Εξαιρετικες εκδοσεις στο κλεισιμο του προγραμματος Φραγκουδακη

Το πρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων στο κλείσιμό του εξέδωσε ένα πλούσιο κι ενδιαφέρον εκπαιδευτικό υλικό για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπως και κάποια συνοδευτικά βοηθήματα για την πρωτοβάθμια. Ανάμεσά τους και διδακτικές προτάσεις λογοτεχνίας για καθηγητές, ενώ για τη λογοτεχνία ετοιμάζεται κι ένα cd με τραγούδια. Ξεχωρίζει ένα λεξικό ελληνοτουρκικό, με συνώνυμα, αντίθετα, παράγωγα, σύνθετα, που απευθύνεται σε μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, αλλά και το υλικό για το μάθημα της γλώσσας για την Α΄ Γυμνασίου, που έχει οργανωθεί σε ντοσιέ. Έχει ετοιμαστεί και το αντίστοιχο υλικό για τη Β΄ και τη Γ΄ Γυμνασίου μόνο που είναι προς το παρόν σε φωτοτυπίες.

Τα ντοσιέ μοιράζονται στα σχολεία που έχουν αμιγώς μειονοτικό πληθυσμό, όπως είναι τα γυμνάσια της Οργάνης, της Σμίνθης, της Γλαύκης. Ο υπεύθυνος για τα Κέντρα Στήριξης για την Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων, Λευτέρης Παπαγιαννάκης μίλησε για το νέο υλικό κι εξήγησε ότι αυτά τα βιβλία έχουν στηριχτεί σε μεγάλο βαθμό στις συζητήσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια των επιμορφώσεων, μεταξύ επιμορφωτών και καθηγητών γυμνασίου, οι οποίοι κι έδωσαν πληροφορίες για το πώς εξέλαβαν οι μαθητές το εκπαιδευτικό υλικό.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το υλικό των βιβλίων για το μάθημα της Γλώσσας προέρχεται μέσα από παραδείγματα της καθημερινότητας κι έχει έναν χαρακτήρα επικοινωνιακό. «Το υλικό είναι έγχρωμο, σε καρτέλες και θυμίζει ντοσιέ, το καθένα από τα οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτόνομα. Στηρίζεται βέβαια στο βιβλίο» σημειώνει ο Λ. Παπαγιαννάκης. Το συνοδευτικό υλικό έχει σύγχρονα στοιχεία της ζωής, αλλά και της τέχνης και του ελεύθερου χρόνου.

Το λεξικό, το οποίο είχε εκδοθεί σε cd rom, καθώς και το cd rom από το «Ένας ιππότης στο κάστρο των γραμμάτων» είχαν βγει από την προηγούμενη φάση του προγράμματος. Το έντυπο λεξικό είναι μια πρόσβαση στην ελληνική γλώσσα για τους μουσουλμάνους γονείς που μπορούν όμως να διαβάζουν το ελληνικό αλφάβητο. Το έχουν ζητήσει ήδη για τις βιβλιοθήκες των γυμνασίων. «Έχω δει ανθρώπους να δουλεύουν το λεξικό για να μάθουν τούρκικα. Εξάλλου οι 6.000 λέξεις που περιλαμβάνει είναι αρκετές και μάλιστα προέρχονται από το καθημερινό λεξιλόγιο».

Σχολιάζοντας την «Ομάδα Λογοτεχνίας» ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης αναφέρει ότι ήταν η πιο ενδιαφέρουσα και μάλιστα προέκυψε ένας ενδιαφέρων τρόπος λειτουργίας. «Πέρα από την επιμόρφωση υπήρχε μια ομάδα εφαρμογής από εκπαιδευτικούς που έμεναν πίσω για να δουλέψουν τα θέματα και να τα παρουσιάσουν στους συναδέλφους τους καθηγητές. Αφιέρωναν χρόνο από τα βράδια τους για να δουλέψουν καλύτερα».

Επαναπροκύρηξη – επιμόρφωση

Οι επιμορφώσεις και η δημιουργία των βιβλίων είναι το κομμάτι του προγράμματος που έχει ολοκληρωθεί και όπως ομολογεί ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης «κρατάμε ανοιχτά τα γραφεία με μεγάλο αγώνα και με μεγάλη βοήθεια από πολλούς ανθρώπους, από το υπουργείο, το πρόγραμμα ΕΠΕΑΕΚ, το πανεπιστήμιο. Στοχεύουμε να τα κρατήσουμε ανοιχτά μέχρι τον Ιούνη». Αυτή την περίοδο μοιράζεται το υλικό, ενώ έχουν έρθει και οι αξιολογητές του προγράμματος. «Σε πρώτη φάση θα βγει ένα συμπέρασμα γραπτό και πάνω σ’ αυτό θα στηριχτεί η επαναπροκήρυξη. Το υλικό έχει δοθεί ήδη στο υπουργείο».

Για το κενό που αφήνει η αλλαγή φρουράς εκπαιδευτικών στην υλοποίηση του προγράμματος, μια και αυτοί που προσλήφθηκαν με πενταετία έχουν κάνει τον κύκλο τους, ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης προτείνει τη θεσμοθέτηση της επιμόρφωσης, για να γίνεται οργανωμένα και να ζητείται ως προσόν στους δασκάλους που έρχονται στη Θράκη.

Άννα Ιορδανίδου, υπεύθυνη για τη Γλώσσα

«Ασκήσεις με διαβαθμισμένη δυσκολία»

Η Άννα Ιορδανίδου, Καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Πατρών και επιστημονική υπεύθυνη στη δράση της γλώσσας, προκειμένου για την εκμάθηση της ελληνικής μίλησε για τη φιλοσοφία των βιβλίων (ντοσιέ) της Α΄ Γυμνασίου που σύντομα θα φτάσουν στα χέρια των παιδιών. «Το υλικό για την Α΄ Γυμνασίου καλύπτει όλη την ύλη του σχολικού βιβλίου και του αναλυτικού προγράμματος για τη γλώσσα, η πρωτοτυπία του έγκειται όμως στο ότι αποτελεί φάκελο υλικού. Είναι καρτέλες τις οποίες ο καθηγητής μπορεί να τις ανακατέψει αν θέλει, δηλαδή να μετακινήσει ένα κείμενο και να το μεταφέρει σε μια άλλη θεματική ενότητα. Για παράδειγμα, ένα κείμενο από τη «Διαφήμιση» μπορεί να το διδάξει στην ενότητα «Σχολική Ζωή», οπότε έχει τη δυνατότητα να προσαρμόζει το υλικό ανάλογα με τις συνθήκες της τάξης του. Είναι ευέλικτο αν και ακολουθεί πιστά το σχολικό πρόγραμμα. Διαφέρει και ως προς την αισθητική, με την έννοια ότι έχει πλούσια εικονογράφηση και πάρα πολλές ασκήσεις με διαβαθμισμένη δυσκολία δηλαδή μπορούν να καλυφθούν πολλά επίπεδα μαθητών, από το χαμηλότερο έως το υψηλότερο».

Αυθεντικά κείμενα

Η κα Ιορδανίδου κάνει λόγο για διδασκαλία κειμένων που έχουν παραχθεί σε φυσικές συνθήκες λόγου, τα λεγόμενα αυθεντικά κείμενα. «Δημιουργεί ένα ιδιαίτερο κίνητρο για τα παιδιά, γιατί προέρχεται από τον περιβάλλοντα χώρο τους κι επιπλέον είναι πολύ ζωντανό για τη διδακτική το να έρχονται σε επαφή τα παιδιά με αυθεντικά κείμενα». Επομένως η δομή των ντοσιέ είναι συμβατή με τις αρχές της σύγχρονης διδακτικής.

Στις θεματικές συναντάμε συχνά κείμενα από εφημερίδες καθώς και από σχολικές εφημερίδες. «Είναι μια παραγωγή λόγου που τους είναι οικεία και μπορούν πολύ εύκολα να μπουν στη θέση του μαθητή που γράφει άρθρο στη σχολική εφημερίδα».

Στην επιλογή των κειμένων αλλά και στη σύνταξη των ασκήσεων έχει ληφθεί σοβαρά υπόψιν το γεγονός ότι τα παιδιά μαθαίνουν την ελληνική ως μια ξένη γλώσσα, επομένως το λεξιλόγιό τους είναι από φτωχό έως περιορισμένο. «Φροντίσαμε να είναι πολύ απλές και φιλικές οι εκφωνήσεις στις ασκήσεις. Έχουμε κρατήσει, επομένως το βασικό λεξιλόγιο. Υπάρχει διαβάθμιση δυσκολίας γι’ αυτό και ο καθηγητής γνωρίζει ότι απαιτούν υψηλότερο βαθμό δυσκολίας άρα και βαθμό ελληνομάθειας. Στην επιλογή των κειμένων βοήθησαν και οι εκπαιδευτικοί που τα δούλεψαν μέσα στο μάθημα, επομένως έγιναν οι απαραίτητες αλλαγές και βελτιώσεις ανάλογα με την εφαρμογή στο σχολείο.

Οι εκπαιδευτικοί πέρασαν από τακτικές επιμορφώσεις και λάμβαναν τις οδηγίες, αλλά και υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους. Οι καθηγητές της δευτεροβάθμιας δούλευαν μ’ αυτό το υλικό στην ενισχυτική διδασκαλία, ενώ τώρα μπορούν να κάνουν επιλογές σε κείμενα και ασκήσεις και να το δουλέψουν συμπληρωματικά γιατί βοηθάει πολύ στην κατανόηση του μαθήματος της Γλώσσας».

Μέχρι να γίνει η παρούσα έκδοση του υλικού για τη Γλώσσα το τεστάρησαν με την εφαρμογή που έγινε στις αίθουσες. «Οι καθηγητές παρέδιδαν μία έκθεση των δραστηριοτήτων τους, όπου ήταν ενταγμένες και οι αντιδράσεις των παιδιών. Επίσης, είχαμε υλικό από γραπτά παιδιών και πολλές φορές παρακολουθήσαμε μάθημα ενισχυτικής διδασκαλίας και καταγράφαμε τις παρατηρήσεις μας και για την παραγωγή προφορικού λόγου. Γενικά, οι αντιδράσεις των παιδιών ήταν θετικές».

Μια και τα βοηθήματα έχουν τη λογική ενός βιβλίου ξένης γλώσσας είναι αυτονόητο να έχουν ζητήσει οι εκπαιδευτικοί και οπτικοακουστικό υλικό, κάτι που θα είναι ίσως εφικτό στην επόμενη φάση του προγράμματος, σε περίπτωση που αναλάβει την υλοποίησή του η ίδια ομάδα ερευνητών.

Η κα Ιορδανίδου στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Πατρών και στην Κατεύθυνση της Διδακτικής έχει χρησιμοποιήσει το διδακτικό υλικό που συντάχθηκε για τις ανάγκες του προγράμματος εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.