Ολιγοθεσια σχολεια στη Ροδοπη

Ο φόβος των μικρών κοινωνιών να μη χάσουν το σχολείο τους που συμβολίζει σ’ ένα βαθμό τη ζωντάνια έως και την ύπαρξη ενός χωριού, γιατί τα παιδιά σηματοδοτούν τη συνέχεια, οδηγεί πολλούς γονείς στη Ροδόπη σε μια επίμονη στάση – συμπεριφορά που αντιτίθεται στη μετακίνηση των παιδιών τους σε μεγαλύτερες σχολικές μονάδες ακόμη και αν είναι οι δυο τελευταίοι μαθητές των σχολείων. Παρόλο που η λογική των ολιγοθέσιων σχολείων με ένα ή δύο δασκάλους που λειτουργούν ταυτόχρονα στην τάξη ως μάγοι και προσπαθούν να κάνουν τα πάντα δε μπορεί να στηριχτεί σε καμιά μέθοδο διδασκαλίας αλλά το νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει τη σύσταση ενός σχολικού κέντρου εάν δεν υπάρχει η σύμφωνη γνώμη όλων των γονέων ή κηδεμόνων. Στη Ροδόπη ζούμε σκηνές από θέατρο του παραλόγου με κοινωνίες που διχάζονται ανάμεσα στο πρέπει του παρελθόντος και στην πραγματικότητα και η κατάσταση χειροτερεύει με την «κόντρα» ανάμεσα σε μειονοτικά και δημόσια ολιγοθέσια σχολεία που πρέπει να συνεχίζουν να υφίστανται για λόγους Χ.

Παρόλο που ο θεσμός των ολοήμερων επεκτείνεται – με τα καλά και τα προβλήματά του – κάποιοι μαθητές δε θα έχουν ποτέ τη δυνατότητα να διδαχτούν μουσική, χορό, γυμναστική, αγγλικά, θέατρο από διαφορετικούς δασκάλους, αλλά ούτε καν να συναναστραφούν με συνομηλίκους τους την ώρα του διαλείμματος ή και μέσα στην τάξη. Μόνο γενναίες πολιτικές αποφάσεις προερχόμενες από το κέντρο θα μπορούσαν να ανατρέψουν το σκηνικό αλλά η εικόνα μέχρι στιγμής μοιάζει μακρινή.

Μ. Κωνσταντινίδης: «Αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις»

Ο προϊστάμενος της Α/θμιας Εκπαίδευσης Ν. Ροδόπης Μαρίνος Κωνσταντινίδης είναι σύμφωνος με την ίδρυση σχολικών κέντρων αντί των ολιγοθέσιων σχολειών, παραπέμπει όμως στο νομικό πλαίσιο. «Προκειμένου να συστηθεί ένα σχολικό κέντρο και να μεταφέρονται οι μαθητές από διπλανά χωριά σ’ ένα μεγάλο κεντρικό χωριό απαιτούνται όλες οι υπογραφές των γονέων. Υπεισέρχονται βέβαια πολλοί παράγοντες όπως είναι ο τοπικιστικός, οι συναισθηματικοί λόγοι γι’ αυτό και αναγκαζόμαστε να λειτουργούμε σχολεία με πολύ λίγους μαθητές. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα παιδιά δε μπορούν να παρακολουθήσουν όπως θα έπρεπε τα μαθήματά τους και οι δάσκαλοι απευθύνονται σ’ ένα πολύ μικρό αριθμό μαθητών. Προτεραιότητα της Διεύθυνσης είναι η δημιουργία αυτών των κέντρων. Βρισκόμαστε σε συνομιλία με γονείς και κηδεμόνες και του θέματος έχει επιληφθεί και ο περιφερειακός διευθυντής. Προς το τέλος της σχολικής χρονιάς αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις».

Μαθήματα στη «Μέση»

Ο κ. Κωνσταντινίδης δίνει ένα παράδειγμα διχογνωμίας γονιών που λειτουργεί καθοριστικά στην εκπαίδευση και στο μέλλον των παιδιών τους. «Στο σχολείο της Μέσης είχαμε οκτώ μαθητές, εκ των οποίων δέχτηκαν να μετακινούνται οι πέντε και οι τρεις παραμένουν στη Μέση. Τα πέντε παιδιά μετακινούνται στο δημοτικό σχολείο της Νέας Καλίστης».

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι οι μαθητές που έμειναν μοιράζονται από ένας στη Β’ την Ε’ και την ΣΤ’ τάξη! «Είναι δυο αδέλφια κι ένα άλλο παιδί. Συζητάμε με τους γονείς μήπως αλλάξουν γνώμη γιατί δεν ξέρουμε αν θα έχουμε τη δυνατότητα να λειτουργούμε αυτό το σχολείο του χρόνου. Εξαρτάται από τον αριθμό των δασκάλων που θα έχει ο νομός, αλλά είναι και λόγοι οικονομικοί. Εάν φτάσουμε σε μικρότερο αριθμό δασκάλων δε μπορούμε ν’ αφήσουμε τα μεγαλύτερα σχολεία χωρίς το κατάλληλο στελεχιακό δυναμικό κι από την άλλη να λειτουργούν σχολεία με δυο και τρεις μαθητές. Δίνουμε περισσότερα χρήματα από το καλύτερο κολέγιο αλλά δε μπορεί να παραχθεί το έργο που θα έπρεπε».

Ο κ. Κωνσταντινίδης δίνει τη συνολική εικόνα των ολιγοθεσίων σχολείων. «Λειτουργούν πέντε μονοθέσια δημοτικά σχολεία, οκτώ διθέσια, έξι τριθέσια» και συμπληρώνει ότι αυτή η κατάσταση προφανώς δε μπορεί να συνεχιστεί για πολύ.

Από τα 39 δημοτικά σχολεία της Ροδόπης τα 26 λειτουργούν και ως ολοήμερα. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές των ολιγοθέσιων χάνουν την επιπλέον ευκαιρία να έχουν διαφορετικό δάσκαλο στη μουσική, το χορό, την ξένη γλώσσα και την όποια άλλη δραστηριότητα δίνει το ολοήμερο. Ο κ. Κωνσταντινίδης εξηγεί ότι τα μειονεκτήματα των ολιγοθεσίων προσπαθούν να τα μεταφέρουν και στους γονείς αλλά επιμένουν στην παρούσα κατάσταση.

Αναστολή λειτουργίας

Αν εξετάσουμε τον πίνακα των σχολείων του νομού με τον αριθμό των μαθητών θα δούμε ότι η έκφραση που αποδίδεται σ’ ένα σχολείο που κλείνει είναι αναστολή λειτουργίας και όχι κατάργηση. «Μένουμε στο καθεστώς της αναστολής λειτουργίας, με την έννοια ότι υπό αυτό το καθεστώς μπορεί το σχολείο να επαναλειτουργήσει όταν θα διαμορφωθούν διαφορετικές συνθήκες.

Λαμβάνουμε πάντα ως γνώμονα το συμφέρον του μαθητή κι αυτό δεν είναι παρά να περάσει σε μια μεγαλύτερη σχολική μονάδα» σχολιάζει ο κ. Κωνσταντινίδης.

Σχολικά κέντρα προτείνει ο Σύλλογος Δασκάλων

Ο πρόεδρος και ο γραμματέας του Συλλόγου Δασκάλων και Νηπιαγωγών Ν. Ροδόπης, Χάρης Κυριάκου συμφωνούν ότι ειδικά στα μειονοτικά σχολεία παρεμβαίνουν και άλλοι παράγοντες που επιβάλλουν τη διατήρηση των ολιγοθεσίων σχολείων. «Το θέμα των ολιγοθεσίων σχολείων έχει απασχολήσει εδώ και χρόνια την Ομοσπονδία μας. Είναι δεδομένο ότι βιώνουμε τρομακτικές αλλαγές και από τον τρόπο λειτουργίας αυτών των σχολειών συμπεραίνουμε ότι δε μπορούν ν’ ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις και στις ανάγκες ενός αναλυτικού προγράμματος που βγαίνει για τα πολυθέσια σχολεία. Η Ομοσπονδία έχει προχωρήσει στη φιλοσοφία της συγχώνευσης των ολιγοθεσίων με τη δημιουργία σχολικών κέντρων» μεταφέρει ο κ. Κυριάκου, σημειώνοντας όμως ότι η υλοποίησή τους συναντά δυσκολίες στο νομικό πλαίσιο. «Υπάρχει βέβαια και το πολιτικό κόστος από τους τοπικούς παράγοντες. Για μια παρόμοια διαδικασία λαμβάνεται υπόψιν η γνώμη των γονέων».

Ένα σχολικό κέντρο βελτιώνει σε πολύ μεγάλο βαθμό την παρεχόμενη εκπαίδευση προς τους μαθητές, που στερούνται όλα τα πλεονεκτήματα που απολαμβάνουν οι μαθητές των πολυθέσιων σχολείων. Υπάρχουν περιοχές της Ελλάδος όπου συστήθηκαν και λειτουργούν σχολικά κέντρα, όπως για παράδειγμα στο νομό Κοζάνης. Ο κ. Κυριάκου θεωρεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις θα μπορούσε να χτιστεί ένα νέο σχολείο. Θεωρεί ως ιδανικό σχολείο το εξαθέσιο που θα λειτουργεί και ως ολοήμερο. Σχετικά με την ίδρυση των ολιγοθέσιων σημειώνει ότι «παράγοντες γεωγραφικοί, συγκοινωνιακοί, οικονομικοί, πολιτιστικοί και πολιτικοί σε συνδυασμό με την ύπαρξη ορισμένων ειδικών συνθηκών και εθνικών σκοπιμοτήτων ευνόησαν την ίδρυση και λειτουργία τους».

Ο κ. Θεοδώρου διδάσκει σε μειονοτικό σχολείο ολιγοθέσιο και ζει από κοντά τα προβλήματα. «Θεωρώ ότι υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που θέτουν σε προβληματισμό τους γονείς. Αυτό που τους αποτρέπει να συμφωνήσουν για τη δημιουργία ενός σχολικού κέντρου είναι η αίσθηση που έχουν ότι θα ερημώσει το χωριό όταν πάψει να λειτουργεί το σχολείο».

Για το Χάρη Κυριάκου η λύση βρίσκεται στο να δοθούν κίνητρα για το ζωντάνεμα της επαρχίας με νέους ανθρώπους που θα έχουν δουλειές και λόγο να μείνουν. «Η γενικότερη πολιτική των κυβερνήσεων απέναντι στην ελληνική ύπαιθρο δεν είναι αυτή που θα έπρεπε. Έχουμε κύμα αστυφιλίας αλλά δε δίνονται κίνητρα για την παραμονή των κατοίκων».

Στο σχολείο του Κοσμίου όπου υπηρετεί πηγαίνουν 43 μαθητές και 15 μαθητές στο νηπιαγωγείο. «Πολλοί μαθητές επιλέγουν να εγγραφούν σε σχολεία της Κομοτηνής. 10 μαθητές θα μπορούσαν να είναι στο σχολείο, επομένως θα είχαμε 53» επιμένει, θεωρώντας ότι μπορούμε να ελπίζουμε ακόμη και σε αύξηση του μαθητικού δυναμικού.

Τα περίεργα

Ο κ. Θεοδώρου σε μια εικόνα μονοθεσίου σχολείου σημειώνει ότι «δυστυχώς το μάθημα μοιράζεται δια του έξι». Στα μειονοτικά σχολεία τα προβλήματα είναι ακόμη περισσότερα καθώς οι όποιες αλλαγές γίνονται θα πρέπει να στηρίζονται στη Συνθήκη της Λοζάννης, γι’ αυτό και ο Σύλλογος Δασκάλων δε μπορεί να παρέμβει.

Ο κ. Κυριάκου δίνει ένα παράδειγμα του λεγόμενου «ανάποδου κύκλου» διδασκαλίας, σύμφωνα με τον οποίο οι μαθητές της Ε΄ και της ΣΤ΄ διδάσκονται τα μαθήματα της ΣΤ΄ χωρίς να έχουν διδαχθεί της Ε΄. «Τα παιδιά της Ε΄ διδάσκονται την ελληνική επανάσταση και την προσπάθεια απελευθέρωσης της Ελλάδας χωρίς ποτέ να έχουν διδαχτεί τη βυζαντινή ιστορία. Πρώτα απελευθερώνεται η Ελλάδα και μετά ζει στη σκλαβιά»!

Η εικόνα των ολιγοθέσιων

Τα νηπιαγωγεία στην ύπαιθρο της Ροδόπης είναι μονοθέσια με εξαίρεση αυτό του Ιάσμου που αριθμεί 50 παιδιά στα νήπια και τα προνήπια και είναι διθέσιο και αυτό των Αμαξάδων που έχει 27 παιδιά. Στους Υφαντές λειτουργεί νηπιαγωγείο με τρία παιδιά, στα Παγούρια, τους Προσκυνητές και το Ροδίτη με τέσσερα. Σε επίπεδο δημοτικών σχολείων την εικόνα για τα μονοθέσια και τα διθέσια την έδωσε ο κ. Κωνσταντινίδης. Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι στους Αμαξάδες και στους Ασώματους οι μαθητές είναι τέσσερις, στον Πολύανθο οκτώ και στη Σάλπη εννιά.

Για τα μειονοτικά σχολεία έδωσαν κάποια δείγματα ο προϊστάμενος του 1ου Γραφείου κ. Τζιώτζιος και ο προϊστάμενος του 2ου κ. Κούτρας. Στο 1ο Γραφείο υπάγονται και τα μειονοτικά του Έβρου, όπου έχουμε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα με ολιγοθέσια, στον Κόμαρο σχολείο με πέντε μαθητές και στη Λεπτοκαριά δύο. Στη δικαιοδοσία του κ. Τζιώτζιου είναι 53 σχολεία της Ροδόπης και 20 του Έβρου, από τα οποία έχει επισκεφθεί ήδη τα 69.

Το νηπιαγωγείο της Αρίσβης αριθμεί έντεκα μαθητές αλλά υπάγεται στο 1ο Γραφείο, αν και δημόσιο, επειδή όλα τα παιδιά είναι μουσουλμάνοι. Το δημοτικό του 2ου Μικρού Κέχρου έχει τρεις μαθητές, αυτό του Μικρού Πιστού πέντε, όπως επίσης και τα δημοτικά σχολεία στο Τσιφλίκι, την Τσούκα και το Χαμηλό Κέχρου. Ο κ. Τζιώτζιος εξηγεί στον ΠτΘ ότι η ελληνική πολιτεία προσπαθεί να ενημερώσει μέσω των υπηρεσιών της τις τοπικές κοινωνίες για την προοπτική της συγχώνευσης σχολείων. «Μάς ενδιαφέρει κύρια η σύμφωνη γνώμη των γονέων. Προσπαθούμε να τους πείσουμε ότι θα βοηθηθούν τα παιδιά τους».

Να θυμίσουμε ότι στα μειονοτικά σχολεία λειτουργούν υποχρεωτικά μουσουλμάνος και χριστιανός δάσκαλος, αυτό σημαίνει ότι σε μειονοτικό σχολείο με δύο μαθητές αντιστοιχεί ένας δάσκαλος ανά μαθητή! Εξαίρεση αποτελεί το χωριό Καλύβια της Οργάνης όπου δε βρέθηκε φέτος χριστιανός δάσκαλος, με αποτέλεσμα οι τέσσερις μαθητές να κάνουν μάθημα μόνο με το μουσουλμάνο.

Στη δικαιοδοσία του κ. Κούτρα είναι 69 σχολεία εκ των οποίων τα 13 αριθμούν από πέντε έως οκτώ μαθητές και περίπου 25 σχολεία έχουν κάτω από 10 μαθητές! Η περιοχή ευθύνης του είναι τα μισά σχολεία της Κομοτηνής και η μισή Ροδόπη μέχρι τους Αμαξάδες.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.