Κοινωνικη νοσος η αναπηρια, προσβαλει την ποιοτητα ζωης

Με τρόπο αποκαλυπτικό και δεικτικό για το κράτος πρόνοιας που απουσιάζει, για τις κοινωνικές δομές που λείπουν, για την ανθρώπινη ευαισθησία που δεν περισσεύει πια στις μέρες μας, ο νευρολόγος και διευθυντής του Κέντρου Αποκατάστασης «Άγιος Γεώργιος», του μοναδικού στο είδος του που λειτουργεί τόσο οργανωμένα στην Ελλάδα, Σταμάτης Μαρούδας, μιλά σήμερα στον ΠτΘ με την ευκαιρία της παγκόσμιας ημέρας των ατόμων με ειδικές ανάγκες και τονίζει ότι ο κοινωνικός αποκλεισμός που υφίστανται αυτοί οι άνθρωποι είναι ένα ζήτημα βαθύτατα πολιτικό που οφείλει να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά του συνόλου της κοινωνίας μας.

ΠτΘ: Ποια η διαφορά ανάμεσα στην ανικανότητα και την αναπηρία;

Σ.Μ.: Υπάρχει μια μεγάλη σύγχυση για τα άτομα με ειδικές ανάγκες γι΄ αυτό πρέπει να ξεχωρίσουμε τι είναι ανικανότητα και τι είναι αναπηρία.

Η ανικανότητα αφορά τις διαταραχές, τις μεταβολές, τους περιορισμούς μεταξύ του ασθενούς και του περιβάλλοντος. Η αναπηρία όμως αφορά και πάλι διαταραχές, μεταβολές και περιορισμούς αλλά σε σχέση με τους κοινωνικούς του ρόλους που ο ασθενής καλείται ή προσδοκάται να διαδραματίσει. Η αναπηρία είναι μια κοινωνική νόσος η οποία προσβάλει την ποιότητα ζωής.

ΠτΘ: Πού βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες στον τομέα της προστασίας των ατόμων με ειδικές ανάγκες;

Σ.Μ.: Στη χώρα μας δυστυχώς τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν άτομα με κάποιας μορφής ανικανότητα είναι ελλιπή και αποσπασματικά. Με την τελευταία απογραφή χάθηκε και η μοναδική ευκαιρία καταγραφής τους. Συνεπώς κατ΄ αναλογία με τις διεθνείς στατιστικές έρευνες το ποσοστό εντοπίζεται στο 13 με 14%. Δηλαδή το 10% του ελληνικού πληθυσμού χρήζει κάποιας υπηρεσίας αποκατάστασης. Ετησίως έχουμε στην Ελλάδα 30.000 επιζώντες από αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, 25.000 επιζώντες από κρανιο-εγκεφαλικές κακώσεις, 7.000 τετραπληγικούς από κακώσεις της σπονδυλικής στήλης και ανυπολόγιστο αριθμό ατόμων οι οποίοι λιμνάζουν περιθωριοποιημένοι στο σπίτι τους.

ΠτΘ: Ποιες είναι οι ομάδες του πληθυσμού που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα;

Σ.Μ.: Οι πλέον θιγόμενες κοινωνικές ομάδες είναι οι γυναίκες, τα παιδιά και οι υπερήλικες. Και βέβαια όσοι προέρχονται από τις ασθενέστερες οικονομικά τάξεις και από τους μετανάστες. Και αυτό γιατί δεν αντιμετωπίζουν αυτοί οι άνθρωποι μόνο υστέρηση εισοδημάτων εξαιτίας της μη απασχόλησης αλλά και τη στέρηση στην εκπαίδευση, στην απασχόληση, στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας. Δηλαδή τον κοινωνικό αποκλεισμό. Και για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια της ευρωπαϊκής επιτροπής, αντιμετωπίζουν την έλλειψη δυνατότητας άσκησης των κοινωνικών δικαιωμάτων τους, την κακή εικόνα τους για τον εαυτό τους, για την ικανότητά τους να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις, τον κίνδυνο μονιμοποίησης των αναγκών ενίσχυσης και τον στιγματισμό των ίδιων αλλά και των συνοικιών όπου κατοικούν.

Από τα στατιστικά στοιχεία τα οποία έχουμε, εξάγεται αβίαστα ότι ναι μεν η ανικανότητα όπως και η νόσος είναι διαταξική, όμως οι συνέπειες και οι επιπτώσεις της αναπηρίας έχουν βαθιά κοινωνικό και οικονομικό και γιατί όχι και ταξικό χαρακτήρα. Να σκεφτούμε ότι οι ανάγκες στην Ελλάδα για υπηρεσίες αποκατάστασης είναι τεράστιες και δεν καλύπτονται ούτε κατά τη νοσοκομειακή ούτε κατά τη μετανοσοκομειακή φάση. Από αυτούς τους ανθρώπους περίπου 500 νοσηλεύονται σε ιδρύματα ή σε θεραπευτήρια εξωτερικού με οικονομική κάλυψη περί τα 25 εκατομμύρια μηνιαίως για ένα πρόγραμμα διάρκειας έξι με δώδεκα μηνών. Αντιλαμβάνεστε τι οικονομική αιμορραγία προκαλεί στα ταμεία αυτό το πράγμα. Την ίδια στιγμή βέβαια, ο τεράστιος αριθμός ασθενών λιμνάζει αβοήθητος, περιθωριοποιημένος και αρκούμενος, στην καλύτερη περίπτωση, σε ένα επίδομα αναπηρίας.

ΠτΘ: Υπάρχει αναπηρικό κίνημα το οποίο να έχει δημιουργηθεί από τις δυσλειτουργίες και ανισότητες του συστήματος που μάς περιγράφετε;

Σ.Μ.: Υιοθετώντας την άποψη ότι είμαστε μια κοινωνία που θέλει να αλλάξει αλλά δεν έχει τους ανθρώπους για να την αλλάξουν, ουσιαστικά δρουν ως μικρογραφία της καθεστηκυίας κοινωνικής πρακτικής, καλλιεργούν και προάγουν τον ατομικισμό, τον επαγγελματισμό στην πολιτική, στον συνδικαλισμό, προβαίνουν σε πολιτικές διακηρύξεις οι οποίες σε τελευταία ανάλυση εκφράζουν μια προοπτική απελευθέρωσης των αναπήρων, αποκομμένη όμως από την προοπτική χειραφέτησης και απελευθέρωσης ολόκληρης της κοινωνίας.

Το αναπηρικό κίνημα στη χώρα μας είναι κατακερματισμένο με την μορφή ποικίλων οργανώσεων, συλλόγων και φορέων οι οποίοι μετά βίας συμπληρώνουν ένα πάρα πολύ μικρό ποσοστό.

Ο κύριος όγκος των εργαζόμενων όμως απουσιάζει παντελώς από το πολιτικό προσκήνιο. Πρόκειται για μια πολιτική συμπεριφορά που νομιμοποιεί τη φιλανθρωπία και την κρατική ελεημοσύνη έναντι του ανθρωπισμού και των θεσμικά κατοχυρωμένων κοινωνικών παροχών.

ΠτΘ: Πώς λειτουργεί και πώς οργανώνεται η αποκατάσταση στη χώρα μας;

Σ.Μ.: Στόχος του Κέντρου Αποκατάστασης είναι η αντιμετώπιση, η προσαρμογή της αναπηρίας ώστε τα άτομα αυτά να μην έχουν ανάγκη τη βοήθεια του οικογενειακού περιβάλλοντος και να γίνουν ενεργά μέλη της κοινωνίας επιστρέφοντας στο σπίτι τους. Οι ανάγκες λοιπόν στην Ελλάδα για αποκατάσταση είναι τεράστιες. Δεν καλύπτονται σε καμιά περίπτωση.

Με τα 25 εκατομμύρια μηνιαίως που χρειάζεται για αποκατάσταση ένας ασθενής που μεταφέρεται στο εξωτερικό, θα μπορούσε το δικό μας κέντρο αποκατάστασης που είναι μια κλινική κλειστής νοσηλείας, να νοσηλεύσει περί τα 50 άτομα. Και όμως αυτό όλα τα ασφαλιστικά ταμεία μάς το αρνούνται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Αυτό το φαινόμενο με οδηγεί στη διαπίστωση ότι ίσως από πίσω να υποκρύπτονται κάποια συμφέροντα.

Πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητη η άσκηση μιας θαρραλέας και ευαίσθητης κοινωνικής πολιτικής. Χρειαζόμαστε τη διαμόρφωση ανεξάρτητης και αυτόνομης κοινωνικής πολιτικής και πολιτικής συνείδησης που θα οδηγήσει την πλειοψηφία της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων και των αναπήρων σε μια ενεργό συμμετοχή τόσο στο σχεδιασμό και την οργάνωση όσο και στον έλεγχο και τη διαχείριση όλων ανεξαιρέτως των ζητημάτων ζωής που μας αφορούν.

Όσο η προσωρινή ή μόνιμη κινητική ανικανότητα θα εξακολουθεί να θεωρείται ένας δείκτης της αποτυχίας της κοινωνίας ουσιαστικά θα αποτελεί απόδειξη αποτυχίας του ίδιου του συστήματός μας.

Άρα η αναπηρία είναι ένα ζήτημα βαθιά κοινωνικό και άρα έντονα πολιτικό.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ

Σ.Μ.: Και εγώ σας ευχαριστώ

Δ.Δ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.