία στο πανεπιστήμιο της Κρήτης, έλαβε μέρος στο πρόγραμμα ERASMUS, συλλέγοντας πολύτιμες εμπειρίες και γνώσεις γύρω από το γνωστικό της αντικείμενο, με παρακολουθήσεις μαθημάτων κι εργασίες στη Βαρκελώνη, συνέχισε τις σπουδές της, με μεταπτυχιακό στην Ολλανδία και πρακτική εξάσκηση στο κέντρο απεξάρτησης «18 κι άνω».

Σύμφωνα με τις δηλώσεις της, την ενδιέφερε πάντα το ζήτημα των εξαρτησιογόνων ουσιών, με το οποίο σκέπτεται να εξακολουθήσει να ασχολείται σε ερευνητικό επίπεδο. Η Ελισάβετ θεωρεί ότι οι επιστημονικές έρευνες που σχετίζονται με το αλκοόλ και την οδήγηση και η συσσωρευμένη γνώση των Ελλήνων επιστημόνων, πρέπει να βρουν πρακτική εφαρμογή μέσω προγραμμάτων ευαισθητοποίησης των μαθητών στα σχολεία.

Το πρόγραμμα ψυχολογίας της υγείας, στο πανεπιστήμιο του Λιντς της Ολλανδίας, όπου πραγματοποίησε τις μεταπτυχιακές της σπουδές, της κέντρισε το ενδιαφέρον. Ασχολήθηκε εντατικά και με ζέση, με την συγκεκριμένη επιστήμη, η οποία δεν θεωρείται ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ελλάδα, κατά την παραμονή της στο εξωτερικό. «Στην Ελλάδα είχε αρχίσει να λειτουργεί, αντίστοιχο πρόγραμμα κανένα χρόνο στο πανεπιστήμιο της Κρήτης όταν έκανα το μεταπτυχιακό. Στην Ευρώπη καμιά δεκαετία που υφίσταται σαν χώρος ξεχωριστός» διευκρινίζει. Η ίδια εξηγεί ότι η ψυχολογία της υγείας σχετίζεται, με τη σωματική υγεία του ανθρώπου. Διακρίνεται σε δύο κατευθύνσεις, «η μία είναι η πρόληψη όπου μέσα από διάφορα μοντέλα συμπεριφοράς προσπαθούμε να μελετήσουμε για ποιους λόγους κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν κάποιες συμπεριφορές, επιβλαβείς για τον οργανισμό, είτε εμπλέκονται σε συμπεριφορές οι οποίες είναι απειλητικές για την υγεία τους. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες και διάφορα θεωρητικά μοντέλα μέσω των οποίων επιδιώκεται η εξήγηση

Της πρόκλησης αντίστοιχων συμπεριφορών, ώστε να είναι δυνατή η παρέμβαση κι ο έλεγχος τους ούτως ώστε οι επιστήμονες να προωθήσουν κάποιες περισσότερο υγιείς συμπεριφορές σε αυτούς τους ανθρώπους» ανέλυσε. Σε ένα δεύτερο επίπεδο η ψυχολογία της υγείας, παρεμβαίνει για την ενίσχυση των ατόμων που πάσχουν από χρόνιες παθήσεις (καρκίνος, καρδιακά νοσήματα, νεφροπάθεια, κτλ) και την ψυχολογική τους αποκατάσταση.

Η Ελισάβετ Λιούρτα μίλησε στον «ΠτΘ» για την σκληρή κι επίπονη προετοιμασία της μεταπτυχιακής της εργασίας, με αντικείμενο το αλκοόλ και την οδήγηση, η οποία διακρίθηκε, μεταξύ 500 ερευνών επιστημόνων και φοιτητών, σε ευρωπαϊκό συνέδριο ψυχολογίας της υγείας, τον Σεπτέμβριο στην Ιρλανδία. «Δημιουργήσαμε ερωτηματολόγια βασισμένα σε συγκεκριμένα θεωρητικά μοντέλα για να διερευνήσουμε τη σχέση αλκοόλ και οδήγησης. Αυτά έγιναν το 2004, μετά το καλοκαίρι επέστρεψα στην Ελλάδα για διακοπές και το Σεπτέμβριο με το που άνοιξαν τα πανεπιστήμια ξεχύθηκα στους δρόμους και έψαχνα για φοιτητές καθώς, είχα πρόσβαση σ’ αυτό τον πληθυσμό. Η έρευνα ολοκληρώθηκε φέτος τον Ιανουάριο κι είχε.. συμπαθητικά αποτελέσματα»σημείωσε.

Η ερευνητική προσπάθεια εστιάστηκε στην αποφυγή του αλκοόλ και της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοολούχων ποτών. Σύμφωνα με τα αντίστοιχα θεωρητικά μοντέλα συμπεριφοράς, «η πρόθεση ενός ανθρώπου να κάνει κάτι είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες που μπορούν να προβλέψουν αν τελικά θα κάνει αυτό το οποίο προτίθεται. Υπάρχουν πολλές φορές που τυχαίνει να έχουμε την πρόθεση να βγούμε έξω και να μην οδηγήσουμε υπό την επήρεια αλκοόλ γιατί γνωρίζουμε ότι είναι μια επικίνδυνη συμπεριφορά, αλλά στο τέλος το κάνουμε».

Η παρουσίαση της έρευνας σε μορφή πόστερ, στο ευρωπαϊκό συνέδριο ψυχολογίας της υγείας, ήταν μια σημαντική πρόκληση για τη νεαρή Ελισάβετ. Η πορεία μέχρι την επίδειξη της εργασίας της δεν ήταν εύκολη υπόθεση, πόσο μάλλον η κατάκτηση μιας διάκρισης σε μια επιστημονική συνάντηση η οποία συγκέντρωσε το ενδιαφέρον εκατοντάδων καθηγητών και μεταπτυχιακών φοιτητών από όλη την Ευρώπη. Η περίληψη της έρευνας της, βρέθηκε ανάμεσα στις 40 καλύτερες, με την έγκριση της οργανωτικής επιτροπής. Στην κορύφωση του συνεδρίου έγινε η βράβευση των τριων καλύτερων πόστερ που ξεχώρισαν στις ισάριθμες κατηγορίες. Το πόστερ της Κομοτηναίας Ελισάβετ Λιούρτα διακρίθηκε στην κατηγορία « health promotion».

Τα αποτελέσματα της έρευνας

Τα στοιχεία της έρευνας της Ελ. Λιούρτα προέκυψαν από την επεξεργασία 361 ερωτηματολογίων που διένειμε σε ισάριθμους φοιτητές ηλικίας μεταξύ 18 και 30 ετών. Τα αποτελέσματα της, θεωρούνται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τόσο από επιστημονικής όσο κι από κοινωνικής άποψης.

Σύμφωνα με αυτά, από τους 361 άνδρες και γυναίκες φοιτητές, οι 102 ανέφεραν ότι οδήγησαν υπό την επήρεια αλκοόλ. Οι ίδιοι είχαν καταναλώσει πάνω από 3-4 ποτά κι έπειτα πήραν τη μηχανή ή το αυτοκίνητο και βγήκαν στο δρόμο για να επιστρέψουν στο σπίτι ή προκειμένου να συνεχίσουν τη διασκέδαση τους.

Η κατανάλωση αλκοόλ, διαφοροποιείται μεταξύ των καθημερινών και του Σαββατοκύριακου. Το 52,3 % των ερωτηθέντων υποστήριξαν ότι πίνουν 1-2 ποτά το Σαββατοκύριακο ενώ το 42,4% ότι κατανάλωσε 3-4 ποτά και κατόπιν οδήγησε.

Τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας, μόνο το 14,4 % ανέφερε ότι ήπιε πάνω από 3 ποτά και μετά οδήγησε ενώ αυτοί οι οποίοι ήπιαν 1-2 αλκοολούχα ποτά ανήλθαν στο ίδιο ποσοστό.

Η ίδια έρευνα έδειξε ότι συνήθως οι άνδρες οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλ. Πιο συγκεκριμένα βρέθηκε ότι το 33,8% αυτών οι οποίοι οδήγησαν υπό την επήρεια αλκοόλ ήταν άνδρες και μόλις το 12,1% γυναίκες.

Τα σημαντικότερα ποιοτικά στοιχεία της έρευνας σύμφωνα με την Ελ.Λιούρτα ήταν αυτά που αναδεικνύουν την πρόθεση για τον συνδυασμό αλκοόλ και οδήγησης. Γιατί κάποιοι το κάνουν και κάποιοι όχι; «Αυτό που βρέθηκε στην έρευνα είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό έχει την προδιάθεση να αποφύγει το αλκοόλ και την οδήγηση προφανώς γιατί γνωρίζουν τις συνέπειες, συνυπολογίζοντας ότι πρόκειται και για μια παράνομη συμπεριφορά η οποία διώκεται, παρά ταύτα υπήρχε ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό οι οποίοι δεν σκόπευαν να οδηγήσουν όντας υπό την επήρεια αλκοόλ, τελικά όμως το έπραξαν. Συγκεκριμένα, από τα 102 άτομα τα οποία οδήγησαν υπό την επήρεια αλκοόλ, το 41,1 % αυτών είχαν την πρόθεση να αποφύγουν την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.

Η ίδια τόνισε την σημασία της πρόθεσης στη διαμόρφωση μιας συμπεριφοράς, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι από την πρόθεση στην συμπεριφορά μεσολαβούν πολλά.

«Μελετήσαμε το κατά πόσο κάποιος είναι πρόθυμος να εμπλακεί σε μια επικίνδυνη συμπεριφορά, άσχετα αν είχε πρόθεση ή όχι. Διαφοροποιούμε την πρόθεση από την προθυμία. Κάποια άτομα αντιδρούν στο κοινωνικό περιβάλλον τους, ανεξάρτητα από το αν είχαν κάποια προδιάθεση. Δηλαδή, εγώ μπορεί να έχω πει ότι θα βγω, αλλά δε θα πιω και δε θα οδηγήσω, αλλά αν βρεθώ σε μια συντροφιά η οποία καταναλώνει αλκοόλ ή με κεράσει κάποιος, είμαι πρόθυμος να πιω και μετά να οδηγήσω».

«Σημασία έχει η πρόληψη»

«Θα με ενδιέφερε να δω την εφαρμογή των επιστημονικών μελετών κι ερευνών για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, να πιάνουν τόπο» δήλωσε χαρακτηριστικά η κ. Λιούρτα, υποστηρίζοντας την ανάγκη εκπαίδευσης κι ενημέρωσης των μαθητών στα σχολεία για τις συνέπειες της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, από ειδικούς επιστήμονες. «Να γίνει μια προσέγγιση ουσίας στους νέους που να τους ευαισθητοποιεί γύρω από αυτό το ζήτημα, να τους κάνει να συνειδητοποιήσουν την επικινδυνότητα της συμπεριφοράς αυτής. Κατά κάποιον τρόπο να τους εκπαιδεύσει έτσι ώστε να μπορούν να πουν όχι σε προκλήσεις που δημιουργούνται..» π.χ. βγαίνουν έξω και τους λένε οι φίλοι τους έλα να πιούμε μια μπύρα περισσότερο ή να κερνάει ένας στην παρέα και να καταλήγει ο οδηγός της παρέας να πίνει.

Η κ. Λιούρτα μετέφερε παραδείγματα χωρών όπου με μέριμνα της πολιτείας, αποτρέπεται η οδήγηση μετά την κατανάλωση αλκοόλ. «Στην Ολλανδία, υιοθετήθηκε το εξής μέτρο. Κατά τη διάρκεια της ημέρας όλοι ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν εισιτήρια στις συγκοινωνίες, αλλά το βράδυ η πολιτεία προσέφερε δωρεάν night bus σε όλους προκειμένου να προτιμήσουν να επιστρέψουν στο σπίτι τους με τα μέσα μαζικής μετακίνησης, από το να πάρουν το αυτοκίνητό τους. Στη Γαλλία εξάλλου μπαίνοντας σε ένα κλαμπ ο οδηγός της παρέας υποχρεούται να αφήσει το κλειδί του αυτοκινήτου στη ρεσεψιόν και βγαίνοντας του κάνουν αλκοτέστ για να του το επιστρέψουν να οδηγήσει.

Σχολιάζοντας τα μέτρα που εφαρμόζονται στην Ελλάδα η Ε.Λιούρτα υπογράμμισε «έχουμε περιοριστεί στο κυνήγι με τα αλκοτέστ, το οποίο άλλοτε εφαρμόζεται και άλλοτε όχι. Από τη στιγμή που κάποιος βγαίνει από το νυχτερινό κέντρο ή οποιοδήποτε χώρο διασκέδασης, μέχρι να βρεθεί στο σημείο που γίνεται το αλκοτέστ το κακό μπορεί να γίνει. Σημασία έχει η πρόληψη» κατέληξε.

Νατάσσα Δοσεμετζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.