Εγκαινιαστηκε το Μουσειο Σκουτερη-Διντσογλου

Με τα εγκαίνια του Μουσείου Σκουτέρη-Δίντσογλου έπεσε η αυλαία των φετινών εκδηλώσεων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια «Ελευθέρια 2004» και κατά κοινή ομολογία στέφθηκαν με επιτυχία.

Το Μουσείο εγκαινίασαν ο δήμαρχος Κομοτηνής κ. Τάσος Βαβατσικλής και η πρόεδρος της ΔΕΠΑΚ κ. Σοφία Μενεσελίδου, παρουσία του κοινού της Κομοτηνής που ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση.

Με αφορμή τη δωρεά του αρχοντικού της οικογένειας Σκουτέρη από την κ. Βασιλική Σκουτέρη-Δίντσογλου, δόθηκε η ευκαιρία να αναπαρασταθεί μία ιδιαίτερη σελίδα της ιστορίας της πόλης της Κομοτηνής. Το κτήριο χτίστηκε ταυτόχρονα με το διπλανό «δίδυμο» σπίτι, κοντά στα τέλη του 19ου αιώνα και η νεοκλασική αρχιτεκτονική του αντιστοιχεί στη 2η γενιά αρχοντικών της Κομοτηνής. Μέσω της πρωτότυπης επίπλωσης, των φωτογραφιών της πόλης και της οικογένειας, της τοιχογραφημένης διακόσμησης του ορόφου της οικίας, ανασυστήνεται μία κατοικία αστικής τάξης, στο μεταίχμιο του 19ου και του 20ου αιώνα.

Για τη φιλοπατρία και τις κοινωνικές προσφορές της οικογένειας των Σκουτέρηδων μίλησε στους παραβρισκόμενους ο δήμαρχος Κομοτηνής κ. Τάσος Βαβατσικλής. «Η κ. Βασιλική Σκουτέρη-Δίντσογλου είναι η τελευταία απόγονος του κλάδου της πατριαρχικής ηπειρωτικής οικογένειας των Σκουτέρηδων που εγκαταστάθηκαν κατά τον 19ο αιώνα στο χώρο της Θράκης. Η ιδιαίτερη καταγωγή της οικογένειας πηγάζει από τους Αστράγγελους των ιστορικών Ζαγοροχωρίων, οι οποίοι κατά καιρούς πρόσφεραν πολύτιμες υπηρεσίες στον αγώνα για την απελευθέρωση του έθνους, ενισχύοντας οικονομικά ομάδες και σώματα αρματολών και κλεφτών, βοηθώντας νέους να σπουδάζουν και να εξελιχθούν στις επιστήμες και στα γράμματα. Μαρτυρίες για τη φιλοπατρία και τις κοινωνικές προσφορές της οικογένειας υπάρχουν τόσο στην κοινότητα Αστραγγέλων, όσο και στον δήμο Ιωαννίνων όπου μέλη της είχαν πολιτογραφηθεί ως δημότες. Επίσης, αξίζει να μνημονευθεί ότι από τους Αστράγγελους Ζαγορίου καταγόταν και ο αιρετός δήμαρχος της Κομοτηνής Νικόλαος Ζωίδης.

Μετά την κατάρρευση του Αλή Πασά εγκαταστάθηκε στην τότε Γκουμουρτζίνα ο Κωνσταντίνος Σκουτέρης, γενάρχης της οικογένειας Σκουτέρηδων, αφού προηγουμένως πέρασε από την Κωνσταντινούπολη. Στην Κομοτηνή η οικογένεια του Κωνσταντίνου Σκουτέρη διαπρέπει στο εμπόριο, κάνει μεγάλες γνωριμίες και εμπορικές σχέσεις με ονομαστούς εμπορικούς οίκους του εξωτερικού. Παράλληλα σχετίζεται με τους άλλους φλογερούς πατριώτες της τότε μικρής ελληνικής κοινωνίας της πόλης μας κι από κοινού αναπτύσσουν φιλοπάτριδα φιλική δραστηριότητα. Συνδέεται με τα ελληνικά προξενεία της Αλεξανδρούπολης και της Καβάλας, καθώς και με τον Μητροπολίτη Μαρωνείας Νικόλαο, μέσω του οποίου γνωρίζεται και με τον Κομοτηναίο Μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθο, τον μετέπειτα αρχιεπίσκοπο Ελλάδας.

Όταν γύρω στα 1870-1880 η κυβέρνηση της Ελλάδας άρχισε να διαβλέπει επεκτατικές βλέψεις της Βουλγαρίας προς τη Θράκη, οι οποίες υποστηριζόταν από τη γνωστή πανσλαβική ιδέα, δόθηκε το σύνθημα μέσω των Ελλήνων προξένων και μέσω των Μητροπολιτών να αγοραστούν από εύπορους Έλληνες όσο το δυνατόν περισσότερα αγροκτήματα για να μην περιέλθουν στα χέρια των Βουλγάρων και των υποστηρικτών τους και για να αναχαιτιστεί και μ’ αυτό τον τρόπο η διείσδυσή τους στην περιοχή της Θράκης. Τότε ο Κωνσταντίνος Σκουτέρης μαζί με έναν άλλο σπουδαίο Έλληνα πατριώτη, τον Ελευθέριο Τελωνίδη (το σπίτι του είναι το διπλανό κτίριο) αγόρασαν πρώτοι το τεράστιο αγρόκτημα Κιρτσιφλίκ της περιοχής Καβακλί, της σημερινής Αιγείρου. Ακολούθησαν και άλλοι: ο Λαμπρός Κομνηνός αγόρασε το αγρόκτημα Σώστη, ο Θεοχάρης Ζωιόγλου το αγρόκτημα Αμαράντων, ο Μιχαήλ Σούζος και ο Αθανάσιος Καστάλιας το αγρόκτημα Μωσαϊκού, ο Ιωάννης Ζωίδης και ο Γεώργιος Σίτης το αγρόκτημα Παλλαδίου, ο Χατζηγεώργης Τσακίρογλου το αγρόκτημα Βελκίου, ο Νικόλαος και ο Τηλέμαχος Μπάσμπας το αγρόκτημα Υφαντών και ο Κλεάνθης και ο Κυριάκος Κούρογλου το αγρόκτημα Μεγάλου Δουκάτου και Εργάνης. Στα αγροκτήματα αυτά εγκαταστάθηκαν με απαλλοτριώσεις οι προσφυγικές οικογένειες το 1923 και το 1925».

Στο σημείο αυτό ο κ. Βαβατσικλής τόνισε ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό όλων σχεδόν των ελληνικών βορειοελλαδικών οικογενειών να δίνουν στα παιδιά τους ονόματα, αντλημένα από την αρχαία ελληνική μυθολογία και την αρχαία και βυζαντινή ιστορία. «Είναι ένα θαυμαστό δείγμα ευσυνείδητης εμμονής στην ιδέα του ελληνισμού. Ο Κωνσταντίνος Σκουτέρης είχε τέσσερα παιδιά: τρία κορίτσια και ένα αγόρι. Τα ονόματα των κοριτσιών: Αυγή (ανάμνηση της αρχαίας νύμφης Αυγής που το όνομά της δόθηκε στο πρώτο μικρό ελληνικό σκάφος μετά την ανακήρυξη της πατρίδας μας ως ελεύθερο κράτος), Ευτέρπη, το όνομα του δεύτερου κοριτσιού (ανάμνηση της Μούσας Ευτέρπης από την αρχαία ελληνική μυθολογία), Ευδοκία, το όνομα του τρίτου κοριτσιού (ανάμνηση της Ευδοκίας αυτοκράτειρας του Βυζαντίου, συζύγου του αυτοκράτορα Θεοδοσίου), Λύσανδρος, το όνομα του αγοριού (ανάμνηση του στρατηγού και ναυάρχου των Σπαρτιατών). Ο Λυσάνδρος Σκουτέρης είναι ο πατέρας της δωρήτριάς μας της Κικής Σκουτέρη».

Ξενάγηση στους χώρους του Μουσείου

Στη συνέχεια, δόθηκε ευκαιρία στους παραβρισκόμενους να γνωρίσουν τους χώρους του Μουσείου μέσα από την ξενάγηση της κ. Κικής Χριστοδούλου, ιστορικού τέχνης-μουσειολόγου και ειδικής συμβούλου του δημάρχου Κομοτηνής επί πολιτιστικών θεμάτων. Τη νεότερη ιστορία της πόλης της Κομοτηνής, στο μεταίχμιο του 19ου και του 20ου αιώνα, προσπαθεί να αποτυπώσει στους συμπολίτες μας ο δήμος μέσα από το Μουσείο Σκουτέρη-Δίντσογλου. «Προσπαθήσαμε με τη δωρεά της κ. Δίντσογλου να κάνουμε ένα μουσείο που να αναπαριστάνει μια ιδιαίτερη σελίδα της ιστορίας της πόλης μας. Οι μελέτες για την αποκατάσταση του Μουσείου έγιναν από την Τεχνική υπηρεσία του Δήμου με έγκριση πάντα της Δ΄ Εφορίας Νεοτέρων Μνημείων που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη. Μετά την τεχνική αποκατάσταση και τα έργα που ολοκληρώθηκαν αρχίσαμε να συγκεντρώνουμε αντικείμενα για το στήσιμο του μουσείου και να δώσουμε τη γενικότερη ατμόσφαιρα πάντοτε της συγκεκριμένης εποχής», ανέφερε η κ. Κική Χριστοδούλου. Κάποια πρωτότυπα αντικείμενα, όπως το σαλόνι του σπιτιού, η τραπεζαρία, μερικές καρέκλες τα έδωσε η κ. Κική Σκουτέρη-Δίντσογλου. Στον επάνω όροφο του σπιτιού όπου βρίσκεται το γραφείο του Λύσανδρου Σκουτέρη και η βιβλιοθήκη του, μπορεί να παρατηρήσει κανείς τις τοιχογραφίες της εποχής που κοσμούν όλο τον επάνω όροφο. «Κάποιες απ’ αυτές τις τοιχογραφίες που μας έστειλαν από την Δ΄ Εφορία Νεοτέρων Μνημείων είχαν διασωθεί. Ο κ. Διονύσης Καπιτσιώνης έκανε όλη τη συντήρηση και την αποκατάσταση, βασιζόμενος σε κομμάτια τοιχογραφιών που έχουν σωθεί. Μπορεί να τα ξεχωρίσει το μάτι εύκολα γιατί είναι πιο ξέθωρα, έχουν συμπληρωθεί για να δώσουν τη γενικότερη ατμόσφαιρα του πως ήταν, αλλά βασιστήκαμε οπωσδήποτε πάνω στα παλιά».

Κάποια πολύ ωραία σχέδια στο μεγάλο χώρο του ορόφου αναφέρονται σε ευρωπαϊκά πρότυπα του 18ου αιώνα, όπως και η αρχιτεκτονική του σπιτιού. Υπάρχουν ακόμη και κάποια αντικείμενα, τα οποία βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε συντηρητή, ενώ θα μπουν στο Μουσείο μόλις ολοκληρωθεί η συντήρησή τους. «Σκοπός είναι να είναι το Μουσείο ένα ζωντανό κύτταρο με κάποια προγράμματα που θα τα λειτουργήσουμε, μεταξύ των οποίων εκπαιδευτικά, να το επισκέπτεται και ο κόσμος».

Για σημαντική δωρεά για την περιοχή μας της οικογένειας Σκουτέρη έκανε λόγο η κ. Χριστοδούλου, ενώ αναφέρθηκε στον Γενικό Οδηγό Θράκης που υπάρχει στη βιβλιοθήκη του Λ. Σκουτέρη στο πάνω όροφο του κτιρίου, ο οποίος είναι δωρεά της κ. Ραχμανίδου. Στον Οδηγό αυτό αναφέρεται ότι «ο Λύσανδρος Σκουτέρης υπήρξε και δημοτικός σύμβουλος και πρόεδρος του εμπορικού επιμελητηρίου. Η Δόξα Σκουτέρη ήταν από τα πιο ενεργά μέλη της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Κυριών και Δεσποινίδων Κομοτηνής και ήταν μια από τις κυρίες και δεσποινίδες που φιλοτέχνησαν την ιστορική σημαία της πόλης».

Λίστα δωρητών, ονόματα συντελεστών που δούλεψαν στο Μουσείο, κάποια αντικείμενα και την ιστορία του σπιτιού αναλυτικότερα θα περιέχει ο κατάλογος Μουσείου που θα εκδοθεί.

Μαρία Παπαδοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.