«Η μπλε πανσεληνος του Ιουλη»

Όταν πέφτει η νύχτα έρχεται η ώρα του φεγγαριού. Του φεγγαριού που εμπνέει ακόμα τους ποιητές, προκαλεί για βόλτα στη φεγγαράδα και διατηρεί στη συνείδηση των ανθρώπων απόκρυφα μυστικά…

Απομυθοποιημένη ή όχι, η σελήνη εξακολουθεί να κρατά τον άνθρωπο αιχμάλωτο της σαγήνης της. Όταν ο φωτεινός δίσκος της στολίζει το στερέωμα, η ομορφιά ανταμώνει με την τέχνη, τον μύθο, τις παραδόσεις και την πραγματικότητα και γίνονται λογοτεχνία, ποίηση, μουσική. Άλλωστε όταν νυχτώνει χωρίς φεγγάρι, το σκοτάδι είναι…βαρύ

Βέβαια δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε ότι όταν έχουμε πανσέληνο, το φως του φεγγαριού, ειδικά για τους ρομαντικούς, κάνει πιο όμορφες τις νύχτες και επομένως επιδρά εποικοδομητικά στη διάθεσή μας.

Πόσο καιρό αλήθεια έχετε να δώσετε στον εαυτό σας τη δυνατότητα να χαλαρώσει ή να ονειρευτεί υπό το σεληνόφως; Πόσο καιρό έχετε να απογειωθείτε δίπλα στο κύμα και να απολαύσετε την ομορφιά της σελήνης; Να απολαύσετε έναν βραδινό περίπατο μακριά από τους προβολείς της πόλης;

Μια από τις πιο κατάλληλες ευκαιρίες είναι αυτή που μας προσφέρει ο Σύλλογος Παραθεριστών Παραλίας Μέσης “Οι Γλάροι”, μέσα από την εκδήλωση που διοργανώνει «Η μπλε πανσέληνος του Ιουνίου» στην παραλία του οικισμού το Σάββατο βράδυ στις 9:30 Αφήνοντας στην άκρη τις ξενόφερτες δοξασίες για λυκανθρώπους, βρικόλακες και όλα τα συναφή μας δίνετε η ευκαιρία μέσα από το τηλεσκόπιο της Ερασιτεχνικής Ομάδας Αστρονομίας Θράκης και με την καθοδήγηση του Δημήτρη Μερκούρη να αφεθούμε για λίγες ώρες στη μαγεία αυτής της μοναδικής νύχτας όπου συγχωρούνται όλες οι… αμαρτίες. Με τις νεράιδες και τα ξωτικά, τις μάγισσες αλλά πάνω απ’ όλα τον έρωτα…θα κλέψουμε λίγη φεγγαρόσκονη που έχει τη δύναμη να αλλάζει και να μεταμορφώνει τα πάντα…

ΠτΘ.:κ. Μερκούρη τι είναι η Ομάδα Αστρονομίας Θράκης;

Δ.Μ.: Είμαστε ερασιτεχνική ομάδα αστρονομίας Θράκης της οποίας πρόσφατα αναγνωρίστηκε το καταστατικό από το Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης. Είμαστε μια ομάδα που αγαπούμε το σύμπαν και προσπαθούμε να το ερευνήσουμε, βεβαίως ερασιτεχνικά πάντα, αλλά χωρίς να αποκλείουμε και τις επιστημονικές γνώσεις. Με αυτό θέλω να πω ότι ο ερασιτέχνης για να προχωρήσει πρέπει να έχει και κάποιες γνώσεις επιστημονικές.

Ο ουρανός μαθαίνεται πάρα πολύ εύκολα αρκεί να υπάρχει θέληση και διάθεση. Πολύς κόσμος είναι αυτός ο οποίος κυκλοφορεί καθημερινά, ζει ολόκληρα χρόνια και κοιτάζει πάνω χωρίς να βάζει τον εαυτό του σε περιέργεια και αναζήτηση και να δει τι είναι αυτό που βλέπει κάθε βράδυ επάνω τον ουρανό. Εμείς λοιπόν αυτό κάνουμε, αναζητούμε τι βρίσκεται πάνω από τον έναστρο ουρανό και πέρα από τον δικό μας γαλαξία κι αν μπορούμε να ενημερωνόμαστε το τι έχει κάνει η επιστήμη γύρω από την εξερεύνηση του διαστήματος.

Είμαστε νεοσύστατη ομάδα αλλά συνεχώς συμπληρώνουμε τις γνώσεις μας και βεβαίως αυτό που επιζητούμε είναι να βρούμε νέους και νέες οι οποίες θα αγαπήσουν την ερασιτεχνική αστρονομία γιατί η ερασιτεχνική αστρονομία ουσιαστικά ανοίγει έναν δίαυλο στο πνεύμα για να μπορεί να σκεφτεί ο άνθρωπος και λίγο πέρα από τα κόσμια, τα καθημερινά.

ΠτΘ. Για να γίνει όμως αυτό θα πρέπει να απαιτείται και ειδικός εξοπλισμός;

Δ.Μ.: Σίγουρα η ερασιτεχνική αστρονομία είναι ένα ακριβό σπορ, θέλει κόστος αλλά η ομάδα μας έχει καταφέρει να έχει εξοπλισμό ούτως ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα από πολίτες οι οποίοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν αμέσως εξοπλισμό να μπορούν να παρακολουθήσουν από τα δικά μας τα μηχανήματα και τα εργαλεία.

ΠτΘ.:Την ημέρα μπορούμε να παρακολουθήσουμε αστέρια;

Δ.Μ.:Την ημέρα δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε δεδομένου ότι το τηλεσκόπιο συλλέγει φως και παίρνει φως και αυτό το μετατρέπει σε εικόνα. Μπορούμε όμως να δούμε σε ορισμένες περιπτώσεις τον ήλιο και την Αφροδίτη που είναι από τους λαμπρούς πλανήτες, αλλά αντικείμενα δεν μπορούμε να δούμε τουλάχιστον με τα τηλεσκόπια της ερασιτεχνικής αστρονομίας. Βεβαίως υπάρχουν τηλεσκόπια τα οποία έχει η ΝΑΣΑ και άλλες επιστημονικές ερευνητικές ομάδες οι οποίες μπορούν να δουν και την ημέρα.

ΠτΘ.:Τι είναι το μπλε φεγγάρι του Ιούλη;

Δ.Μ.:Η δεύτερη πανσέληνος στον ίδιο μήνα, τίποτα περισσότερο. Δηλαδή όταν υπάρχει δεύτερη πανσέληνος στον ίδιο μήνα ονομάζεται μπλε φεγγάρι.

Αυτό που θα δούμε εκείνο το βράδυ είναι η σελήνη, γιατί όπως είπα και προηγουμένως λόγω της ύπαρξης φωτός δεν μπορούμε να δούμε αντικείμενα. Το φεγγάρι κατά της 10:30, κινείται γύρω στις 25 μοίρες από τον ορίζοντα επάνω και κινείται στον Σκορπιό. Εκεί λοιπόν στον Σκορπιό που βρίσκεται ο Αντάρης, λίγο παραπάνω υπάρχουν το Μ6 και Μ7 που είναι σφαιρωτά σμήνη που απαρτίζονται από 500.000 αντικείμενα, το κάθε ένα από τα οποία θα μπορούσαμε να το δούμε αν υπήρχε απόλυτο σκοτάδι. Δυστυχώς όμως δεν θα είναι δυνατόν να τα δούμε γιατί το φως όλο θα προέρχεται από τη σελήνη, οπότε θα δούμε τη σελήνη. Η σελήνη δεν είναι ό,τι καλύτερο για παρατήρηση όταν υπάρχει πανσέληνος, γιατί απλούστατα ενώ είναι θεαματικό για τον απλό παρατηρητή, για τους ερασιτέχνες όμως της αστρονομίας δεν είναι ό,τι καλύτερο, γιατί δεν μπορούμε να μετρήσουμε ύψη, να μετρήσουμε δηλαδή τους κρατήρες ανάλογα με την σκίασή τους. Συνήθως όταν κάνουμε μέτρηση κοιτάζουμε το πρώτο τέταρτο, το δεύτερο τέταρτο της σελήνης όταν δεν υπάρχει πολύς φωτισμός. Έτσι λοιπόν όταν είναι κάθετα και δεν υπάρχει καθόλου σκίαση, δεν μπορούμε να κάνουμε μέτρηση, αλλά οι άνθρωποι με φίλτρα που θα μπουν θα δουν και κόκκινο και κίτρινο και μπλε το φεγγάρι, αλλά οι ερασιτέχνες αστρονόμοι δεν θα μπορούν να φωτογραφίσουν.. Βέβαια, εμείς θα προσπαθήσουμε να φωτογραφήσουμε το φεγγάρι. Πέρα από το φεγγάρι θα προσπαθήσουμε να δούμε και την Ανδρομέδα, αν τα καταφέρουμε, η οποία είναι από την αντίθετη ακριβώς μεριά του φεγγαριού. Πέρα από αυτά θα δούμε και τη μεγάλη Άρκτο και το διπλό αστέρα της μεγάλης άρκτου που στην ουσία είναι τριπλός, αν και φαίνεται διπλός με γυμνό μάτι για όσους έχουν καλή όραση, -μάλιστα στην Ελλάδα για να δουν αν οι άνθρωποι έβλεπαν καλά τους έκαναν τεστ αν μπορούσαν να διακρίνουν αυτά τα δυο αστέρια που ήταν μαζί-, και βάζοντας ένα προσοθάλμιο θα δούμε τρία στην πραγματικότητα αστέρια τα οποία βέβαια απέχουν εκατομμύρια έτη φωτός το ένα μακριά από το άλλο. Θα δούμε επίσης τον ήλιο και τις κηλίδες του.

ΠτΘ.:Πέρα όμως από αυτό που θα βλέπουμε θα πρέπει να υπάρχει και κάποιος που θα εξηγεί…

Δ.Μ.:Ναι, βεβαίως εκεί θα είμαι και θα σας εξηγώ ό,τι απορία υπάρχει. Επίσης θα προσπαθήσω να φέρω και ένα βιβλίο για να καταλάβει το κοινό τις αποστάσεις οι οποίες είναι τεράστιες π.χ. ο γαλαξίας μας είναι 100.000 έτη φωτός. Εμείς στον ουρανό βλέπουμε ένα τέταρτο του γαλαξία μας.

Ο πιο κοντινός αστέρας μας είναι 4 έτη φωτός μακριά. Και αν σκεφθείτε ότι 300.000 χλμ. το δευτερόλεπτο είναι το φως αν το πολλαπλασιάσουμε με τις μέρες και επί το έτος θα συμπεράνετε για τι τεράστιες αποστάσεις μιλάμε.

ΠτΘ.:Τον νυχτερινό ουρανό μόνο με τηλεσκόπιο μπορούμε να τον γνωρίσουμε;

Δ.Μ.:Όχι, και με άλλα όργανα, όπως είναι με τα ραδιοκύματα, αλλά περισσότερο με το τηλεσκόπιο.

ΠτΘ.:κ. Μερκούρη, στους Έλληνες αρχαίους συγγραφείς βρίσκουμε πολλά στοιχεία αστρονομίας. Υπάρχει κάποια έρευνα για αυτά;

Δ.Μ.: Τυχαίνει σαν πρόεδρος της Ένωσης των φοιτητών του Ελληνικού πολιτισμού Αν. Μακεδονίας και Θράκης του πανεπιστημίου Πατρών να κάνω μια έρευνα για τους Έλληνες αστρονόμους. Μέχρι σήμερα από την έρευνα την οποία έχω κάνει, έχω βρει 190 αστρονόμους οι οποίοι υπήρχαν στην Αρχαία Ελλάδα. Ουσιαστικά οι Έλληνες έθεσαν τις βάσεις της επιστήμης της αστρονομίας, αν και οι Βαβυλώνιοι, οι Ασσύριοι, οι οποίοι ασχολούνταν βέβαια με τα άστρα, δεν είχαν μπει στη διαδικασία ερμηνείας τους στην επιστημονική αναζήτηση, κάτι που έκαναν οι αρχαίοι Έλληνες. Αυτή την έρευνα θα την εκδώσει ο Σύλλογος και θα αποδείξουμε μέσα από αυτή ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν μεγάλη πρωτοπορία επάνω στην αναζήτηση του σύμπαντος. Ο Αρίσταρχος για παράδειγμα που ήτανε ένας από τους σημαντικότερους ανακάλυψε το ηλιοκεντρικό σύστημα, μετά ήρθε το Βυζάντιο και χάθηκαν τα στοιχεία και εμφανίστηκε ο Κοπέρνικος τον 16ο αιώνα, του οποίου όμως η ανακάλυψη ήταν μια αντιγραφή του Αρίσταρχου.

ΠτΘ.:Ίσως και για αυτό οι αστέρες και πλανήτες έχουν ελληνικά ονόματα;

Δ.Μ.: Έχουνε ελληνικά ονόματα γιατί η επιστήμη της αστρονομίας ουσιαστικά λειτούργησε κατά την Ελληνιστική εποχή. Ναι μεν υπήρχε πιο πριν από την Αρχαϊκή εποχή και από τους προϊστορικούς χρόνους, και από την μυθολογία, αλλά ουσιαστικά κατά την Ελληνιστική εποχή υπήρξε η τεράστια ανάπτυξη. Τότε η Ελληνική γλώσσα ήταν παγκόσμια γλώσσα, και οτιδήποτε αναφερόταν χρησιμοποιούσαν την ελληνική. Όπως επίσης για να υπάρχει σήμερα ένας επιστήμονας και να είναι αστρονόμος επιστήμονας, θα πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζει την ελληνική, γιατί η γλώσσα πού χρησιμοποιείται είναι τα Ελληνικά.

ΠτΘ.: Για να ασχοληθεί κάποιος με την ερασιτεχνική αστρονομία θα πρέπει να έχει αναπτυγμένη την τέχνη της παρατήρησης;

Δ.Μ.:Η πράξη, η καθημερινή ενασχόληση με τον έναστρο ουρανό θα τον κάνει πολύ- πολύ έμπειρο. Πολλοί φαντάζονται ότι αυτή την στιγμή στη ΝΑΣΑ ή αλλού παρατηρούν. Οι μεγαλύτερες ανακαλύψεις έχουν γίνει από ερασιτέχνες αστρονόμους. Να σας φέρω ένα παράδειγμα. Πρόσφατα εμφανίστηκε ένας κομήτης ο οποίος είχε περίπου 35 χλμ. μήκος και ο οποίος παρ’ ολίγο να έπεφτε στην γη, γεγονός που απεφεύχθη λόγω της έλξης της σελήνης. Εάν λοιπόν έπεφτε ναι μεν θα διαλυόταν από την ατμόσφαιρα της γης αλλά οι πυρηνικές εκρήξεις που θα δημιουργούσε θα είχαν χίλιες φορές μεγαλύτερες επιπτώσεις από την βόμβα της Χιροσίμας.

Αυτό λοιπόν το ανακάλυψε τυχαία ένας ερασιτέχνης.

ΠτΘ.:Θα μπορούσε κάποιος να σας αποκαλέσει εραστές του ουρανού;

Δ.Μ.:Βέβαια, εμένα βέβαια άλλο είναι το κίνητρό μου και αυτό θέλω να το περάσω σαν μήνυμα. Πρόσφατα απέκτησα ένα μικρό αγοράκι και αυτό που με ενδιέφερε ήταν το πώς θα του δώσω περισσότερες γνώσεις. Αυτό μου έδωσε ακόμη μεγαλύτερη αγάπη για την ερασιτεχνική αστρονομία συν το ότι ασχολούμαι με τον Ελληνικό πολιτισμό επιστημονικά, αλλά μου έδωσε ένα ακόμη βήμα να αναζητήσω και να αγαπήσω τον έναστρο ουρανό. Και πιστεύω ότι αν κάποιος γονιός παρατήσει λίγο το τάβλι και το καφενείο και ασχοληθεί με οποιοδήποτε αντικείμενο του δώσει περισσότερες γνώσεις αυτό τότε θα είναι καλό και για την κοινωνία μας.

ΠτΘ.:Σήμερα όμως η αστρονομία είναι μάθημα στα σχολεία…

Δ.Μ.:Ναι, αλλά έτσι όπως διδάσκεται δεν προσφέρει τίποτα. Πληροφορηθήκαμε ότι υπάρχουν πάρα πολλά τηλεσκόπια στα σχολεία τα οποία όμως δεν τα χρησιμοποιούν.

Της προάλλες με τη διάβαση της Αφροδίτης σε συνεργασία με το Διευθυντή του Σχολείου των Σαπών, και του Γυμνασίου βγάλαμε το τηλεσκόπιο και έφεραν τους μαθητές και είδαν την διάβαση. Μια διάβαση που δεν θα την ξαναζήσουν γιατί η επόμενη θα είναι το 2118, αν θυμάμαι καλά, δηλαδή δεν θα είναι σ΄ αυτό τον αιώνα, θα υπάρχει βέβαια μια διάβαση πιο πριν αλλά δεν θα είναι ορατή από την Ελλάδα.

ΠτΘ.:Οι αρχαίοι παρατηρούσαν δια γυμνού οφθαλμού. Μπορούμε και σήμερα να παρατηρήσουμε με αυτό τον τρόπο;

Δ.Μ.:Ναι, αλλά στην αρχαιότητα δεν υπήρχε φωτορύπανση, ήταν πολύ διαφορετικές οι κλιματολογικές συνθήκες. Και οι αρχαίοι μην φανταστείτε ότι έβλεπαν κάτι περισσότερο απ’ ό,τι βλέπουμε εμείς σήμερα. Υπάρχει ένα μπέρδεμα, ένα σκοτάδι γύρω από το όλο θέμα που πρέπει να ερευνηθεί. Θα σας φέρω ένα παράδειγμα. Ο πρώτος αστρονόμος, ο Κένταυρος αναφέρεται στην εποχή του Ορφέα αλλά γράφηκε. στην Ελληνιστική εποχή, ενώ υπάρχουν από τον Θαλή και άλλους Έλληνες αποδείξεις και αρχαιολογικές και γραπτές. Υπάρχει ένα σκοτάδι γύρω από το όλο θέμα που πρέπει να ερευνηθεί. Τότε οι αστρολόγοι με τους μάγους και τους αστρονόμους ήταν μπερδεμένοι, εδικά για τους Βαβυλώνιους και τους Αιγυπτίους, όμως δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την αγάπη τους για την αναζήτηση του σύμπαντος και να δεχθούμε ότι εν μέρει ήταν και αυτοί αστρονόμοι.

ΠτΘ:Υπάρχει σχέση μεταξύ αστρονομίας και αστρολογίας;

Δ.Μ.: Η Αστρολογία είναι ένα παραμύθι. Πολύς κόσμος τρέχει απεγνωσμένα και παίρνει περιοδικά και ουσιαστικά ενισχυεί έτσι τα ταμεία των «τσαρλατάνων», όπως τους ονομάζω εγώ. Είναι ένα παραμύθι το οποίο μάλιστα δείχνει ότι ο πολιτισμός δεν έχει εξελιχθεί κατά πολύ σε σχέση με τους προϊστορικούς χρόνους. Δεν υπάρχει σχέση των πλανητών ή των άστρων με μας.

ΠτΘ:κ. Μερκούρη σας ευχαριστούμε πολύ

Δ.Μ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.