«Ολοι ειμαστε παιδια του ενος θεου»

Κυκλοφόρησε η εξαιρετική έκδοση της Μητροπόλεως Ξάνθης με τίτλο «Θρησκευτικά Μνημεία στο Νομό Ξάνθης» που απογράφει χριστιανικά, μουσουλμανικά, εβραϊκά, αρμένικα και καθολικά μνημεία. Με αφορμή αυτή, ο ΠτΘ μιλά σήμερα με τον Μητροπολίτη Ξάνθης και Περιθεωρίου, κ.κ. Παντελεήμονα για τη σημασία της έκδοσης και το ρόλο της στη συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετική κουλτούρα, διαφορετική θρησκεία.

Λόγος απλός, λιτός, με μηνύματα αγάπης για ειρηνική συνύπαρξη. Λόγος ποιμενάρχη που αγαλλιάζει την ψυχή λέγοντας ότι τίποτα δεν έχει χαθεί και ότι οι θρησκείες μπορούν να παίξουν το ρόλο που πρέπει στις δύσκολες μέρες που περνά ο πλανήτης… Λόγος του ειρηνοποιού και “πυροσβέστη”, με σημαία το «αγαπάτε αλλήλους»…

Ήταν ήδη γνωστή βέβαια η παιδεία του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Ξάνθης και Περιθεωρίου κ.κ.Παντελεήμονος, αλλά ήταν ευφρόσυνη η αίσθηση τόσο για την κυκλοφορία της συγκεκριμένης εξαιρετικής έκδοσης της Μητροπόλεως, για την ποιότητά της, για τη συμβολική της σημασία σε επίπεδο διαλόγου των ενταύθα πολιτισμών, όσο και για τον ουσιαστικό της ρόλο στην ευρύτερη προβολή της πνευματικής Θράκης.

ΠτΘ: Σεβασμιότατε, σε συνεργασία με τη Μουφτεία Ξάνθης κυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό η έκδοση «Θρησκευτικά Μνημεία στο Νομό Ξάνθης». Ξεκινώντας θα θέλαμε να μας μιλήσετε για αυτή…

Μ.Π.: Η συγκεκριμένη έκδοση έγινε σε συνεργασία με τη Μουφτεία Ξάνθης, χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και τιτλοφορείται «Τα Θρησκευτικά Μνημεία της Ξάνθης». Ο τίτλος είναι γενικός, δεν αφορά στα εκκλησιαστικά, αλλά στα θρησκευτικά μνημεία και περιλαμβάνονται σ’ αυτό τον τόμο τα μνημεία των ορθοδόξων, των μουσουλμάνων, των εβραίων, των αρμενίων και των καθολικών. Η έκδοση αυτή μας έδωσε την ευκαιρία να συνεργαστούμε στενότερα με τη Μουφτεία Ξάνθης. Βέβαια η σχέση με το Μουφτή είναι πολύ καλή, επικοινωνούμε, αλλά η συγκεκριμένη έκδοση μας έδωσε την ευκαιρία ακόμα στενότερης συνεργασίας, όχι μόνο με το Μουφτή, αλλά και με κάποιους Ιμάμηδες, θεολόγους, νέα παιδιά με ανοιχτό μυαλό που έγραψαν ό,τι έχει σχέση με τα μουσουλμανικά μνημεία και συνεργάστηκαν με άριστο τρόπο με τους δικούς μας συνεργάτες, ορθόδοξους θεολόγους. Μέσα από τη συνεργασία αυτή τους δόθηκε η ευκαιρία και για ανθρώπινες σχέσεις, έφαγαν μεσημέρια όλοι μαζί και κουβέντιασαν διάφορα άλλα θέματα. Θέλω να πιστεύω ότι βοήθησε στην αλληλογνωριμία και στην επικοινωνία, στην ανταλλαγή σκέψεων, προβληματισμών.

ΠτΘ: Πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής;

Μ.Π.: Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε από τις κατά καιρούς εικόνες που μπορεί να έχουν άνθρωποι από άλλες περιοχές της πατρίδας μας ή από άλλες χώρες, για την περιοχή μας. Εξωτερικεύουν ένα προβληματισμό για το πώς ζούμε, πώς συμβιώνουμε. Και ενώ για μας αυτή η συμβίωση είναι δεδομένη και φυσιολογική, για έναν που ζει στην άλλη άκρη της Ελλάδος φαίνεται παράξενο να ακούει να χτυπάει η καμπάνα και μετά από λίγο τον Ιμάμη να καλεί τους πιστούς. Θέλαμε να δείξουμε, δηλαδή, προς τα έξω ότι εδώ Έλληνες πολίτες, αλλά με διαφορετικό θρήσκευμα, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, με διαφορετική παράδοση, μπορούν και συμβιώνουν. Αυτό το μήνυμα θέλουμε να δοθεί και προς τα έξω, και προς την Ευρώπη και προς το κέντρο λήψεως των αποφάσεων, το Ευρωκοινοβούλιο. Γι’ αυτό και η περιφέρεια θα στείλει ένα πολύ μεγάλο αριθμό βιβλίων στο ευρωκοινοβούλιο, αφού το βιβλίο είναι γραμμένο και στην αγγλική γλώσσα. Βέβαια, εγώ θα πρόσθετα ότι πρέπει να πάρει το μήνυμα και η γείτων προς ανατολάς χώρα, ότι εμείς τα μνημεία τους τα θρησκευτικά τα σεβόμαστε, και όχι μόνο τα σεβόμαστε, τα προβάλουμε κιόλας. Και βέβαια ας κάνουν και εκείνοι το ίδιο για τα δικά μας. Αυτές ήταν οι σκέψεις που οδήγησαν στην έκδοση αυτού του τόμου.

ΠτΘ: Χριστιανοί και μουσουλμάνοι συμβιώνουν εδώ και χρόνια σ’ αυτή την περιοχή. Πιστεύω όμως ότι ελάχιστα γνωρίζουμε ο ένας για τον άλλο που αφορούν γενικότερα στη ζωή και ειδικότερα στη θρησκευτική ζωή του άλλου. Με βάση αυτά που είπατε προηγουμένως, ότι ορθόδοξοι θεολόγοι με ιμάμηδες αλληλογνωρίστηκαν, συνέφαγαν και προβληματίστηκαν από κοινού, πιστεύετε ότι η συγκεκριμένη έκδοση μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ των δύο σύνοικων στοιχείων;

Μ.Π: Θέλω να πιστεύω πως ναι, τουλάχιστον σ΄ ένα μεγάλο αριθμό του μουσουλμανικού στοιχείου. Όταν το διαβάσει, ένας μουσουλμάνος με μυαλό ανοιχτό θα πει: «Μα η εκκλησία η ορθόδοξη και οι χριστιανοί και σέβονται και προβάλλουν τα μνημεία». Η ειρηνική συμβίωση εξασφαλίζεται από την αποδοχή και από το σεβασμό του άλλου. Αποδέχομαι τον άλλο όπως είναι, αλλά απαιτώ όμως και από εκείνον τον ανάλογο σεβασμό και την ανάλογη αποδοχή. Θέλω να πιστεύω ότι και στους ανθρώπους με ανοικτό μυαλό, αλλά κυρίως στους νέους ανθρώπου, αυτό θα μετρήσει θετικά, και καταδεικνύει ότι και η εκκλησία, – διότι κανείς δεν μπορεί να παραθεωρήσει τις φιλότιμες προσπάθειες όλων των φορέων, όλων των πολιτειακών αρχών,- βοηθά σ’ αυτή την προσπάθεια.

ΠτΘ: Το βιβλίο παρουσιάζει τα θρησκευτικά μνημεία των μουσουλμάνων, των χριστιανών, των εβραίων. Πιστεύετε ότι όλα αυτά τα κέντρα μπορούν να παίξουν εκπαιδευτικό ρόλο στους νέους ανθρώπους;

Μ.Π: Βέβαια. Σήμερα και στη δική μας χώρα ζούμε σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία και θα πρέπει τα παιδιά, όχι μόνο της περιοχής της Ξάνθης ή της Θράκης, αλλά και των άλλων περιοχών, να συνειδητοποιήσουν ότι αποτελεί παρελθόν το αμιγές του πληθυσμού. Θα πρέπει λοιπόν να προετοιμάζουμε και να διδάσκουμε στα παιδιά μας ότι θα συνυπάρξουν, και πρέπει να συνυπάρξουν, με ανθρώπους από διαφορετικές χώρες, με διαφορετική θρησκεία, με διαφορετική παράδοση. Θέλω να πιστεύω ότι οι νέοι μας, τουλάχιστον από την ηλικία που μπορούν να καταλαβαίνουν, είναι πιο ανοιχτοί σ’ αυτό από ό,τι ήμασταν εμείς στην ηλικία τους. Και θέλω να πιστεύω ότι τέτοιου είδους εκδόσεις βοηθούν, ώστε να προετοιμάζουν τα παιδιά για αυτή τη συνύπαρξη και συμβίωση.

ΠτΘ: Σεβασμιότατε, η θρησκεία μας, η ορθοδοξία, έχει ως επίκεντρο την αγάπη προς τον άλλον, την αγάπη προς το πλησίον. Θα χαρακτηρίζαμε λοιπόν αυτό το βιβλίο σαν μια έκφραση αγάπης προς το πλησίον;

Μ.Π: Όταν σέβομαι την πίστη του άλλου, τον πολιτισμό του άλλου, την παράδοση του άλλου, τα οποία βέβαια δεν είναι αφηρημένα και θεωρητικά αλλά εκφράζουν κάτι συγκεκριμένο, αυτό μαρτυρεί την αγάπη προς τον άλλο. Μαρτυρεί την αποδοχή και την αγάπη.

ΠτΘ: Σήμερα η ανθρωπότητα περνά δύσκολες στιγμές. Οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ποιος είναι τρομοκράτης και ποιος όχι. Στις αρχές του 21ου αιώνα ο θρησκευτικός φανατισμός βρίσκεται σε έξαρση. Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η θέση της ορθοδοξίας απέναντι σε όλα αυτά;

Μ.Π: Η θέση του ειρηνοποιού, του “πυροσβέστη”.

ΠτΘ: Και η ορθοδοξία όμως σήμερα αντιμετωπίζει προβλήματα, ίσως όχι τόσο έντονα όσο πριν λίγο καιρό. Εκτιμάτε ότι το μέλλον διαγράφεται ευοίωνο;

Μ.Π: Όταν βρισκόμασταν στο αποκορύφωμα της κρίσης,- και μάλιστα την έζησα γιατί συνέπεσε εκείνη την περίοδο να ήμουν συνοδικός – τότε είπα, και μάλιστα απέστειλα και εγκύκλιο προς το λαό της Μητροπόλεως, ότι δεν κρίνεται η εκκλησία, αλλά κρίνονται οι άνθρωποι που την υπηρετούν ή κάποιοι από τους ανθρώπους που την υπηρετούν. Δεν μπορώ να παραγνωρίσω την παρουσία και το ρόλο εκείνου του ιερέα, στο χωριό, με τα ροζιασμένα χέρια, με τα 7 και τα 8 παιδιά, που είναι ο μόνος που παρέμεινε στον τόπο, γιατί δάσκαλο δεν έχει το χωριό, πρόεδρο δεν έχει, έχει όμως ένα παπά να χτυπάει την καμπάνα και να κυκλοφορεί στους δρόμους, να μεταφέρει με το αυτοκίνητό του τη γιαγιά που είναι μόνη στο πλησιέστερο Κέντρο Υγείας για να της μετρήσουν την πίεση, να πάρει τα φάρμακά της. Προέτρεψα λοιπόν το λαό τότε να στρέψει το βλέμμα σε αυτούς τους ιερείς και όχι στους πέντε, ή στους δέκα, ή στους εκατό. Δεν είναι δυνατόν από τους 8500 κληρικούς της εκκλησίας να βλέπουμε τους εκατό και να μη βλέπουμε τους 8400. Άρα δεν είναι κρίση της εκκλησίας, είναι κρίση προσώπων που βρέθηκαν στην εκκλησία, ενώ θα έπρεπε ίσως να είναι κάπου αλλού.

ΠτΘ: Κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι θρησκείες είναι χρώματα που διαχωρίζουν τους ανθρώπους. Βλέποντας όμως στο Ν. Ξάνθης, δύο θρησκευτικούς λειτουργούς να στηρίζουν τέτοιες προσπάθειες, θεωρώ ότι μπορούμε να αισιοδοξούμε για το ρόλο που μπορούν να παίξουν οι θρησκείες στην ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων…

Μ.Π: Είναι όντως έτσι. Οι θρησκείες δεν πρέπει να χωρίζουν τους ανθρώπους, αλλά να τους ενώνουν. Όλοι είμαστε παιδιά του ενός θεού. Βέβαια ο καθένας γεννήθηκε σε ένα χώρο, κληρονόμησε από τους προγόνους τους μια παράδοση, έχει μια πίστη. Αυτό είναι σεβαστό. Εμείς αυτό θέλουμε να καταδείξουμε με τον κλήρο, ότι μπορούν να συνυπάρξουν και άνθρωποι με διαφορετική πίστη, με διαφορετική παράδοση και με διαφορετικό πολιτισμό. Και εύχομαι αυτό να το αποδεχόμαστε όλοι, ούτως ώστε και σήμερα αλλά και αύριο, που δεν θα είμαστε εμείς, αλλά θα είναι αυτοί που θα μας διαδεχτούν, τα παιδιά μας, να τεθούν τα θεμέλια για αυτή τη συνέχιση και την εξασφάλιση της ειρηνική συμβίωσης.

ΠτΘ: Σεβασμιότατε σας ευχαριστούμε πολύ.

Μ.Π: Να είστε καλά. Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.