«Στους Παραολυμπιακους Αγωνες εχουμε αθλητες που αγγιζουν ορια αρτιμελων»

Η συνομιλία με την ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Ευαγγελία Τζαμπάζη στο γραφείο της στο Στρασβούργο ήταν μια αποκάλυψη για το τι διεκδικούν τα άτομα με αναπηρίες από το κοινωνικό σύνολο κι αυτό δεν είναι παρά η καταξίωση της αναπηρίας. Υποστηρίζει ότι τα άτομα με αναπηρίες πρέπει να φέρουν κοντά τους αρτιμελείς, θυμίζοντας ότι «η αναπηρία δεν είναι ασθένεια, είναι μια διαφορετική κατάσταση μόνιμης υγείας». Η ευκαιρία για την εκπαίδευση των ελλήνων στο αντικείμενο μαθαίνω τον Άλλο – που είναι διαφορετικός από μένα αλλά ίσος μου – δίνεται από χθες μέσα από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες.

Η κ. Τζαμπάζη είναι εκλεγμένο μέλος της Παραολυμπιακής Επιτροπής, σύμβουλος της ΕΤ3 για την εκπομπή «Στόχος 2004» και διατέλεσε αθλήτρια της κολύμβησης.

ΠτΘ: Τι υποδομές υπάρχουν στην Ελλάδα για να γίνει η αποκατάσταση ενός ανθρώπου με αναπηρίες;

Ε.Τ.: Υπάρχουν πολύ λίγα και σε περιορισμένο μέγεθος. Η αποκατάσταση σε περιπτώσεις αναπηρίας τους πρώτους μήνες καταλήγει σε μεγάλα κι εξειδικευμένα κέντρα στην Ευρώπη. Στην πορεία μπορεί να συνεχίζεται σε κέντρα της χώρας μας, τα οποία οφείλουν να επεκταθούν ή να βελτιωθούν και σε άλλα που είναι έτοιμα να γίνουν μετά την παραχώρηση, για παράδειγμα, του περίφημου κέντρου φαντάσματος στη Θεσσαλονίκη, από το πανεπιστήμιο στο ελληνικό κράτος ώστε να μπορεί να περατωθεί, να στελεχωθεί και να λειτουργήσει. Για όσο διάστημα χρειαζόμαστε επαγγελματίες με εμπειρία για την πρώτη αποκατάσταση, οι ελλείψεις στην Ελλάδα είναι δεδομένες. Από κει και πέρα, η φυσιοθεραπεία, η άσκηση για το πώς χρησιμοποιούμε το αναπηρικό αμαξίδιο, το πώς μεταφερόμαστε κι εξυπηρετούμαστε στη σωματική υγιεινή – όλα όσα απαιτούν πολλούς μήνες και χρήματα από τα ελληνικά ταμεία ασφάλισης και ξεκληρίζουν τις οικογένειες γιατί τις χωρίζουν τουλάχιστον στα δύο – θα μπορούν να αποφευχθούν.

Μαθήματα για αρχάριους

ΠτΘ: Σε μια συζήτηση με φορέα της περιοχής μας για το θέμα της προσβασιμότητας ατόμων με κινητικά προβλήματα σε χώρους αναψυχής και διασκέδασης τού είχα μεταφέρει ότι, κατά περιόδους, το 50% του πληθυσμού παρουσιάζει, προβλήματα αναπηρίας, είτε πρόκειται για τους μόνιμα ανάπηρους, είτε για τους ηλικιωμένους, είτε γι’ αυτούς που έχουν περιστασιακά προβλήματα. Υποστήριξε ότι το ποσοστό είναι 5% και ότι δε χρειάζονται ειδικές συνθήκες.

Ε.Τ.: Στην κατεύθυνση της ενημέρωσης, της βελτίωσης των γνώσεων των πολιτών οφείλουνε να συμβάλουν και τα άτομα με αναπηρία. Σε ό,τι αφορά την πρόσβαση, στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει άλματα. Με τον προπέρσινο νόμο – τις παραμονές των Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων – η προσβασιμότητα σε δημόσια κτίρια, σε νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου είναι υποχρεωτική και μάλιστα ο νόμος προβλέπει κι ένα παχυλό πρόστιμο, το οποίο κατά την άποψή μου θα πρέπει να πηγαίνει κατά το ήμισυ στους συνδικαλιστικούς φορείς. Οι φορείς θα μπορούσαν να μη φαντάζονται ένα δημόσιο υπάλληλο να ελέγχει, αλλά να φρόντιζαν οι ίδιοι τη βελτίωση της προσβασιμότητας, συμμετέχοντας και αποφέροντας και έσοδα στους φορείς.

Η πρόσβαση στην επαρχία, όσο προχωράμε στην πατρίδα μου στις Σέρρες ή στην πατρίδα σας, είναι δυσκολότερη από ό,τι είναι στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, τα τελευταία χρόνια.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ποσοστό των αναπήρων είναι 10% του πληθυσμού κι εξαρτάται από την κάθε κρατική εξήγηση που δίνεται στη λέξη αναπηρία. Σε άλλες χώρες, η έννοια αναπηρία είναι διαφορετική από αυτήν που της αποδίδουμε στην Ελλάδα. Στη χώρα μας δεν έχουμε καταγραφή των αναπήρων, γιατί το θεωρήσαμε ρατσισμό κι αυτό αποτελεί ένα από τα μειονεκτήματα, που συμβάλει στη συνέχιση της απομόνωσης.

Θεωρώ ότι στην Κομοτηνή, την Ξάνθη και την Ορεστιάδα υπάρχουν δραστήριοι σύλλογοι. Πρόσφατα, τα άτομα με αναπηρία στην Κομοτηνή πέτυχαν μια μεγάλη ομαδική έκπτωση από τους εμπόρους των ορθοπεδικών ειδών. Στη δε Ξάνθη, συντέλεσαν στην πρόσβαση στα κτίρια του πανεπιστημίου.

Στην Ορεστιάδα δραστηριοποιείται ένας πολύ ικανός σύλλογος γονέων ατόμων με αναπηρία, που έχει σαν πρόεδρο το δικηγόρο Γιώργο Παπαδόπουλο, ο οποίος σύλλογος ανακινεί θέματα για την επαρχία.

Ο Αλέξανδρος Ταξιλδάρης είναι ευτύχημα που ήταν αθλητής και δεν άφησε τη σωματική ταραχή να φέρει και ψυχική. Η αναπηρία εξάλλου δεν είναι ασθένεια, είναι μια διαφορετική κατάσταση μόνιμης υγείας. Τον έφερε γρήγορα στον αθλητισμό, στον πρωταθλητισμό. Τού εύχομαι καλή επιτυχία για τους Παραολυμπιακούς.

Η νίκη της συμμετοχής

ΠτΘ: Είσαστε και συναθλητές, δεδομένου ότι είστε αθλήτρια κολύμβησης.

Ε.Τ.: Ήμουν, όταν ήρθε ο Ταξιλδάρης ήταν ήδη παρελθόν για μένα. Έμαθα πολύ μεγάλη να κολυμπάω, κάνοντας φυσιοθεραπεία. Στην πορεία της φυσιοθεραπείας διέκρινα ότι η επαφή με το νερό ήταν αγιασμός για την πολιομυελίτιδα από την οποία έχω προσβληθεί. Το 1990- 93 που έκανα πρωταθλητισμό, τα όρια πανελλήνια και παγκόσμια ήταν χαμηλότερα, ενώ σήμερα δεν αγγίζονται. Έχασα τη συμμετοχή στην Ατλάντα για δέκα δέκατα του δευτερολέπτου, αλλά δε στεναχωρήθηκα. Αντίθετα χαιρόμουν γιατί έπαιρνα μέρος στις υποψηφιότητες. Η συμμετοχή επομένως και ο αθλητισμός είναι το ζητούμενο κι όχι μόνο ο πρωταθλητισμός. Μέσα από τον πρωταθλητισμό έχουμε δημοσιότητα των θεμάτων, βελτίωση της φρασεολογίας που χρησιμοποιούν είτε κυβερνητικά στελέχη είτε δημοσιογράφοι, με αποτέλεσμα να ακούμε μόνο για ανθρωπιά και για δύναμη ψυχής, ενώ οι Παραολυμπιακοί είναι αγώνες με υψηλά αθλητικά στάνταρτς.

ΠτΘ: Κι αυτή είναι η διαφορά τους από τα Special Olympics.

Ε.Τ.: Τα Special Olympics είναι μία μεγάλη και πλούσια κοινωνική εκδήλωση και καλώς υπάρχει και δίνει τη δυνατότητα σε άτομα με αναπηρία να βγουν από το σπίτι τους, να κοινωνικοποιηθούν, να ζήσουν μακριά από τους γονείς τους, να έχουν προπονητές, όμορφες στολές, ωραία ξενοδοχεία, αθλητικούς χώρους και μεγάλη δημοσιότητα, αλλά στους Παραολυμπιακούς Αγώνες έχουμε αθλητές που αγγίζουν όρια αρτιμελών. Η μεγάλη διαφορά από τους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι ότι όταν ένας αθλητής πιάνει το όριο και η πατρίδα του έχει χρήματα να πληρώσει μπορεί να είναι ένας από τους αθλητές των Ολυμπιακών. Στους Παραολυμπιακούς Αγώνες, έχουμε μόνο 4.000 θέσεις και βρισκόμαστε συχνά στη δύσκολη θέση να υπάρχουν αθλητές στην Ελλάδα, οι οποίοι έχουν πιάσει το όριο αλλά δεν υπάρχει θέση από τη Διεθνή Παραολυμπιακή Επιτροπή για να επιτευχθεί η συμμετοχή. Αυτό και μόνο δείχνει πόσο υψηλό είναι το αθλητικό στάνταρ και μπορεί να λειτουργήσει σαν μπούσουλας για τους νέους αθλητές στην Ελλάδα ότι η συμμετοχή, η προσπάθεια, ο αθλητισμός αγγίζει τα σωματικά όρια του καθένα.

Να συζητάμε την αναπηρία

ΠτΘ: Θεωρείτε τους Παραολυμπιακούς μια ευκαιρία εκπαίδευσης των ελλήνων γιατί έχουμε φοβίες απέναντι σε ό,τι είναι διαφορετικό από εμάς; Είτε είναι στον τόπο μας, είτε στο ίδιο το σπίτι μας αν δεν το αναγνωρίζουμε γίνεται Άλλο.

Ε.Τ.: Θα πάρω το βάρος από την ερώτησή σας, που ρίχνει την ευθύνη στους αρτιμελείς που είναι δίπλα μας και θα το δώσω σ’ εμάς, στους με αναπηρία, οι οποίοι οφείλουμε να επιδεικνύουμε την αναπηρία μας, να την εξηγούμε, να τη συζητάμε. Οφείλουμε να βάζουμε την προσωπικότητά μας μέσα στο κοινωνικό σύνολο, όποια κι αν είναι αυτή, γιατί τα ίδια ισχύουν και για τους αρτιμελείς. Ο καθένας έχει τις προτιμήσεις του, τις δυνατότητές του. Σαφώς κάποιος με αναπηρία δε μπορεί να κάνει ό,τι κι ένας αρτιμελής, αλλά κι ένας με αρτιμέλεια δεν κάνει ό,τι κάνει ο διπλανός του. Κατά συνέπεια, οι προτεραιότητες και οι δυνατότητες είναι πολύ μεγάλοι συντελεστές.

Είναι μια μεγάλη ευκαιρία η κληρονομιά από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες και για την Αθήνα και για όλη την ελληνική περιφέρεια, γιατί θα δοθεί η ευκαιρία να δουν τους αθλητές να ασχολούνται και να συμμετέχουν με ό,τι διαλέγουν και σε ό,τι έχουν προτεραιότητα και ικανότητα. Θα δοθεί η ευκαιρία να ενεργοποιηθούν όλα τα θεσμικά που έχουμε κερδίσει, πολλά από τα οποία είναι δυστυχώς στο ντουλάπι και στα χαρτιά. Αυτά τα ενεργοποιούμε είτε ατομικά είτε συλλογικά.

Η επιτυχία των αγώνων ήταν εξαρχής εξασφαλισμένη, επομένως η κληρονομιά είναι το μεγαλύτερο που έχουμε να περιμένουμε από αυτούς τους αγώνες για την καταξίωση, την κατοχύρωση της αναπηρίας στο κοινωνικό σύνολο.

ΠτΘ: Στην εκπαίδευση, θεωρείτε ότι πρέπει να περάσουν σταδιακά τα μηνύματα ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να συμμετάσχουν κι έχουν τις ίδιες δυνατότητες;

Ε.Τ.: Όχι. Στην εκπαίδευση έχουμε δύο ειδών ανθρώπους με αναπηρία. Αυτούς που μπορούν να συμμετέχουν στα κοινά σχολεία και να έχουμε να λύσουμε μόνο θέματα πρόσβασης ή θέματα μέσων που πρέπει να τους διαθέσουμε. Αν, για παράδειγμα, έχουμε κάποιο άτομο που δε μπορεί να μιλήσει με ευκολία πρέπει να του δώσουμε το εργαλείο που χρειάζεται για να λαμβάνει παρόμοια παιδεία με τους συμμαθητές του στο δικό του χώρο ή να έχουμε κατασκευασμένη τη ράμπα και μια τουαλέτα, η οποία με ανοιχτή την πόρτα να χωράει κάποια βοηθήματα, τα οποία με την πρόβλεψη κοστίζουν πολύ λίγο, με την καταστολή λίγο περισσότερο, αλλά με την άγνοια και την αδιαφορία αγγίζουν το όλο.

Σε ό,τι αφορά τους ανθρώπους που έχουν ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, πιστεύω ότι σαφώς πρέπει σε ποσοστό 80% να έχουν εκπαίδευση ανάλογη με το σωματικό, νοητικό ή το είδος της αναπηρίας τους κι από κει και πέρα οφείλουμε να έχουμε ένα 20% κοινό ποσοστό για την επαφή με τα άλλα παιδιά στον ελεύθερο χρόνο, στην άσκηση, στο παιχνίδι, σε κάποια μαθήματα που μπορούν να παρακολουθήσουν όλοι μαζί.

ΠτΘ: Κυρία Τζαμπάζη σας ευχαριστώ πολύ. Θα ήταν χαρά μας να σας έχουμε σε μια μελλοντική εκδήλωση στην πόλη μας.

Ε.Τ.: Με μεγάλη μου ευχαρίστηση.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.