«Η λαογραφικη φυσιογνωμια του θρακικου Δημου Αιγειρου»

«Η λαογραφική φυσιογνωμία του θρακικού Δήμου Αιγείρου» είναι ο τίτλος του βιβλίου του επίκουρου καθηγητή του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ κ. Μανώλη Βαρβούνη, που εξέδωσε ο καποδιστριακός Δήμος και παρουσιάστηκε την Τετάρτη το βράδυ, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Αιγείρου.

Το συγγραφικό πόνημα του κ. Μ. Βαρβούνη που αποτελεί προϊόν πολυετούς έρευνας, είναι αφιερωμένο στον αείμνηστο πρώην Δημαρχο Αιγείρου Πέτρο Αλμπανίδη.

Το βιβλίο, το οποίο κύρια αναδεικνύει την πολιτισμική γεωγραφία της περιοχής του Δήμου, παρουσίασαν ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Παρευξεινίων Χωρών κ. Στάθης Κεκρίδης και ο λέκτορας του τμήματος Ιστορίας-Εθνολογίας κ. Δημήτρης Νταβέας.

Ο Δήμος Αιγείρου περιλαμβάνει αρκετούς οικισμούς, σε καθένα από τους οποίους ζουν «εντελώς διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες» δήλωσε ο κ. Βαρβούνης υποστηρίζοντας ότι κι υπό αυτό το πρίσμα πρόκειται για μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περιοχή. Η προσπάθεια καταγραφής της τοπικής παράδοσης ξεκίνησε από τη θητεία του αείμνηστου Π.Αλμπανίδη και συνεχίστηκε με το διάδοχο του Β. Λίτσο με τον οποίο υπήρξε μια στενή και καλή συνεργασία, με αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί ένας σημαντικός όγκος υλικού που η επεξεργασία του έδωσε τελικά και το συγκεκριμένο βιβλίο.

Σκοπός της έκδοσης, όπως διευκρίνισε ο επίκουρος καθηγητής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου είναι, η προβολή των τοπικών ιδιαιτεροτήτων, η γνώση και η κατανόηση ενός σημαντικού μέρους της ελληνικής Θράκης, «το οποίο έχει εξαιρετική σημασία για τη λαογραφία, διότι είναι είδος ενός πραγματικού λαογραφικού εργαστηρίου λόγω των πολλών πληθυσμών που περιλαμβάνει».

Είναι χαρακτηριστικό, σύμφωνα με την έρευνα του κ. Βαρβούνη , ότι «μόνο μέσα στην πρωτεύουσα του Δήμου την Αίγειρο, υπάρχουν δύο διαφορετικά πληθυσμιακά στοιχεία, οι Καβακλιώτες που προέρχονται από το Καβακλί της Ανατολικής Ρωμυλίας και οι Θρακιώτες που προέρχονται από την Ανατολική Θράκη, οι οποίοι όταν ήρθαν εδώ άρχισαν να συγκρούονται μεταξύ τους και η συμφιλίωση τους επήλθε εδώ και μια γενιά. Ο Δήμος Αιγείρου έχει Γκαγκαούζους, Σαρακατσάνους τσιγγάνους, έχει Πόντιους και μια μερίδα Μυτιληνιών οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι στο Φανάρι».

Την συγκίνηση του για την υλοποίηση ενός οράματος του αείμνηστου Πέτρου Αλμπανίδη για την καταγραφή και μελέτη της τοπικής παράδοσης, εξέφρασε στο λόγο του ο Δήμαρχος Αιγείρου κ. Βαγγέλης Λίτσος, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το συγκεκριμένο έργο είναι αφιερωμένο στην μνήμη του. Ο κ. Λίτσος υπογράμμισε ότι «η ανάπτυξη πρέπει να έχει ποιοτικά χαρακτηριστικά τα οποία έχουν να κάνουν κατά πρώτο και κύριο λόγο με το λαϊκό μας πολιτισμό. Έτσι όπως αυτός εξελίσσεται στο χώρο και το χρόνο». Ανέφερε δε ότι στο βιβλίο, πέρα από την καταγραφή των τοπικών ηθών και των εθίμων γίνεται και κριτική και διαχωρισμός τους σε «ζωντανά έθιμα» και σε «φολκόρ» που διατηρούνται μέχρι και σήμερα για τουριστικούς και άλλους λόγους. Ο κ. Λίτσος αφού ευχαρίστησε τον συγγραφέα και όσους συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της έκδοσης, εξήρε και την συνεργασία του Δήμου Αιγείρου με το Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας, που ξεκίνησε το 1999.

Η ιδιοπροσωπεία του Δήμου Αιγείρου

Στην παρατήρηση του συγγραφέα, ότι στην περιοχή η ορθόδοξη εκκλησία υπήρξε τεχνουργός πολιτισμού και αποτελεί την ψυχή του λαϊκού πολιτισμού, εστίασε σε δηλώσεις του ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Παρευξεινίων Χωρών κ. Κεκρίδης ο οποίος ανέλυσε : «με την τιμή των αγίων, με τη λατρεία της εκκλησίας και παράλληλα με το γεγονός ότι υπάρχουν τα πανηγύρια τα οποία είναι σημείο αναφοράς για όλους τους λαϊκούς πολιτισμούς και ειδικότερα δε για το δικό μας, που όπως ξέρουμε εξελίσσονταν και δημιουργούνταν μέσα στα προαύλια των nαών και με την ευκαιρία του εορτασμού κάποιων αγίων, κάποιας δεσποτικής ή θεομητορικής εορτής».

Ο κ. Κεκρίδης εξέφρασε την άποψη πως αν ληφθούν υπόψη η συμβίωση χριστιανών και μουσουλμάνων, η εθνολογική ποικιλία της μουσουλμανικής μειονότητας αλλά και η πανσπερμία της γεωγραφικής προέλευσης της ελληνικής πλειονότητας από όλα τα σημεία δηλαδή της υπάρξεως του ελληνισμού, είναι δυνατό να ερμηνευτεί το έντονο ενδιαφέρον για ανθρωπολογικές μελέτες, για την ιστορία, για τη λαογραφία στη Θράκη.

Σύμφωνα με τον ίδιο οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται μέσα στις σελίδες του τόμου, σπάνια θα μπορούσε να τις συναντήσει κάποιος σε άλλα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας, αφού αυτά αποτελούν την ιδιοπροσωπεία του Δήμου Αιγείρου.

Δεν εξέλειψε

η λειτουργικότητα του λαϊκού πολιτισμού

«Άρτια, γλαφυρή και θεμελιωμένη επιστημονικά παρουσίαση της πολιτισμικής κληρονομιάς του Δήμου Αιγείρου» χαρακτήρισε την έρευνα του κ. Μ.Βαρβούνη, ο λέκτορας του τμήματος Ιστορίας-Ανθρωπολογίας κ. Δημήτρης Νταβέας, τονίζοντας ταυτόχρονα ότι συνδυάζει και «δεδομένα όσον αφορά τη μέθοδο, ιστορικά, εθνογραφικά και ανθρωπολογικά». Ο κ. Νταβέας εκτίμησε ότι «το βιβλίο μπορεί να αποτελέσει πυξίδα, να δώσει το πρωταρχικό υλικό πάνω στο οποίο μπορεί να σκεφτεί η ανθρωπολογία».

Όπως ανέλυσε, στο βιβλίο, τίθενται σημαντικά ζητήματα, πέρα από τη λαογραφική περιγραφή που αφορούν «στη σύγχρονη προβληματική γύρω από την κατάσταση της λεγόμενης περιφέρειας», η εγκατάλειψη της παράδοσης, ο ρόλος του φολκλορισμού, η ιστορική διάσταση και η αποστολή της λαογραφίας.

Ο ίδιος θίγοντας τα συγκεκριμένα θέματα παρατήρησε πως σε κάποιες περιπτώσεις ο τουρισμός μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση της παράδοσης. Σημείωσε εξάλλου πως ο υπέρμετρος ορθολογισμός που κατάφερε να υποτάξει την καθημερινότητα οδηγεί στην εγκατάλειψη του παραδοσιακού πολιτισμού και ότι η λειτουργικότητα του δεν εξέλειψε.

Ν.Δ

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.